Aw bɛ se ka ɲininkali kɛ ko, pepitiriw ye mun ye? Pepitidi ye asidi aminiki cakɛda surunw ye minnu bɛ fara ɲɔgɔn kan nɔgɔya la. Ni aw bɛ miiri pepitiriw la, aw bɛ miiri u la i n’a fɔ yɔrɔ misɛnniw minnu bɛ aw farikolo dɛmɛ a ka baara kɛ. Mɔgɔw bɛ kuma pepitiriw kan kosɛbɛ barisa u bɛ nɔ ɲumanw ye minnu bɛ se ka kɛ.
Peptidew bɛ se ka kɛ dɛmɛ don kɛnɛyali ni kɛnɛya sabatili la.
Farikoloɲɛnajɛla caman ni mɔgɔ tɔgɔba caman bɛ baara kɛ ni pepitiriw ye, o la u bɛ dɔn kosɛbɛ.
Mɔgɔ dɔw bɛ hami lakana ko la ani kalan bɛrɛ tɛ kɛ, o de la mɔgɔw bɛ to ka kuma u kan.
Pepitidiw ye cakɛda surunw ye minnu dilannen don ni asidi aminikiw ye. U bɛ i farikolo dɛmɛ ka baara kɛ cogo ɲuman na. Pepitidi nafa ka bon kɛnɛya ni bonya la. U bɛ seliw dɛmɛ u ka kuma ɲɔgɔn fɛ. Pepitidiw ni farikolojɔli dumuniw tɛ kelen ye. Pepitidiw ka dɔgɔn ani u ka nɔgɔn ka tɛmɛ farikolojɔlifɛnw kan. Pepitiri dɔw, i n’a fɔ GLP-1, olu bɛ dɛmɛ ka ɔrimɔni kunbɛn. U bɛ se dɛmɛ don farikolojidɛsɛ ni sukaro hakɛ la. Pepitidi bɛ kɛ fura la walasa ka kɛnɛya gɛlɛyaw furakɛ. U bɛ dɛmɛ don banaw la i n’a fɔ sukarodunbana ni kansɛri. Pepitiri dɔw bɛ fari ni farikolo yɔrɔw la. Nin fura ninnu bɛ fari kɛnɛya ni farikolo kɛnɛyali dɛmɛ. Aw ka kan ka dɔgɔtɔrɔ ɲininka sani aw ka pepitiridi furakisɛw ta. O bɛ a to u lafiyalen don ani u bɛ baara kɛ ka ɲɛ. Pepitiriw bɛɛ tɛ sɔn FDA fɛ. A nafa ka bon ka a lajɛ ni u lakananen don ani ni u kalanna.
Tablo kɔnɔkow
I bɛ se k’a ɲininka ko, pepitiriw ye mun ye ? Pepitidiw ye cakɛda surunw ye minnu dilannen don ni asidi aminikiw ye. O asidi aminikiw bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ layini dɔ la. Miiri u la i n’a fɔ kulu fitinin min faralen don ɲɔgɔn kan ni jɛgɛn kɛrɛnkɛrɛnnenw ye. Pepitiri fanba bɛ ni asidi aminiki 2 ni 50 cɛ. Sigida la, pepitiri caman bɛ ni asidi aminiki 20 ɲɔgɔn ye, nka o hakɛ bɛ se ka Changé.
Nin ye ja nɔgɔman ye min b’a jira ko asidi aminiki hakɛ bɛ pepitiri suguya wɛrɛw la:
Miiri k’a filɛ pepitiliw i n’a fɔ LEGO biriki juru. Briki kelen-kelen bɛɛ bɛ asidi aminiki dɔ jira. Ni aw ye biriki damadɔw tigɛ ɲɔgɔn na, aw bɛ cakɛda surun dɔ kɛ. O cakɛda in bɛ Weele ko pepitiri.
Asidi aminikiw ye aw farikolo jɔlifɛnw ye. Ni u farala ɲɔgɔn kan cakɛda surunw na, u bɛ kɛ pepitiriw ye. Ni aw ye asidi aminiki caman fara a kan, cakɛda bɛ kɛ farikolojɔlan ye. Pepitidiw ye fɛɛrɛ fɔlɔ ye walasa ka fɛnɲɛnamafagalan belebelebaw dilan. Aw farikolo bɛ baara kɛ ni o cakɛda surun ninnu ye walasa ka taamasiɲɛw ci, ka farikolokisɛw dɛmɛ u ka kuma, ani ka wale nafamaw daminɛ.
I bɛ se k’i yɛrɛ ɲininka cogo min na pepitiriw ni farikolojɔli dumuniw tɛ kelen ye. U fila bɛɛ dilannen don ni asidi aminikiw ye, nka u bonya tɛ kelen ye walima u bɛ baara kɛ kelen ye. Pepitidiw ye cakɛda surunw ye, nka farikolojɔli dumuniw ka jan kosɛbɛ ani u ka gɛlɛn. Aw bɛ se ka danfaraba minnu bɛ u ni ɲɔgɔn cɛ, olu ye ja in kɔnɔ:
Suguya |
Yirali |
Kɛcogo |
|---|---|---|
Peptides (banakisɛfagalanw). |
Asidi aminikiw cakɛda surunw (2 fo 50) minnu sirilen don ni pepitiri jɛɲɔgɔnyaw ye. |
A bonya ka dɔgɔn, a ka c’a la, a bɛ kɛ taamasiɲɛw ni fɛnɲɛnamaw ka jɛɲɔgɔnya kɛrɛnkɛrɛnnenw na. |
Protéines (banakisɛfagalanw). |
Molecules belebelebaw minnu dilannen don ni asidi aminiki cakɛda jan kelen walima caman ye. |
Fɛn minnu ka gɛlɛn kosɛbɛ, olu bɛ se ka baara suguya caman kɛ i n’a fɔ anzimu walima jɔli yɔrɔw. |
Asidi aminiki minnu bɛ sɔrɔ |
Molecules (molecules) kelen-kelen minnu ye pepitiriw ni farikolojɔlifɛnw jɔlifɛnw ye. |
Fɛnɲɛnɛma jɔnjɔn minnu bɛ fara ɲɔgɔn kan ka kɛ pepitiriw ni farikolojɔlifɛnw ye. |
Aw bɛ se fana ka nin tabali in lajɛ walasa k’u ka fɛnw suma ɲɔgɔn na:
Suguya |
Peptides (banakisɛfagalanw). |
Protéines (banakisɛfagalanw). |
|---|---|---|
Janya |
A dɔgɔyalenba ye 50 ye, a ka ca a la asidi aminiki >100 |
|
Ko gɛlɛnw (complexité). |
A ka gɛlɛn kosɛbɛ |
A ka gɛlɛn ka tɛmɛ ni jɔli nivo naani ye |
Nivow jɔcogo |
Fɔlɔ fɔlɔ ni filanan |
Fɔlɔ, filanan, sabanan, naaninan |
Biologique Function (ɲɛnamaya baara). |
Siginiden molekilu walima a yɔrɔw |
Enzymes, transporteurs, structurel components, complexes multi-part |
Tuma caman na, pepitidiw bɛ baara kɛ i n’a fɔ cidenw i fari la. U b’a fɔ seliw ye u ka kan ka min kɛ. Protéines bɛ se ka fɛnw jɔ, ka fɛnw ta, walima ka faritanabanaw dɛmɛ u ka teliya. Peptidew bɛ i n’a fɔ sɛbɛnni surun minnu bɛ tɛmɛ kalanso kɔnɔ. Protéines bɛ i n’a fɔ kalan gafe belebelebaw.
