▎ पिनेलॉन संशोधन
पिनेलोनाची संशोधन फाटभूंय कितें?
पिनेल ग्रंथीच्या शारिरीक कार्यांचो खोलायेन संशोधन केल्ल्यान पिनेलॉनाची उत्पत्ती जाता. बऱ्याच काळासावन शास्त्रज्ञांक ह्या गूढ अंत: स्रावी अवयव म्हळ्यार पिनियल ग्रंथीविशीं खूब आवड आशिल्ली. आकारान ल्हान आसलो तरी कुडीच्या शारिरीक तालांचें आनी हेर आंगांचें नियंत्रण करपाक ताचो म्हत्वाचो वांटो आसता. सुरवेच्या संशोधनांत पिनियल ग्रंथींतल्यान वेगवेगळे जैव सक्रिय पदार्थ स्रावीत जावंक शकतात अशें दिसून आयलें, ताका लागून संशोधकांक तातूंतल्यान खाशेले परिणाम आशिल्ले घटक सोदून काडपाची उमेद निर्माण जाली. पॉलीपॅप्टायड संशोधन तंत्रगिन्यानाची प्रगती जाल्ल्यान लोकांक पिनियल ग्रंथीकडेन संबंदीत आशिल्ल्या पदार्थांचें चड सविस्तर विश्लेशण करपाक मेळ्ळां. कृत्रीम ट्रायपॅप्टायड म्हूण ह्या संदर्भांत पिनेलॉन वेगळें करून ताची वळख करून घेतली. संशोधन फाटभूंयेर वेगवेगळ्या तंत्रिका तंत्राच्या दुयेंसांविशीं, जाण्टेपणासंबंदीत प्रस्न आदी हुस्कोय आस्पावता.मेंदवाचें कार्य सुदारपाक आनी पिरायेच्या प्रक्रियाक कळाव करपाक प्रभावी साधनां सोदून काडटले अशी अपेक्षा शास्त्रज्ञांनी उक्तायल्या आनी पिनेलोनाच्या उदयाक लागून हे प्रस्न सोडोवपाची नवी आस्त निर्माण जाल्या, अशे तरेन ताचेर संशोधन सुरू जालां.
पिनेलोनाची क्रियेची यंत्रणा कितें?
प्रतिक्रियाशील ऑक्सिजन जातींच्या संचयाचेर आळाबंदा हाडप
पिनेलॉन रिसेप्टर-आदारीत वा स्वतंत्र ऑक्सिडीभवन ताण उत्तेजनांक लागून प्रेरीत जाल्ल्या सेरेबलर कण पेशी, न्यूट्रोफिल आनी फिओक्रोमोसाइटोमा (PC12) पेशींतल्या प्रतिक्रियाशील ऑक्सिजन जातींच्या (ROS) संचय प्रक्रियेची डोस-आदारीत मर्यादा दाखयता (Khavinson V, 2011). हाचेवयल्यान ताची अँटी-ऑक्सिडीभवनांत म्हत्वाची भुमिका आसता आनी ऑक्सिडीभवन ताणांतल्यान पेशींचें नुकसान उणें जावंक शकता अशें दिसून येता. आरओएस एकठांय जावपाक आळाबंदा हाडून पिनेलॉन पेशींचीं सामान्य शारिरीक कार्यां सांबाळपाक आदार करता आनी पेशींक जावपी ऑक्सिडीभवन हानीचें नुकसान उणें करता.
क्षयरोगी पेशी मरण उणें करप
पिनेलॉन प्रोपिडियम आयोडायड परीक्षेवरवीं मेजपी क्षयरोगी पेशींचें मरण उणें करूंक शकता [1] . हाचो अर्थ पिनेलोन पेशींक मरणाच्या धोक्यापसून राखण दिवंक शकता आनी पेशींची जीण तिगोवन दवरूंक शकता. ताचे विशिश्ट क्रियेचे यंत्रणेंत पेशी मरण संकेत मार्गाचें नियंत्रण करून पेशी क्षयरोग कार्यावळींत प्रवेश करच्यो न्हय अशें आसूं येता.
ईआरके १/२ सक्रिय करप आनी कोशिका चक्राचें नियंत्रण करप
Pinealon च्या संरक्षणात्मक परिणामा वांगडा ERK 1/2 सक्रिय जावप आनी कोशिका चक्रांतल्या बदलांचो कळाव जाल्लो काळ मार्ग आसता [1] . ईआरके १/२ हो एक म्हत्वाचो कोशिकेभितरलो संकेत संप्रेषण रेणू आसून ताच्या सक्रियतायेवरवीं पेशी प्रसार, भेद आनी जिवीत उरपाक मदत जावंक शकता. पिनेलॉनान ईआरके १/२ सक्रिय करप हो ताचो कोशिका संरक्षणात्मक परिणाम करपाचो एक म्हत्वाचो मार्ग आसूं येता. तेभायर पिनेलॉन पेशी चक्राचेंय नियंत्रण करपाक शकता, जाका लागून पेशींक स्वताची दुरुस्ती करपाक आनी ताण आसतना सामान्य वाड आनी विकास तिगोवन दवरपाक मदत जावं येता.
