Cocer Peptides fɛ 
a bɛ kalo 1 bɔ
BƐƐRƐ KUNNAFONIW NI FƐRƐW KUNNAFONIW BƐƐ MIN BƐ NI WEBSITE KAN NA, U BƐ KUNNAFONIW FƆLƆ DƆRƆN NI KALANSENW YE.
Fɛn minnu bɛ di nin siti in kan, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro. Sɛgɛsɛgɛli in vitro (latinkan na: *in glass*, o kɔrɔ ye gilasi minɛnw na) bɛ kɛ hadamaden farikolo kɔkan. Nin fura ninnu tɛ furaw ye, Ameriki dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso (FDA) ma sɔn u ma, wa u man kan ka kɛ ka furakɛli bana, bana walima bana si bali, k’a furakɛ, walima k’a furakɛ. A dagalen don kosɛbɛ sariya fɛ ka nin fɛn ninnu don hadamaden walima bagan farikolo la cogo o cogo.
Kuma bɛɛ lajɛlen
Kɔrɔya bɛ sɔrɔ farikolo baarakɛcogo dɔgɔyali fɛ dɔɔni dɔɔni ani bana sɔrɔli ka caya. Kɔrɔya taamasiɲɛw ni a jogo faamuyali nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka kɔrɔya ɲɛnamaya kɛcogo ɲɛfɔ ani ka fɛɛrɛw tigɛ walasa ka kɔrɔya sumaya ani ka banaw bali minnu bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na.
Jaa 1. Kurukuruw kɛlɛli fɛɛrɛ.
Kɔrɔya taamasiɲɛw ni a jogo
(1) Jɛnkulu ka basigibaliya
Jamu basigibaliya ye kɔrɔya sababuba ye. ADN tiɲɛni dalajɛli bɛ bɔ kɔnɔnafɛnw na i n’a fɔ oksizɛni suguya minnu bɛ se ka baara kɛ (ROS) minnu bɛ sɔrɔ farikoloɲɛnajɛ kɛcogo la, ani kɛnɛma fɛnw i n’a fɔ kɛnɛyaji ultraviolet ani kemikɛlifɛnw. Ni fɛnɲɛnamaw bɛ kɔrɔbaya, ADN dilancogo baarakɛcogo ɲuman bɛ dɔgɔya, o bɛ na ni ADN tiɲɛni ye min ma ɲɛnabɔ. Ni ADN fila-fila karilenw ma dilan ka ɲɛ, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka kolosinsinnanw jɔcogo tiɲɛ ani ka jeninida labɛn kokura, o bɛ nɔ bila jeninida jiracogo ni selilɛriw ka baara la. Kɔrɔya farikolokisɛw la, fɛn minnu bɛ kɛ farikolojɔlifɛn kolomaw jirali la ADN tiɲɛni jaabi sira la, olu bɛ dɔ bɔ farikolokisɛ ka muɲuli la ADN tiɲɛni na, o bɛ kɔrɔya teliya. O jamu basigibaliya tɛ nɔ bila selilɛriw ka baara kɛcogo ɲuman dɔrɔn na, nka a bɛ tali kɛ fana bana suguya caman daminɛni n’u ɲɛtaa la minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ i n’a fɔ kansɛri ni farikolojidɛsɛbanaw.