Ladilikan: Pepitiriw bɛɛ tɛ fɛn kelen kɛ. Dɔw bɛ taamasiyɛnw ci, dɔw fana bɛ dɛmɛ don ka i farikolo labɛn walima k’a lakana. Protéines ka baara ka ca ni fɔlɔ ye bawo u ka bon ani u ka gɛlɛn.
Sisan aw b’a dɔn ko pepitiriw ye asidi aminiki cakɛda surunw ye. U ye farikolojɔlifɛnw dilanni fɛɛrɛ fɔlɔ ye. O b’a to u nafa ka bon kosɛbɛ i farikolo ma.
Pepitidiw bɛ kɛ cidenw ye i fari la. U bɛ seliw dɛmɛ u ka kuma ɲɔgɔn fɛ. Ni aw ye pepitiriw baara cogo lajɛ, aw b’a ye ko u u bɛ siri yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnenw na selilɛriw kan minnu bɛ wele ko recepteurs. O wale in bɛ cakɛda dɔ daminɛ selilɛri kɔnɔ. O kɔfɛ, selilɛri bɛ jaabi di cogoya wɛrɛw la, ka kɛɲɛ ni cikan ye.
Pepitiri caman bɛ ɔrimɔniw kɔlɔsi i farikolo la. O pepitiriw b’a fɔ aw farikolo ye waati min na a ka kan ka ɔrimɔni dɔw bɔ walima ka u dilanni dabila. Pepitiriw bɛ dɛmɛ cogo min na ɔrimɔni labɛnni na, o misali dɔw filɛ nin ye:
Pepitidi minnu bɛ i n’a fɔ ɔkisitosini ni vazopresini, olu bɛ dɛmɛ ka ji balansi ni sigidamɔgɔw ka kɛwalew kunbɛn.
Peptide hormones i n’a fɔ GnRH ani gonadorelin bɛ dɛmɛ ka bonya ni bangeko ɲɛnabɔ.
Somatostatin bɛ dɛmɛ ka ɔrimɔni wɛrɛw bɔli sumaya.
Pepitiridi YY ni glp-1 bɛ dɛmɛ ka kɔngɔ ni dumunikɛbaliya kunbɛn.
Glp-1 bɛ bɔ kɛnɛ kan i n’a fɔ pepitiri jɔnjɔn min bɛ ɔrimɔni ɲɛnabɔli la. Ni aw bɛ dumuni kɛ, . glp-1 b’a fɔ aw fari ye ko a ka inisɔndiya bɔ. O bɛ dɛmɛ ka sukaro dɔgɔya joli la. Glp-1 fana bɛ dɔ bɔ i kɔnɔbara lankolonya teliya la. Aw bɛ fa ka mɛn, o la aw bɛ se ka dumuni dɔɔni dun. Dɔgɔtɔrɔw bɛ glp-1 kɛ fura dɔw la walasa ka sukarodunbana walima girinya gɛlɛya bɛ mɔgɔ minnu na, olu dɛmɛ.
Pepitidiw jɔyɔrɔ ka bon selilɛriw ka taamasiɲɛw la. Olu dɛmɛni selilɛriw ka cikanw ci ani ka cikanw sɔrɔ . Ni pepitiri sirilen don fɛn minɛbaga dɔ la, a bɛ se ka taamasiɲɛ dɔ daminɛ selilɛri kɔnɔ. O taamasiɲɛ bɛ se ka selilɛri ka baara kɛcogo Changer. Pepitiriw bɛ dɛmɛ cogo minnu na selilɛriw ka taamasiɲɛw la, olu dɔw filɛ nin ye:
U bɛ ɔrimɔni bɔli daminɛ.
U bɛ farikoloɲɛnajɛw kɔlɔsi.
U bɛ nɔ bila funu na.
U bɛ dɛmɛ don ni senfagabana taamasiɲɛw ye.
Glp-1 ye pepitiri misali ɲuman ye min bɛ dɛmɛ don selilɛriw ka taamasiɲɛw la. Ni glp-1 sirilen don a minɛbaga la, a bɛ taamasiɲɛ dɔ daminɛ min bɛ aw farikolo dɛmɛ ka sukaro kɛ ka ɲɛ. Glp-1 fana bɛ dɛmɛ ka farikolokisɛw lakana aw ka kɔnɔbara la. O b’a to aw joli sukaro ka to a cogo la.
Kɔlɔsili: Peptides i n’a fɔ glp-1 tɛ dɛmɛ don baara kelen dɔrɔn na. Tuma caman na, u jɔyɔrɔ ka ca i farikolo la. O b’a to u nafa ka bon kosɛbɛ aw ka kɛnɛyako la.
Peptidew tɛ dan taamasiɲɛw cili ma. U bɛ i farikolo dɛmɛ ka bonya, ka kɛnɛya ani ka bana kɛlɛ. Aw bɛ se ka pepitiriw sɔrɔ minnu bɛ baara kɛ aw farikolo yɔrɔ bɛɛ la.
