10އެމްޖީ ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ދިގުދެމިގެންދާނީ ކިހާ ދުވަހަކުތޯ އަހާނަމަ ތެދުވެރި ޖަވާބަކީ އެއްވެސް ޔުނިވާސަލް ނަންބަރެއް ނެތް ކަމެވެ. މި ޢިބާރާތުގެ މާނައަކީ ވަރަށް ތަފާތު ދެ ކަމެއް ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ: 10 މިލިގްރާމްގެ މިންވަރެއް ހަށިގަނޑުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މުއްދަތާއި، ނުވަތަ 10 މިލިގްރާމްގެ ސަޕްލައިއެއް ބޭނުންވުމުގެ ކުރިން ކިހާ ދުވަހެއް ވަންދެން ދެމިގެންދާ ކަމެވެ. އެއީ އެއް ސުވާލެއް ނޫނެވެ. އަދި ރިޓަޓްރޫޓައިޑްގައި އެމީހުން މާ މުހިންމު ސަބަބަކީ، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހުގެ ނިޔަލަށް އަދިވެސް އެއީ އެފްޑީއޭ އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުމަކަށް ވުރެ ތަހުގީގީ ބޭހެއް ކަމަށާއި، އެލީ ލިލީ ބުނާ ގޮތުގައި ގާނޫނީ ގޮތުން ލިބެން ހުންނަނީ ހަމައެކަނި ލިލީ ސްޕޮންސަރ ކުރާ ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ. މާނައަކީ ޕާސަނަލް ރެޖިމަންޓެއް ކަނޑައަޅާނެ ގޮތް ކޮންސިއުމަރުންނަށް އަންގައިދޭ އެޕްރޫވްޑް ރީޓެއިލް ލޭބަލިންއެއް ނެތް ކަމަށާއި، 'ރިޓްރޫޓައިޑް ޕެޕްޓައިޑް' ގެ ގޮތުގައި އޮންލައިންކޮށް މާކެޓް ކުރާ އެއްވެސް އެއްޗަކީ ޝަރުއީ ތަހުގީގީ ބޭހާއި އޮޅިގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. ޢަމަލީގޮތުން މުއްދަތާމެދު ވިސްނާނެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އެއް ސާދާ ޑޯޒް ޓު ޓައިމް ޝޯޓްކަޓަކަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި ފާމަކޯލޮޖީ، ޓްރައިއަލް ޑިޒައިން، ސްޓޯރޭޖް ކޮލިޓީ، އަދި ޕްރޮފެޝަނަލް އޮވަރސައިޓް ވަކިކުރުމެވެ.
ރެޓަޓްރޫޓިޑް އަކީ ޖީއައިޕީ، ޖީއެލްޕީ-1، އަދި ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރސް އެކްޓިވޭޓް ކުރުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ޓްރިޕްލް ހޯރމޯން ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެކެވެ. އެ ތިން މަގުގެ މެކޭނިޒަމަކީ ފަލަވުމާއި މެޓަބޮލިކް ރިސާޗްތަކުގައި މިއީ ބޮޑު މައުޟޫއަކަށް ވެފައިވާ ސަބަބެވެ. ގައި ޝާއިއުކުރި ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ނަކަލުކޮށްފައިވާ ފޭސް 2 ޓްރައިއަލްއެއްގައި ދަ ނިއު އިންގްލެންޑް ޖާނަލް އޮފް މެޑިސިން ފަލަ ބޮޑެތި މީހުންގެ 48 ހަފްތާގެ ތެރޭގައި ރިޓަޓްރޫޓައިޑް އިން ބަރުދަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، މިއީ ދިރާސާތަކާއި ވިޔަފާރީގެ މަޝްވަރާތަކުގައި ވެސް އެހާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބުނު އެއް ސަބަބެވެ. ލިލީގެ އާންމު މައުލޫމާތުތަކުގައި ވެސް ސިފަކޮށްފައި ވަނީ ފަލަވުމާއި އެއާ ގުޅުން ހުރި ހާލަތްތަކަށް ދިރާސާ ކުރަމުންދާ ތަހުގީގީ، ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު އިންޖެކްޝަން ޖަހާ ބޭހެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
ހަމައެއާއެކު 'ތަހުގީގީ' އަކީ މިތަނުގައި މުހިއްމު ބަހެވެ. ލިލީ ސާފުކޮށް އިންޒާރު ދެނީ ރިޓަޓްރޫޓައިޑް އެއްވެސް ރެގިއުލޭޓަރީ އެޖެންސީއަކުން ރިވިއުކޮށް ނުވަތަ ފާސްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށާއި ލިލީ ސްޕޮންސަރ ކުރާ ކްލިނިކަލް ޓްރައިއަލްއަކުން ބޭރުގައި ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ކަމަށް ބުނާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނަގަން އެއްވެސް މީހަކު ވިސްނަން ނުޖެހޭ ކަމަށެވެ. އެ އިންޒާރު ވަކިން މުހިންމު ކަމުގައި ވާނީ އޮންލައިން ލިސްޓިންގްތަކާއި ގްރޭ މާކެޓް ޕެޕްޓައިޑް ޕްރޮޑަކްޓްތަކުން މައުޟޫއު ހަގީގަތުގައި ހުރި ވަރަށް ވުރެ ސެޓްލްކޮށް އަޑު އިވޭތީ އެވެ.