(2) Telomere (Telomere) ka sɔgɔsɔgɔninjɛ
Telomɛrɛw ye ADN sinsinni segin-seginlenw ye kolosinsinnanw labanw na minnu bɛ kɛ i n’a fɔ lakanani finiw, minnu bɛ kolosinsinnanw labanw farali ni u tiɲɛni bali. Kɔnɔnatumuw tilali waati, telomɛrɛw bɛ surunya dɔɔni dɔɔni barisa ADN polimerazi tɛ se ka kolosinsinnanw labanw lasegin ka ɲɛ. Ni telomɛrɛw surunyara fo ka se hakɛ dɔ ma, farikolokisɛw bɛ don kɔrɔya cogo la walima u bɛ apoptose kɛ. O bɛ kɛ bawo telomɛrɛ surunw bɛ dɔn farikolokisɛw fɛ i n’a fɔ ADN tiɲɛni, o la, seliluw ka sɛgɛsɛgɛli yɔrɔw bɛ baara kɛ walasa ka seliluw tilacogo wɛrɛw bali. Telomerase bɛ se ka telomɛrɛ janya janya, nka a ka baara ka dɔgɔn farikolokisɛ fanba la. Ni mɔgɔ si bɛ ka caya, telomɛrɛw bɛ to ka surunya, o bɛ kɛ selilɛriw ka kɔrɔya taamasiɲɛ nafama ye. Kalan dɔw y’a jira ko ka telomɛrɛzi baara walima ka jeninida furakɛli kɛ walasa ka telomɛrɛ janya janya, o bɛ se ka selilɛriw ka kɔrɔya bila kɔfɛ fo ka se hakɛ dɔ ma, o bɛ hakilina kura di kɔrɔya kɛlɛli ɲininiw ma.
(3) Yɛlɛma minnu bɛ kɛ epijenitiki fɛ
Epijenitiki labɛnni jɔyɔrɔ ka bon jeninida jirali yɔrɔ ni waati kɛrɛnkɛrɛnnenya la, wa kɔrɔya taabolo bɛ taa ni fɛn caman yeli ye epijenitiki la. Yɛlɛma minnu bɛ don ADN metilasi cogoyaw la, olu ye fɛn caman yeli ye epijenitiki la. Kɔrɔya waati, ADN metilasi hakɛ bɛɛ bɛ dɔgɔya, nka jɛnɛya yiriwali yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen dɔw bɛ metilasi caman jira, o bɛ na ni o jɛnɛya ninnu makun ye. Jɛnkulu minnu bɛ tali kɛ selilɛriw ka sɛgɛsɛgɛli la, ADN dilancogo, a ɲɔgɔnnaw, olu bɛ dɔ bɔ u ka jirali la ka da promotɛri hypermethylation kan, o bɛ nɔ bila selilɛriw ka baarakɛcogo la min bɛ kɛ cogo la. Histone bεε bεε bε Yεlεma i n’a fɔ asetilasi ni metilasi fana, o bɛ nɔ Blà kromatini jɔcogo n’a jɛnɛya sɔrɔli la. Nin fɛnɲɛnɛma caman yeli bɛ se ka selilɛriw ka walew ɲɛnabɔ i n’a fɔ u caya, u danfara, ani u kɔrɔbayali, u kɛtɔ ka nɔ bila jamu jirali la, wa epijeni yeli bɛ se ka kɔsegin hakɛ dɔ jira, o bɛ laɲiniw di minnu bɛ se ka kɛ kɔrɔya walew la.
(4) Protéines homéostase (banakisɛfagalanw ka homeostasis) bɔnɛni
Protéines homéostase ye jusigilan ye min bɛ se ka kɛ sababu ye ka selilɛriw ka baara kɛcogo ɲuman sabati, o bɛ kɛ ni walew ye i n’a fɔ farikolojɔlifɛnw foli, u tali, ani u tiɲɛni. Ni mɔgɔ si bɛ kɔrɔbaya, farikolojɔli dumuniw (protéines homéostasis) kɛcogo bɛ kɛ fɛn ye min tɛ bɛn dɔɔni dɔɔni farikolokisɛw kɔnɔ. Molecules chaperones (molecules chaperones) jirali n’u baara i n’a fɔ funteni-sɔgɔsɔgɔninjɛ furakisɛw bɛ dɔgɔya, o bɛ farikolojɔlifɛn kura dilannenw bali ka foli ka ɲɛ, o bɛ na ni poroteyini dafalenw dalajɛli ye selilu kɔnɔ. Protéasome ni autophagy-lysosomal systems ka baara fana bɛ tiɲɛ, o bɛ dɔ bɔ u seko la ka poroteyini dabɔbaliw ni tiɲɛnenw jɛya. O farikolojɔlifɛn minnu tɛ cogo la, olu dalajɛli bɛ kɛ fɛnw ye minnu bɛ farikoloɲɛnajɛ kɛcogo ɲumanw tiɲɛ farikolokisɛw kɔnɔ, ka selilu kɔnɔ degun taamasiɲɛw siraw baara, ani ka kɛ sababu ye ka selilu kɔrɔya. Banakisɛfagalanw na, farikolojɔli dumuni minnu dabɔra cogo jugu la i n’a fɔ β-amyloïde ani tau farikolojɔli dumuniw, olu bɛ dalajɛ ka caya, o bɛ kɛ sababu ye ka senfagabana baarakɛbaliya ni saya bila mɔgɔ la, o min ni farikolojɔli dumuniw ka omɛostazi bɔnɛni bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na kosɛbɛ kɔrɔya waati.