कोशिका जीनोमाकडेन संभाव्य परस्पर क्रिया
ROS संचय आनी पेशी मरणाची मर्यादा उण्या सांद्रतायेचेर संतृप्त आशिल्ल्यान, जाल्यार पिनेलॉनाच्या चड सांद्रतायेचेर पेशी चक्राचें नियंत्रण चालूच उरता, देखून पिनेलॉन ताच्या ज्ञात अँटीऑक्सिडेंट क्रियाशीलतेवांगडाच पेशी जीनोमाकडेनय थेट संवाद सादूंक शकता असो निश्कर्श काडूं येता [1] . कोशिका जीनोमाकडेन जावपी हे परस्पर क्रियांत जीन अभिव्यक्तीचें नियंत्रण आसूं येता, जाका लागून पेशींच्या शारिरीक कार्यांचेर आनी चयापचयाचे प्रक्रियाचेर परिणाम जावं येता.
पिनेलोनाचे उपेग कितें?
1. स्मृती सुदारप
स्मृती हें मेंदवाचें एक म्हत्वाचें कार्य आसून स्मृती तयार करपाक आनी घटमूट करपाक पिनेलॉनाची सकारात्मक भुमिका आसूं येता. तंत्रिका संदेशवाहकांचे समतोल नियंत्रीत करप, तंत्रिका पुनरुत्पादनाक चालना दिवप, सिनॅप्टिक प्लास्टिसिटी वाडोवप ह्या यंत्रणेवरवीं ताका लागून स्मृती कार्य सुदारूं येता.
पिनेलोन तंत्रिका पेशींची वाड आनी दुरुस्ती करपाक मदत करूंक शकता आनी हो परिणाम जायत्या यंत्रणेवरवीं जावंक शकता. मेंदवाचीं सामान्य कार्यां तिगोवन दवरपाखातीर तंत्रिका कोशिकांची वाड आनी दुरुस्ती म्हत्वाची आसता. एके वटेन ताका लागून तंत्रिका कांड पेशींच्या प्रसाराक आनी भेदाक उत्तेजन मेळूं येता, जाका लागून नव्या तंत्रिका कोशिकांची निर्मिती वाडूंक शकता [2] . तंत्रिका कांड पेशींक स्वताची नूतनीकरण करपाची आनी वेगवेगळ्या प्रकारच्या तंत्रिका कोशिकांत भेद करपाची तांक आसता आनी तांचें प्रसार आनी वेगळेपण हाका लागून इबाडिल्लीं वा पिराय वाडिल्लीं तंत्रिका पेशी परतून भरून मेंदवाची रचणूक आनी कार्य सुदारूं येता. दुसरे वटेन पिनेलॉन तंत्रिका कोशिकांच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करून तंत्रिका कोशिकांची वाड आनी दुरुस्ती करपाक मदत करूंक शकता. तंत्रिका कोशिकांच्या जिवितांत, वाडपाक आनी भेदकतायेंत म्हत्वाचो वांटो घेवपी प्रथिनांचे एक वर्ग म्हळ्यार तंत्रिका कोशिका. तांकां लागून तंत्रिका कोशिकांची अक्षतंतूची वाड, सिनॅप्स तयार जावप आनी तंत्रिका कोशिका जिवीत उरपाक मदत जावंक शकता [3] ..
तेभायर पिनेलॉन हाणें मेंदवांतल्या रगतसंचरणांत सुदारणा केल्ल्यान संज्ञानात्मक तांक वाडोवपाकय आदार जाता. रगताची बरी परिसंचरण केल्यार मेंदवाक फावो तो ऑक्सिजन आनी पोशक तत्व मेळूंक शकतात आनी तंत्रिका कोशिकांचें सामान्य चयापचय आनी कार्यां तिगून उरूंक शकतात. ताका लागून मेंदवांतली रगतपेशी वाडोवन आनी मस्तिष्कांतलो रगत प्रवाह वाडोवन मेंदवांत रगताची येरादारी सुदारूं येता. आल्झायमर दुयेंस आनी याद उरप ना अशा लक्षणांखातीर पिनेलॉनाचो परिणाम मेंदवाचीं तंत्रिकाजीवशास्त्रीय कार्यां सुदारपाची आनी तंत्रिका क्षयरोगाची प्रक्रिया मंद करपाची ताची तांक आसूं येता. आल्झायमर दुयेंस सारक्या तंत्रिका विकृतीच्या रोगांवांगडा चड करून तंत्रिका कोशिकांचें मरण, सिनॅप्टिक लुकसाण, तंत्रिका दाह अशे रोगजन्य बदल घडटात. पिनेलोन तंत्रिका पेशींची वाड आनी दुरुस्ती आनी तंत्रिका दाह नियंत्रीत करप अशा यंत्रणेवरवीं ह्यो लक्षणां सोंपोवंक शकता [4] ..
