▎ ބްރޮންޗް-ޖީ ރިސާޗް
ބްރޮންޗޯޖެންގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
މިހާރު ކުރިއަށްދާ މެޑިކަލް ރިސާޗްގެ ދާއިރާގައި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކަކީ އަބަދުވެސް ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ލިބިފައިވާ ބައްޔެކެވެ. ބާރުވެރި ޑޭޓާތަކަށް ބަލާއިރު، ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ކްރޮނިކް އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ޕަލްމޮނަރީ ޑިޒީޒް (ސީއޯޕީޑީ)، އެސްފީނާ، އަދި ކްރޮނިކް ބްރޮންކައިޓިސް ފަދަ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ އެކި ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ނިސްބަތް އަހަރުން އަހަރަށް އިތުރުވެ، އިންސާނާގެ ސިއްހަތާއި ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ނުރައްކާވެ އެވެ. މި ކޮމްޕްލެކްސް ބަލިތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، ސަގާފީ ފަރުވާގެ އުސޫލުތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ކިއުރެޓިވް އިފެކްޓް ބޮޓްލްނެކްސް އާއި ސައިޑް އިފެކްޓްސް ފަދަ މައްސަލަތައް ހުރުމުން، އާ، ވަރުގަދަ، އަދި ރައްކާތެރި ފަރުވާގެ އުސޫލުތައް އުފެއްދުމަކީ މެޑިކަލް ދާއިރާގައި އަވަސް މަސައްކަތެކެވެ.
މި ހާލަތުގައި ދިރާސާވެރިން ވަނީ ބްރޮންކިއަލް ޓިޝޫތައް މަރާމާތުކޮށް ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އެކި ބަޔޮލޮޖިކަލް ރިސޯސްތަކުން ހާއްސަ ބަޔޮލޮޖިކަލް އެކްޓިވިޓީތަކެއް ހުންނަ މާއްދާތައް ހޯދުމަށެވެ. އެމީހުން ވަނީ މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީގެ ޒަމާނީ އުކުޅުތަކާއި ހައި ތްރޫޕުޓް ސްކްރީނިން މެތެޑްސް ބޭނުންކޮށްގެން ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔޯއެކްޓިވް ކޮމްޕޯނެންޓްތަކުގެ މައްޗަށް ނިޒާމީ ދިރާސާތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ. ދިގު މުއްދަތަކަށް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ކުރި މަސައްކަތަށް ފަހު ބްރޮންޗޯޖެން ހޯދިއެވެ. އެއީ ވަކި ޖަރާސީމުތަކެއްގެ ވަކި ސެލްތަކުގެ މެޓަބޮލިކް ޕްރޮޑަކްޓްތަކުން އުފެދިފައިވާ ނުވަތަ ޚާއްޞަ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ހާލަތްތަކެއްގައި ވަކި ޓިޝޫތަކުން ނިކުންނަ އެއްޗަކަށް ވެދާނެ ކަމަށާއި، ބްރޮންކީއާ ގުޅުންހުރި ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފަންކްޝަންތައް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގެ ޚާއްޞަ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށް ވެސް ޑރ.
ބްރޮންޗޯޖެންގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
1. ފުއްޕާމޭގެ ބަލި މޮޑެލްތަކުގައި ކުރާ އަސަރުތައް
އިންހިބިޓިންގ އިންފްލެމޭޝަން: ކްރޮނިކް އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ޕަލްމޮނަރީ ޑިޒީޒް (ސީއޯޕީޑީ) މޮޑެލްގައި ބްރޮންކޯޖަންގެ އަސަރު ބްރޮންކިއަލް އެޕިތެލިއަމްގެ ސްޓްރަކްޗަރަލް އަދި ފަންކްޝަނަލް ސްޓޭޓަސް އާއި ފުއްޕާމޭގެ އިންފްލެމޭޓަރީ އެކްޓިވިޓީއަށް ކުރެއެވެ. 60 ދުވަސް ވަންދެން މެދުކެނޑުމެއްނެތި ނައިޓްރޯޖަން ޑައިއޮކްސައިޑް އަށް ހުށަހެޅުމުން ރޭޓްސްގައި ސީއޯޕީޑީ މޮޑެލްއެއް އުފައްދައިގެން ބްރޮންކޯޖަން ޕެޕްޓައިޑް އިން ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު ނިއުޓްރޯފިލްސްގެ އިންފްލެމެޓަރީ އެކްޓިވިޓީ ދަށްވެ، ބްރޮންކޯއެލްވިއޯލާ ލޭވޭޖް ފްލޫޑް (BALF) ގައި ސެލް ކޮމްޕޮޒިޝަން އާއި ޕްރޯ އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް އަދި އެންޒައިމްސްގެ ޑިސްޓްރިބިއުޝަން އާންމު ހާލަތަށް އަންނަކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ބްރޮންކޯޖަން އިން ފުއްޕާމޭގައި އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ހުއްޓުވޭނެ ކަމެވެ [1، 2]..
