Bya Cocer Peptides 
ennaku 15 eziyise
EBINTU BYONNNA N’AMAWULIRE GW’EBINTU EBIweereddwa KU MUTINDO GUNO BIKOZESEBWA KU KUSASANYA AMAWULIRE N’EBIKOLWA BY’OKUSOMESA.
Ebintu ebiweereddwa ku mukutu guno bigendereddwamu kunoonyereza mu kisenge (in vitro research) byokka. Okunoonyereza mu vitro (Olulattini: *mu ndabirwamu*, ekitegeeza mu bikozesebwa mu ndabirwamu) kukolebwa ebweru w’omubiri gw’omuntu. Ebintu bino si bya ddagala, tebikkiriziddwa kitongole kya Amerika ekivunaanyizibwa ku by’emmere n’eddagala (FDA), era tebirina kukozesebwa kuziyiza, kujjanjaba oba kuwonya mbeera yonna ya bujjanjabi, bulwadde oba bulwadde. Kikugirwa nnyo mu mateeka okuyingiza ebintu bino mu mubiri gw’omuntu oba ebisolo mu ngeri yonna.
Okuwa amakulu
Prostamax kintu ekikwatagana ne bioactive peptides eraga nti kikola bulungi mu kujjanjaba obulwadde bwa chronic nonbacterial prostatitis n’embeera endala. Prostamax nkola ekwatagana ne bioactive peptides. Biomodulatory peptides zikola kinene nnyo mu mubiri, nga zilungamya enkola ez’enjawulo ez’omubiri nga okukula kw’obutoffaali, okwawukana, okukyusakyusa mu mubiri, n’okuddamu kw’abaserikale b’omubiri. Ng’ekimu ku bintu ng’ebyo, Prostamax eraga eby’obugagga ebitongole ebigenderera, naddala ng’eraga enkolagana emanyiddwa eri ebitundu by’enseke, era n’olwekyo esengekebwa ng’ekirungo ekiziyiza enseke.
Okusinziira ku nsengeka yaayo, yawukana ku bikozesebwa eby’ekinnansi ebigendereddwamu enseke eziggibwa mu bimera (nga saw palmetto extract) oba ebiva mu nseke z’ebisolo. Wadde nga enkola zino ez’ekinnansi zibadde zikozesebwa mu kujjanjaba embeera nga chronic nonbacterial prostatitis, Prostamax, n’ensengekera yaayo ey’enjawulo eya peptide, etuwa enkola empya mu kujjanjaba endwadde ezeekuusa ku prostate.
Enkola y’emirimu
Ebikosa enkola y’okuzimba mu bulwadde bw’ennywanto obutawona obutali bwa bakitiriya: Mu mbeera y’obulwadde ey’obulwadde bw’ennywanto obutawona obutali bwa bakitiriya, ebitundu by’enseke biyitamu ebikolwa eby’okuzimba ebiwerako, omuli okuzimba, okuzimba emisuwa, n’okuyingira mu nseke. Prostamax ekendeeza bulungi obubonero buno obuzimba. Nga etereeza okwolesebwa n’okufulumya kwa cytokines ezizimba, kiziyiza okuyingira n’okukola kw’obutoffaali obuzimba, bwe kityo ne kikendeeza ku maanyi g’okuddamu kw’okuzimba. Era kiyinza okulung’amya okukola kwa chemokines, okukendeeza ku chemotactic aggregation y’obutoffaali obuzimba okutuuka ku bitundu by’enseke, bwe kityo ne kikendeeza ku buzibu bw’okuzimba. Ku kwonooneka kw’ebitundu by’omubiri ebiva ku kuzimba, Prostamax esobola okutumbula enkola z’okuddaabiriza obutoffaali n’okuzza obuggya okukuuma ensengekera n’enkola ya bulijjo ey’ebitundu by’enseke, okuziyiza okukula kw’obusimu obuyitibwa fibrosis n’okuzimba.
Ebikosa ensengeka ya chromatin: Ku ddaala lya molekyu z’obutoffaali, Prostamax erina kinene ky’ekola ku chromatin y’obutoffaali bw’omubiri gw’omuntu. Chromatin mu lymphocytes z’omuntu eyita mu mitendera ebiri egy’okukyusa obutonde obukwatagana n’enkyukakyuka ez’enjawulo ez’ebbugumu n’ebbugumu. Prostamax ereeta okuddamu okugabanya ebbugumu, n’ekyusa entikko ebbiri ez’okunyiga okudda ku bbugumu erya wansi, nga T_d(VII) ekendeera 2.9°C ate T_d(VIII) ekendeera 1.0°C. Ekintu kino kiraga nti Prostamax eyinza okukyusa ensengekera ya chromatin, ekiyinza okuba nga kyekuusa ku kuwummuzibwa kw’obuwuzi obuwanvu bwa nm 30 mu buwuzi obuwanvu bwa nm 10. Ennongoosereza ng’ezo mu nsengekera ya chromatin zongera okukwata ku kwolesebwa kw’obuzaale n’okulungamya, bwe kityo ne zikola akakwate akatali butereevu ku mirimu gy’omubiri gw’obutoffaali.
