1ކިޓް(10ވައިއަލް)
| ލިބޭނެ ގޮތް: | |
|---|---|
| ޢަދަދު: | |
▎ ޕްރޮސްޓަމެކްސް އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ޕްރޮސްޓަމެކްސް އަކީ ޚަވިންސަން ޕެޕްޓައިޑް އާއިލާއަށް ނިސްބަތްވާ ސިންތެޓިކް ޓެޓްރަޕެޕްޓައިޑެކެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އަކީ ވަކި މޮލިކިއުލަރ ސްޓްރަކްޗަރ އާއި ބަޔޮލޮޖިކަލް އެކްޓިވިޓީއެއް ހުންނަ އެއްޗަކަށް ވާއިރު، ސެލްގެ މަތީގައިވާ ރިސެޕްޓަރތަކާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ސީދާ ސެލްއަށް ވަދެ މެޓަބޮލިޒަމް، ޕްރޮލިފަރޭޝަން، އަދި ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ފަދަ ސެލްގެ ޕްރޮސެސްތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ސިއްހީ ހާލަތަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކޮށްދެއެވެ.
▎ ޕްރޮސްޓަމެކްސް ރިސާޗް
ޕްރޮސްޓަމެކްސްގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެ، އާބާދީ މުސްކުޅިވުން ވަރުގަދަވުމާއެކު، ޕްރޮސްޓޭޓާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކުގެ ހާލަތު އަހަރުން އަހަރަށް އިތުރުވެ، ފިރިހެނުންގެ ސިއްހަތަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. އެހެންކަމުން ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ސިއްހީ ފަރުވާއާއި ފަރުވާއަށް ފައިދާހުރި ގޮތްތައް ހޯދުމަކީ މެޑިކަލް ރިސާޗްތަކުގައި މުހިންމު މައުޟޫއަކަށް ވެފައިވެއެވެ.
ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތަކާއި ޕްރޮސްޓޭޓް ބަލިތަކުގެ މެކޭނިޒަމްތަކާ ބެހޭ ފުން ދިރާސާތަކުގެ ތެރެއިން ސައިންސްވެރިންނަށް ހޯދިފައިވާ ގޮތުގައި ޕްރޮސްޓޭޓުން ޚުދު ޕްރޮސްޓޭޓްގެ އާދައިގެ މަސައްކަތްތައް ދެމެހެއްޓުމާއި ބަލިތައް އުފެދުމާއި އުފެދުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ތަފާތު ބަޔޯއެކްޓިވް މާއްދާތައް ނިކުމެދާނެ އެވެ. ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫގެ ބައިތައް ތަހުލީލުކޮށް، އޭގެ ވަޒީފާތައް ދިރާސާކުރުމުގެ ތެރެއިން، ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ސިއްހަތު ވަކިން ރަނގަޅު ކުރެވޭނެ މާއްދާއެއް ހޯދުމަށް ދިރާސާވެރިން ވަނީ ވައުދުވެފަ އެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް ހޯދައި ދިރާސާ ކުރެވުނީ މި މާނައިންނެވެ. މިއީ ޕްރޮސްޓޭޓްގައި މުހިންމު ރެގިއުލޭޓަރީ ފަންކްޝަންތަކެއް ހުންނަ ބަޔޮލޮޖިކަލް ރެގިއުލޭޓަރީ ޕެޕްޓައިޑެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އޭގެ އަސްލާ ބެހޭ ދިރާސާތަކުން ޕްރޮސްޓޭޓް ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމާއި ފަރުވާ ދިނުމާއި ފިރިހެނުންގެ ސިއްހަތު ދެމެހެއްޓުމަށް އިތުރަށް ދިރާސާ ކުރުމަށް އާ މިސްރާބަކާއި ގޮތެއް ލިބިގެންދާ ކަމަށެވެ.
ޕްރޮސްޓަމެކްސްގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ކްރޮނިކް އެބަކްޓީރިއަލް ޕްރޮސްޓޭޓައިޓިސް އަށް ފަރުވާކުރުމުގައި އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް
އިންފްލެމޭޓަރީ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ދިނުން: ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ތަޖުރިބާގެ ގޮތުން ދިގުމުއްދަތުގެ އެބަކްޓީރިއަލް ޕްރޮސްޓޭޓައިޓިސް އާއި އޭގެ އުދަނގޫތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ދުޅަވުމާއި، ލޭހޮޅިތައް ތޮއްޖެހުން ކުޑަކުރުމާއި، ލިމްފަޓިކް އިންފިލްޓްރޭޝަން މަދުކުރުން ފަދަ ދިގުމުއްދަތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ އަލާމާތްތައް ކުޑަކޮށްދެއެވެ [1] . މިކަން ހާސިލް ކުރެވޭނީ ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫގައި ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ޖަވާބު ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ކަމަށާއި، ވަކި ދިފާއީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓް ކުރާ މަގުތައް އަދިވެސް އިތުރަށް ދިރާސާ ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ސްކްލޮރޯސިސް އާއި އެޓްރޮފީގެ ޕްރޮސެސް ހުއްޓުވުން: ޕްރޮސްޓަމެކްސް އަކީ ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫގައި ސްކްލޮރޯސިސް އާއި އެޓްރޮފީގެ ޕްރޮސެސްތައް އުފެދުން ހުއްޓުވޭނެ އެއްޗެކެވެ. އޭގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމްގައި ޕްރޮސްޓޭޓް ސެލްތަކުގެ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި ޓިޝޫ ސްކްލޮރޯސިސް އާއި އެޓްރޮފީ އަށް މެދުވެރިވާ ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތައް ހުއްޓުވުން ހިމެނިދާނެއެވެ.
ޕްރޮސްޓޭޓް ފަރުވާގެ އެހެން ބޭސްތަކާ އަޅާކިޔުން: ޕްރޮސްޓަމެކްސްގެ ފަރުވާގެ އަސަރު ސޯ ޕަލްމެޓޯ އެކްސްޓްރެކްޓް އަދި ޖަނަވާރުގެ ޕްރޮސްޓޭޓް އިން އުފައްދާ ބައެއް ގިނައިން ބޭނުންކުރާ ޕްރޮސްޓޭޓް ފަރުވާ ބޭސްތަކަށް ވުރެ މަތިވެއެވެ. މިއީ އޭގެ ޚާއްޞަ ކެމިކަލް ސްޓްރަކްޗަރ އާއި މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަން ގެ ސަބަބުން، ކްރޮނިކް އެބަކްޓީރިއަލް ޕްރޮސްޓޭޓައިޓިސްގެ ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކަށް މާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އަމަލުކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމެވެ [1] ..
އިންސާނާގެ ލިމްފޯސައިޓްތަކުގެ ހެޓެރޯކްރޮމެޓިން އަށް އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް
ތަމަލް ރީޑިސްޓްރިބިއުޝަން އަދި ޓެމްޕަރޭޗަރ ބަދަލުވުން: ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން އިންސާނާގެ ލިމްފޯސައިޓްތަކުގައި ކްރޮމެޓިން ތަމަލް ރީޑިސްޓްރިބިއުޝަން އަށް މަގުފަހިވެ، ދެ ޑީނޭޗުރޭޝަން ޓެމްޕަރޭޗަރ (TdVII އަދި TdVIII) 2.9 އަދި 1.0 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް ދަށް ފިނިހޫނުމިނަށް ބަދަލުކޮށްދެއެވެ [2] . މި ތަމަލް ރީޑިސްޓްރިބިއުޝަން ގުޅިފައިވަނީ 30 ނެނޯމީޓަރުގެ ބޯމިނުގެ ފައިބަރުގެ ބައެއް ރިލެކްޝަން 10 ނެނޯމީޓަރުގެ ބޯމިނުގެ ފައިބަރަކަށް ވުމުން ކަމަށާއި، މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ކްރޮމެޓިންގެ އޮނިގަނޑަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން އޭގެ އަސަރު ކޮށްފާނެ ކަމަށެވެ.