ބްރޮންކިއަލް އެޕިތެލިއަމްގެ އޮނިގަނޑާއި ވަޒީފާ އަލުން ހޯދުން: ސީއޯޕީޑީ މޮޑެލް އުފެދުމުގެ ތެރޭގައި ބްރޮންކިއަލް އެޕިތެލިއަމްގެ އޮނިގަނޑަށް ގެއްލުން ލިބުނު ނަމަވެސް ބްރޮންކޯޖަން އިން ފަރުވާ ދިނުމުން މި އުފެއްދުން އަލުން އާލާވެ، އޭގެ ވަޒީފާގެ ހަރަކާތް ވެސް އަލުން ލިބުނެވެ. މިކަން ދައްކުވައިދެވޭނީ އެލްވިއޯލީގެ ސަރަހައްދުގެ ޓެންޝަން ދަށްކުރުމަށް ޒިންމާވާ ސެކްރެޓަރީ އިމިއުނޯގްލޮބިއުލިން އޭ (ލޯކަލް އިމިއުން މާކެރެއް) އާއި ސަރފެކްޓެންޓް ޕްރޮޓީން ބީ އިތުރުވުމުންނެވެ [1، 2]..
2. ޑީއެންއޭގެ ތަމަލް ސްޓެބިލިޓީއަށް ކުރާ އަސަރުތައް
ޑީއެންއޭ ސްޓްރަކްޗަރ ސްޓޭބަލްކުރުން: ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ބްރޮންކޯޖަން އަކީ ޑީއެންއޭ ސްޓެބިލައިޒާއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ އެއްޗެކެވެ. ވަކި ކޮންސެންޓްރޭޝަން ރޭންޖެއްގެ ތެރޭގައި (ބްރޮންޗް-ޖީ/ޑީއެންއޭ ބޭސް ޖޯޑުތަކުގެ މޮލާރ ރޭޝިއޯ އަކީ 0.01 - 0.055) ބްރޮންކޯޖަން އިން ކަކުލުގެ ތައިމަސް އާއި މައުސް ލިވަރ އިން ލިބޭ ޑީއެންއޭ ގިރުމުގެ ފިނިހޫނުމިން 3.1 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް އިތުރުކޮށްދެއެވެ [3] . ނަމަވެސް މި ނިސްބަތް އިތުރަށް އިތުރުކުރުމުން ގިރާ ފިނިހޫނުމިނަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. މި ރޭންޖުގެ ތެރޭގައި ކޮމްޕްލެކްސްގެ މެލްޓިންގ އެންތަލްޕީ (ΔH (melt)) އަށް ބަދަލެއް ނާންނައިރު، ކަލްފް ތައިމަސް އަދި މައުސް ލިވަރ އިން ލިބޭ ޑީއެންއޭ ގެ ΔH (melt) އަކީ 11.4 އަދި 12.7 ކެލް/ގްރާމް އެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ބްރޮންކޯޖަން އަކީ އެޑެނިން ތައިމިން އަށް ޚާއްޞަ ނުވަތަ ގުއަނިން ސައިޓޯސިން އަށް ޚާއްޞަ ލިގަންޑެއް ނޫން ކަމާއި، އޭގެ ގުޅުމުގެ ވައްތަރަކީ ވަރުގަދަ އަދި އެކްސިޑެންޓް ގޮތެއްގައި ގުޅިގެން އުފެދޭ އެއްޗެއް ކަމާއި، މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޑީއެންއޭގެ ދެ ސްޓްރެންޑް (މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ނައިޓްރޯޖެނަސް ބޭސްތަކާ) ގުޅިފައި ހުންނަ ކަމެވެ [3] ..
ބްރޮންޗޯޖެންގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
1. ކްރޮނިކް ބްރޮންކައިޓިސް
ކްރޮނިކް ބްރޮންކައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބްރޮންކޯޖަން އަކީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ކްރޮނިކް ބްރޮންކައިޓިސް އަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމުގައި އާންމުކޮށް ދިމާވާ ބައްޔެއް ކަމަށާއި، ބަލިމީހުން ގިނައިން ފެންނަނީ ކެއްސުމާއި، ނޭވާހިއްލުން، އަދި ނޭވާހިއްލުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނަ ކަމަށެވެ [2] . ބްރޮންކޯޖަން އިން ބަލިމީހުންގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބިދޭނީ އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ދަށްކޮށްދީ، ބްރޮންކިއަލް މޫކޯޒާގެ ތޮއްޖެހުމާއި އިޑިމާ ލުއިކޮށްދީގެންނެވެ. ހަމައެއާއެކު، ބްރޮންކިއަލް ޓިޝޫތައް މަރާމާތުކޮށް އަލުން އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ބްރޮންކިއަލްގެ އިލެސްޓިސިޓީއާއި ފުންކްޝަން އިތުރުކޮށްދެއެވެ. ދިގުމުއްދަތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބަލިމީހުންގެ ކެއްސުމުގެ ފްރީކުއެންސީއާއި އެކްސްޕެކްޓޯރޭޝަން ވޮލިއުމް މަޑުމަޑުން ދަށްވެ، ނޭވާހިއްލުން ދަތިވުމުގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުވެއެވެ.
2. ނޭވާހިއްލުން
އެސްފީނާ މެނޭޖްކުރުމުގައި ބްރޮންޗޯޖެން އިން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑު ގާބިލްކަމެއް ދައްކާފައެވެ. އެސްފީނާ އަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމުގައި ދިގުދެމިގެންދާ އިންފްލެމޭޓަރީ ބައްޔެއް ކަމަށާއި، ބަލިމީހުންގެ ނޭވާލާ ނިޒާމުތަކަކީ އެކި ސްޓިމިއުލްތަކަށް ވަރަށް ނާޒުކު، ބްރޮންކޯސްޕަސްމް އަދި ނޭވާހިއްލުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނަ ބައްޔެކެވެ. ބްރޮންކޯޖަން އިން ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދެނީ ބްރޮންކިއަލް އިންފްލެމޭޝަން މަދުކޮށްދީ، ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ހައިޕަރ ރެސްޕޮންސިވް ނެސް ދަށްކޮށްގެންނެވެ. އެއީ ދިފާއީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓްކޮށް، އިންފްލެމޭޓަރީ ސެލްތައް ވަދެ އިންފްލެމޭޓަރީ މީޑިއޭޓަރުތައް ދޫކުރުން މަދުކޮށް، އެސްފީނާ ބަލިމީހުންގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބިދޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ބްރޮންކޯޖަން އަކީ ފުއްޕާމޭގެ ސިއްހަތު ރަނގަޅުކޮށްދީ، ބަލިމީހުންގެ ފުއްޕާމޭގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދީ، ދުވަހުން ދުވަހަށް ދިމާވާ އެކިއެކި ގޮންޖެހުންތަކާ ރަނގަޅަށް ކުރިމަތިލާން ފަސޭހަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
3. ކްރޮނިކް އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ޕަލްމޮނަރީ ޑިޒީޒް (ސީއޯޕީޑީ) .
ކްރޮނިކް އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ޕަލްމޮނަރީ ޑިޒީޒް ހުންނަ ބަލިމީހުންނަށް ބްރޮންކޯޖެން އަކީ ފައިދާހުރި ފަރުވާއެކެވެ. ސީއޯޕީޑީ އަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމުގައި ކުރިއަރަމުން އަންނަ ބައްޔެއް ކަމަށާއި، ބަލިމީހުން ގިނައިން ފެންނަނީ ކެއްސުމާއި، ނޭވާލާން އުނދަގޫވުމާއި، ނޭވާ ކުރުވުން ފަދަ އަލާމާތްތަކެވެ. ސީއޯޕީޑީ ބަލިމީހުންނަށް ބްރޮންކޯޖަންގެ އަސަރުތަކުގެ ތެރޭގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ހިމެނެނީ ޓިޝޫ މަރާމާތު ކުރުމަށް ކުރިއެރުވުމާއި، ބްރޮންކިއަލް ފުންކްޝަން ރަނގަޅުވުމާއި، ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަކުރުމެވެ. އެއީ ބްރޮންކިއަލް އެޕިތެލިއަލް ސެލްތައް އަލުން އުފެއްދުމަށް ބާރުއަޅައި، ހަލާކުވެފައިވާ ބްރޮންކިއަލް ޓިޝޫތައް މަރާމާތުކޮށް، ބްރޮންކިއަލްގެ ޕޭޓެންސީ ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ހަމައެއާއެކު ބްރޮންކޯޖަން އިން ވެސް އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ކުޑަކޮށްދީ، ފުއްޕާމޭގައި އިންފްލެމޭޓަރީ ޑެމޭޖް ލުއިކޮށްދީ، ބަލި ކުރިއަރައި ދިއުން ލަސްކޮށްދެ އެވެ. މި އަސަރުތަކުގެ ތެރެއިން ބްރޮންކޯޖެން އިން ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް، ސީރިއަސް ހާލަތު ގޯސްވުން މަދުކޮށް، ބަލިމީހުން ދިރިހުރުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދެއެވެ.