2. अत्यंत मानसीक आनी भावनीक घटक
दीर्घकाळ ताण, चिंता, उदासीनताय अशा अत्यंत मानसीक आनी भावनीक घटकांक लागून तंत्रिका तंत्राचें लुकसाण जावंक शकता आनी ताका लागून संज्ञानात्मक विकृतताय सारकिल्ल्यो समस्या निर्माण जावंक शकतात. पिनेलोन तंत्रिका संदेशवाहकांचे समतोल नियंत्रीत करप, दाहक प्रतिसाद उणो करप आनी तंत्रिका पुनरुत्पादनाक चालना दिवप अशा यंत्रणे वरवीं तंत्रिका तंत्राचेर अत्यंत मानसीक आनी भावनीक घटकांचो परिणाम सुदारूं येता [5] . कांय अभ्यासांतल्यान पिनेलॉन चिंता आनी उदासीनताय अशा भावनिक समस्यांनी सुदारणा करपाक शकता आनी दुयेंतींची मानसीक भलायकेची पातळी वाडोवंक शकता अशें दिसून आयलां.
3. न्हीद नियंत्रीत करप
पिनेलॉन मनशाचे कुडीच्या जैविक घड्याळाचें नियंत्रण करपाक शकता आनी न्हीद हार्मोनांच्या स्रावाक चालना दिवंक शकता, जें न्हीद दर्जो सुदारपाक आनी न्हीद येवपाच्यो लक्षणां सोंपपाक खूब म्हत्वाचे आसात.
न्हीद हार्मोन मुखेलपणान मेलाटोनिन ह्या हार्मोनाक संदर्भ दितात, हो हार्मोन पिनियल ग्रंथींतल्यान स्रावीत जाता आनी न्हीद-जागवण चक्राचें नियंत्रण करपाक ताचो मुखेल वांटो आसता. पिनेलॉन पिनियल ग्रंथीच्या कार्याचें नियंत्रण करून मेलाटोनिनाच्या स्रावाक चालना दिवंक शकता [6] . पिनियल ग्रंथी हो मेंदवांत आशिल्लो एक अंत:स्रावी अवयव. उजवाड-काळोख चक्राक तो खूब संवेदनशील आसता. काळखांतल्या वातावरणांत मेलाटोनिनाचो स्राव करून न्हीद वाडयतलो, जाल्यार उजवाडाच्या वातावरणांत मेलाटोनिनाचो स्राव आडावन जागृताय करपाक मदत करतलो.
तेभायर पिनेलॉनाचो न्हीद नियंत्रीत करपी परिणाम तंत्रिका तंत्राचेर जावपी हेर नियंत्रक परिणामांकडेनय संबंदीत आसूं येता. देखीक- मेंदवांतल्या तंत्रिका संदेशवाहक प्रणालीचें नियंत्रण करपाक शकता, जशें सेरोटोनिन आनी डोपामाइन, जे न्हीद नियंत्रणांतय म्हत्वाची भुमिका करतात [7] . सेरोटोनिन हो तंत्रिका संदेशवाहक आसून ताचो भाव, न्हीद, भूक ह्या शारिरीक कार्यांकडेन लागींचो संबंद आसा. ताका लागून न्हीद वाडूंक शकता आनी चिंता आनी उदासीनताय अशा भावनिक समस्यांक आराम मेळूंक शकता. डोपामाइन हो एक तंत्रिका संदेशवाहक आसून ताचो इनाम, प्रेरणा, लक्ष ह्या सारक्या शारिरीक कार्यांकडेन लागींचो संबंद आसा. ताका लागून न्हिदेची खोलाय आनी दर्जो नियंत्रीत करूं येता.
4. रोगप्रतिकार शक्त वाडोवप
पिनेलॉन रोगप्रतिकार शक्तीच्या पेशींची क्रियाशीलताय उत्तेजीत करपाक शकता आनी कुडीची रोगप्रतिकार शक्त सुदारूंक शकता. रोगप्रतिकार शक्त म्हळ्यार कुडीची राखण प्रणाली, जी धवी रगतपेशी, प्रतिपिंड, सायटोकायन आदी वेगवेगळ्या पेशी आनी रेणू हांचेपसून तयार जाल्ली आसता.ह्यो पेशी आनी रेणू एकठांय येवन कुडींत घुसपी रोगजंतू वळखुपाक आनी ना करतात आनी कुडीक संसर्ग आनी रोगांपसून राखण करतात.