ނިއުކްލިއޯސޯމް އޯގަނައިޒޭޝަނަށް އަންނަ ބަދަލުތައް: ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ފަރުވާ ދިން ލިމްފޯސައިޓްތަކުގެ TdVII އަދި TdVIII ފަރުވާ ނުލިބޭ ސެލްތަކަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ދަށްވުމަކީ 10 އަދި 30 ނެނޯމީޓަރުގެ ބޯމިނުގެ ފައިބަރުތަކުގެ ނިއުކްލިއޯސޯމް އޯގަނައިޒޭޝަނަށް އަންނަ ކުދިކުދި ސްޓްރަކްޗަރަލް ބަދަލުތަކާ ގުޅުންހުރި ކަމެކެވެ [2]..
ޕްރޮސްޓަމެކްސްގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟
1. ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ސިއްހަތު ރަނގަޅުކުރުން
ބެނިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕަރޕްލޭޝިއާގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ދިނުން: ބެނިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕަރޕްލޭޝިއާ އަކީ އުމުރުން ދުވަސްވީ ފިރިހެނުންނަށް އުނދަގޫވާ އާންމު އެއް ބައްޔެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވުމާއެކު ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫ މަޑުމަޑުން ގިނަވެ، ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމު ކޮމްޕްރެސްވެ، ގިނައިން ކުޑަކަމުދާން، އަވަސް ކުޑަކަމުދާން، ކުޑަކަމުދާން އުނދަގޫވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެނެއެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އަކީ ޕްރޮސްޓޭޓް ސެލްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި މަސައްކަތްތައް ކުރިއެރުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ. ސެލްއުލަރ މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ސިގްނަލް ޓްރާންސްޑަކްޝަން މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕަރޕްލޭޝިއާ ގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އަލާމާތްތައް ކުޑަކޮށްދެއެވެ. މިއީ ޕްރޮސްޓޭޓް ސެލްތަކުގެ ގްރޯތް ފެކްޓަރސް، ރިސެޕްޓަރސް އަދި އެންޒައިމްސް އަށް އަމަލުކޮށް، މާގިނައިން ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން ހުއްޓުވައި، ސެލް ޑިފެރެންޝިއޭޝަން އަދި އެޕޮޕްޓޮސިސްގެ ބެލެންސް ކުރިއެރުވައި، ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫއަށް ކުރާ ޕްރެޝަރު ކުޑަކޮށް، ކުޑަކަމުދާތަކެތީގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ [3]..
ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫ ރިޖެނެރޭޓް ކުރުމަށް ކުރިއެރުވުން: ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫ ރިޖެނެރޭޓް ކުރުމަކީ ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ދުޅަހެޔޮ ސްޓްރަކްޗަރ ދެމެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މުސްކުޅިވުމާއި، ބަލިތަކާއި، އަނިޔާތައް ފަދަ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫއަށް ޑިޖެނެރޭޓިވް ބަދަލުތަކެއް އައިސް، އޭގެ އާދައިގެ މަސައްކަތްތަކަށް އަސަރުކޮށްފާނެއެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫ ރިޖެނެރޭޓް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެނީ، ސެލް މަރާމާތު ކުރުމާއި ރިޖެނެރޭޝަން މެކޭނިޒަމްސް ޕްރޮމޯޓްކޮށްގެން ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ސްޓެމް ސެލްތައް ގިނަވުމާއި ތަފާތުވުމަށް ބާރުއަޅައި، ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫގައި ހުންނަ ސްޓެމް ސެލްތަކުގެ އަދަދު އިތުރުވެ، ހަލާކުވެފައިވާ ޓިޝޫ މަރާމާތު ކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫގެ ސްޓްރަކްޗަރަލް އިންޓެގްރިޓީ ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް ސިންތެސިސް އާއި ޑިގްރެޑޭޝަން ވެސް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެއެވެ [2، 4]..
2. އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އެފެކްޓް
ޕްރޮސްޓޭޓް ދުޅަވުން ކުޑަކުރުން: ކްރޮނިކް ޕްރޮސްޓޭޓައިޓިސް ފަދަ އިންފްލެމޭޓަރީ ޕްރޮސްޓޭޓް ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ބަލިމީހުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތަދުވެއެވެ. އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްގެ ސަބަބުން ޕްރޮސްޓޭޓް ދުޅަވުމާއި، ލޭހޮޅިތައް ތޮއްޖެހުމާއި، ލިމްފޯސައިޓިކް އިންފިލްޓްރޭޝަން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެނި، ތަދުވުމާއި ނުތަނަވަސްކަން ކުރިމަތިވާނެއެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ދިފާއީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޕްރޮސްޓޭޓް ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަކުރުމަށް އިންފްލެމެޓަރީ މީޑިއޭޓަރުތައް އުފެއްދުމުގެ ސަބަބުން އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަސަރެއް ކޮށްދެ އެވެ. އެއީ އިންފްލެމެޓަރީ ސެލްތައް އެކްޓިވޭޓްވުމާއި ހިޖުރަކުރުން ހުއްޓުވައި، ޓިއުމަރ ނެކްރޮސިސް ފެކްޓަރ-α (TNF-α)، އިންޓަރލިއުކިން-1β (IL-1β)، އަދި އިންޓަރލިއުކިން-6 (IL-6) ފަދަ އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރސް ދޫކުރުން މަދުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން އިންޓަރލިއުކިން-10 (IL-10) ފަދަ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްގެ ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، އިންފްލެމޭޓަރީ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބިދާނެއެވެ [3] ..
3. އެންޓި އެޖިންގ އެފެކްޓް
ސެލް މުސްކުޅިވުން ލަސްކުރުން: ސެލް މުސްކުޅިވުމަކީ ތަފާތު ބަލިތައް އުފެދުމާއި އުފެދުމާ ވަރަށް ގާތް ގުޅުމެއް އޮންނަ ކަމެކެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އަކީ ކްރޮމެޓިން ސްޓްރަކްޗަރ އަށް އަސަރުކޮށް، ޑީއެންއޭ ކޮންޑެންސޭޝަން މަދުކޮށް، ސެލްތައް ޒުވާން ހާލަތެއްގައި ބެހެއްޓޭނެ އެއްޗެކެވެ. ކްރޮމެޓިންގެ ސްޓްރަކްޗަރަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޖީން އެކްސްޕްރެޝަން އަދި ރެގިއުލޭޝަނަށް އަސަރުކޮށް، ސެލްތަކުގެ ވަޒީފާތަކާއި އުމުރަށް އަސަރުކޮށްފާނެއެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ކްރޮމެޓިން ރިމޯޑެލިންގ އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ކްރޮމެޓިންގެ ކޮމްޕެކްޓްކަން ބަދަލުކޮށް، ޖީން ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން އަދި އެކްސްޕްރެޝަން ކުރިއެރުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. މިއީ ސެލްތަކުގެ އާދައިގެ މަސައްކަތްތަކާއި ދިރުމެއް ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އަދި ސެލްތައް މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސް ލަސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް އެފެކްޓް މެދުވެރިކޮށް ފްރީ ރެޑިކަލްސް އުފެއްދުމާއި ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދީ، މުސްކުޅިވުމުގެ އަސަރުތަކުން ސެލްތައް އިތުރަށް ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ [2] ..