(5) Balofɛnw taamasiɲɛw labɛnbaliya
Balofɛnw dɔnni siraw jɔyɔrɔ ka bon farikolokisɛw falenni na, u farikolojɔli la ani u kɔrɔbayali la. Aw bɛ mTOR (rapamycine laɲini baganw) sira ta ka kɛ misali ye; a bɛ se ka balocogo dɔn farikolokisɛw kɔnɔ ani ka taabolo dɔw labɛn i n’a fɔ farikolojɔli dumuniw dilanni, farikolokisɛw falenni, ani farikolojɔli. Ni balofɛnw ka ca, mTOR bɛ baara kɛ, o bɛ selilɛriw falenni ni u caya sabati; nka, mTOR sira baara kojugu bɛ tali kɛ kɔrɔya la, barisa a bɛ otofaji bali, o bɛ na ni farikolo yɔrɔw ni farikolojɔlifɛn tiɲɛnenw dalajɛli ye, ka sɔrɔ fana ka funu jaabiw sabati. Kalori hakɛ dantɛmɛnen bɛ se ka mTOR baara bali, ka otofaji baara, ani ka selilɛriw ka tiɲɛniw jɛya, o la, a bɛ kɔrɔya sumaya. Insuline/insuline-like growth factor-1 (IGF-1) taamasiɲɛ sira fana bɛ tali kɛ balofɛnw labɛnni ni kɔrɔya la kosɛbɛ; o sira in labɛnbaliya bɛ nɔ bila selilɛriw ka farikoloɲɛnajɛ ni u ka ɲɛnamaya la. Ni balofɛnw dɔnni siraw labɛnna, selilɛriw ka farikoloɲɛnajɛ cogoyaw bɛ se ka ɲɛ, o la, kɔrɔya taabolo bɛ sumaya.
(6) Mitokondriyaw ka baarakɛbaliya
Mitokondriyaw, i n’a fɔ selilɛri fangatigiw, olu jɔyɔrɔ ka bon kɔrɔya taabolo la. Ni mɔgɔ kɔrɔbayara, fɛn caman bɛ yeli kɛ mitokondriyaw jɔcogo n’u baara la. ADN mitokondriyaw (ADNmt), histone lakanani tɛ min na ani min bɛ ROS dilanyɔrɔw kɛrɛfɛ, o ka teli ka tiɲɛni kɛ oksidan fɛ, o bɛ na ni ADNmt fɛnɲɛnamafagalanw dalajɛli ye. O fɛn falenw bɛ mitokondriyaw ninakili cakɛda caman baara tiɲɛ, ka ATP dilanni nafa dɔgɔya, ani ka dɔ fara ROS bɔli kan. ROS tɛmɛnen bɛ mitokondriyaw ni biyomolekuli wɛrɛw tiɲɛ ka taa a fɛ farikolokisɛw kɔnɔ, o bɛ kɛ sababu ye ka fɛn jugu dɔ lawuli. Balanbaliya minnu bɛ mitokondriyaw ka fanga la (fusion ni fission fana sen bɛ o la) fana bɛ nɔ bila mitokondriyaw ka baarakɛcogo n’u jɛnsɛnni na. Kɔnɔnatumu kɔrɔlenw na, mitokondriyaw farali kojugu bɛ na ni mitokondriyaw surunw ye minnu tilalen don ni u ka baara kɛcogo jugu ye. Mitokondriyaw ka baarakɛbaliya min bɛ sɔrɔ fanga sɛnɛcogo juguman fɛ ani oksidan degun caya, olu ye selilɛriw ni fɛnɲɛnamaw ka kɔrɔya taamasiɲɛ jɔnjɔnw ye, minnu ni kɔrɔya bana suguya caman daminɛni n’u taabolo bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na i n’a fɔ dusukunnabanaw ani farikolojidɛsɛbanaw.
