|
1किट (10शीशी) 1.1.
| प्रमाण: | |
|---|---|
▎ जीएलपी-3 संशोधन
जीएलपी-3 ची संशोधन फाटभूंय कितें?
समकालीन समाजांत स्थूलताय हें भौशीक भलायकेचें एक मुखेल आव्हान जालां. ताका लागून प्रकार 2 चयापचय मेलिटस, हृदयविकार, उच्च रक्तदाब, डिस्लिपिडेमिया, बिगर सोऱ्याचो चरबीयुक्त यकृत रोग अशे जायते भलायकी समस्या निर्माण जावंक शकतात. स्थूलतायेचें प्रमाण सतत वाडत वचत, कुडीचें वजन प्रभावीपणान वेवस्थापन करपाक शकता आनी भलायकेची स्थिती सुदारूंक शकता अशा नव्या उपचारांची चडांत चड गरज आसा [1] . शारिरीक क्रियाकलाप वाडोवप आनी आहाराचेर नियंत्रण दवरप अशे जिणे पद्दतीचे हस्तक्षेप हे वजन वेवस्थापनाचे मुखेल उपाय आसले तरी जायत्या प्रौढ मोटव्या दुयेंतींक दीर्घकाळ वजन उणें करप सामकें कठीण आसता.
जीएलपी-३ हो एक नवीन तिगून रिसेप्टर एगॉनिस्ट म्हूण ग्लुकागोनसारक्या पॅप्टायड-१ रिसेप्टराचेर कार्य करपाक शकता (
जीएलपी-१आर), ग्लुकोज-आदारीत इन्सुलिनोट्रोपिक पॉलीपॅप्टायड रिसेप्टर (GIPR) आनी ग्लुकागन रिसेप्टर (GCGR) हांचो आस्पाव जाता. ही बहुग्राही क्रियेची यंत्रणा ताका वजन उणें करपाच्या मळार म्हत्वाचे फायदे दिता. फकत एकाच रिसेप्टराचेर कार्य करपी वजन उणें करपी वखदांकडेन तुळा केल्यार जीएलपी-3 कुडीच्या चयापचयाच्या प्रक्रियांचें चड व्यापक नियंत्रण करूंक शकता [1] . जीएलपी-३ जायत्या हार्मोन रिसेप्टर्सांचें नियंत्रण करून वजन उणें करता, फकत उल्लेखनीय कार्यक्षमताय दाखोवंक ना पूण जठरान्तरांतले दुश्परिणाम तुळेन सौम्य आसतात. तेभायर तिगून रिसेप्टर एगॉनिस्ट म्हूण जीएलपी-३ हो वजन उणें करपाचो परिणाम चड बळिश्ट आसता आनी हेर नव्या वजन उणें करपाच्या वखदांपरस लागू जावपी लोकसंख्येची चड व्याप्ती आसता.
जीएलपी-3 म्हणल्यार कितें?
जीएलपी-३ हें एक नवें दीर्घकाळ कार्य करपी ग्लुकागोनसारकें पॅप्टायड-१ (जीएलपी-१) रिसेप्टर एगॉनिस्ट. सैमीक जीएलपी-१ च्या संरचनेचेर आदारून तातूंत सुदारणा आनी अनुकूलन करतात आनी तो जीएलपी-१ ग्राहीकडेन विशिश्ट रितीन बांदून आनी सक्रिय करपाक शकता, सैमीक जीएलपी-१ सारकेच शारिरीक कार्यां करपाक शकता, जशीं इन्सुलिनाच्या स्रावाक चालना दिवप, ग्लुकागन स्राव आडावप, जठराची रिकामी जावपाक कळाव करप, भूक उणी करप आदी.चयापचयाचेर उपचार आनी वजन वेवस्थापनांत ताचो व्यापक उपेग करपाची शक्यताय आसा.
जीएलपी-३ ची क्रियेची यंत्रणा कितें?
