ސެމަގްލޫޓިޑް އަކީ ހަކުރުބައްޔާއި ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ބަދަލު ގެނެސްދޭ އެއްޗެކެވެ. އެކަމަކު އެއީ ރައްކާތެރި ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ މި ސުވާލަކީ ފަރުވާއަށް ވިސްނަމުންދާ ފަރާތްތަކަށް ވަރަށް މުހިންމު ސުވާލެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ސެމަގްލޫޓައިޑަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެއަށް ސަމާލުކަން ލިބެނީ ކީއްވެގެންތޯއާއި، އޭގެ ސޭފްޓީ ޕްރޮފައިލް ހޯދާނަމެވެ. އޭގެ ބޭނުންތަކާއި، އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާއި، ރަނގަޅު ބްރޭންޑެއް ހޮވޭނެ ގޮތްތައް ދަސްވާނެއެވެ.
ސެމަގްލޫޓިޑް އިން އަދާކުރާ ދައުރުގެ ސަބަބުން ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބިފައިވެއެވެ. ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔާއި ފަލަވުން މެނޭޖްކުރުމުގައި ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި މިއީ ލޭގެ ހަކުރު އަދި ކާހިތްވުން ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ގުދުރަތީ ހޯރމޯން ޖީއެލްޕީ-1 އަށް ނަކަލުކުރާ އެއްޗެކެވެ. ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކާއި ބަލިމީހުން ވެސް ގިނައިން ސުވާލު އުފައްދަނީ، ސެމަގްލޫޓައިޑް ރައްކާތެރި ހެއްޔެވެ؟ އޭގެ މެކޭނިޒަމް، ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަންސް، ޑޯޒް ފޯމްސް، އަދި އޭގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ދެނެގަތުމަކީ ރައްކާތެރި އަދި ފައިދާހުރި ބޭނުންތަކަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ކްލިނިޝަނުންނާއި ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކާއި މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ބަލިމީހުންނަށް ފުރިހަމަ ގައިޑެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި މެޔޯ ކްލިނިކް، ޑްރަގްސް ޑޮޓްކޮމް، އަދި އެންސީބީއައި ފަދަ އަގުހުރި މަސްދަރުތަކުން މައުލޫމާތު އެއްކޮށްލާފައިވެއެވެ.
ސެމަގްލޫޓިޑް އަކީ ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޑޮކްޓަރުގެ ލަފާގެ މަތިން ލިބޭ ބޭހެއް ކަމަށާއި، މިއީ ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން (އޮޒެމްޕިކް، ވެގޯވީ) އަދި ދުވާލަކު އޯރަލް ޓެބްލެޓް (ރައިބެލްސަސް) ގެ ގޮތުގައި ލިބެން ހުންނަ ބޭހެކެވެ. އޭގެ އަސާސީ މަސައްކަތަކީ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ހުންނަ ބޮޑެތި މީހުންގެ ގްލޫކޯޒް ރެގިއުލޭޝަން އަށް އެހީތެރިވުމާއި ފަލަ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމުގައި އެހީތެރިވުމެވެ. އަދި ޚިޔާރުކުރެވޭ އާބާދީތަކުގައި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކްތަކާއި ދިގު މުއްދަތަކަށް ކިޑްނީގެ ބަލި ކުރިއެރުން ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
މި ބޭހުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށް، ގްލޫކަގަން ދަމަހައްޓައި، ގޭސްޓްރިކް މޮޓިލިޓީ ލަސްކޮށް، ކާހިތްވުން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެންނެވެ. މި އަސަރުތައް ޖަމާޢަތުގައި ލޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ރަނގަޅުކޮށްދީ، ފުރިހަމަކަން އިތުރުކޮށްދީ، ބަރުދަން ލުއިކުރުމާއި މެޓަބޮލިކް ހެލްތަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ސެމަގްލޫޓިޑް އަކީ ޑައިޓާއި ކަސްރަތު އިންޓަރވެންޝަންތަކާ ގުޅިގެން ބޭނުންކުރުމުން ފައިދާހުރި އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. އެތައް އިންޑިކޭޝަންތަކެއްގެ ތެރެއިން އެފްޑީއޭ އިން ފާސްކުރުމަކީ އެކި މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރުތައް މެނޭޖްކުރުމުގައި އޭގެ ވަރސައިޓިލިޓީ ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
ސެމަގްލޫޓިޑް އަކީ ކެއުމަށްފަހު ގުދުރަތީ ގޮތުން ދޫކުރާ ޖީއެލްޕީ-1 ހޯރމޯން ވަރަށް ގާތުން ނަކަލުކުރާ އެއްޗެކެވެ. ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރސް އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން، ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ބައެއް ޖަވާބުތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ:
1. އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން: ސެމަގްލޫޓިޑް އިން ލޭގައި ގްލޫކޯޒް މަތިވުމުން އިންސިއުލިން ދޫކުރުމަށް ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްގެ ހަރަކާތް އިތުރުކޮށްދީ، އާދައިގެ ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
2. ގްލޫކަގަން ސަޕްރެޝަން: α-ސެލްތަކުން ގްލޫކަގަން ދޫކުރުން މަދުކުރުމުން، ހެޕަޓިކް ގްލޫކޯޒް އުފެއްދުން މަދުކޮށް، ރޯދައަށް ހުންނަ ލޭގައި ހަކުރު ދަށްކޮށްދެއެވެ.