(7) Kɔnɔnatumuw ka kɔrɔya
Kɔnɔnatumuw ka kɔrɔya bɛ tali kɛ caya seko bɔnɛni na ani ka don bonya jɔli cogo la min sabatilen don kosɛbɛ, min tɛ se ka wuli. Kɔnɔnatumu kɔrɔlenw bɛ fɛnɲɛnamafagalanw cogoya kɛrɛnkɛrɛnnenw jira, i n’a fɔ selilu hakɛ caya, u cogoya flakɛlen, ani β-galactosidase baara caya. Kɔnɔnatumuw ka kɔrɔbayali daminɛcogo tɛ kelen ye, i n’a fɔ telomɛrɛw surunyali, ADN tiɲɛni, ani oksidan degun. Kɔrɔyabanakisɛw bɛ sitokiniw, kemokiniw ani poroteyizi caman bɔ ɲɔgɔn na, ka kɛ sababu ye ka kɔrɔya-sɔgɔsɔgɔninjɛ-fenotipi (SASP) kɛ. SASP tɛ parakirini nɔ dɔrɔn bila farikolokisɛw lamini na, ka funu jaabiw bila sen kan ani ka farikolo kɔkanna matiriyali lasegin, nka a bɛ se ka farikolo yɔrɔw fiɲɛbɔli ni tumuw ka sigida fitininw dilancogo fana sabati. Hali ni selilɛriw ka kɔrɔya bɛ se ka tumokisɛw caya bali fo ka se hakɛ dɔ ma, kɔrɔya selilɛriw dalajɛli farikolo la waati jan kɔnɔ, o bɛ se ka nɔ jugu bila farikolo yɔrɔw ni farikolo yɔrɔw baara la, ka kɔrɔya teliya.
(8) Stem Cell Sɛgɛn
Se bɛ jirisunw na ka u yɛrɛ kuraya ani ka danfara don u ni ɲɔgɔn cɛ ka kɛ selilu suguya caman ye, u jɔyɔrɔ ka bon farikolo yɔrɔw ni farikolo yɔrɔw yiriwali, u ladonni ani u dilancogo la. Ni mɔgɔ si hakɛ bɛ caya, jirisunw ka baara bɛ dɔgɔya dɔɔni dɔɔni, ni yɛrɛkuraya seko bɛ dɔgɔya ani danfara seko danma. Kɔrɔya waati la, joli-sira-funu-kɔnɔ-fɛnw danfara balansi bɛ tiɲɛ ka kɛ joli-sira-funu suguya wɛrɛw ye, o bɛ na ni farikolo tangalanw ka baara dɔgɔyali ye. Mesenchymal stem cells ka caya ni u ka danfara seko fana bɛ fanga dɔgɔya, o bɛ nɔ bila kolo, kolotugudaw ani tulumafɛnw dilancogo n’u lasegincogo la. Fɛn minnu bɛ kɛ sababu ye ka jirisunw sɛgɛn, olu ye fɛn fitininw yeli ye, selilu kɔnɔ taamasiɲɛw siraw labɛnbaliya, ani ADN tiɲɛni dalajɛli. Ni jirisunw ka baara bɔnɛna, o bɛ dɔ bɔ farikolo yɔrɔw ni farikolo yɔrɔw dilancogo la, o b’a to u tɛ se ka joginni ni banaw jaabi ka ɲɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka farikolo kɔrɔbaya.