जीएलपी-३ ची क्रियेची यंत्रणा जायत्या ग्राहीचेर ताच्या एगॉनिस्टीक परिणामांक लागून निर्माण जाता. पयलें, ग्लुकागोन सारकिल्या पॅप्टायड-1 रिसेप्टराचेर (GLP-1R) ताचो एगॉनिस्टीक परिणाम इन्सुलिनाचो स्राव वाडोवंक शकता, ग्लुकागन स्राव आडावंक शकता, रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी उणी करपाक शकता आनी त्याच वेळार जठराची रिकामी जावपाक कळाव करपाक शकता, तृप्ती वाडोवंक शकता आनी अन्न सेवन उणें करपाक शकता [2] . दुसरें, ग्लुकोज-आदारीत इन्सुलिनोट्रोपिक पॉलीपॅप्टायड रिसेप्टर (GIPR) हाचेर ताचो एगॉनिस्टीक परिणाम इन्सुलिनाच्या स्रावाक चालना दिवंक शकता, ग्लुकोजाचो वापर वाडोवंक शकता आनी चरबी चयापचयाचेर परिणाम करपाक शकता, लिपोलिसिसाक आळाबंदा हाडटा आनी चरबी संश्लेशणाक चालना दिवंक शकता [2] . तशेंच जीएलपी-३ चो ग्लुकागन रिसेप्टर (GCGR) चेर जावपी एगॉनिस्टीक परिणाम चड करून यकृतांत ग्लायकोजीनोलिसिस आनी ग्लुकोनियोजेनेसिस हाका चालना दिता आनी ताका लागून रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी वाडटा. पूण जीएलपी-३ च्या क्रियेखाला हो ग्लुकोज वाडोवपी परिणाम हेर दोन रिसेप्टर्साच्या परिणामांक लागून भरून काडटात, तेच बरोबर लिपोलिसिसाक चालना दिता आनी चरबी एकठांय करप उणें जाता [2] . एकेच रिसेप्टर एगॉनिस्टापरस ही बहुलक्ष्य कृती पद्दत स्थूलतायेचेर उपचार करपाक चड प्रभावी आसूं येता.
ह्या तीन ग्राहीक एकाच वेळार सक्रिय करून जीएलपी-३ चयापचयाचे नियंत्रक परिणाम करपाक शकता आनी स्थूलताय आनी संबंदीत रोगांचेर उपचारात्मक परिणाम निर्माण करूंक शकता. रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी नियंत्रीत करपाचे नदरेन जीएलपी-१आर आनी जीआयपीआर हांची सक्रियता इन्सुलिनाच्या स्रावाक चालना दिता आनी ग्लुकागन स्रावाक आळाबंदा हाडटा आनी जीसीजीआर सक्रियतायेची भरपाय हेर दोन रिसेप्टर्साच्या परिणामांक लागून जाता देखून जीएलपी-३ रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी प्रभावीपणान नियंत्रीत करूंक शकता, जें प्रकार 2 चयापचय मेलिटसाचेर उपचार करपाखातीर व्हड म्हत्वाचें आसा [1, 2] . चरबी एकठांय करप उणें करपाचे नदरेन जीसीजीआर सक्रिय जाल्ल्यान लिपोलिसिसाक चालना मेळटा आनी चरबी संचय उणी जाता, जाल्यार जीएलपी-१आर सक्रिय जाल्ल्यान तृप्ती वाडटा आनी अन्न सेवन उणें जाता, जाका लागून चरबी संश्लेशण आनीक उणें जाता [1] . तेभायर जीएलपी-३ चो सोरो नाशिल्ल्या चरबीयुक्त यकृताच्या दुयेंसाचेरूय सुदारणा करपी परिणाम जाता. ताका लागून यकृतांतली चरबी उणी जावंक शकता आनी यकृताचें काम सुदारूंक शकता.
HbA1c, कुडीचें वजन, रगतदाब आनी लिपिड डेटा हे कार्यक्षमताय विश्लेशण संचांतल्यान उण्यांत उण्या चौकोन साधनांचो (SEs दाखोवपी चुकीच्या पट्ट्यांनी) आसा, हेर तरेन नोंद केल्या बगर.
स्रोत:पबमेड [4] .
जीएलपी-3 खंयच्या आंगांनी आपले परिणाम दाखयता?
जीएलपी-३ च्या जायत्या आंगांनी म्हत्वाचो परिणाम दिसून येता
वजन उणें करपाचो म्हत्वाचो परिणाम: जीएलपी-3 हाणें जायत्या वैजकी चांचण्यांनी वजन उणें करपाचो म्हत्वाचो परिणाम दाखयला. देखीक, 338 प्रौढांचो आस्पाव केल्ल्या क्लिनीकल अभ्यासांत (Jastreboff AMM, 2023), जीएलपी-3 च्या वेगवेगळ्या डोसांनी उपचार केल्ल्या दुयेंतींक 48 सप्तकांनी वजनांत म्हत्वाचें उणेंपण आयलें. तातूंत 12mg डोस गटांतल्या दुयेंतींक कुडीचें वजन 24.2% उणें जालें आनी चड प्रमाणांत दुयेंतींक वेगवेगळ्या प्रमाणांत वजन उणें जालें. देखीक- 4mg, 8mg आनी 12mg डोस दिवपी दुयेंती मदीं अनुक्रमान 92%, 100% आनी 100% दुयेंतींक कुडीचें वजन 5% वा चड उणें जालें. दुसर् या अभ्यासांत [3] , प्रकार 2 चयापचय मेलिटस आशिल्ल्या 353 दुयेंतींचेर केल्ल्या दोन यादीक नियंत्रीत चांचण्यांनी प्लेसीबोच्या तुळेंत जीएलपी-3 दुयेंतीचें कुडीचें वजन 11.89 किग्रॅ. तेभायर चयापचय नाशिल्ल्या स्थूलताय आशिल्ल्या प्रौढ दुयेंतींचेर केल्ल्या चांचण्यांनी जीएलपी-३ च्या आदारान दुयेंतीचें वजन २४.२% उणें जालें आनी ८३% दुयेंतींक ४८ सप्तकांनी कुडीचें वजन १५% वा ताचेपरस चड उणें जालें. ह्या निकालांक लागून जीएलपी-३ कडेन वजन उणें करपाची व्हड संभाव्यताय आसा अशें दिसून येता.