Aw farikolo bɛ pepitiriw kɛ walasa ka farikolokisɛw dɛmɛ u ka bonya ani ka tiɲɛniw labɛn. Pepitiriw bɛ baara nafama minnu kɛ, olu filɛ nin ye:
U bɛ seliluw dɛmɛ u ka caya. O bɛ wele ko selilɛriw caya.
U bɛ seliw bilasira walasa u ka kɛ suguya ɲuman ye. O bɛ Weele ko selilɛriw ka danfara.
U bɛ dɛmɛ don selilɛri baara caman wɛrɛw la.
Glp-1 bɛ dɛmɛ don ka bonya ani ka dilan, o fana. A bɛ aw ka kɔnɔbara basigilenw lakana ani ka u dɛmɛ ka baara kɛ ka ɲɛ. Ni joginda dɔ bɛ aw la, pepitiriw bɛ aw farikolo dɛmɛ ka kɛnɛya joona. U bɛ taamasiyɛnw ci minnu b’a fɔ seliw ye u ka tiɲɛniw labɛn.
Pepitidiw bɛ aw farikolo tangalanw dɛmɛ ka banakisɛw kɛlɛ. U bɛ baara kɛ i n’a fɔ farikolo tangalanw. O kɔrɔ ye ko u bɛ dɛmɛ ka aw farikolo tangacogo kɔlɔsi. Pepitidi bɛ se ka farikolo tangalanw wuli walima ka jigin, ka kɛɲɛ ni aw farikolo mago bɛ fɛn minnu na.
Pepitidiw bɛ aw farikolo dɛmɛ ka binkannikɛlaw ye ani ka u kɛlɛ.
U bɛ dɛmɛ ka funu kunbɛn.
U bɛ aw farikolo dɛmɛ ka kɛnɛya banakisɛ sɔrɔlen kɔfɛ.
Glp-1 fana bɛ aw farikolo tangacogo dɛmɛ. A bɛ se ka funu dɔgɔya ani ka aw farikolo yɔrɔw lakana. Dɔgɔtɔrɔw bɛ glp-1 sɛgɛsɛgɛ walasa ka a dɔn bana minnu bɛ funu walima tiɲɛni bila mɔgɔ la, a bɛ se ka olu dɛmɛ cogo min.
Ladilikan: Dɔnniyakɛlaw ko pepitiriw bɛ kɛ sababu ye ka se 40% ma farikolojɔlifɛnw ka jɛɲɔgɔnya bɛɛ la aw ka farikolokisɛw kɔnɔ. O b’a jira ko u nafa ka bon kosɛbɛ i ka kɛnɛyako la.
Pepitidiw, glp-1 fana sen bɛ o la, olu jɔyɔrɔ ka ca i farikolo la. U bɛ dɛmɛ don taamasiɲɛw dicogo la, bonya la, dilancogo la ani farikolo tangacogo la. Ni aw ye pepitiriw baara cogo faamu, aw b’a ye mun na u nafa ka bon kosɛbɛ aw ka kɛnɛya la.
Pepitidiw ye nafa ka bon furakɛli la bi . Dɔgɔtɔrɔw bɛ baara kɛ n’u ye walasa ka kɛnɛya gɛlɛya caman furakɛ. Pepitidi bɛ se ka aw farikolo yɔrɔ dɔw laɲini. U bɛ baara kɛ ka ɲɛ ni aw farikolo yɛrɛ ka sigidakow ye.
FDA ka fura minnu dabɔra, olu bɛɛ la, 16% ɲɔgɔn bɛ pepitiriw ta. Nin fura ninnu bɛ dɛmɛ don ɔrimɔni, farikoloɲɛnajɛ ani kansɛri gɛlɛyaw la. Tablo filɛ nin ye min b’a jira ko pepitiriw nafa ka bon fura la:
FDA ye fura minnu dabɔ, olu kɛmɛsarada la, minnu sinsinnen bɛ pepitiriw kan |
Furakɛcogo minnu ka teli ka kɛ pepitiriw la |
|---|---|
16% ye . |
Endocrinologie, Metabolisme, Kansɛri furakɛli |
Glp-1 furaw ye misali ɲuman ye. Dɔgɔtɔrɔw bɛ glp-1 furaw di walasa ka sukarodunbanabagatɔw dɛmɛ. Nin fura ninnu bɛ dɛmɛ ka sukaro hakɛ kunbɛn. Glp-1 fura dɔw fana bɛ mɔgɔw dɛmɛ ka u farikolo girinya dɔgɔya. Nin fura ninnu bɛ baara kɛ i n’a fɔ aw farikolo bɛ pepitiri minnu dilan. O b’a to u lakananen don ani ka mɔgɔ caman dɛmɛ.
Pepitidi bɛ kɛ ka bana caman furakɛ. Dɔgɔtɔrɔw bɛ baara kɛ n’u ye kansɛri, ɔrimɔni ani farikoloɲɛnajɛ gɛlɛyaw la. Glp-1 furaw bɛ sukarodunbanabagatɔw dɛmɛ ani ka u farikolo girinya dɔgɔya. O furaw bɛ taamasiɲɛw ci aw ka selilɛriw ma. O bɛ aw farikolo dɛmɛ ka furakɛli jaabi ka ɲɛ.