4. ދިފާޢީ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތްތަކަށް އެހީތެރިވުން
އިންސާނާގެ ސިއްހަތު ދެމެހެއްޓުމުގައި ދިފާއީ ނިޒާމަކީ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ދިފާއީ ނިޒާމަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކޮށް، ލިމްފޯސައިޓްތަކުގެ ހަރަކާތް އިތުރުކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ރައްދު ދިނުމުގެ ގާބިލްކަން އިތުރުކޮށްދީފާނެ އެވެ. ލިމްފޯސައިޓްސް އަކީ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ މުހިންމު ބައެއް ކަމަށާއި، މިއީ ޕެތޯޖަންތައް ދެނެގަނެ ހަމަލާދީ ހަށިގަނޑު އިންފެކްޝަންތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ލިމްފޯސައިޓްތަކުގެ ޕްރޮލިފަރޭޝަން، ޑިފެރެންޝިއޭޝަން އަދި ފަންކްޝަންތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ހަރަކާތް އިތުރުކޮށްދެވިދާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ލިމްފޯސައިޓްތަކުން ސައިޓޮކިންސް އާއި އެންޓިބޮޑީސް އުފެއްދުމަށް ބާރުއަޅައި، ޕެތޯޖަންތައް މަރާލުމުގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން މެކްރޯފޭޖް އަދި ނެޗުރަލް ކިލަރ ސެލް ފަދަ ދިފާޢީ ނިޒާމުގެ އެހެން ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ގުޅިގެން ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ދިފާޢީ ޤާބިލުކަން އިތުރުކޮށްދެއެވެ [5] ..
5. ހޯރމޯން ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓްކުރުން
ޓެސްޓޮސްޓިރޯން އާއި ޑައިހައިޑްރޯޓެސްޓޮސްޓިރޯން ފަދަ ހޯރމޯންގެ މިންވަރު ބެލެންސް ކުރުމަކީ ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ސިއްހަތާއި ޖުމްލަ ފިރިހެނުންގެ ސިއްހަތު ދެމެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހޯރމޯން އިމްބެލެންސް ވުމުން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕަރޕްލޭޝިއާ އަދި ޕްރޮސްޓޭޓައިޓިސް ފަދަ ބަލިތައް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ. ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން މި ހޯރމޯންތަކުގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެނީ، ހޯރމޯންތަކުގެ ސިންތެސިސް، މެޓަބޮލިޒަމް އަދި ރިސެޕްޓަރ އެކްސްޕްރެޝަނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ޓެސްޓޮސްޓިރޯން ސިންތެސިސް އާއި މެޓަބޮލިޒަމް އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތްތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޓެސްޓޮސްޓިރޯން އުފެއްދުމާއި ބަދަލުވުމަށް އަސަރުކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ޑައިހައިޑްރޯޓެސްޓޮސްޓިރޯން ރިސެޕްޓަރސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޕްރޮސްޓޭޓް ސެލްތަކަށް ޑައިހައިޑްރޯޓެސްޓޮސްޓިރޯންގެ އަސަރު ބަދަލުކޮށްފާނެއެވެ. ހޯރމޯން ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން ޕްރޮސްޓޭޓްގެ އާދައިގެ މަސައްކަތްތައް ދެމެހެއްޓުމާއި ޕްރޮސްޓޭޓް ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވެ ފަރުވާ ކުރެވޭނެ [3] ..