प्रकार 2 चयापचय मेलिटसाचेर उपचार: प्रकार 2 चयापचय मेलिटसाचेर उपचार करपाक जीएलपी-3 हातूंतय कांय प्रमाणांत क्षमता दिसून येता. कांय वैजकी चांचण्यांनी जीएलपी-३ हातूंत ग्लायकेटेड हिमोग्लोबीन (HbA1c) उणें जाल्ल्याचें आनी डोसाचेर आदारीत वजन उणें जाल्ल्याचें दिसून आयलां. देखीक- एका अभ्यासांत प्रकार 2 चयापचय मेलिटस आशिल्ल्या दुयेंतींचेर जीएलपी-3 च्या रगतांतल्या ग्लुकोज नियंत्रणाचेर म्हत्वाचो परिणाम दिसून आयलो. प्लेसीबोच्या तुळेंत ग्लायकेटेड हिमोग्लोबीन १.६४% उणें जालें [3] . ते भायर, यादीक, डबल-ब्लायंड, प्लेसीबो आनी सक्रिय-नियंत्रीत समांतर-गट फेज 2 चांचणेंत, प्रकार 2 चयापचय मेलिटस आशिल्ल्या जनावरांच्या मॉडेलांत, जीएलपी-3 उपचार मेळ्ळ्या उपरांत, ग्लायकेटेड हिमोग्लोबीन पातळेंत म्हत्वाचो उणाव दिसून आयलो आनी तांच्या कुडीचें वजनय डोस-आदारीत पद्दतीन उणें जालें [4] . हाचें कारण जीएलपी-१, जीसीजीआर आनी जीआयपीआर हांचेर वखदाचो व्यापक परिणाम जावंक शकता, जाका लागून ग्लुकोज चयापचय आनी उर्जेचें समतोल सुदारता.
हृदयविकाराच्या जोखीम घटकांत सुदारणा: जीएलपी-३ फकत कुडीचें वजन उणें करपाक शकता पूण हृदयविकाराच्या जोखीम घटकांतय सुदारणा करपाक शकता, जशे की सीरम लिपिड प्रोफायल आनी ग्लायकेटेड हिमोग्लोबीन पातळी. हाचेवयल्यान स्थूलताय आनी हृदयविकार हांचेमदीं लागींचो रोगकायरोगविज्ञानीक संबंद दिसून येता आनी जीएलपी-३ स्थूल दुयेंतींची हृदयविकाराची भलायकी जायत्या मार्गांनी सुदारूं येता. देखीक- एचडीएल-सी, एपोबी आनी एलडीएलपी नाशिल्ली पातळी उणी केल्यार धमनीकाठिन्य जावपाचो धोको उणो जावंक शकता; ग्लायकेटेड हिमोग्लोबीन पातळी उणी केल्यार चयापचय आशिल्ल्या दुयेंतीच्या रगतांतल्या ग्लुकोज नियंत्रणांत सुदारणा जावंक शकता, जाका लागून हृदयविकाराच्या गुंतागुंतांचो धोको उणो जाता [3, 5, 6]..