Pepitidiw fana bɛ se ka fura ta ka taa yɔrɔ ɲuman na. O bɛ furakɛli kɛcogo ɲɛ ani ka baara kɛ ka ɲɛ. Tablo filɛ nin ye min b’a jira mun na pepitiriw ye fura tabaga ɲumanw ye :
Nafa |
Cogojirali |
|---|---|
Kɛrɛnkɛrɛnnenya la min ka bon kosɛbɛ |
Pepitidiw ka kɛrɛnkɛrɛnnenya ka bon laɲinifɛnw minɛbagaw ma, o bɛ na ni lakanacogo ɲɛnama ye. |
Modulation des voies biologiques (Biologiki siraw) la |
U bɛ se ka ɲɛnamaya sira gɛlɛnw sɛmɛntiya minnu ka gɛlɛn ka ɲɛsin fɛnɲɛnamafagalan misɛnninw ma. |
Banakisɛfagalanw ka dɔgɔyali |
A ka ca a la, pepitidiw ka farikolo tangacogo farati ka dɔgɔn ni i ye a suma ni farikolojɔlifɛn belebelebaw ye. |
Tissue doncogo ɲuman |
U bonya ka dɔgɔn, o bɛ a to u bɛ se ka don farikolo yɔrɔw la ka ɲɛ. |
Bɛnkan ni Natural Processes (Sɔrɔcogo) ye |
U jɔcogo ni kɔnɔnatumuw bɔlen don ɲɔgɔn fɛ, o bɛ dɛmɛ ka jɛɲɔgɔnya ɲuman kɛ ni farikoloɲɛnajɛ taabolo ye. |
Pepitidiw tɛ fura dɔrɔn ta ye. Aw bɛ u sɔrɔ fana kɛnɛya furaw ni dumuni dafalanw na. Mɔgɔ caman bɛ pepitiridi furakisɛw ta san o san. Mɔgɔw bɛ taa n’u ye kɔrɔya kɛlɛli, farikolo bonya , ani fari kɛnɛya.
Farikololafɛn caman bɛ ni kolajɛ ni kolajɛ pepitiriw ye. Olu bɛ aw fari dɛmɛ ka kɛ denmisɛn ye ani ka a nɔgɔya. Kolajeni bɛ fanga di i fari ma ani ka a wuli. Kolazɛni pepitiriw ka dɔgɔn, wa u baara ka nɔgɔn aw farikolo ma. Aw bɛ ninnu sɔrɔ kiribi, serum ani minfɛnw na. Mɔgɔw bɛ baara kɛ n’u ye walasa ka fari dɛmɛ ka kɛnɛya ani ka kɔrɔya kɛlɛ.
Fɛnɲɛnɛmakɛlaw bɛ pepitiriw fara ɲɔgɔn kan walasa ka farikolo fanga bonya ani ka kɛnɛya joona. Kolajeni bɛ i farikolo, i kolotugudaw ani i kolotugudaw dɛmɛ. Kolazɛni pepitiriw bɛ aw farikolo dɛmɛ ka farikolo yɔrɔw labɛn farikoloɲɛnajɛ kɔfɛ. Glp-1 fura dɔw bɛ dɛmɛ don farikolo girinya la, o bɛ se ka farikolo bonya dɛmɛ. Mɔgɔ caman bɛ pepitiridi furakisɛw ta walasa ka kɔrɔya kɛlɛ, ka kɛnɛya, ani ka farikoloɲɛnajɛ kɛcogo ɲuman sɔrɔ.
Mɔgɔ caman b’a fɛ ka pepitiriw fara u kan walasa ka kɔrɔya kɛlɛ, ka u farikolo girinya dɔgɔya ani ka u kɛnɛya.
Fɛnɲɛnɛmakɛlaw ni mɔgɔ wɛrɛw bɛ pepitiriw ni kolajɛni kɛ walasa ka kɛnɛya sɔrɔ.
Aw bɛ se ka glp-1 furaw san minnu bɛ sɛbɛn dɔgɔtɔrɔso la ani pepitiridi furakisɛ minnu ma labɛn.
Kɔlɔsili: Dɔnnibaaw i n’a fɔ dɔgɔtɔrɔ Elan Goldwaser ani dɔgɔtɔrɔ Dhruv Khullar b’a ye ko mɔgɔ caman bɛ baara kɛ ni pepitiriw ye kɛnɛya kama. U bɛ lasɔmi ko pepitiri dafalenw bɛɛ tɛ farati ye walima ko a jirala ko u bɛ baara kɛ.
Pepitidi, kolajɛni ani glp-1 furaw nafa ka bon furakɛli ni kɛnɛya la. Aw bɛ u sɔrɔ furaw la minnu dagalen don FDA fɛ, farikolo ladonni, ani furakisɛw la minnu bɛ kɛ ka kɔrɔya ni farikolo bonya. Aw bɛ kuma dɔgɔtɔrɔ fɛ tuma bɛɛ sani aw ka pepitiri furakɛli walima furakisɛ kuraw daminɛ.
Pepitiriw bɛ sɔrɔ aw farikolo kɔnɔ. U bɛ sɔrɔ ni asidi aminikiw faralen don ɲɔgɔn kan cogo dɔ la. Aw farikolo bɛ baara kɛ ni pepitiri nafamaw ye baara caman na. Dɔw bɛ joli sukaro kɔlɔsi. Dɔ wɛrɛw bɛ aw fari ni aw farikolo yɔrɔw dɛmɛ u ka to kɛnɛya la. Nin ye pepitiri nafama dɔw ye minnu bɛ sɔrɔ tuma caman na ani u bɛ min kɛ:
Pepitiri-1 min bɛ i n’a fɔ glucagon (GLP-1 ) bɛ dɛmɛ ka kɔngɔ ni sukaro kunbɛn.
Insuline bɛ sukaro hakɛ to joli la.
Kolazɛni pepitiriw bɛ aw fari, aw kunsigi ani aw kolotugudaw barika bonya.
Bonya hormone bɛ farikolo dɛmɛ ka kɛnɛya farikoloɲɛnajɛ kɔfɛ.
BPC-157 bɛ farikolo dɛmɛ ka kɛnɛya ani ka farikolo yɔrɔw labɛn.
Timosini beta-4 bɛ farikolo yɔrɔ kuraw dɛmɛ u ka falen ani ka funu kunbɛn.
Aw mago bɛ nin pepitiri ninnu na don o don. U bɛ aw farikolo dɛmɛ ka kɛnɛya ani ka kɛnɛya ni aw joginna.
Dɔnniyakɛlaw b’a Kɛ pepitiri sintetikiw laboratuwariw kɔnɔ. U bɛ baara Kɛ ni pepitiriw dilanni walasa ka asidi aminikiw fara ɲɔgɔn kan ka kɛ cakɛda janw ye. Tuma dɔw la, u bɛ cakɛdaw da ɲɔgɔn kan walima k’u Changer walasa ka kɛ cogo kura ye. Pepitiri dilannenw dilannen don walasa u ka sabati ani ka baara nɔgɔya aw farikolo ma.