(9) Yɛlɛma donna selilu kɔnɔ kumaɲɔgɔnya la
Selilu ni ɲɔgɔn cɛ kumaɲɔgɔnya nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka farikolo yɔrɔw ni farikolo yɔrɔw ka homeostasis sabati. Kɔrɔya waati la, fɛn caman bɛ ɲɔgɔn falen-falen selilu kɔnɔ. Ni si hakɛ bɛ caya, gap junction kumaɲɔgɔnya bɛ dɔgɔya seliw ni ɲɔgɔn cɛ, o bɛ nɔ bila fɛnw falenfalenni na ani taamasiɲɛw cili la seliw ni ɲɔgɔn cɛ. Ka fara o kan, endocrine system (banakisɛfagalanw) baara fana bɛ Changé, o bɛ na ni hormones (hormones) balanbaliya ye. Yɛlɛma minnu bɛ don ɔrimɔni bɔli la ani u ka baara la i n’a fɔ inisɔndiya ni bonya hormone, o bɛ nɔ bila farikolo farikolojɔli ni selilɛriw ka baara la. Funu taamasiɲɛw siraw baarakɛli ye fɛn nafama wɛrɛ ye min bɛ sɔrɔ selilu kɔnɔ kumaɲɔgɔnya caman caman cili la. Kɔnɔnatumu kɔrɔlenw bɛ SASP fɛnw bɔ kɛnɛ kan minnu bɛ funu jaabi basigilenw lawuli, ka seliluw ni ɲɔgɔn cɛ kumaɲɔgɔnya ɲuman tiɲɛ ani farikolo yɔrɔ fitininw. O fɛn caman Changements dans la communauté cellules kɔnɔ, o bɛ na ni baarakɛbaliya ye farikolo yɔrɔw ni farikolo yɔrɔw cɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka kɔrɔya ka taa ɲɛ.
Kɔrɔya taamasiɲɛw ni jogo minnu bɛ ɲɔgɔn cɛ
Kɔrɔya taamasiɲɛ suguyaw ni a jogo tɛ danfara la nka u bɛ ɲɔgɔn na ani u bɛ nɔ bila ɲɔgɔn na, u bɛɛ lajɛlen bɛ kɔrɔya taabolo ɲɛminɛ. Jɛnkulu basigibaliya bɛ na ni ADN tiɲɛni ye, o min bɛ kɛ sababu ye ka selilɛriw kɔrɔbaya ani ka jirisunw sɛgɛn. Telomɛriw ka sɛgɛn fana bɛ ADN tiɲɛni jaabi baara, ka jamu basigibaliya juguya. Yɛlɛma minnu bɛ kɛ epijenitiki la, olu bɛ se ka nɔ bila jeninida jirali la, o la, u bɛ taabolo dɔw labɛn i n’a fɔ farikolojɔli dumuniw, balofɛnw labɛnni, ani mitokondriyaw ka baara. ROS min bɛ sɔrɔ mitokondriyaw ka baarakɛbaliya fɛ, o bɛ se ka ADN tiɲɛ ka taa a fɛ, o bɛ na ni jamu basigibaliya ye, ka sɔrɔ fana ka nɔ bila selilu kɔnɔ taamasiɲɛw siraw la ani ka selilɛriw ni ɲɔgɔn cɛ kumaɲɔgɔnya caman sɛmɛntiya. Kɔnɔnatumuw ka kɔrɔya ni jirisunw sɛgɛnni bɛ farikolo yɔrɔw dilancogo ni u ka se ka u lasegin u cogo kɔrɔ la, ka sɔrɔ fɛn minnu bɛ ɲɔgɔn falen-falen farikolo yɔrɔ fitininw na, olu bɛ nɔ bila farikolokisɛw ka kɔrɔya ni jirisunw ka baara la.