बिगर आल्कोहॉलीक फॅटी लिव्हर डिजीज (NAFLD) हाचेर उपचार: जीएलपी-३ हें एक नवें तिगून रिसेप्टर एगॉनिस्ट पॅप्टायड आसून तें ग्लुकागन रिसेप्टर (GCGR), ग्लुकोज-आदारीत इन्सुलिनोट्रोपिक पॉलीपॅप्टायड रिसेप्टर (GIPR) आनी ग्लुकागोनसारक्या पॅप्टायड-1 रिसेप्टर (GLP-1R) हांकां लक्ष्य करता. जीएलपी-३ हातूंत सोरो नाशिल्ल्या चरबीयुक्त यकृताच्या दुयेंसाचेर उपचार करपाची तांक आसा अशें अभ्यासांतल्यान दिसून आयलां. एका अभ्यासांत चयापचयाच्या विकृततायेक लागून जावपी चरबीयुक्त यकृत दुयेंस आनी यकृतांत चरबीचें प्रमाण ≥10% आशिल्ल्या भाग घेवप्यांचेर 48 सप्तकां खातीर यादीक, डबल-ब्लायंड, प्लेसीबो नियंत्रीत चांचणी केल्ली. ह्या निकालांतल्यान दिसून आयलें की 24 सप्तकांनी जीएलपी-3 च्या वेगवेगळ्या डोसांनी (1mg, 4mg, 8mg, आनी 12mg) उपचार केल्ल्या भाग घेवप्यांक मुळाव्या रेशेंतल्यान यकृताच्या चरबींत सरासरी सापेक्ष बदल अनुक्रमान -42.9%, -57.0%, -81.4% आनी -82.4% आसले, जाल्यार प्लेसीबो गटांतले +0.3% आशिल्ले [7] . हाचेवयल्यान जीएलपी-३चो बिगर सोऱ्याच्या चरबीयुक्त यकृताच्या दुयेंसाचेर म्हत्वाचो उपचारात्मक परिणाम जावं येता अशें दिसून येता.
निमाणें सांगपाचें जाल्यार जीएलपी-३ हो एक नवीन तिगून रिसेप्टर एगॉनिस्ट म्हूण स्थूलताय आनी संबंदीत रोगांचेर उपचार करपाक व्हड संभाव्यताय दाखयता. ग्लुकागन रिसेप्टर, ग्लुकोज-आदारीत इन्सुलिनोट्रोपिक पॉलीपॅप्टायड रिसेप्टर आनी ग्लुकागोन सारको पॅप्टायड-1 रिसेप्टर सक्रिय करून रगतांतल्या ग्लुकोज नियंत्रणांत सुदारणा करून, कुडीचें वजन उणें करून आनी लिपिड चयापचयाचें नियंत्रण करून मनशाच्या चयापचयाचें जायत्या आयामांतल्यान नियंत्रण दवरूंक शकता. जीएलपी-३ च्या उदयाक लागून स्थूलताय, प्रकार 2 चयापचय मेलिटस आदी दुयेंतींक नवे उपचार पर्याय आयल्यात.पारंपारीक एकेच रिसेप्टर एगॉनिस्ट वखदांचो मर्यादा मोडून, स्थूलताय आनी चयापचयाच्या रोगांची चडांत चड गंभीर समस्या सोडोवपाक चड बळिश्ट शस्त्र मेळटली, संबंदीत वैजकी मळार फुडली उदरगत करपाक चालना मेळटली, दुयेंतीच्या जिणेचो दर्जो सुदारतलो आनी समाजीक वैजकीचो दर्जो उणो जातलो अशी अपेक्षा आसा भार घेवप.
लेखका विशीं
वयर सांगिल्लीं सगळीं साहित्यां कोसर पॅप्टायड्स कंपनीन संशोधन, संपादन आनी संकलन केल्लीं आसात.
शास्त्रीय जर्नल लेखक
रोझनस्टॉक जे हो वैजकी मळार खूब प्रभावी विद्वान आसून, ताणें युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास साउथवेस्टर्न मेडिकल सेंटर आनी युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास डॅलस ह्या संस्थांकडेन लागींचो सहकार्य केला. तशेंच कॅनडियन व्हिगॉर सेंटर आनी वेलोक क्लिन रेस सीटीआर मेड सिटी ह्या केंद्रांनी तो संशोधन करता.
ताच्या संशोधनांत अंत:स्रावी आनी चयापचय, हृदयविकार आनी हृदयविज्ञान, वखदांशास्त्र आनी प्रायोगिक वैजकी शास्त्र हांचो आस्पाव जाता आनी तातूंत चयापचय, स्थूलताय आनी ताचेकडेन संबंदीत उपचार आनी वखदां तयार करप हांचेर भर दिला. जे रोझनस्टॉक हाणें क्लिनीकल मेडिसीनांत म्हत्वाचें यश मेळयलां, ताका २०१७ ते २०२४ मेरेन हायली सिटेड रिसर्चर म्हूण नांव मेळ्ळां.हातूंतल्यान ताच्या वावराची व्हड परिणाम आनी व्यापक मान्यताय स्पश्ट जाता. जायत्या संशोधन संस्थांच्या सहकार्यान ताणें मुळाव्या संशोधन सोदांचें क्लिनीकल उपेगांत येसस्वीपणान रुपांतर केलां, चयापचय आनी हृदयविकाराच्या दुयेंतींक फायदो जाला आनी वैजकी शास्त्र फुडें व्हरलां. रोझनस्टॉक जे हें उल्लेखाच्या संदर्भांत दिल्लें आसा [4].