Ebivaamu
Okukendeeza ku kuzimba mu bulwadde bw’enseke obutawona obutali bwa bakitiriya: Obulwadde bw’ennywanto obutawona obutali bwa bakitiriya y’emu ku mbeera ezisinga okutawaanya omusulo, era obujjanjabi bw’eddagala obw’ekinnansi butera okuvaamu ebivaamu ebitali bimatiza, ng’omuwendo omunene ogw’okuddamu okulwala oluvannyuma lw’okujjanjabwa. Mu kunoonyereza okwakolebwa, Prostamax yalaga obusobozi obulungi obw’okulwanyisa okuzimba, mu ngeri ennungi n’ekendeeza ku bubonero bw’okuzimba obutawona, okukendeeza ku kuzimba kw’ebitundu by’enseke, okukendeeza ku kuzibikira kw’emisuwa, n’okuziyiza okuyingira kw’amazzi mu nseke. Kino kikulu nnyo mu kulongoosa obubonero bw’abalwadde n’okutumbula omutindo gw’obulamu bwabwe. Nga ekendeeza ku buzimba, esobola okukendeeza ku buzibu bw’abalwadde ng’obulumi n’obutabeera bulungi mu musulo, ne kiwa enkola empya ennungi ey’obujjanjabi eri obulwadde bw’enseke obutawona obutali bwa bakitiriya.
Okuziyiza ebitundu by’enseke okukaluba n’okukendeera: Wansi w’okusikirizibwa okumala ebbanga eddene okw’okuzimba okutambula obutasalako, ebitundu by’enseke bitera okukyuka mu bulwadde ng’okukaluba n’okukendeera, ekyongera okukosa enkola ya prostate eya bulijjo. Prostamax esobola okukola okuziyiza okugenda mu maaso kw’enkola zino embi ez’obulwadde. Kino kituukiriza nga kitereeza bbalansi y’enkyukakyuka y’emmere mu matrix ey’ebweru w’obutoffaali, ne kiziyiza okukula okuyitiridde kw’ebitundu by’obuwuzi, era bwe kityo ne kiziyiza okukaluba kw’ebitundu by’enseke. Nga etumbula obulamu bw’obutoffaali n’amakubo agalaga obubonero bw’okukula, ekuuma omuwendo n’enkola y’obutoffaali bw’enseke, okuziyiza okuzimba kw’ebitundu. Kino kikulu nnyo mu kukuuma ensengeka y’omubiri eya bulijjo n’enkola y’enseke n’okukendeeza ku kukula kw’obulwadde.
Okwongera ku nkola y’okwegatta kw’ebisolo: Mu kugezesa okukwatagana, kyazuulibwa nti Prostamax esobola okutumbula enkola y’okwegatta kw’ebisolo. Kikwata ku hypothalamic-pituitary-gonadal axis, ne kitereeza okufulumya n’okufulumya obusimu bw’okwegatta, bwe kityo ne kikwata bulungi enkola y’okwegatta kw’ebisolo. Ekikolwa kino kiraga nti Prostamax eyinza okuba n’omugaso gw’okukozesa mu by’obulamu bw’okuzaala, si ku balwadde bokka abalina obulwadde bw’ennywanto wabula n’abantu abalala abakoseddwa obutakola bulungi mu kwegatta, ekiyinza okuwa obujjanjabi obupya.
Ebiyinza okukosa emirimu egyekuusa ku nsengeka ya chromatin: Okuva Prostamax bw’esobola okuleeta okuddamu okusaasaana kw’ebbugumu n’enkyukakyuka mu nsengeka mu lymphocyte chromatin, wadde ng’ebikolwa byayo ebijjuvu ku mirimu gy’omubiri okutwalira awamu tebinnaba kutegeerekeka mu bujjuvu, mu ndowooza, enkyukakyuka ng’ezo mu nsengeka ya chromatin ziyinza okukosa okuwandiika n’okwolesebwa kw’obuzaale, bwe kityo ne kikosa enjawulo y’obutoffaali, okusaasaana, n’emirimu gy’okulungamya abaserikale b’omubiri. Kiyinza okukwata mu ngeri etali butereevu ku ngeri abaserikale b’omubiri gye baddamu nga kitereeza okwolesebwa kw’obuzaale obumu obukulu, bwe kityo ne kikosa emirimu n’enkola y’obutoffaali bw’abaserikale b’omubiri.