4. އެކިއުޓް ރެސްޕިރޭޓަރީ އިންފެކްޝަންތަކަށްފަހު ރަނގަޅުވުން
ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ސީރިއަސް އިންފެކްޝަންތަކަށްފަހު (ނިއުމޯނިއާ ފަދަ) ބަލިމީހުން ރަނގަޅުވުމަށް އެހީތެރިވުމަށް ބްރޮންކޯޖެން ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ސީރިއަސް އިންފެކްޝަންތަކުގެ ސަބަބުން ބްރޮންކިއަލް އަދި ފުއްޕާމޭގެ ޓިޝޫތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ބަލިމީހުންގެ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތްތަކަށް އަސަރުކޮށްފާނެ އެވެ. ބްރޮންކޯޖަންގެ ސަބަބުން ބްރޮންކިއަލް ޓިޝޫތައް މަރާމާތުވުން އަވަސްވެ، ހަލާކުވެފައިވާ ސެލްތައް އަލުން އުފެދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ބްރޮންކިއަލްގެ އާދައިގެ އޮނިގަނޑާއި ވަޒީފާ އަލުން ހޯދައިދެއެވެ [4] . އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދީ، ފުއްޕާމޭގެ ގޭސް ބަދަލުކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކޮށްދީ، ދިގުމުއްދަތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދެއެވެ. ބްރޮންކޯޖެން ބޭނުން ކުރުމަށްފަހު ބަލިމީހުންނަށް ނޭވާލާއިރު މަޑުމަޑުން އަލުން ބާރު ލިބި، އާންމު ދިރިއުޅުމަށް އެނބުރި އަވަހަށް މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ އެވެ.
5. ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރާ މީހުންގެ ފުއްޕާމޭގެ މަސައްކަތް ރައްކާތެރިކުރުން
ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރާ މީހުންނަށް ނުވަތަ ތިމާވެށި ތަޣައްޔަރުވުމަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މީހުންނަށް ބްރޮންކޯޖަން އަކީ ބްރޮންކީ ރައްކާތެރިކޮށް މަރާމާތު ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ. ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމާއި ތިމާވެށި ތަޣައްޔަރުވުމުގެ ސަބަބުން ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ދިގު މުއްދަތަކަށް ފުއްޕާމޭގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެދާނެ އެވެ. ބްރޮންކޯޖަން އަކީ ބްރޮންކިއަލް އަދި ފުއްޕާމޭގެ ޓިޝޫތަކަށް ގެއްލުންހުރި މާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދީ، ބްރޮންކިއަލް މަރާމާތުކޮށް އާލާވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [5] . އެއީ ބްރޮންކީގެ ޑިފެންސިވް ފަންކްޝަން އިތުރުކޮށްދީ، އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ކުޑަކޮށްދީ، ފުއްޕާމޭގެ ބަލިތައް ފެނުން މަދުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ބްރޮންކޯޖަން އަކީ ފުއްޕާމޭގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދީ، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރާ މީހުންގެ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށްދީ، ދިގުދެމިގެންދާ ފުއްޕާމޭގެ ބަލިތައް އުފެދުމުގެ ރޭޓް ލަސްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
6. ފުރިހަމަ ފަރުވާ ދިނުމުގައި އެހީތެރި ދައުރު
ބްރޮންކޯޖަން އަކީ ސަގާފީ ފަރުވާއަށް އެޑްޖުވެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުވާގެ އަސަރު އިތުރުކުރެވޭނެ އެއްޗެކެވެ. ކެއްސުމުގެ ސިންޑްރޯމް ފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބްރޮންކޯޖަން އާއި ސަގާފީ ފަރުވާގެ ގޮތްތައް އެއްކޮށްލުމުން ޖުމްލަ ފަރުވާގެ އަސަރު ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ އެވެ.