10 މިލިގްރާމް ކިހާ ދުވަހަކު ދިގުދެމިގެންދާތޯ މީހުން ސުވާލު ކުރުމުން އާންމުކޮށް ދޭހަވަނީ ދެ ކަމެއްގެ ތެރެއިން އެއް ކަމެކެވެ.
ފުރަތަމަ މާނައަކީ ބަޔޮލޮޖިކަލް މުއްދަތެވެ: ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަނީ ކިހާ ދުވަހަކުތޯއާއި ދިނުމަށްފަހުވެސް އަސަރު ކުރަމުންދާތޯއެވެ. ދެވަނަ މާނައަކީ ސަޕްލައި މުއްދަތު: ވަކި ޕްރޮޓޮކޯލެއްގެ ދަށުން 10 މިލިގްރާމްގެ މިންވަރަކުން ތަމްސީލުކުރާނީ ކިތައް ބޭނުންތަކެވެ. އެ ދެ ޚިޔާލަކީ ގުޅިފައިވާ ދެ ޚިޔާލެއް ނަމަވެސް އެއީ ބަދަލުކުރެވޭނެ ދެ ޚިޔާލެއް ނޫނެވެ. ބޭހެއް ނިޒާމުގައި ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހުރެދާނެ ކަމަށާއި ދީފައިވާ ސަޕްލައިއެއް ބޭނުންކުރާ ޝެޑިއުލަށް ބަލާއިރު މާ ކުރު ނުވަތަ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ދެމިގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް ޑރ.
މި ތަފާތު ރިޓަޓްރޫޓައިޑަށް އިތުރަށް މުހިންމުވަނީ ޖަވާބު ސްޓޭންޑަރޑައިޒް ކުރުމަށް ފާސްކޮށްފައިވާ ކޮންސިއުމަރ ޑޯޒިންގ ލޭބަލެއް ނެތުމުންނެވެ. ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި ޕްރޮޓޮކޯލް ކަނޑައެޅިފައިވާ އެސްކޭލޭޝަން އަދި މޮނިޓަރިންގ ބޭނުންކުރާއިރު، އޮންލައިންކޮށް ވިއްކާ ނޮން އެޕްރޫވްޑް ޕްރޮޑަކްޓްތަކުގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަން، ޕިއުރިޓީ ނުވަތަ ޕްރެޒެންޓޭޝަން ތަފާތުވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންޓެކްސްޓެއް ނެތި އެއް ސާދާ ނަންބަރެއް ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ބްލޮގް ޕޯސްޓަކީ މައްސަލަ މާ ފަސޭހަކޮށްލުމެވެ.
ފާރމަކޯކިނެޓިކް ޕާސްޕެކްޓިވް އިން ބަލާއިރު، ރެޓަޓްރޫޓައިޑްގެ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ހާފް ލައިފް އަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 6 ދުވަސް ކަމަށް އެންއީޖޭއެމްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ފޭސް 2 އޮބެސިޓީ ޓްރައިއަލް އިން ދައްކައެވެ. އެ ހާފް ލައިފް އަކީ ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ދޭ އިންޖެކްޝަނެއްގެ ގޮތުގައި ބޭސް ދިރާސާކޮށްފައިވާ އެއް ސަބަބެވެ. އާންމު ފާމަކޯލޮޖީގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، ގާތްގަނޑަކަށް 6 ދުވަހުގެ ހާފް ލައިފް އެއްގެ މާނައަކީ ބޭސް އަވަހަށް ނެތިގެން ނުދާ ކަމެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް މަޑުމަޑުން ލެވެލްތައް ދަށްވެއެވެ.