Okusaba
Obujjanjabi bw’endwadde z’enseke ezitali za bakitiriya: Okusinziira ku bulungibwansi bwa Prostamax mu kukendeeza ku kuzimba, okuziyiza okuzimba ebitundu by’omubiri, n’okuzimba mu bulwadde bw’ennywanto obutawona obutali bwa bakitiriya, erina obusobozi obusuubiza okukozesebwa mu kujjanjaba embeera eno.
Ebiyinza okukozesebwa mu bulamu bw’okuzaala: Okuva Prostamax bw’esobola okutumbula enkola y’okwegatta mu bisolo, engeri eno egiwa omugaso oguyinza okukozesebwa mu by’obulamu bw’okuzaala. Ku balwadde abalina ensonga z’okuzaala ezireetebwa obutakola bulungi mu kwegatta oba abantu ssekinnoomu abafuna okukendeera mu nkola y’okwegatta olw’emyaka, Prostamax eyinza okuvaayo ng’enkola empya ey’obujjanjabi.
Ekintu eky’okunoonyereza mu biology y’obutoffaali n’obulamu bwa molekyu: Enkola ya Prostamax ey’enjawulo ku nsengeka ya lymphocyte chromatin kigifuula ekintu ekiyinza okukozesebwa mu kunoonyereza ku bulamu bw’obutoffaali n’ebiramu molekyu. Abanoonyereza basobola okugikozesa okunoonyereza ku nkolagana wakati w’ensengekera ya chromatin n’okulungamya okulaga kw’obuzaale, n’okunoonyereza ku nkola za molekyu ezisibuka mu nkola z’omubiri nga okwawukana kw’obutoffaali, okukula, n’okulungamya abaserikale b’omubiri. Nga bajjanjaba obutoffaali ne Prostamax, abanoonyereza basobola okulaba enkyukakyuka ez’amaanyi mu nsengeka ya chromatin n’enkyukakyuka ezikwatagana mu kwolesebwa kw’obuzaale, bwe batyo ne bafuna amagezi amazibu ku mikutu gy’obubonero egy’omu butoffaali egy’enjawulo. Era esobola okukola ng’ekintu eky’okukebera n’okuzuula obuzaale obupya n’amakubo g’obubonero agakwatagana n’okulungamya ensengekera ya chromatin, okuwa endowooza empya n’enkola ez’okunoonyereza ku ssaayansi w’obulamu.
Mu bufunzi
Mu bufunze, Prostamax, ng’ekintu ekikwatagana ne bioactive peptides, kiraga ebirungi eby’enjawulo mu kujjanjaba obulwadde bw’ennywanto obutawona obutali bwa bakitiriya, omuli okukendeeza ku kuzimba, okuziyiza tissue fibrosis ne atrophy, n’okutumbula enkola y’okwegatta kw’ebisolo. Enkola zaayo ez’okukola zirimu okulungamya enkola z’okuzimba, okukyusa ensengekera ya chromatin, n’ebintu ebirala. Mu ngeri y’okukozesaamu, tekoma ku kusuubiza mu kujjanjaba obulwadde bw’enseke obutawona obutali bwa bakitiriya naye era erina omugaso mu by’obulamu bw’okuzaala, awamu n’okunoonyereza ku bulamu bw’obutoffaali ne molekyu.
Ensonda
[1] Borovskaya T. G., Pakhomova A. V., Vychuzhanina A. V., n’abalala. Okunoonyereza okugezesa ku bulungibwansi bw’eddagala Prostamax mu bujjanjabi bw’obulwadde bw’enseke obutawona n’ebizibu ebivaamu[J]. Okunoonyereza okw’omulembe mu kuzimba, 2013,Vol.02No.03:5.DOI:10.4236/mri.2013.23007.
[2] Meskhi T, Khachidze D, Barbakadze S, n’abalala. [Enkola ya peptide bioregulator prostamax ku heterochromatin ya lymphocytes z’omuntu mu kifo][J]. Biofizika, 2004,49(6):1091-1093.http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Ggyawo&db=efulumiziddwa&dopt=Ebitonotono&olukalala_uids=15612551&okubuuza_hl=1
Ekintu ekiriwo okukozesebwa mu kunoonyereza kwokka:
