Cocer Peptides fɛ 
a bɛ tile 25 bɔ.
Banakisɛfagalanw bɛ farikolo ka homeostasis mara ni farikolokisɛw ni fɛnɲɛnamafagalanw ka rezo gɛlɛn ye, ka sɔrɔ farikolo tangacogo jugumanw bɛ se ka kɛ sababu ye ka banakisɛw, funu basigilen, walima farikolo tangalanw ka banaw lase mɔgɔ ma. Farikolo tangacogo ɲɛnabɔli, funu nɔgɔyali ani furakɛli dɛmɛnanw farikolo tangalanw ka banaw la, olu kunba ye ka don tigitigi farikolo tangalanw ka baarakɛcogo la, funu taamasiɲɛw siraw, ani farikolo tangacogo muɲuni fɛɛrɛw la. I n’a fɔ fɛnɲɛnamafagalanw, pepitiri fɛnw, n’u ka laɲini kɛrɛnkɛrɛnnen ka bon ani u ka biyokompatibiliti, olu bɛ se ka farikolo tangalanw ka baarakɛcogo sɛmɛntiya kɛrɛnkɛrɛnnenya la, ka banakisɛfagalanw taamasiɲɛw cili bali, ka farikolo tangalanw ka sigida fitininw cogoya kura di, ka fɛɛrɛ kuraw di banakisɛw furakɛli ma, farikolo tangalanw ka banaw, ani bana minnu bɛ sɔrɔ funu fɛ.
Jaa 1 Fɛɛrɛ camanba dɔ min bɛ kɛ ka funu basigilen bɔyɔrɔ ɲɛfɔ. Source: Innate Immunity Gone Awry: Ka banakisɛfagalanw ni funu basigilen ni kansɛri cɛsiri (2006).
Baarakɛyɔrɔ kolomaw
1. Banakisɛfagalanw ɲɛnabɔli: Banakisɛfagalanw ka jaabi balansi cogoya kura
Peptide fɛnw bɛ se ka farikolo tangalanw fanga ni u ɲɛsincogo ɲɛnabɔ sira fila fɛ, u kɛtɔ ka farikolo tangalanw ka danfara, u caya ani u kɛcogo baarakɛcogo sɛmɛntiya.
T-cell subsets (T-cell subsets) ɲɛnabɔli ɲɛnama
Pepitidiw i n’a fɔ Timosini Alfa-1, i n’a fɔ pepitiri biyoaktif minnu bɛ bɔ timisi la, olu bɛ T-cell ɲɛbilafɛnw kɔgɔli sabati fɔlɔ ka kɛ T-cell baarakɛtaw ye, ka jɛɲɔgɔnya nɔw bonya CD4+ dɛmɛbaga T selilɛriw ni CD8+ sitotokisi T selilɛriw cɛ. Ni o pepitiriw bɛ taamasiɲɛw bila selilu kɔnɔ, olu bɛ T-cellw ka antijeni dɔnni seko ɲɛ, ka sitokiniw bɔli sabati, ani ka farikolo ka baarakɛcogo ɲɛ banakisɛw ni selilɛriw bɔli la minnu tɛ cogo la, o b’a to u bɛnnen don banakisɛw kunbɛnni ma mɔgɔ minnu farikolo tangacogo ka dɔgɔn ani kansɛri furakɛli dɛmɛnanw na.
Pepitiriw minnu bɛ T-cell-inducing (banakisɛfagalanw) lawuli
Pepitiri surun minnu bɛ bɔ hadamadenw ka farikolojɔli dumuniw na, olu bɛ se ka T-cell regulateurs (Tregs) caya baara kɛ ni sugandi ye ani ka T-cell effecteurs (T-cell) minnu bɛ baara kɛ ka tɛmɛ, olu bali. Nin Tregs ninnu bɛ farikolo tangacogo muɲuni sabati farikolo yɔrɔw cili banbaliya la ani farikolo tangalanw ka banaw la, u kɛtɔ ka sitokiniw bali minnu bɛ u bali walasa ka farikolo tangacogo caya kojugu bali.
Banakisɛfagalanw ka baarakɛcogo bangenenw yiriwali
Banakisɛfagalan pepitiriw (AMP) i n’a fɔ LL37 bɛ baara fila jira banakisɛfagalanw baara ni farikolo tangacogo la. U bɛ baara kɛ banakisɛfagalanw kan k’u ɲɛsin banakisɛfagalanw ma ani ka dendɛrɛsi selilɛriw kɔgɔli bila mɔgɔ la, ka antijeni jirali ni T selilɛriw baara sabati, o la, u jɔyɔrɔ ka bon farikolo tangacogo la farikolo yɔrɔw la i n’a fɔ fari ni ɲɛgɛnɛsira.
Jaa 2 AMPw ka ɲɛnabɔli fɛɛrɛ makɔrɔfagaw kan. Source: Banakisɛfagalanw ka dɛmɛ don farikolo tangalanw ka baara la: Kɔsa in na ɲɛtaa seginnkanni (2023).
2. Funu nɔgɔyali : Funubanakisɛw balili sira caman fɛ
Ni u bɛ funu jaabi yɔrɔ kolomaw laɲini, pepitiri fɛnw bɛ nɔ bila u kɛtɔ ka funu dɛmɛni taamasiɲɛw bali, ka funu kɛlɛli cɛmancɛlafɛnw dilanni sabati, ani ka farikolo yɔrɔw labɛn.
NF-κB sira balili cɛmancɛ la
Kɔnɔnatumu lakanani pepitiriw i n’a fɔ BPC-157 bɛ don nukilila facteur κB (NF-κB) taamasiɲɛ sira la, ka sitokiniw sɛbɛnni ni u bɔli bali ani ka sigida farikolo yɔrɔw funu sɔgɔsɔgɔninjɛ dɔgɔya. Ka fara o kan, u bɛ ɲɛgɛnɛsira dilancogo ni ɲɔgɔn cɛ jamu jirali sabati, ka farikolo yɔrɔ tiɲɛnenw kɛnɛyali teliya, ka banakisɛfagalanw ni furakɛlicogo fila jira banaw la i n’a fɔ banakɔtaa funu ani kɔnɔboli.
Pepitiri minnu bɛ bɔ kininojeni na
Pepitidiw i n’a fɔ KPV bɛ neutrophils baara ni adhesion molecule jirali ɲɛnabɔ, ka dɔ bɔ funubanakisɛw doncogo la joginda yɔrɔw la, ka dɔ bɔ oksidan degun tiɲɛni na, ani ka sigida lamini mikorofɛnw ɲɛ. O jogo ninnu b’a to u bɛnnen don banaw furakɛli ma minnu bɛ sɔrɔ funu fɛ i n’a fɔ joginda minnu bɛ sɔrɔ joli-sira-funu fɛ ani sukarodunbana senkɔniw.
Mitokondriyaw ni oksidan degunw labɛnni ɲɔgɔn fɛ
Mitokondriyaw laɲini pepitiriw i n’a fɔ SS-31 bɛ mitokondriyaw membrane structures laɲini, ka mitokondriyaw baarakɛcogo dafalen lakana, ka dɔ bɔ oksizɛni suguya minnu bɛ se ka kɛ ka caya (ROS) bɔli la, ani ka apoptose taamasiɲɛw baarakɛli bali. O bɛ farikolo yɔrɔw tiɲɛni nɔgɔya oksidan degun fɛ ani ka farikolo yɔrɔw lakanani kɛ dusukun ni jolisiraw funu ni farikolojidɛsɛbanaw la.
3. Furakɛli dɛmɛnan min bɛ kɛ farikolo tangalanw ka banaw la: Ka farikolo tangalanw muɲuni sigida fitininw labɛn kokura
Ka da a kan farikolo tangalanw ka binkanni sira jugu kan farikolo yɔrɔw kan farikolo tangalanw ka banaw la, pepitiri fɛnw bɛ furakɛli dɛmɛnanw kɛ u kɛtɔ ka farikolo tangalanw dɔnni ni u kɛbagaw ka baarakɛcogo ɲɛnabɔ.
Banakisɛfagalanw muɲuni min bɛ kɛ ni antigène kɛrɛnkɛrɛnnenw ye
Pepitiri surun minnu bɛ bɔ yɛrɛ-antijeni epitɔpuw la, olu bɛ siri molekilɛriw la minnu bɛ antijeni jirali seliluw sanfɛ, o bɛ farikolo tangalanw muɲu yɛrɛ-antijeni ma. O bɛ dɔ bɔ farikolo tangalanw dilanni na ani farikolo yɔrɔw binkanni na T-cell effecteurs fɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka fɛɛrɛ laɲininen di banaw ma i n’a fɔ sɔgɔsɔgɔninjɛ ni lupus érythématose systemique.
Sitokiniw ka rezow labɛnni balannen
Pepitiri dɔw bɛ Th1/Th2/Th17 selilɛriw ka danfara ni sitokini bɔli cogoyaw sɛmɛntiya, ka banakisɛfagalanw jirali kojugu bali ani ka sitokiniw dilanni sabati. O bɛ funu jaabi basigilenw nɔgɔya farikolo tangalanw ka banaw la ani ka farikolo yɔrɔw tiɲɛni ɲɛ.
Kuncɛli
Peptide fɛn minnu bɛ farikolo tangacogo ni funu kɛlɛli siratigɛ la, olu kɛra baarakɛminɛn nafamaw ye farikolo tangacogo balansi labɛnni na ani funu jaabiw kɔlɔsili la k’a sababu kɛ u ka laɲini kɛrɛnkɛrɛnnen tigitigi ye ani u ka jɛɲɔgɔnya kɛcogo caman. Ni u bɛ u sen don T-cell danfara la, funu taamasiɲɛw siraw la, ani farikolo tangacogo muɲuni fɛɛrɛw la, o fɛnw tɛ farikolo yɛrɛ tanga banakisɛw ma dɔrɔn, nka u bɛ farikolo yɔrɔw tiɲɛni fana bali min bɛ sɔrɔ farikolo tangacogo tɛmɛnen fɛ, ka fura danfaralenw di banakisɛw furakɛli la, farikolo tangalanw ka banaw, ani funu basigilenw furakɛli.
BƐƐRƐ KUNNAFONIW NI FƐRƐW KUNNAFONIW BƐƐ MIN BƐ NI WEBSITE KAN NA, U BƐ KUNNAFONIW FƆLƆ DƆRƆN NI KALANSENW YE.
Fɛn minnu bɛ di nin siti in kan, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro. Sɛgɛsɛgɛli in vitro (latinkan na: *in glass*, o kɔrɔ ye gilasi minɛnw na) bɛ kɛ hadamaden farikolo kɔkan. Nin fura ninnu tɛ furaw ye, Ameriki dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso (FDA) ma sɔn u ma, wa u man kan ka kɛ ka furakɛli bana, bana walima bana si bali, k’a furakɛ, walima k’a furakɛ. A dagalen don kosɛbɛ sariya fɛ ka nin fɛn ninnu don hadamaden walima bagan farikolo la cogo o cogo.