Pepitiri dilannenw bɛ sɔrɔ fura ni furakɛli caman na. Pepitiri minnu dilannen don laboratuwari la, olu bɛ se ka kɛ i n’a fɔ u yɛrɛ ta walima fɛn caman bɛ ɲɔgɔn Changer walasa ka baara kɛ ka ɲɛ. O fɛn caman b’u dɛmɛ ka mɛn, ka u wuli joona, ani ka baara kɛ tigitigi. Pepitiri dilannenw ye fɛn kɛrɛnkɛrɛnnenw ye kosɛbɛ, o la dɔgɔtɔrɔw bɛ se ka kɛnɛyako dɔw laɲini.
Pepitiriw bɛ bɔ farikolojɔli dumuniw na minnu bɛ i farikolo la. Pepitiri dilannenw bɛ dɔnnikɛlaw dɛmɛ u ka se ka u yɛrɛ minɛ kosɛbɛ. U bɛ se ka pepitiriw dilan baara kɛrɛnkɛrɛnnenw kama, i n’a fɔ bana kɛlɛli walima ka farikolokisɛw dɛmɛ u ka kɛnɛya.
Ladilikan: Pepitiri dilannenw bɛ se ka dilan aw dɔrɔn de kama. O b’a to u bɛ kɛ dɛmɛ ye ɲininiw ni furakɛli la.
Pepitidiw bɛ kɛ furakɛli la, dɔnniya la ani kɛnɛya la. Dɔw bɛ joginda kɛnɛyali dɛmɛ. Dɔ wɛrɛw bɛ fari dɛmɛ walima ka banaw furakɛ. Tablo filɛ nin ye min bɛ pepitiri dɔw jira minnu bɛ sɔrɔ tuma caman na ani u nafa kunbabaw:
Pepitiridi (péptide). |
Baarakɛcogo fɔlɔ |
Nafa min bɛ furakɛli la |
|---|---|---|
BPC-157 ye |
Tissue dilancogo, joli-sira-funu |
A bɛ joginda ni kɔnɔbara kɛnɛya joona |
TB500 ye |
Selilu ka jiginni |
A bɛ farikolo yɔrɔ nɔgɔlenw dɛmɛ u ka bonya kokura |
NAD+ ye |
Selilu fanga, ADN dilancogo |
A bɛ farikoloɲɛnajɛ ni fanga bonya |
Kolazɛni pepitiriw |
Farikolo jɔcogo furakisɛ |
A bɛ fari kɛ ka sɔgɔsɔgɔ ani ka kɔrɔya kɛlɛ |
Kupu pepitiri |
Cofacteur enzymatique (banakisɛfagalan). |
A bɛ joginda dɛmɛ ka kɛnɛya ani ka kolajɛ jɔ |
Peptides fana bɛ kɛ ka kansɛri, sidabana, ani... farikoloɲɛnajɛ banaw i n’a fɔ sukarodunbana suguya 2. Dɔgɔtɔrɔw bɛ pepitiriw kɛ i n’a fɔ Abarelix ni Degarelix ka kansɛri furakɛ, ka Carfilzomib kɛ joli kansɛri la, ani Enfuvirtide bɛ kɛ sidabanakisɛ la. Pepitidi bɛ dɛmɛ ka koloci ni ɔrimɔni gɛlɛyaw furakɛ.
Pepitidiw bɛ sɔrɔ suguya caman na. Aw bɛ pepitiriw kɛ don o don. Dɔnniyakɛlaw bɛ pepitiri sintetikiw dilan kun kɛrɛnkɛrɛnnenw de kama. O suguya fila bɛɛ bɛ i farikolo dɛmɛ a ka to kɛnɛya la ani ka furakɛli dɛmɛ.
Mɔgɔ caman b’a fɛ fari ka fisa. Pepitidi nafa ka bon fari ni kunsigi kɛnɛya la. Ni aw bɛ furaw kɛ ni pepitiriw ye, o bɛ se ka aw fari nɔgɔya. Aw fari fana bɛ se ka gɛlɛya. Kolazɛni pepitiriw bɛ dɛmɛ ka aw fari barika bonya. U bɛ aw fari kɛ ka wuli ani ka a dɛmɛ ka kɛnɛya. Aw bɛ se ka kurukuruw dɔgɔya ani fari bɛ kɛnɛya. GHK-Cu ye pepitiri wɛrɛ ye min bɛ fari gɛlɛya. A bɛ joginda fana dɛmɛ u ka kɛnɛya joona. Kɔlɔsiliw y’a jira ko GHK-Cu bɛ se ka kurukuruw jigin ani ka fari kɛ ka sɔgɔsɔgɔ. Aw bɛ se ka o pepitiriw sɔrɔ kiribiw la, serumw na ani furakisɛw la.
Mɔgɔ caman b’o fɔ kolajɛ pepitiriw bɛ dɛmɛ don dimi ni dusukunnataw la. Mɔgɔ minnu ye furakisɛ nkalonmaw ta, olu ma o jaabi ninnu sɔrɔ. O b’a jira ko kolajɛ pepitiriw bɛ baara kɛ tiɲɛ na.
Pepitidiw bɛ farikolo dɛmɛ ka kɛnɛya farikoloɲɛnajɛ kɔfɛ. Kolazɛni pepitiriw bɛ se ka aw farikolo dɛmɛ u ka bonya ani ka u kɛnɛya. Ni aw ye kolajɛ pepitiriw ta kalo 6 fo kalo 9 kɔnɔ, aw bɛ se ka fanga sɔrɔ. Aw bɛ se fana ka aw yɛrɛ sɔrɔ ka don o don kow kɛ. Ni aw bɛ garamu 10 ta don o don, o bɛ se ka dimi dɔgɔya ani ka aw dɛmɛ ka lamaga. Ni aw ye garamu 20 ta, aw bɛ se ka fɛn caman yeli ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya la musow ta. Pepitiri dɔw, i n’a fɔ CJC-1295 ani Ipamorelin, olu bɛ bonya hormone kɔrɔta. Nin pepitiri ninnu bɛ se ka dɛmɛ don farikolo ni tulu la, nka sɛgɛsɛgɛliw ma nɔ jɛlen jira mɔgɔ kɛnɛmanw na.