ބްރޮންކޯޖަން އަކީ ތިރީގައިވާ މީހުންނަށް ބޭނުންތެރި އެއްޗެކެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ ބްރޮންޗޯޖެން އިން ދައްކަނީ ލައިފް ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން މުހިންމު އަގުތަކެކެވެ. އެއީ ޑީއެންއޭ ސްޓްރަކްޗަރ ސްޓޭބަލްކޮށް، ޑީއެންއޭ އާއި ގުޅުންހުރި މެކޭނިޒަމްތައް ދިރާސާކުރުމަށް އާ މިސްރާބެއް ލިބިގެންދާނެ އެއްޗެކެވެ. ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާކުރުމުގައި، ކްރޮނިކް ބްރޮންކައިޓިސް، އެސްފީނާ، އަދި ސީއޯޕީޑީ ފަދަ ހާލަތްތަކަށް، ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަކޮށް، ޓިޝޫ މަރާމާތު ކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ބަލިމީހުންގެ ނޭވާލާ ނިޒާމު ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުކޮށް، އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބި، ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
ކެސްވެލް އެސްޖޭ އަކީ އެސްޓްރާޒެނެކާ، ފްރާންސިސް ކްރިކް އިންސްޓިޓިއުޓް، ޓީޑީއެޗްބީ، ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ބްރިޓިޝް ކޮލަމްބިއާ، އަދި އަލްވާންލީ ކްލިން ފަދަ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް މުއައްސަސާތަކާ ގުޅިފައިވާ ޝަރަފުވެރި ދިރާސާވެރިއެކެވެ. އޭނާގެ ދިރާސާތައް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ފުޅާކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ އޭނާގެ އިންޓަޑިސިޕްލިނަރީ ތަޖުރިބާ ދައްކުވައިދޭ ދިރާސާތަކެކެވެ. ބަޔޯކެމިސްޓްރީ އެންޑް މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީގައި އޭނާ ވަނީ ސެލްއުލަރ ޕްރޮސެސްތަކާއި މޮލިކިއުލަރ އިންޓަރެކްޝަންތަކުގެ ވިސްނުން ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ. ޖެނެރަލް އެންޑް އިންޓަރނަލް މެޑިސިންގެ ދާއިރާއިން އޭނާ ކުރައްވާފައިވާ މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން ބަލިމީހުންނަށް ދޭ ފަރުވާއާއި ފަރުވާގެ ޕްރޮޓޮކޯލްތައް ރަނގަޅު ކުރުމަށް އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ.
ވައިރަލޮޖީގެ ދާއިރާއިން ކެސްވެލް އެސްޖޭ ވަނީ ވައިރަލް މެކޭނިޒަމްތަކާއި ހޯސްޓް އިންޓަރެކްޝަންތައް ތަހުގީގުކޮށް، އެންޓިވައިރަލް ސްޓްރެޓެޖީތައް އެކުލަވާލުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ - އެހެނިހެން މައުޟޫއުތަކުގައި އޭނާ ބައިވެރިވުމަކީ ސަގާފީ ސައިންޓިފިކް ބައުންޑަރީސް ފަހަނައަޅައިދާ އިނޮވޭޓިވް މެތޮޑޮލޮޖީތަކާއި ޓެކްނޮލޮޖީތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރައްވާކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕެރަސައިޓޮލޮޖީގެ ދާއިރާއިން އޭނާ ކުރި ދިރާސާތަކުން ޕެރަސައިޓިކް ބަލިތަކާއި އެ ބަލިތަކުން އާންމު ސިއްހަތަށް ކުރާ އަސަރަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވެ އެވެ. ގިނަ ފަރާތްތަކެއްގެ ދިރާސާތަކުގެ ތެރެއިން ކެސްވެލް އެސްޖޭ ވަނީ ސައިންޓިފިކް ކޮމިއުނިޓީއަށް ބޮޑެތި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދީ، ތިއަރީ ކުރިއެރުންތަކާއި މެޑިސިން އަދި ބަޔޮލޮޖީގެ އަމަލީ ބޭނުންތަކަށް ވެސް ނުފޫޒު ފޯރުވާފައެވެ. ކެސްވެލް އެސްޖޭ ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [4] ގައެވެ.