އޭގެ މާނައަކީ 10 މިލިގްރާމް 'ދެމިގެންދާ' ސީދާ 6 ދުވަހު ނޫނެވެ. ހާފް ލައިފް ސިފަކުރަނީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ މިންވަރު ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ދަށްވާ މިންވަރު، ސަޕްލައިއެއްގެ ގޮތުގައި ވައިއަލް އެއް ދެމިގެންދާ ވަގުތާއި، އެއްވެސް މީހަކަށް ދީފައިވާ އަސަރެއް ފާހަގަކުރާނެ ވަގުތެއް ނޫނެވެ. އިންޑިވިޖުއަލް ރެސްޕޮންސް، ސްޓަޑީ ޕްރޮޓޮކޯލް، ހަށިގަނޑުގެ ސައިޒު، މެޓަބޮލިކް ފެކްޓަރސް، އަދި ތެރަޕީޓިކް އެންޑްޕޮއިންޓް ފަދަ ކަންކަމަކީ ހަގީގީ ދުނިޔޭގެ މާނަ ބައްޓަން ކުރެވިދާނެ ކަންކަމެވެ. އެހެންކަމުން ތިބާގެ ސުވާލަކީ ބަޔޮލޮޖިކަލް ޕަރސިސްޓެންސްއާ ބެހޭ ސުވާލެއްނަމަ، އެންމެ ރަނގަޅު މަތީ ފެންވަރުގެ ޖަވާބަކީ ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ރިސާޗްތަކުގައި ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ޑޯޒް ދިނުމުގެ އިންޓަވަލްތަކަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ކަމަށް ފެންނަ ނަމަވެސް އަދިވެސް އެކަން މެޑިކަލް ސުޕަވައިޒަރީ ނެތި ޕާސަނަލް ޔޫސް އުސޫލަކަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ގޯހެވެ.

ސުވާލަކީ ހާފް ލައިފް އަށް ވުރެ ސަޕްލައިއާ ބެހޭ ސުވާލެއް ނަމަ، ލޭބަލްގައިވާ ނަންބަރަށް ވުރެ ގިނަ ވެރިއޭބަލްތަކެއް މުހިންމެވެ.
ދިރާސާތަކުގައި ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ދީފައިވީނަމަވެސް ބޭނުންކުރާ ވަކި މިންވަރަކީ ޕްރޮޓޮކޯލުން ކަނޑައަޅާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި ކޮންމެ ބައިވެރިއަކަށް އެއް ފްލެޓް ޑޯޒަށްވުރެ ޓައިޓްރޭޝަން ހިމެނިދާނެ ކަމަށެވެ. ކޮންސިއުމަރ ޕްރެފެރެންސް ނޫން ޓްރައިއަލް ޑިޒައިން އިން ކަނޑައަޅަނީ ދީފައިވާ ޖުމްލަ އަދަދަކުން ކިހާ ދުވަހެއް ކަވަރު ކުރާނެ ކަމެވެ.
'10 މިލިގްރާމް' ކްލޭމްއަކުން އޮޓޮމެޓިކުން ފުރިހަމަ ތަސްވީރު ނުބުނެވޭނެއެވެ. ޕްރޮޑަކްޓާ ބެހޭ ގޮތުން ޖުމްލަ އަދަދެއްގެ ގޮތުގައި މަޝްވަރާ ކުރެވިދާނެ ނަމަވެސް އަދިވެސް އެކަމުން ފައިނަލް ކޮންސެންޓްރޭޝަން، ފޯމިއުލޭޝަން ކޮލިޓީ، ނުވަތަ މެޓީރިއަލް ޝަރުއީ ޓްރައިއަލް ސްޓޭންޑަޑްތަކާ ގުޅޭތޯ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބެއް ނުލިބެ އެވެ. ފާސްނުކުރެވިފައިވާ ޕެޕްޓައިޑް ޕްރޮޑަކްޓްތަކާއެކު މި ޔަގީންކަން ނެތް ކަންތައްތައް އިތުރަށް ސީރިއަސްވެގެންދެއެވެ.