Tablo dɔ filɛ nin ye min bɛ pepitiriw jira minnu bɛ sɔrɔ tuma caman na ani u nafa kunbabaw:
Pepitiridi (péptide). |
Tɔnɔ |
Dalilu Sɔrɔyɔrɔ |
|---|---|---|
Kolajɛni (Collagen). |
Fari ɲuman, kolotugudaw kɛnɛya |
Hadamadenw ka kɛnɛyako kalanw |
Fari gɛlɛyali |
Cellule culture kalanw |
|
CJC-1295 ye |
Farikolo sɔrɔli |
Bonya hormone axis ɲinini |
Pepitidi bɛ se ka aw dɛmɛ ka farikoloɲɛnajɛ kɛ ka ɲɛ ani ka kɛnɛya joona. Mɔgɔ caman bɛ baara kɛ n’u ye walasa ka funu dɔgɔya ani ka kɛnɛya don o don.
Pepitidi bɛ dɛmɛ ka banaw furakɛ i n’a fɔ sukarodunbana, kansɛri, ani dusukun gɛlɛyaw. Dɔgɔtɔrɔw bɛ baara kɛ ni o ye GLP-1 minɛbaga agonistew walasa ka joli sukaro kunbɛn. Olu fana bɛ dɛmɛ ka kɔlɔlɔw dɔgɔya sukarodunbana na. Pepitidi minnu bɛ i n’a fɔ GnRH analoziw ani somatostatin analoziw, olu bɛ kansɛri dɔw furakɛ. BNP analogues bɛ dusukun tantanni dɛmɛ ni u bɛ joli siraw lafiya ani ka farikolo dɛmɛ ka ji wɛrɛw bɔ a la. Peptidew bɛ baara kɛ ni ka nɔrɔ fɛn minɛbagaw la, ka anzimuw bali , walima ka baara kɛ farikolokisɛw kan. Insuline ni GLP-1 analogues b’a jira cogo min na pepitiriw bɛ dɛmɛ don sukarodunbana na. Protéase inhibiteurs bɛ banaw sumaya ni u bɛ anzimuw bali.
Pepitidi bɛ dɛmɛ don kɛnɛya ni kɛnɛya la. U bɛ fari ɲɛ, ka fasaw dɛmɛ ka kɛnɛya, ka banaw furakɛ. Pepitidi fana bɛ funu dɔgɔya ani ka aw dɛmɛ ka kɛnɛya sɔrɔ. Aw ye aw hakili to a la ko pepitiri dafalen caman bɛ... a ma lajɛ FDA fɛ . Aw bɛ kuma aw ka dɔgɔtɔrɔ fɛ tuma bɛɛ sani aw ka fura kuraw kɛ k’a lajɛ.
Pepitidi bɛ se ka kɔlɔlɔ lase mɔgɔ dɔw ma. Gɛlɛyabaw tɛ mɔgɔ fanba la, nka dɔw bɛ bana. Kɔlɔsiliw y’a jira ko i bɛ se ka sɛgɛn walima i n’a fɔ mura bɛ i la. Aw bɛ se ka fɛn dɔw kɔlɔsi aw bɛ furakisɛ sɔrɔ yɔrɔ min na. A kɔlɔlɔ minnu ka teli ka sɔrɔ, olu dɔw filɛ nin ye:
Kungolodimi walima a bɛ kɛ i n’a fɔ a sɛgɛnnen don
Dimi yɔrɔ min na aw bɛ pepitiri pikiri kɛ yɔrɔ min na
Kɔngɔ bɛ a la ka tɛmɛ a cogo kɔrɔ kan
Ɔrimɔni bɛ Changé (Yɛlɛma).
Kɔnɔbara gɛlɛyaw i n’a fɔ kɔnɔboli , kɔnɔboli, walima kɔnɔboli
Tuma dɔw la, aw bɛ se ka inisɔndiya sɔrɔ walima ka ɔrimɔni caman caman cili sɔrɔ. Aw bɛ aw janto taamasiɲɛ kuraw la tuma bɛɛ ani ka a fɔ dɔgɔtɔrɔ ye ni aw dusu kasira.
Ladilikan: A kɔlɔlɔw bɛ bɔ pepitiri suguya la ani aw bɛ a kɛ cogo min na. Aw bɛ a daminɛ ni fura tata hakɛ dɔɔni ye ka aw farikolo bɛ a kɛ cogo min na, aw bɛ o lajɛ.
Mɔgɔ dɔw man kan ka pepitiriw ta barisa farati ka bon u la. Dɔgɔtɔrɔw ko nin kulu ninnu ka kan ka u janto u yɛrɛ la:
Jamanadenw/Mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ |
Dɔgɔtɔrɔso kun |
|---|---|
Mɔgɔ kɔnɔmaw walima mɔgɔ minnu bɛ sin di den ma |
Pepitidi bɛ se ka ɔrimɔni ni farikolojɔli fɛn caman Changer, o bɛ se ka den walima nɔnɔ dimi. |
Kansɛri bɛ mɔgɔ minnu na walima minnu kɛra kɔsa in na |
Pepitidi bɛ se ka bonya walima farikolo tangacogo taamasiɲɛw Changer; aw bɛ aw ka kansɛri dɔgɔtɔrɔ ɲininka fɔlɔ. |
Denmisɛnw ni funankɛninw |
Pepitidi bɛ se ka nɔ bila u ka bonya cogo la ka a sɔrɔ denmisɛnw bɛ ka bonya. |
Mɔgɔ minnu farikolo tangacogo bɛ u la |
Aw ka kan ka sɛgɛsɛgɛli ni kɔlɔsili kɛ ka ɲɛ sani aw ka pepitiriw kɛ. |
Farikoloɲɛnajɛ walima dusukunnabana bɛ mɔgɔ minnu na |
Aw bɛ pepitiriw kɛ dɔrɔn aw ka bana basigilen kɔfɛ. |
Ni aw bɛ nin kulu ninnu dɔ la kelen na, aw bɛ kuma aw ka dɔgɔtɔrɔ fɛ sani aw ka pepitiriw ta.