3. ކާހިތްވުން ރެގިއުލޭޓްކުރުން: މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް އަމަލުކުރާ ސެމަގްލޫޓައިޑް އިން ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ސިގްނަލްތައް މަދުކޮށްދޭއިރު، މިއީ ކެލޮރީ މަދުކުރުމާއި ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ.
4. ގޭސްޓްރިކް މޮޓިލިޓީ: ބަނޑު ހުސްވުން ލަސްކުރުމުން، ކެއުމަށްފަހު ފުރިހަމަކަން ދިގުދެމިގެންދާއިރު، ކާނާގެ އުސޫލުތަކަށް ތަބާވުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
މި ޢަމަލުތައް އެއްކޮށްލުމުން ގްލައިސެމިކް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމުގެ ފައިދާ ވެސް ލިބެއެވެ. ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ އަދި ކިޑްނީ ޕްރޮޓެކްޓިވް އިފެކްޓްސް ގެ ސީދާ މެކޭނިޒަމް ފުރިހަމައަށް ނޭނގުނު ނަމަވެސް، ކްލިނިކަލް ހެކިތަކުން މި ދާއިރާތަކުގައި އޭގެ ހެޔޮ އަސަރު ކުރާކަން ސާބިތުވެއެވެ.
ސެމަގްލޫޓިޑް އަކީ ބްރޭންޑާއި ބަލިމީހާގެ ބޭނުންތަކަށް ބަލާފައި އެތައް އިންޑިކޭޝަންތަކަކަށް ފާސްކޮށްފައިވާ އެއްޗެކެވެ.
● ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި: ގްލައިސެމިކް ކޮންޓްރޯލް ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި ޑައިޓާއި ކަސްރަތު ކުރުމާއެކު އެޑްޖަންޓް ތެރަޕީގެ ގޮތުގައި އޮޒެމްޕިކް އަދި ރައިބެލްސަސް ވެސް ބޭނުން ކުރެއެވެ. އަދި ހިތުގެ ބަލިތައް އެނގޭ ބަލިމީހުންނަށް ހާޓް އެޓޭކާއި ސްޓްރޯކް ފަދަ ބޮޑެތި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ އިވެންޓްތައް ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
● ފަލަވުން މެނޭޖްކުރުން: ވެގޯވީ އަކީ 12 އަހަރުން މަތީގެ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެފްޑީއޭ އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އަދި މެޓަބޮލިކް ކޮމްޕްލިކޭޝަންތައް ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ.
● ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިޒީޒް (CKD): ސީކޭޑީ އަދި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ހުންނަ ބޮޑެތި މީހުންގެ ކިޑްނީގެ މަސައްކަތް ދަށްވެ، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސަބަބުތަކުގެ ސަބަބުން މަރުވުމުގެ ނުރައްކާ އޮޒެމްޕިކް އިން ކުޑަވެއެވެ.
● މެޓަބޮލިކް ޑިސްފެންޝަން-އެސޯސިއޭޓެޑް ސްޓިޓޯހެޕަޓައިޓިސް (MASH): ވެގޯވީ އަކީ ވެސް މެދުމިނާއި ކުރިއަރާފައިވާ ލިވަރ ފައިބްރޯސިސް ހުންނަ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ނޮން-ސިރޮޓިކް އެމްއޭއެސްއެޗް އަށް ފަރުވާ ދިނުމެވެ.
މި އެޕްލިކޭޝަންތަކުން ލޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި މެޓަބޮލިކް ރިސްކްތައް ފުޅާކުރުމުގައި ވެސް ސެމަގްލޫޓައިޑްގެ ވަރސެޓިލިޓީ އަށް އަލިއަޅުވާލަ އެވެ. ރައްކާތެރި އަދި ފައިދާހުރި ފަރުވާއެއް ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ކްލިނިޝަނުން ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބަލިމީހުން ހޮވަން ޖެހެނީ ކޮމޮރބިޑިޓީތަކާއި އުމުރާއި ފަރުވާގެ ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ބަލައިގެންނެވެ.
އާންމުކޮށް ސެމަގްލޫޓިޑް ރަނގަޅަށް ތަޙައްމަލު ކުރެވޭ ނަމަވެސް، ޚާއްޞަކޮށް ޑޯޒް އިތުރުވާ ވަގުތުތަކުގައި ބައެއް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އާންމުކޮށް ދިމާވާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ ތެރޭގައި މޭނުބައިކުރުން، ހޮޑުލުން، ބޭރަށްހިންގުން، ބަނޑުހައިވުން، އަދި ބަނޑުގައި އުނދަގޫވުން ހިމެނެއެވެ. މި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް އަސަރުތައް އާންމުކޮށް ހުންނަނީ ވަގުތީ ގޮތުން ކަމަށާއި، ބޭނުން ކުރަމުން ގެންދިއުމުން ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ދަށްވެދާނެ ކަމަށް ވެސް ޑރ.
ސީރިއަސް ނޭދެވޭ ކަންތައްތައް މަދު ނަމަވެސް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސް، ގޯލްބްލެޑަރގެ ސީރިއަސް ބަލި، ނުވަތަ ކިޑްނީއަށް އަނިޔާވުން ހިމެނިދާނެއެވެ. މެޑަލަރީ ތައިރޮއިޑް ކާސިނޯމާ ނުވަތަ މަލްޓިޕަލް އެންޑޮކްރައިން ނިއޯޕްލޭޝިއާ ސިންޑްރޯމް ޓައިޕް 2 ގެ ތާރީޚެއް ހުރި ބަލިމީހުން ތައިރޮއިޑްގެ ނުރައްކާތެރިކަން ހުރުމުން ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓްސް އިން ދުރުހެލިވާން ޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސެމަގްލޫޓައިޑް އަކީ ޚާއްޞަކޮށް އިންސިއުލިން ނުވަތަ ސަލްފޮނައިލޫރިއާސް އާއި އެކު ބޭނުންކުރުމުން މަޑު ހައިޕޮގްލައިސެމިއާ އަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބެކެވެ.
ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކުން ބަލިމީހުންނަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް މޮނިޓަރކޮށް މަޑުމަޑުން ޑޯޒްތައް އެޖެސްޓް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. އަލާމާތްތައް ދެނެގަނެ ރިޕޯޓްކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން ބަލިމީހުންނަށް ތައުލީމު ދިނުމަކީ ކޮމްޕްލިކޭޝަންތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. މިކަންކަމަށް ވިސްނާފައިވީނަމަވެސް، ލޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލްކުރުމާއި، ބަރުދަން ކުޑަކުރުމާއި، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކްތައް ކުޑަކުރުމުގައި މި ބޭހުގެ ފައިދާތަކުގެ ސަބަބުން މިއީ ފަރުވާގެ އަގުހުރި ވަސީލަތެކެވެ.
ސެމަގްލޫޓިޑް މައިގަނޑު ތިން ބްރޭންޑެއްގައި ލިބެން ހުންނައިރު، ކޮންމެ ބްރޭންޑަކީ ވެސް ވަކި އިންޑިކޭޝަންތަކަކަށް ކަމުދާ ބްރޭންޑެކެވެ.