އެޕްރޫވް ކުރެވިފައިވާ ބޭހަކަށް، މުއްދަތުގެ ސުވާލުތަކަށް އާންމުކޮށް ޖަވާބު ލިބެނީ ޑޮކްޓަރު ލިޔެދޭ ލޭބަލުންނެވެ. ރެޓަޓްރޫޓިޑްގައި އަދި އެ ބާވަތުގެ ފާސްކޮށްފައިވާ ޕަބްލިކް ޑޯޒިން ފްރޭމްވޯކެއް ނެތެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކްލިނިކަލް ރިސާޗާއި، ހައިޕޮތެޓިކަލް ރެޖިމަން މެތު އާއި، ނުވަތަ ގޯސްކޮށް ލޭބަލްކޮށްފައިވާ އޮންލައިން ޕްރޮޑަކްޓަކާ ބެހޭގޮތުން މީހަކު މަޝްވަރާކުރާތޯ ބަލާއިރު، ހަމަ 10 މިލިގްރާމްގެ ޖުމްލަ މިންވަރު ވަރަށް ތަފާތުކޮށް މާނަކުރެވިދާނެއެވެ.
ޕެޕްޓައިޑް އިންޓެގްރިޓީއަށް އަސަރުކުރާނީ ސްޓޯރޭޖް، ޝިޕިންގ ކޮންޑިޝަންސް، އަދި ހެންޑްލިންގ ގެ ސަބަބުންނެވެ. ޑޯޒް ދިނުމުގެ މައުޟޫއަށް ވިސްނުމުގެ ކުރިން ވެސް ރިސާޗް މެޓީރިއަލް އެއް ސްޓޭބަލްކޮށް ރަނގަޅަށް މެނޭޖް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. ދަށްކޮށް ރައްކާކުރުމުން ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ހުންނަ އެއްޗެއް ބަދަލުވެދާނެ ކަމަށާއި، އޭގެ މާނައަކީ 'އެއީ ކިހާ ދުވަހަކު ދިގުދެމިގެންދާ އެއްޗެއް' އަކީ ބައެއް ގޮތްގޮތުން ކޮލިޓީ ކޮންޓްރޯލް ސުވާލެއް، ހަމައެކަނި ޑޯޒް ސުވާލެއް ނޫނެވެ. މިއީ ލިޔެކިޔުންތަކާއި ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ހާމަކަން ބޮޑުވާ އެއް ސަބަބެވެ.
ތިރީގައިވާ ތާވަލުން ސުވާލުގެ ފަހަތުގައިވާ މައިގަނޑު ޚިޔާލުތައް ވަކިކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
ސުވާލުގެ ބާވަތް |
ވަޓް އިޓް ރިއަލީ މީންސް |
އަޅުގަނޑުމެންނަށް އާންމުކޮށް އެނގޭ ކަންތައްތައް |
އެއް ނަންބަރެއް ވެސް މަސައްކަތް ނުކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ |
'ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަނީ ކިހާ ދުވަހަކު؟' |
ފާރމަކޯކިނެޓިކް މުއްދަތު |
ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ހާފް ލައިފް އަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 6 ދުވަސް؛ ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ބޭނުންކުރާ މިންވަރު ދިރާސާކޮށްފައިވެއެވެ |
ހާފް ލައިފް އަކީ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ޓޯޓަލް ޑޫރޭޝަން އޮފް އެފެކްޓް އެއް ނޫނެވެ |
'ސަޕްލައިއެއްގެ ގޮތުގައި 10 މިލިގްރާމް ކިހާ ދުވަހަކު ދެމިގެންދާނެ؟' |
ޖުމްލަ އަދަދަކުން ކިތައް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ކަވަރު ކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ |
އެޕްރޫވްޑް ކޮންސިއުމަރ ލޭބަލެއް ނެތް؛ ޓްރައިއަލް ޔޫސް އަކީ ޕްރޮޓޮކޯލް އަށް ބިނާކޮށް ކުރެވޭ ކަމެކެވެ |