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ ޕްރޮސްޓޭޓުން އުފައްދާ ބަޔޮލޮޖިކަލް ރެގިއުލޭޓަރީ ޕެޕްޓައިޑެއްގެ ގޮތުގައި ޕްރޮސްޓަމެކްސް އަކީ ޕްރޮސްޓޭޓްގެ ސިއްހަތު ރަނގަޅުކުރުމުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ބެނިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕަރޕްލޭޝިއާގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބި، ޕްރޮސްޓޭޓް ޓިޝޫ އަލުން އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށާއި ޕްރޮސްޓޭޓް ދުޅަވުން މަދުކޮށް ސެލް މުސްކުޅިވުން ލަސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އަދި ދިފާއީ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތްތަކާއި ހޯރމޯން ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓްކުރުމުގައި ހެޔޮ ދައުރެއް އަދާކޮށް، ފިރިހެނުންގެ ޕްރޮސްޓޭޓް ސިއްހަތާއި ޖުމްލަ ސިއްހީ ފެންވަރު ދެމެހެއްޓުމަށް ވަރުގަދަ ސަޕޯޓެއް ފޯރުކޮށްދީ، ގުޅުންހުރި ސިއްހީ ދާއިރާތަކުގައި މުހިންމު އެޕްލިކޭޝަން ވެލިއުއާއި މުހިންމުކަން ލިބިގެންދެއެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
ކާރތައުސް ޑަބްލިއުއާރު އަކީ އޮންކޮލޮޖީ އާއި ސެލް ބަޔޮލޮޖީގެ ދާއިރާއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދިރާސާވެރިއެކެވެ. އޭނާ ވަނީ ސްވިސް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އެކްސްޕެރިމެންޓަލް ކެންސަރ ރިސާޗް (އައިއެސްއާރުއީސީ) އާއި އިކޯލް ޕޮލިޓެކްނިކް ފެޑެރަލް ޑި ލޯސަން (އީޕީއެފްއެލް) ފަދަ އިހުތިރާމް ލިބިގެންވާ ބައެއް މުއައްސަސާތަކުގައި މަގާމުތައް ފުރުއްވާފައެވެ. ކާރތައުސް ވަނީ ކެންސަރުގެ ދިރާސާތަކުގައި ވެސް އެހީތެރިވެދީފައިވާ މެމޯރިއަލް ސްލޯން ކެޓަރިން ކެންސަރ ސެންޓަރާ ވެސް ގުޅިފައެވެ. އޭނާގެ ތަޢުލީމީ ދަތުރުގައި އުޓްރެކްޓް ޔުނިވަރސިޓީ މެޑިކަލް ސެންޓަރާއި ނެދަލެންޑްސްގެ ހޫބްރެކްޓް އިންސްޓިޓިއުޓް (ކޭއެންއޭޑަބްލިއު) އާއި ގުޅުންހުރި ކަންކަން ހިމެނެއެވެ . މީގެ އިތުރުން ޖޯންސް ހޮޕްކިންސް ޔުނިވަރސިޓީ އާއި ގުޅުން ހުރެއެވެ.
ކާރތައުސްގެ ދިރާސާތަކުގެ ޝައުގުވެރިކަން ހުންނަނީ އޮންކޮލޮޖީ، ސެލް ބަޔޮލޮޖީ، ބަޔޯކެމިސްޓްރީ، މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ، އަދި އެކްސްޕެރިމެންޓަލް މެޑިސިން އެވެ. އޭނާގެ މަސައްކަތްތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ހިމެނެނީ ޕްރޮސްޓޭޓް، މެމޭރީ ގްލޭންޑް، އަދި އެންޑޯމެޓްރިއަމް ފަދަ ސްޓިރޯއިޑް ހޯރމޯން ރެގިއުލޭޓް ކުރާ ގުނަވަންތައް ދިރާސާކުރުމެވެ. އޭނާ ބޭނުންކުރަނީ މަލްޓިޑިސިޕްލިނަރީ އެޕްރޯޗެއް، އޯގަނޮއިޑް ކަލްޗަރސް، މައުސް މޮޑެލްސް، ޖީނޮމިކްސް، އަދި ސިންގަލް ސެލް ޓެކްނިކްސް އެއްކޮށްލައިގެން ކޮމްޕްލެކްސް ބަޔޮލޮޖިކަލް ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދިނުމަށެވެ . އޭނާގެ ލެބުގައި ފޯކަސް ކުރަނީ ސްޓިރޯއިޑް ހޯރމޯން އަށް ބަރޯސާވާ ކެންސަރުތަކުގައި ޓިއުމަރ އިނިޝިއޭޝަން، ޕްރޮގްރެޝަން، އަދި ޑްރަގް ރެސިސްޓެންސްގެ ޑްރައިވަރުތައް ދެނެގަތުމަށެވެ . ކާރތައުސް ޑަބްލިޔުއާރު ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [4] ގައެވެ.
▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް
[1] ބޮރޮވްސްކާޔާ ޓީޖީ، ޕަޚޯމޯވާ އޭވީ، ވައިޗުޒާނީނާ އޭވީ، އެޓް އަލް. ކްރޮނިކް އެސެޕްޓިކް ޕްރޮސްޓޭޓައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ޕްރޮސްޓަމެކްސްގެ ބޭހުގެ ފައިދާއާއި އޭގެ އުދަނގޫތަކުގެ ތަޖުރިބާ ދިރާސާކުރުން[J]. އިންފްލެމޭޝަން، 2013(3):54-58. ޑީއޯއައި:10.4236/އެމްއާރުއައި.2013.23007.
[2] މެސްކީ ޓީ، ޚަޗިޑްޒްރ ޑީ، ބާބަކާޑްޒޭ އެސް، އެޓް އަލް. ޕެޕްޓައިޑް ބަޔޯރެގިއުލޭޓަރ ޕްރޮސްޓަމެކްސް އިން އިންސާނާގެ ލިމްފޯސައިޓް ހެޓެރޯކްރޮމެޓިން އިން ސިޓޫއަށް ކުރާ އަސަރު[J]. ބަޔޯފިޒިކްސް،2004،49:978-.980.https://www.researchgate.net/publication/289421326_އެފެކްޓް_އޮފް_ދަ_ޕެޕްޓައިޑް_ބަޔޯރެގިއުލޭޓަރ_ޕްރޮސްޓަމެކްސް_އޮން_ހިއުމަން_ލިމްފޯސައިޓް_ހެޓެރޯކްރޮމެޓިން_އިން_ސިޓޫ.
[3] އާނަލްޑް އެމްޖޭ، ގޭލާޑެޓްޒް އޭ، އޮހައިއޯކްޕެހައި ޖޭ.ބެނިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕަރޕްލޭޝިއާ: ރެޕިޑް އެވިޑެންސް ރިވިއު[ޖޭ]. އެމެރިކަން ފެމިލީ ފިޒިޝަން، 2023،107(6):613-622. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37327163/ ގައި ޑރ.
[4] ކާރތައުސް ޑަބްލިޔުއާރ، ހޮފްރީ އެމް، ޗޮއި ޑީ، އެޓް އަލް. ޕްރޮސްޓޭޓް ލޫމިނަލް ސެލްތަކުގެ ރިޖެނެރޭޓިވް ޕޮޓެންޝަލް ސިންގަލް ސެލް އެނަލިސިސް އިން ހާމަވެއްޖެ[J]. ސައިންސް، 2020،368:497-505. ޑީއޯއައި: 10.1126/ސައިންސް.އޭއޭއައި0267.
[5] ސްމިތު ޖޭއޭ، ގައިކްވާޑް އޭއޭ، މަތީން އެލް، އެޓް އަލް. ޕަރސިސްޓެންޓް ހިއުމަން ޕެޕިލޯމާވައިރަސް އިންފެކްޝަންތައް ސާފުކުރުމަށް އިމިއުން ފަންކްޝަން ސަޕޯޓް ކުރުމަށް އޭއެޗްސީސީ(®) ސަޕްލިމެންޓޭޝަން[J]. ފްރޮންޓިއަރސް އިން އޮންކޮލޮޖީ، 2022،12:881902.DOI:10.3389/fonc.2022.881902.
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.