● އޮޒެމްޕިކް: ކޮންމެ ހަފްތާއަކު ހަމުގެ ދަށުން އިންޖެކްޝަން ދިނުމަކީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔާއި، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކް ކުޑަކުރުމާއި، ސީކޭޑީ ޕްރޮޓެކްޝަން އަށް ދިނުން.
● ވެގޯވީ: ފަލަ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ހަމުގެ ދަށުން އިންޖެކްޝަން ޖަހައި، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ އިވެންޓް ރިސްކް ކުޑަކުރުން ހިމެނެއެވެ.
● ރައިބެލްސަސް: ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔަށް ދުވާލަކު އޯރަލް ޓެބްލެޓް، އިންޖެކްޝަނަށްވުރެ އަނގައިން ބޭސް ބޭނުންކުރުމަށް އިސްކަންދޭ ބަލިމީހުންނަށް ފަސޭހައެވެ.
ފޯމިއުލޭޝަން ޗޮއިސް އަށް އަސަރުކުރާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ބަލިމީހާގެ ހާލަތާއި، ފަރުވާއަށް ތަބާވުމާއި، އިންޖެކްޝަން ޓޮލަރެންސް އާއި، ޚަރަދު ހިމެނެއެވެ. ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު އިންޖެކްޝަން ދިނުމުން އެއްގޮތަކަށް ވެސް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ފެންވަރު ލިބޭއިރު، އޯރަލް ޓެބްލެޓުން އިންޖެކްޝަން ޖެހުމުން ދުރުހެލިވާ ބަލިމީހުންނަށް ފަސޭހަކަން ލިބިގެންދެ އެވެ. ޕްރޮވައިޑަރުން ބަލިމީހާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާއި ކޮމޮރބިޑިޓީސް ވަޒަންކުރަންވާނީ އެންމެ ރަނގަޅު ފައިދާއާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ.
ސެމަގްލޫޓިޑް މައިގަނޑު ތިން ބްރޭންޑެއްގައި ލިބެން ހުންނައިރު، ކޮންމެ ބްރޭންޑަކީ ވެސް ވަކި ބޭނުންތަކަކާއި ޑެލިވަރީ ކުރުމުގެ އުސޫލުތަކަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ބްރޭންޑެކެވެ. އެމީހުންގެ ތަފާތުތައް ދެނެގަތުމަކީ ތިމާއާއި ޑޮކްޓަރަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ހޮވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.
● އޮޒެމްޕިކް: މިއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ހުންނަ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ދޭ އިންޖެކްޝަނެކެވެ. އެއީ ލޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދީ ހިތުގެ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ބައެއް ބަލިމީހުންގެ ކިޑްނީގެ ބަލި ކުރިއަރައި ދިއުން ވެސް ކުޑަކޮށްދެއެވެ. އޮޒެމްޕިކް އަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެފްޑީއޭ އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އެއްޗެއް ނޫން ނަމަވެސް އޭގެ ސަބަބުން ނޭދެވޭ އަސަރެއްގެ ގޮތުގައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބަރުދަން ދަށްވެދާނެ އެވެ.
● ވެގޯވީ: އަދި ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ދޭ އިންޖެކްޝަނެއް ނަމަވެސް 12 އަހަރުން މަތީގެ ބޮޑެތި މީހުންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިންގެ ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ޚާއްޞަކޮށް ފާސްކޮށްފައިވެއެވެ. އެއީ ފަލަ ނުވަތަ މާ ބަރުދަން ހުންނަ މީހުންނާއި މަދުވެގެން ގުޅުންހުރި އެއް ސިއްހީ ހާލަތެއް ކަމަށްވާ ހަކުރުބަލި ނުވަތަ ލޭމައްޗަށް ދިއުން ފަދަ ހާލަތެކެވެ. އަދި ވެގޯވީ އަކީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކްތައް ކުޑަކޮށްދީ، ބޮޑެތި މީހުންގެ މެޓަބޮލިކް ލިވަރ ޑިޒީޒް (MASH) އަށް ފަރުވާ ދިނުމެވެ.