ޕްރޮޓޮކޯލް، ޕްރޮޑަކްޓް ފޯމް، އަދި ސުޕަވައިޒަރީއަށް ބަރޯސާވެއެވެ |
'10 މިލިގްރާމުން އަމިއްލައަށް ޝެޑިއުލް ހިސާބު ކުރެވޭނެތަ؟' |
އަމިއްލައަށް ޑޯޒް ކުރުން |
ލިލީ ބުނާ ގޮތުގައި ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ގާނޫނީ ގޮތުން ލިބެނީ ހަމައެކަނި ސްޕޮންސަރ ކޮށްފައިވާ ޓްރައިއަލްތަކުގަ އެވެ |
އަމިއްލައަށް ބޭނުން ކުރުމަށް ފާސްކޮށްފައިވާ އޮނިގަނޑެއް ނެތުމުން އޮންލައިން އުފެއްދުންތަކަކީ ރައްކާތެރި ނޫން އުފެއްދުންތަކަކަށް ވެދާނެ އެވެ |
'ޕްރޮޑަކްޓް ކޮލިޓީގެ ސަބަބުން މުއްދަތަށް އަސަރު ކުރަނީ ހެއްޔެވެ؟' |
ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ސްޓެބިލިޓީއާއި ޔޫޒަބިލިޓީ |
ރެގިއުލޭޓް ނުކުރެވޭ އޮންލައިން ޕެޕްޓައިޑް ޕްރޮޑަކްޓްތަކަކީ އިތުބާރު ނުކުރެވޭ އުފެއްދުންތަކަކަށް ވެދާނެއެވެ |
ރައްކާކުރުމާއި، ސާފުކަމާއި، ލިޔެކިޔުންތައް ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް މުހިންމެވެ |
'10އެމްޖީ ދިގުދެމިގެންދާނީ ކިހާ ދުވަހަކު' މި ސުވާލުގެ އަނެއް ބަޔަކީ ޕްރޮޑަކްޓް ކޮލިޓީ އެވެ. ގަސްތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ސުވާލު އުފެދުމުގެ ކުރިން ވެސް، ގަންނަ މީހުންނާއި ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ގިނައިން އެނގެން ބޭނުންވަނީ، ޕެޕްޓައިޑަކަށް ސާފު ބެޗް މައުލޫމާތާއި، ހެންޑްލިންގ ޑޮކިއުމަންޓޭޝަން އަދި ރިއަލިސްޓިކް ކޮލިޓީ ކޮންޓްރޯލްތައް ފޯރުކޮށްދެމުންދާތޯއެވެ. އިންވެސްޓިގޭޝަނަލް މޮލިކިއުލްތަކާއެކު، އެއީ މުހިންމު ކަމެއް ކަމުގައި ވާތީ، މާކެޓުގައި އޮޅުން ބޮޅުން އުފެދި، ޝަރުއީ ރިސާޗް މެޓީރިއަލް އާއި ރައްކާތެރި ނޫން ނުވަތަ އޮޅުން ބޮޅުން ބޮޑު ލިސްޓިންގްސް އާއި ދެމެދު އޮންނަ ރޮނގު ފޮރުވިދާނެތީ އެވެ.
ކުންފުނިތަކާއި، ލެބްތަކާއި، ޕްރޮކިއުމަންޓް ޓީމުތަކަށް، މިއަށްވުރެ ބޭނުންތެރި ސުވާލުތަކުގެ ސެޓެއް ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ.
· އެ މާއްދާއަކީ އިންވެސްޓިގޭޝަނަލް ނުވަތަ ރިސާޗް-ޔޫސް ކަމަށް ސާފުކޮށް ދެނެގަނެވޭނީ ހަމައެކަނި އެކަށީގެންވާ ތަންތަނުގައި ހެއްޔެވެ؟
· ޓްރޭސް ކުރެވޭ ޕްރޮޑަކްޓް ޑޮކިއުމަންޓޭޝަން ހުރިތޯ؟
· ސްޓޯރޭޖް އަދި ޓްރާންސްޕޯޓްގެ އުންމީދުތައް ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވޭތޯ؟
· އެނގޭ ކަންކަމާއި ނޭނގޭ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތުން ޒިންމާދާރުކަމާއެކު މުއާމަލާތް ކުރަނީ ހެއްޔެވެ؟
އެ ސުވާލުތަކަކީ ރެގިއުލޭޓަރީ ކޮމްޕްލައިންސްގެ ބަދަލުގައި އުފެދޭ ސުވާލުތަކެއް ނޫން ނަމަވެސް، ރިސާޗް މެޓީރިއަލްތަކުގެ ވަށައިގެން ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރާ ސުވާލުތަކެކެވެ.