पिनेलोन जायत्या यंत्रणेवरवीं रोगप्रतिकार शक्तीच्या पेशींची क्रियाशीलताय उत्तेजीत करूंक शकता. तो लिंफोसाइट्स आनी मॅक्रोफेज ह्या रोगप्रतिकार शक्तीच्या पेशींचेर थेट कार्य करूंक शकता आनी तांचें प्रसार, भेद आनी क्रियाशीलताय वाडोवंक शकता [8] . लिंफोसाइट्स हीं रोगप्रतिकार शक्तांतलीं म्हत्वाचीं पेशी आसून तांकां टी पेशी, बी पेशी आनी सैमीक मारपी पेशी अशे वेगवेगळे प्रकार करूं येतात, जीं अनुक्रमान कोशिकीय रोगप्रतिकार शक्त आनी ह्यूमरल रोगप्रतिकार शक्त हातूंत वांटो घेतात. मॅक्रोफेज हो एक प्रकारचो फागोसाइट्स आसून तो कुडींत घुरी घालपी रोगजंतू फागोसायटीज करून पचूंक शकता आनी तशेंच सायटोकायन स्रावीत करून रोगप्रतिकार शक्त नियंत्रीत करपाक शकता.
निमाणें सांगपाचें जाल्यार मेंदवाच्या संज्ञानात्मक कार्यांत सुदारणा करपाचेर पिनेलॉनाचो उल्लेखनीय परिणाम जाता. ताका लागून स्मृती आनी लक्ष प्रभावीपणान वाडोवंक मेळटा, जाका लागून लोकांक अभ्यास आनी कामांत बरे तरेन काम करपाक मेळटा, खास करून जाण्टे लोकसंख्येक आनी मेंदवाच्या दुयेंस आशिल्ल्या दुयेंतींक व्हड म्हत्व मेळटा. न्हीद नियंत्रणाचे नदरेन जैविक घड्याळ सामान्यपणान काम करपाक शकता, न्हीद येवपाच्या समस्यांक आराम दिवंक शकता आनी न्हिदेचो दर्जो सुदारूंक शकता, जाका लागून कुडीची बरी जावपाची आनी कार्य सांबाळपाची हमी मेळटा. रोगप्रतिकार शक्त वाडोवपाचें ताचें खाशेलपण मनशाचे कुडीक वेगवेगळ्या रोगांच्या आक्रमणाक प्रतिकार करपाक आदार करता आनी दुयेंसांचो धोको उणो करता.
लेखका विशीं
वयर सांगिल्लीं सगळीं साहित्यां कोसर पॅप्टायड्स कंपनीन संशोधन, संपादन आनी संकलन केल्लीं आसात.
शास्त्रीय जर्नल लेखक
आल्त्शुले एम हो एक नामनेचो आंतररोग तज्ञ आनी वैजकी संशोधक आशिल्लो. १९३२ वर्सा ताणें हार्वर्ड मेडिकल स्कूलांतल्यान वैजकी पदवी मेळयली.आल्त्शुले हाणें हार्वर्ड मेडिकल स्कूलांत वैजकीचो क्लिनीकल प्राध्यापक म्हणून काम केलें आनी १९४७ ते १९६८ मेरेन मॅसॅच्युसेट्सांतल्या बेलमांट हांगाच्या मॅक्लीन हॉस्पिटलांत इंटरनल मेडिसीन आनी क्लिनीकल सायकोलॉजींत संशोधन संचालक म्हणून काम केलें.ताच्या संशोधनांत हृदयविकार, हृदयविकार, हृदयविकार शरीरक्रियाविज्ञान, आनी द अंत: स्रावी प्रणाली.
आल्त्शुले हाणें जायतीं प्रकाशनां आनी पुस्तकां बरयलीं. ताचो एक उल्लेखनीय ग्रंथ म्हळ्यार 'द पिनेल,' जो १९६९ वर्सा जामा हांगा उजवाडाक आयलो. ज्युलियन आय. वैजकी संशोधन आनी शिक्षणांत आल्त्शुले हाणें केल्ल्या योगदानाचो अंतर्गत वैजकी आनी अंतःस्रावीविज्ञान ह्या मळार टिकपी परिणाम जाला.
आल्त्शुले एम हें उल्लेखाच्या संदर्भांत दिल्लें आसा [2].