● ރައިބެލްސަސް: އަނގައިން ބޯން ބޭނުންކުރާ ހަމައެކަނި ސެމަގްލޫޓައިޑް ފޯމް، ކޮންމެ ދުވަހަކު ޓެބްލެޓްގެ ގޮތުގައި ނަގާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ބޮޑެތި މީހުންގެ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި މެނޭޖްކުރުމަށް ފާސްކޮށްފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ލޭގައި ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުން ރަނގަޅުކޮށްދޭ ނަމަވެސް، އޮޒެމްޕިކް އާއި އެއްވަރަށް ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކް ރިޑަކްޝަން އެޕްރޫވަލް އެއް ނުލިބެ އެވެ.
ކޮންމެ ބްރޭންޑެއްގައި ވެސް ތަފާތު ޑޯޒިން ޝެޑިއުލްތަކާއި ވަރުގަދަ ކަންތައްތަކެއް ހުރެ އެވެ. މިސާލަކަށް ވެގޯވީގެ ޑޯޒްތައް 16 ހަފްތާގެ ތެރޭގައި މަޑުމަޑުން އިތުރުވެ، މެއިންޓެނަންސް ޑޯޒް ހަފްތާއަކު 2.4 މިލިގްރާމް އަށް އިތުރުވެ، ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. އޮޒެމްޕިކް ފެށެނީ ހަފްތާއަކު 0.25 މިލިގްރާމް އިން ކަމަށާއި، މިއީ 0.5 މިލިގްރާމް އަށް އިތުރުވެ، ފަހަރެއްގައި ހަފްތާއަކު 2 މިލިގްރާމް އަށް އިތުރުވުމެވެ. ރައިބެލްސަސް ފެށެނީ ދުވާލަކު 3 މިލިގްރާމް އިން ކަމަށާއި، މިއީ ދުވާލަކު 7 މިލިގްރާމް އަދި ފަހަރެއްގައި 14 މިލިގްރާމް އަށް އިތުރުވުމެވެ.
އިޚްތިޔާރު ކުރުން ބިނާވެފައިވަނީ ސިއްހީ ލަނޑުދަނޑިތަކާއި، ސިއްހީ ހާލަތާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށެވެ:
● ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ހުންނަ އަދި ހިތާއި ކިޑްނީގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރަން ބޭނުންނަމަ ގިނަ ފަހަރަށް އޮޒެމްޕިކް އަށް އިސްކަންދެއެވެ.
● މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމާއި ބީއެމްއައި ކްރައިޓީރިއާ ފުރިހަމަވާނަމަ ވެގޯވީ އަކީ އެފްޑީއޭ އިން ފާސްކޮށްފައިވާ ޗޮއިސް އެވެ.
● ހަކުރުބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އިންޖެކްޝަން ޖެހުމަށް ވުރެ ގިތެޔޮ ގިރާ އިސްކަންދޭނަމަ ރައިބެލްސަސް ތިބާއަށް ކަމުދާނެ އެވެ.
ޑޮކްޓަރުން ތިބާގެ މެޑިކަލް ހީސްޓްރީއާއި، ކުރިމަތިވެދާނެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާއި، އިންޖެކްޝަންތަކާއި ގިތެޔޮ ގިރާތަކާ މެދު ތިބާއަށް އިހުސާސް ކުރެވޭ ގޮތަށް ވިސްނައެވެ. އަދި ތިބާގެ ޖަވާބު މޮނިޓަރކޮށް، ބޭނުންވާ ގޮތަށް ފަރުވާ އެޖެސްޓް ކުރެއެވެ.
ބްރޭންޑްތަކުގެ މެދުގައި ޚަރަދު ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތުވެ، އިންޝުއަރެންސް ކަވަރޭޖާއި، ލޮކޭޝަނާއި، ފާމަސީއަށް ބަރޯސާވެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި:
● ވެގޯވީގެ ޑޯޒް ބޮޑުވުމާއި ވަކި ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ އިޝާރާތެއް ހުރުމުން އަގުބޮޑުވާން ފަށައެވެ.
● އޮޒެމްޕިކްގެ އަގު އާދައިގެ ނަމަވެސް އިންޝުއަރެންސް ނެތި ޚަރަދު ބޮޑުވެދާނެއެވެ.