ވީހާވެސް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ސުވާލަށް ޖަވާބު ދީފިނަމަ މިއީ އެންމެ ސާފު ނިންމުމެވެ: 10 މިލިގްރާމް ރިޓަޓްރޫޓައިޑްގައި އެއް ފިކްސްޑް 'މިހާ ގިނަ ދުވަހު ދެމިގެންދާ' ޖަވާބެއް ނެތެވެ. އާންމުކޮށް ލިބެން ހުންނަ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 6 ދުވަހުގެ ހާފް ލައިފް އަށް ވާސިލްވެ، ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ދިރާސާ ޑޯޒް ދިނުމަށް ތާއީދު ކުރާ ނަމަވެސް އެއީ މޮލިކިއުލްގެ ފާރމަކޯކިނެޓިކް ޕްރޮފައިލް ބަޔާންކޮށްދޭ ކަމެއް، ޔުނިވާސަލް ސަޕްލައި މުއްދަތެއް ނޫނެވެ. ރިޓަޓްރޫޓައިޑް އަކީ އަދިވެސް ތަހުގީގީ އެއްޗަކަށް ވާތީ އަދި އެފްޑީއޭ އިން ފާސްކޮށްފައި ނުވާތީ، އަމިއްލަ ބޭނުންގައި 10 މިލިގްރާމްގެ މިންވަރެއް ދިގުދެމިގެންދާނީ ކިހާ ދުވަހަކުތޯ ކަނޑައަޅާ އެޕްރޫވްޑް ކޮންސިއުމަރ ލޭބަލެއް ނެތެވެ. އެއީ އިތުބާރު ހުރި މަޝްވަރާތަކުގައި އޯވަރސިމްޕްލިފައިޑް ޑޯޒިންގ މެތު އަށް ވުރެ ބޮޑަށް ހާފް ލައިފް، ޕްރޮޓޮކޯލް ކޮންޓެކްސްޓް، ސްޓޯރޭޖް ކޮލިޓީ، އަދި ރެގިއުލޭޓަރީ ސްޓޭޓަސް އަށް ފޯކަސް ކުރަން ޖެހޭ ސަބަބެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަޒަރުގައި ކިޔުންތެރިންނަށް އެންމެ ބޭނުންތެރި މަގަކީ ފޯރަމްތަކުން ނުވަތަ ޔަގީން ނުކުރެވޭ ލިސްޓިންގތަކުން ދަމައިގަންނަ އަވަސް ޖަވާބުތަކަށްވުރެ ޞައްޙަ ޕްރޮޑަކްޓް މަޢުލޫމާތާއި، ވަރުގަދަ ލިޔެކިޔުންތަކާއި، ޒިންމާދާރު މުވާޞަލާތެއް ހޯދުމެވެ. ޕެޕްޓައިޑް އާއި ގުޅުންހުރި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތާއި، ރިސާޗް މެޓީރިއަލް ސްޓޭންޑަޑްތަކާއި، ނުވަތަ އާންމު ސިނާއަތުގެ ފަހަތުގައިވާ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ގޮތުން އިތުރަށް ދަސްކުރުމަށް ޝައުގުވެރިވާނަމަ، އެކަން ހޯދުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ ކޯސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް ކޯ ލިމިޓެޑުން އިތުރު މަޢުލޫމާތު ހޯއްދެވުމަށް.
ނޫން އާންމުންނަށް ލިބިފައިވާ މަސްދަރުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ރިޓަޓްރޫޓައިޑް އަދިވެސް ތަހުގީގު ކުރަމުންދާ ކަމަށާއި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހުގެ ނިޔަލަށް އެފްޑީއޭ އިން ފާސްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
ޕަބްލިކް ޓްރައިއަލް ރިޕޯޓިންގ ގައި ގާތްގަނޑަކަށް 6 ދުވަހުގެ ހާފް ލައިފް ސިފަކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ބޭނުންކުރާ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ދިރާސާ ކުރެވިފައިވާ ސަބަބު ހާމަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.
ނޫން، ފާސްކޮށްފައިވާ ޑޯޒިންގ ލޭބަލަކާއި ސީދާ ޕްރޮޓޮކޯލް ކޮންޓެކްސްޓެއް ނެތި، ހަމައެކަނި ޖުމްލަ މިލިގްރާމްގެ މިންވަރަކުން ރައްކާތެރި ނުވަތަ ޞައްޙަ ޒާތީ ޝެޑިއުލެއް ކަނޑައެޅިފައެއް ނުވެއެވެ.
ނޫން ލިލީގެ ޓްރައިއަލްތަކުން ބޭރުގައި ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ކަމަށް ބުނާ އުފެއްދުންތަކާ މެދު އިންޒާރު ދޭއިރު، ސެކަންޑަރީ މެޑިކަލް ރެފަރެންސްތަކުގައި ވެސް ބުނެފައި ވަނީ އޮންލައިން 'ރިޓަޓްރޫޓައިޑް ޕެޕްޓައިޑް' އުފެއްދުންތަކާއި ޝަރުއީ ތަހުގީގީ ބޭސް އޮޅިގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.