Aw bɛ se ka pepitiriw ta lafiya la ni aw ye kɛnɛya sariyaw labato. FDA ko pepitiriw ye furaw ye , wa u bɛ u kɛcogo kɔlɔsi. FDA bɛ lasɔmini kɛ iziniw na minnu bɛ pepitiriw feere k’a sɔrɔ u ma sɔn. Jamana sariyaw fana bɛ se ka dan sigi mɔgɔ minnu bɛ se ka pepitiriw sɔrɔ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la banaw furakɛli kama.
Fɛɛrɛ minnu bɛ kɛ walasa ka baara kɛ ni u ye cogo la min tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ, olu filɛ nin ye:
Aw bɛ kuma aw ka dɔgɔtɔrɔ fɛ walasa ka sɛgɛsɛgɛli dafalen kɛ.
Aw bɛ furakɛli sɛgɛsɛgɛliw ni sɛgɛsɛgɛliw kɛ.
Aw bɛ furakɛli bolodalen dɔ labato min dilannen don aw ye.
Aw bɛ taa sɛgɛsɛgɛliw la tuma bɛɛ walasa ka kɔlɔsili kɛ.
Aspect réglementaire (Labɛnni siratigɛ la). |
Cogojirali |
|---|---|
Furakɛcogo min bɛ kɛ kɛnɛyaso la |
Pepitiri furaw dilanni sariyaw, lakanani ni a lajɛ ni u bɛ baara kɛ. |
Sariyasenw minnu bɛ fɛnw fara ɲɔgɔn kan |
Fɛn minnu bɛ kɛ ka furakɛli kɛ, olu ka kan ka kɛ FDA ka sɔnni ye walima minnu sɛbɛnnen don walasa ka u ɲagami. |
Jamana ka kɔlɔsili |
Bana furaw ye furaw ye minnu bɛ sɔrɔ dɔgɔtɔrɔso la, o la sariyaw bɛ jamanaw bolo. |
Sariyasen nataw |
Sariya kura bɛ se ka furakɛlitɔnw bila ka pepitiriw dilan minnu ma sɔn sariya sira fɛ. |
Kɔlɔsili: FDA bɛ to ka pepitiriw lajɛ walasa u ka lakana. Aw bɛ pepitiriw kɛ dɔrɔn ni dɔgɔtɔrɔ ye u sɛbɛn.
Aw bɛ se ka to lakana la ni aw ye nin fɛɛrɛ ninnu labato ani ka sariya kura dɔn.
Aw bɛ se k’aw yɛrɛ ɲininka ni pepitiriw ye sugandili ɲuman ye aw bolo. Sani i ka o latigɛ, i ka kan ka miiri fɛn nafama dɔw la. Fɛn kelen-kelen bɛɛ bɛ se ka fɛn caman Changer cogo min na pepitiliw farati tɛ i la walima u bɛ se ka i dɛmɛ. Tablo dɔ filɛ nin ye min b’a jira i ka kan ka miiri fɛn minnu na:
Fɛn |
A bɛ nɔ bila Lakanali ni baarakɛcogo ɲuman na |
|---|---|
Dɔgɔtɔrɔso kɔlɔsili |
Dɔgɔtɔrɔ bɛ aw ka furakɛli kɔlɔsi walasa ka faratiw dɔgɔya ani ka a dɛmɛ a ka baara kɛ ka ɲɛ. |
Peptide suguya |
Pepitiri suguya caman bɛ se ka nɔ wɛrɛw bila u la ani ka u lakana, o bɛ u ka baara kɛcogo caman Changer. |
A tata hakɛ |
A hakɛ bɛnnen bɛ aw dɛmɛ ka nafa caman sɔrɔ ani ka kɔlɔlɔ dɔgɔya. |
Aw bɛ pepitiri ta cogo min na, o bɛ se ka fɛn caman Changer aw farikolo bɛ baara kɛ n’a ye cogo min na. |
|
Mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka kɛnɛyako |
Ni kɛnɛya gɛlɛyaw bɛ aw la, pepitiriw bɛ se ka kɛ farati ye aw ma ka caya walima ka dɔgɔn. |
Mɔgɔ caman b’a fɔ k’u bɛ kɛnɛya sɔrɔ pepitiriw tali kɔfɛ. O maana fanba bɛ bɔ mɔgɔw yɛrɛ ka ko kɛlenw na, u tɛ bɔ kalanbaw la. Dɔnniyakɛlaw ma pepitiri suguya bɛɛ sɛgɛsɛgɛ, o la aw ka kan ka aw janto aw yɛrɛ la. Ni kɛnɛya gɛlɛyaw bɛ aw la walima ni aw bɛ fura wɛrɛw ta, aw ka faratiw bɛ se ka caya.
Ladilikan: Aw bɛ pepitiri suguya min ta ani a hakɛ min bɛ kɛ, aw bɛ o lajɛ tuma bɛɛ. Aw bɛ dɔgɔtɔrɔ ɲininka aw ka kɛnɛyako la ani kɔlɔlɔ minnu bɛ se ka sɔrɔ aw la.
A nafa ka bon kosɛbɛ ka kuma kɛnɛyabaarakɛla dɔ fɛ sani aw ka pepitiriw ta. Aw ka kan ka aw ka kɛnɛyako fɔ aw ka dɔgɔtɔrɔ ye ani ka ɲininkali ɲumanw kɛ. O bɛ dɔgɔtɔrɔ dɛmɛ ka fura ɲuman sugandi ani ka aw tanga. A dɔw filɛ nin ye ɲininkali minnu ka kan ka kɛ :
Aw ka furakɛlitɔn min bɛ kɛ ka fɛnw fara ɲɔgɔn kan, o tɔgɔ ni jamana tɔgɔ sɛbɛn nimɔrɔ ye mun ye?
Yala ne bɛna sɛgɛsɛgɛli sɛbɛn sɔrɔ ne ka furaw la wa?
Jɔn bɛna ne ka furakɛli sɛbɛn, ani u ka lase nimɔrɔ ni u ka jamana ye mun ye?
Aw bɛ laboratuwari basigilen jumɛnw de wajibiya sani aw ka furakɛli daminɛ?
Ne ka jaabiw bɛna lajɛ siɲɛ joli ani ne ka protocole bɛna ladilan siɲɛ joli?
Aw ka kɛnɛyaso taabolo ye mun ye ni ne ye nɔ jugu dɔ sɔrɔ?