● ރައިބެލްސަސް އަށް މަހުން މަހަށް ކުރާ ހަރަދު ކުޑަވެދާނެ ނަމަވެސް ދުވާލަކު ޑޯޒް ނަގަން ޖެހެ އެވެ.
މި ބޭސްތަކުގެ ކަވަރޭޖް އިންޝުއަރެންސް ޕްލޭންތަކުގައި ތަފާތެވެ. ބައެއް މީހުން ހަކުރުބައްޔަށް އޮޒެމްޕިކް ކަވަރު ކުރާ ނަމަވެސް ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ވެގޯވީ ކަވަރު ނުކުރެ އެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ކުރިން ހުއްދަ ހޯދަން ޖެހިދާނެ ނުވަތަ ކޯޕޭ ބޮޑުވެދާނެ އެވެ.
ބަލިމީހުން ގިނައިން ހޯދަނީ ޖީބުން ކުރާ ހަރަދު ކުޑަކުރުމަށް އުފެއްދުންތެރިޔާގެ ކޫޕަން ނުވަތަ އެހީތެރިކަމުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކެކެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ހޯދުމަށްޓަކައި ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތާއި ނުވަތަ ފާމަސިސްޓާއެކު ފާޅުގައި އަގުހެޔޮކަމާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރުން.
އިރުޝާދު: ސެމަގްލޫޓައިޑް ބްރޭންޑެއް ހޮވާއިރު، ސިއްހީ ލަނޑުދަނޑިތަކާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް އިސްކަންދޭ ކަންކަމާއި، އިންޝުއަރެންސް ކަވަރޭޖާ ބެހޭގޮތުން ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތާ މަޝްވަރާކޮށް، އެންމެ ފައިދާހުރި އަދި އެންމެ އަގުހެޔޮ ޗޮއިސްއެއް ކަށަވަރުކުރުން.
ސެމަގްލޫޓިޑް އަކީ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި މެނޭޖްކުރުމާއި، ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެހީތެރިވުމާއި، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކްތައް ކުޑަކުރުމަށް މުހިންމު ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރާ ބޭހެކެވެ. އެއީ ގުދުރަތީ ހޯރމޯން ޖީއެލްޕީ-1 ނަކަލުކޮށް، ލޭގެ ހަކުރު އަދި ކާހިތްވުން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން މަސައްކަތް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. އާންމުކޮށް ރައްކާތެރި ނަމަވެސް، ބަނޑުގެ މައްސަލަތަކާއި މަދުން ނަމަވެސް ސީރިއަސް ހާލަތްތައް ފަދަ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކޮށްފާނެ އެވެ. ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް TM އިން ސެމަގްލޫޓައިޑް ތަފާތު ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދާއިރު، ހަކުރުބައްޔާއި ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ފައިދާހުރި ހައްލުތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ލިބިދާނެ ފައިދާތަކާއި އެޕްލިކޭޝަންތައް ދިރާސާތައް ކުރަމުންދާ ވަރަކަށް ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ބޭނުންކުރުން ފުޅާވެދާނެ އެވެ.
ޖ: ސެމަގްލޫޓިޑް ބޭނުންކުރަނީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި މެނޭޖްކުރުމާއި، ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެހީތެރިވުމާއި، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކްތައް ކުޑަކުރުމަށެވެ.
ޖ: ސެމަގްލޫޓިޑް މަސައްކަތް ކުރަނީ ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރާއި ކާހިތްވުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރސް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީގެންނެވެ.
ޖ: ސެމަގްލޫޓިޑް އަކީ އެމްއީއެން 2، އެމްޓީސީ، ނުވަތަ ބޭހަށް އެލާޖިކް ރިއެކްޝަންތައް ހުންނަ ފަދަ ވަކި ހާލަތްތަކެއް ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް އެކަށީގެންވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
ޖ: އާންމުކޮށް ދިމާވާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ ތެރޭގައި މޭނުބައިކުރުން، ހޮޑުލުން، ބޭރަށްހިންގުން، ބަނޑުހައިވުން، އަދި ބަނޑުގައި ރިހުން ހިމެނޭއިރު، އާންމުކޮށް ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ރަނގަޅުވެއެވެ.
