|
1ކިޓް(10ވައިއަލް)
| ޢަދަދު: | |
|---|---|
▎ ރެޓަޓްރޫޓިޑް ރިސާޗް
ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟
ފަލަވުމަކީ މިޒަމާނުގެ މުޖުތަމައުގައި އާންމު ސިއްހަތަށް ދިމާވާ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ގޮންޖެހުމަކަށް ވެއްޖެ އެވެ. އެއީ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔާއި، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކާއި، ހައިޕަރޓެންޝަން، ޑިސްލިޕިޑެމިއާ، އަދި ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް ފަދަ އެތައް ސިއްހީ މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ. ފަލަވުމުގެ ހާދިސާތައް މެދުނުކެނޑި އިތުރުވަމުންދާއިރު، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި މެނޭޖްކޮށް، ސިއްހީ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރެވޭނެ އާ ފަރުވާތަކުގެ ބޭނުން އިތުރުވަމުންދެއެވެ [1] . ފިޒިކަލް އެކްޓިވިޓީ އިތުރުކުރުމާއި ޑައިޓޭރިއަން ކޮންޓްރޯލް ފަދަ ލައިފްސްޓައިލް އިންޓަރވެންޝަންތަކަކީ ބަރުދަން މެނޭޖްކުރުމުގެ މައިގަނޑު ފިޔަވަޅުތައް ނަމަވެސް، ގިނަ ބޮޑެތި ފަލަ ބަލިމީހުންނަށް ދިގުމުއްދަތަކަށް ބަރުދަން ލުއިކުރުން ދެމެހެއްޓުމަކީ އިންތިހާއަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.
ރެޓަޓްރޫޓިޑް އަކީ އާ ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ގްލޫކަގަން ކަހަލަ ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ (
ޖީއެލްޕީ-1އާރ)، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޮޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ (ޖީއައިޕީއާރު)، އަދި ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ (ޖީސީޖީއާރު) އެވެ. މި މަލްޓި ރިސެޕްޓަރ މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަންގެ ސަބަބުން ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ދާއިރާއިން ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ. ހަމައެކަނި އެއް ރިސެޕްޓަރަކަށް އަމަލުކުރާ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު، ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިކް ޕްރޮސެސްތައް މާ ފުރިހަމައަށް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭނެއެވެ [1] . ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ހާސިލް ކުރަނީ ގިނަ ހޯރމޯން ރިސެޕްޓަރސް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ކަމަށާއި، ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފައިދާއެއް ދެއްކުމުގެ އިތުރުން ނިސްބަތުން ކުޑަ ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ސައިޑް އިފެކްޓްސް ވެސް ކުރާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ރެޓަޓްރޫޓިޑް އަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ އެހެން އާ ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ވަރުގަދަ އަސަރެއް އަދި އެޕްލިކޭބަލް ޕޮޕިއުލޭޝަންތަކުގެ ފުޅާ ދާއިރާއެކެވެ.
ރެޓަޓްރޫޓިޑް އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ރެޓަޓްރޫޓިޑް އަކީ އާ ދިގު މުއްދަތަކަށް އަމަލުކުރާ ގްލޫކަގަން ކަހަލަ ޕެޕްޓައިޑް-1 (ޖީއެލްޕީ-1) ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެކެވެ. މިއީ ގުދުރަތީ ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ސްޓްރަކްޗަރ އަށް ބަލައިގެން ބަދަލުކޮށް އޮޕްޓިމައިޒް ކުރެވޭ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އާއި ވަކިން ގުޅިގެން ގުދުރަތީ ޖީއެލްޕީ-1 އާއި އެއްގޮތް ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ހިންގާ، އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވުމާއި، ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްކުރުމާއި، ކެއުމަށް ޝައުގުވެރިކަން ކުޑަކުރުމާއި، ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާއާއި ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ފުޅާ އެޕްލިކޭޝަން ޕްރޮސްޕެކްޓްސް އެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ.
ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް އުފެދެނީ އެތައް ރިސެޕްޓަރަކަށް އޭގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރުތަކުންނެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ (GLP-1R) އަށް އޭގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރު އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން އިތުރުކޮށް، ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، ހަމައެއާއެކު ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްކޮށް، ފުރިހަމަކަން އިތުރުކޮށް، ކާނާ ކެއުން މަދުކޮށްދެއެވެ [2] . ދެވަނަ ކަމަކަށް، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޮޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ (GIPR) އަށް އޭގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރަކީ އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، ގްލޫކޯޒް ބޭނުންކުރުން އިތުރުކޮށް، ފެޓް މެޓަބޮލިޒަމް އަށް އަސަރުކޮށް، ލިޕޮލައިސިސް ހުއްޓުވައި، ފެޓް ސިންތެސިސް ކުރިއެރުވުމެވެ [2] . މީގެ އިތުރުން ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރު ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ (GCGR) އަށް އާންމުކޮށް ފުރަމޭގައި ގްލައިކޯޖެނޮލައިސިސް އާއި ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް ކުރިއަރުވައި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ. ނަމަވެސް ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ އަމަލުގެ ދަށުން ގްލޫކޯޒް އިތުރުކުރުމުގެ މި އަސަރު އަނެއް ދެ ރިސެޕްޓަރުގެ އަސަރުތަކުން ފޫބައްދަން ޖެހޭއިރު، ލިޕޮލައިސިސް ކުރިއަރުވައި ސަރުބީ ޖަމާވުން މަދުވެއެވެ [2] . މި މަލްޓި ޓާގެޓް މޯޑް އޮފް އެކްޝަން އަކީ ސިންގަލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓްސް އަށް ވުރެ ފަލަވުމަށް ފަރުވާކުރުމުގައި މާ ފައިދާހުރި އެއްޗަކަށް ވެދާނެއެވެ.
މި ތިން ރިސެޕްޓަރު އެއްފަހަރާ އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ތަފާތު މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތައް ކޮށް، ފަލަވުމާއި ގުޅުންހުރި ބަލިތަކަށް ފަރުވާގެ އަސަރުތައް އުފެއްދިދާނެ އެވެ. ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގެ ގޮތުން، ޖީއެލްޕީ-1އާރ އަދި ޖީއައިޕީއާރު އެކްޓިވޭޓްވުމުން އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ކުރިއަރުވައި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައި، އަދި ޖީސީޖީއާރު އެކްޓިވޭޓްވުން އަނެއް ދެ ރިސެޕްޓަރުގެ އަސަރުތަކުން ފޫބައްދަން ޖެހޭތީ، ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ލެވެލް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭތީ، މިއީ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާއަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ [1، 2] . ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކުރުމުގެ ގޮތުން ޖީސީޖީއާރު އެކްޓިވޭޓްވުމުން ލިޕޮލައިސިސް ކުރިއަރުވައި ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކޮށްދޭއިރު ޖީއެލްޕީ-1އާރ އެކްޓިވޭޓްވުމުން ފުރިހަމަކަން އިތުރުވެ ކާނާ ކެއުން މަދުވެ، ފެޓް ސިންތެސިސް އިތުރަށް ދަށްވެއެވެ [1] . މީގެ އިތުރުން ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ ސަބަބުން ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަށް ވެސް ރަނގަޅު އަސަރެއް ކުރެއެވެ. އެއީ ފުރަމޭގައި ހުންނަ ސަރުބީ މަދުކޮށް، ފުރަމޭގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
HbA1c، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން، ލޭގެ ޕްރެޝަރު، އަދި ލިޕިޑްސް ޑޭޓާއަކީ، އެހެން ގޮތަކަށް ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެފިސިކޭޝަން އެނަލިސިސް ސެޓުން ލެސްޓް-ސްކުއަރސް މީންސް (އެސްއީތައް ދައްކާ އެރަރ ބާރތަކާއެކު) އެވެ.
މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް [4]
ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ އަސަރުތައް ދައްކަނީ ކޮން ކަންކަމުގައި ހެއްޔެވެ؟
ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން އެތައް ގޮތަކުން ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ދައްކައެވެ
ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ބޮޑު އަސަރެއް: ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ވަނީ ގިނަ ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކެއްގައި ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޮޑު އަސަރުތަކެއް ކުރާކަން ދައްކާފައެވެ. މިސާލަކަށް 338 ބޮޑެތި މީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރި ކްލިނިކަލް ދިރާސާއެއްގައި (ޖަސްޓްރެބޮފް އޭއެމްއެމް، 2023) ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ ތަފާތު ޑޯޒްތަކުން ފަރުވާ ދިން ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން 48 ހަފްތާގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 12އެމްޖީ ޑޯޒް ގްރޫޕްގެ ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ %24.2 ދަށްވެފައިވާއިރު، ގިނަ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ލުއިވުން ތަފާތު މިންވަރަކަށް ހާސިލްކޮށްފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް 4އެމްޖީ، 8އެމްޖީ، އަދި 12އެމްޖީ ޑޯޒް ލިބުނު ބަލިމީހުންގެ ތެރެއިން %92، %100، އަދި %100 ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ %5 ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނައިން ލުއިވެފައިވެއެވެ. އަނެއް ދިރާސާއަކުން [3] ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ 353 ބަލިމީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ދެ ރެންޑޮމައިޒްޑް ކޮންޓްރޯލްޑް ޓްރައިއަލް އިން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕްލޭސިބޯއާ އަޅާބަލާއިރު ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން 11.89 ކިލޯ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދީ، ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިން (HbA1C) ވެސް ދަށްކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަކުރުބަލި ނެތް ފަލަ ބޮޑެތި ބަލިމީހުންގެ މައްޗަށް ކުރި ޓްރައިލްތަކުގައި ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ ސަބަބުން ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން %24.2 ދަށްވެފައިވާއިރު، %83 ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ %15 ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނައިން 48 ހަފްތާގައި ލުއިވެފައިވެއެވެ. މި ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރެޓަޓްރޫޓިޑް އަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު އެއްޗެކެވެ.
ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާ: ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާގައި ވެސް ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ވަކި ގާބިލްކަމެއް ދައްކަ އެވެ. ބައެއް ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ވަނީ ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިން (HbA1c) ދަށްވެ، ޑޯޒަށް ބަރޯސާވެގެން ބަރުދަން ލުއިވުން ދައްކާފައެވެ. މިސާލަކަށް އެއް ދިރާސާއެއްގައި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ތެރެއިން ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރާކަން ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. ޕްލޭސިބޯއާ އަޅާބަލާއިރު ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިން %1.64 ދަށްވެފައިވެއެވެ [3] . މީގެ އިތުރުން ރެންޑަމް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ އަދި އެކްޓިވް ކޮންޓްރޯލްޑް ޕެރެލަލް ގްރޫޕް ފޭސް 2 ޓްރައިއަލްއެއްގައި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ޖަނަވާރު މޮޑެލްތަކުން، ރެޓަޓްރޫޓިޑް ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު، ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިންގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެ، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ވެސް ޑޯޒަށް ބަރޯސާވާ ގޮތަކަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ [4] . މިކަން ނިސްބަތްކުރެވޭނީ ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ހަކަތަ ބެލެންސް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ޖީއެލްޕީ-1، ޖީސީޖީއާރު، އަދި ޖީއައިޕީއާރު އަށް މި ބޭހުގެ ފުރިހަމަ އަސަރުތަކަށެވެ.
ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކް ފެކްޓަރސް ރަނގަޅުވުން: ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ކުޑަކުރުމުގެ އިތުރުން ސީރަމް ލިޕިޑް ޕްރޮފައިލް އަދި ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިން ލެވެލް ފަދަ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކް ފެކްޓަރސް ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ. މިއީ ފަލަވުމާއި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކާ ދެމެދު ގާތް ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖިކަލް ގުޅުމެއް އޮތްކަން ދޭހަވާ ކަމެއް ކަމަށާއި، ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ފަލަ ބަލިމީހުންގެ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިއްހަތު އެތައް މަގެއް މެދުވެރިކޮށް ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. މިސާލަކަށް ނޮން-އެޗްޑީއެލް-ސީ، އެޕޯބީ، އަދި އެލްޑީއެލްޕީ ލެވެލް ދަށްކުރުމަކީ އެތެރޮސްކްލޮރޯސިސް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ؛ ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިންގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމަކީ ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ރަނގަޅުކޮށް، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ކޮމްޕްލިކޭޝަންތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ [3، 5، 6]..
ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް (NAFLD) އަށް ފަރުވާ ދިނުން: ރެޓަޓްރޫޓިޑަކީ ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ (GCGR)، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޯޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ (GIPR) އަދި ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ (GLP-1R) އަށް އަމާޒުކޮށްގެން އުފައްދާ އާ ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް ޕެޕްޓައިޑެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރެޓަޓްރޫޓިޑް އަކީ ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ގާބިލްކަން ހުރި އެއްޗެކެވެ. އެއް ދިރާސާއެއްގައި މެޓަބޮލިކް ޑިސްފެންޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަދި ލިވަރ ފެޓް ކޮންޓެންޓް ≥10% ހުރި ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް 48 ހަފްތާ ވަންދެން ރެންޑަމްކޮށް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ ކޮންޓްރޯލްޑް ޓްރައިއަލްއެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވެއެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން 24 ހަފްތާގައި ރެޓަޓްރޫޓިޑްގެ ތަފާތު ޑޯޒްތަކުން (1އެމްޖީ، 4އެމްޖީ، 8އެމްޖީ، އަދި 12އެމްޖީ) ފަރުވާ ދިން ބައިވެރިންގެ ފުރަމޭގެ ސަރުބީއަށް ބޭސްލައިން އިން އެވްރެޖް ރިލޭޓިވް ބަދަލުތައް -42.9%، -57.0%، -81.4%، އަދި -82.4% އަށް އަރާފައިވާއިރު ޕްލޭސިބޯ ގްރޫޕްގައި +0.3% އަށް އަރާފައިވެއެވެ [7] . މިކަމުން ދޭހަވަނީ ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަށް ފަރުވާގެ ގޮތުން ބޮޑު އަސަރެއް ކޮށްފާނެ ކަމެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، އާ ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ރެޓަޓްރޫޓިޑް އިން ފަލަވުމާއި އެއާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ގާބިލްކަމެއް ދައްކައެވެ. އެއީ ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޮޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ، އަދި ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ރަނގަޅުކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ދަށްކޮށް، ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އެތައް ޑިމޭންޝަނަކުން އިންސާނާގެ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭނެ އެއްޗެކެވެ. ރެޓަޓްރޫޓިޑް އުފެދުމުން ފަލަވުމާއި، ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ މެލިޓަސް ފަދަ ބަލިމީހުންނަށް އާ ފަރުވާގެ ގޮތްތައް ގެނެސްދީފައިވާއިރު، މިއީ ސަގާފީ ސިންގަލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް ބޭސްތަކުގެ ލިމިޓެޝަންތައް މުގުރާލައި، ފަލަވުމާއި މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުގެ އިތުރުވަމުން އަންނަ ސީރިއަސް މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް ވަރުގަދަ ހަތިޔާރެއް ފޯރުކޮށްދީ، ގުޅުންހުރި މެޑިކަލް ދާއިރާތައް އިތުރަށް ތަރައްގީކޮށް، ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް، އިޖުތިމާއީ މެޑިކަލް ދަށްކޮށްދޭނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ ބުރައެއް.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
ރޮސެންސްޓޮކް ޖޭ އަކީ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޓެކްސަސް ސައުތުވެސްޓަން މެޑިކަލް ސެންޓަރާއި ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޓެކްސަސް ޑަލަސް ފަދަ މުއައްސަސާތަކާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރައްވާ މެޑިކަލް ދާއިރާއިން ވަރަށް ނުފޫޒުގަދަ އިލްމުވެރިއެކެވެ. އަދި ކެނެޑާގެ ވިގޯ ސެންޓަރާއި ވެލޮކް ކްލިން ރެސް ސީޓީއާރު މެޑް ސިޓީ ފަދަ މަރުކަޒުތަކުގައި ވެސް ރިސާޗް ކުރައްވަ އެވެ.
އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގައި އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ އާއި މެޓަބޮލިޒަމް، ކާޑިއޯވަސްކިއުލަރ ސިސްޓަމް އެންޑް ކާޑިއޮލޮޖީ، ފާމަކޯލޮޖީ، އަދި އެކްސްޕެރިމެންޓަލް މެޑިސިން ފަދަ ދިރާސާތައް ހިމެނޭއިރު، ހަކުރުބައްޔާއި ފަލަވުމާއި އެއާ ގުޅުންހުރި ފަރުވާތަކާއި ބޭސް އުފެއްދުމަށް ފޯކަސްކޮށްފައިވެއެވެ. ޖޭ ރޮސެންސްޓޮކް ވަނީ ކްލިނިކަލް މެޑިސިންގައި ބޮޑު ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދާފައި، 2017 އިން 2024 އަށް ހައިލީ ސައިޓެޑް ރިސާޗަރެއްގެ ގޮތުގައި ހޮވިވަޑައިގެންފައެވެ.މިކަމުން އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ ބޮޑު އަސަރާއި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ފާހަގަކުރެވޭކަން ހާމަވެގެންދެއެވެ. އެތައް ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޝަންތަކަކާ ގުޅިގެން ދިރާސާގެ އަސާސީ ހޯދުންތައް ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަންތަކަށް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ތަރުޖަމާކޮށް، މެޓަބޮލިކް އަދި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ބަލިމީހުންނަށް ފައިދާކޮށް، މެޑިކަލް ސައިންސް ކުރިއަރުވައިފިއެވެ. ރޮސެންސްޓޮކް ޖޭ ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [4] ގައެވެ.