Aw bɛ kɛnɛya gɛlɛya walima fura minnu ta, aw bɛ olu fɔ dɔgɔtɔrɔ ye. Aw ka dɔgɔtɔrɔ bɛna a lajɛ ni pepitiriw farati tɛ aw ma. U bɛna aw kɛcogo kɔlɔsi ani ka aw ka furakɛli Changer ni a mago bɛ a la. Ni aw ye bana ye walima ni aw ye fɛn dɔ kɔlɔsi, aw ka dɔgɔtɔrɔ bɛ se ka aw dɛmɛ joona.
Kɔlɔsili: Aw ka kan ka kuma dɔgɔtɔrɔ fɛ tuma bɛɛ sani aw ka pepitiriw daminɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni kɛnɛya gɛlɛya bɛ aw la walima ni aw bɛ fura wɛrɛw ta. O bɛ a to pepitiri bɛ bɛn aw ma ani ka a to dɔgɔtɔrɔ ka a janto a nɔ jugu si la.
Aw bɛ se ka sugandili ɲuman kɛ ni aw bɛ miiri o kow la ani ka kuma aw ka dɔgɔtɔrɔ fɛ. O bɛ aw dɛmɛ ka to lakana la ani ka nafa caman sɔrɔ pepitiriw tali la.
Pepitidiw ye cakɛda surun minnu dilannen don ni asidi aminikiw ye . U bɛ aw farikolo dɛmɛ ka bonya ani ka a yɛrɛ labɛn. Pepitidiw fana bɛ tumuw kɛlɛ ani ka dumuni toli dɛmɛ. U bɛ wale kɛ joona ani ka cikanw ci seliw ni ɲɔgɔn cɛ. Aw bɛ se ka pepitiriw sɔrɔ furaw ni kɛnɛya furaw la. A kɛcogo bɛɛ tɛ farati ye walima a jirala ko a bɛ baara kɛ.
Peptides (banakisɛfagalanw). dɛmɛ don farikolojidɛsɛ ni sukaro hakɛ la. U fana bɛ farikolo yɔrɔw dɛmɛ u ka kɛnɛya ani ka kɔrɔya dɔɔni dɔɔni.
A suguya dɔw, i n’a fɔ GLP-1, FDA ka sɔn u ma, wa u sɛgɛsɛgɛra ka ɲɛ.
Pepitiri caman minnu bɛ kɛ ka pikiri kɛ, olu tɛ ni lakana kunnafoni barikamaw ye.
Lakanali jateminɛ |
Cogojirali |
|---|---|
Lakanali kɔlɔsili kuntaalajan |
Dɔgɔtɔrɔw bɛ aw ka kɛnɛya lajɛ ka aw to pepitiriw tali la. |
Kɔnɔnafili basigilen jateminɛ |
Aw mago bɛ laboratuwari sɛgɛsɛgɛliw la kalo 6 o kalo 6 ka se kalo 12 ma. |
Protocole Updates minnu sinsinnen bɛ daliluw kan |
Dɔgɔtɔrɔw bɛ tiɲɛ kura dɔw dɔn ani ka i ka labɛn kura ye. |
Aw bɛ aw ka kɛnɛyabaarakɛla ɲininka tuma bɛɛ sani aw ka pepitiriw ta. Sugandili kɛ ka kɛɲɛ ni i magow ye ani dɔnniya kura ye.
Pepitidi bɛ dɛmɛ don fari ladonni na ani farikolo kɛnɛyali la. Dɔgɔtɔrɔw bɛ pepitiri dɔw kɛ sukarodunbana ni farikolo girinya dɔgɔyali la. Aw bɛ se ka pepitiriw sɔrɔ furakisɛw ni furaw la.
Aw ka kan ka dɔgɔtɔrɔ ɲininka sani aw ka pepitiri furakisɛw ta. A dɔw farati tɛ, nka dɔw bɛ se ka kɔlɔlɔ lase mɔgɔ ma. Sɛgɛsɛgɛli barikamaw walima FDA ka sɔnni tɛ furakisɛw bɛɛ la.
Pepitidi minnu bɛ i n’a fɔ GLP-1, olu bɛ se ka aw dɛmɛ ka aw farikolo girinya dɔgɔya. Dɔgɔtɔrɔw bɛ GLP-1 furaw kɛ sukarodunbana ni girinya gɛlɛyaw la. Aw ka kan ka aw ka dɔgɔtɔrɔ ka laadilikanw labato walasa aw ka to kɛnɛya la.
Pepitidi bɛ se ka aw farikolo dɛmɛ ka bonya ani ka kɛnɛya. Fɛnɲɛnɛmakɛlaw ka teli ka baara kɛ ni kolajɛ pepitiriw ye. Pepitiri dɔw bɛ aw dɛmɛ ka kɛnɛya joona farikoloɲɛnajɛ kɔfɛ.
Aw bɛ se ka pepitiriw ta i n’a fɔ furakisɛw, furakisɛw, kiribiw walima furakisɛw. Aw ka dɔgɔtɔrɔ bɛna fɛɛrɛ ɲuman sugandi aw ye. Aw bɛ dɔgɔtɔrɔ ka laadilikanw labato tuma bɛɛ.
Musokɔnɔmaw, denmisɛnniw, ani kansɛri walima farikolo tangacogo gɛlɛya bɛ mɔgɔ minnu na, olu man kan ka pepitiriw ta. Aw ka kan ka dɔgɔtɔrɔ ɲininka ni pepitiriw farati tɛ aw ma.
Aw bɛ se ka sɛgɛn, ka kungolodimi sɔrɔ, walima ka funu kɔlɔsi. Kɔnɔboli bɛ mɔgɔ dɔw la. Aw bɛ to ka taamasiɲɛ kuraw kɔlɔsi ani ka o fɔ aw ka dɔgɔtɔrɔ ye.
Pepitiriw bɛɛ tɛ FDA ka sɔnni kɛ. Dɔw ye furaw ye minnu bɛ sɛbɛn dɔgɔtɔrɔso la, dɔw fana ye furaw ye minnu bɛ fara furaw kan. Aw ka kan ka sɛbɛnw lajɛ ani ka dɔgɔtɔrɔ ɲininka a lakanani ko la.