Kɔrɔya taamasiɲɛw ni u jogo tali kɛnɛya ni banaw la
(1) I n’a fɔ Biomarkers (Biyomarkɛriw).
Kɔrɔya taamasiɲɛw ni a jogo bɛ se ka kɛ biyomarkɛriw ye walasa ka mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka kɔrɔya hakɛ ni a ka kɛnɛya cogoya jateminɛ. Misali la, ni telomɛrɛw janya, ADN metilasi cogoyaw, ani mitokondriyaw baarakɛcogo jiralanw suman, a bɛ se ka kɛ ka mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ si hakɛ fɔ a yɛrɛ la ani ka banaw sɔrɔ minnu bɛ sɔrɔ a si hakɛ fɛ fo ka se hakɛ dɔ ma. Nin biyomarkɛri ninnu bɛ dɛmɛ don kɛnɛyako gɛlɛya minnu bɛ se ka sɔrɔ, olu dɔnni joona, ka kɛ sababu ye ka kɛnɛyako ɲɛnabɔli ni a sen don mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ la. Dusukun ni jolisiraw kunbɛnni na, ka kɔrɔya taamasiɲɛw sɔrɔ joli la minnu bɛ sɔrɔ funu fɛ, o bɛ dɛmɛ ka mɔgɔ minnu farati ka bon, olu dɔn ani ka se ka fɛɛrɛ tigɛ joona, i n’a fɔ ka ɲɛnamaya kɛcogo ladilan walima ka furaw furakɛ.
(2) Dɔrɔgu yiriwali laɲiniw
Kɔrɔya taamasiɲɛ suguya caman ni a jogo bɛ laɲini caman di fura dilanni ma. Walasa ka jamu basigibaliya sɔrɔ, fura minnu bɛ ADN dilancogo sabati, olu bɛ se ka dilan; telomɛrɛw tiɲɛni kama, fura minnu bɛ telomɛrɛsi baara walima ka telomɛrɛw lakana, olu bɛ se ka sɛgɛsɛgɛ; ni farikolojɔli dumuniw ka omɛostasi bɔnɛni ye, fura minnu bɛ chaperone molekiyɔmuw ka baara sabati walima minnu bɛ farikolojɔli dumuniw tiɲɛni sabati, olu bɛ se ka labɛn, a ɲɔgɔnnaw Nin san laban ninnu na, ɲinini minnu kɛra rapamycine n’a ɲɔgɔnnaw kan minnu bɛ mTOR sira laɲini, olu ye ɲɛtaa caman kɛ ka kɔrɔya sumaya ani ka ɲɛnamaya janya, o kɛra misali ɲuman ye ka ɲɛsin kɔrɔya kɛlɛli furaw dilanni ma. Ni farikolokisɛw kɔrɔla, furaw dilanni minnu bɛ se ka selilu kɔrɔlenw saniya walima ka SASP bali, olu bɛ se ka kɔrɔya banaw taamasiɲɛw ɲɛ ka taa a fɛ ani ka kɔrɔya taabolo sumaya.
(3) Kɛnɛyako dɛmɛni fɛɛrɛw
Ka da kɔrɔya taamasiɲɛw ni a jogo faamuyali kan, kɛnɛyako fɛɛrɛ minnu bɛ bɛn o ma, olu bɛ se ka labɛn. Dumunikɛcogo siratigɛ la, kalori hakɛ dantigɛli ni Mediterane dumuni bɛ se ka balofɛnw dɔnni siraw labɛn, ka farikoloɲɛnajɛ cogoya ɲɛ, ka kɔrɔya bila kɔfɛ. Farikoloɲɛnajɛ kɛli bɛ se ka mitokondriyaw ka baara ɲɛ, ka jirisunw falenni ni u danfara sabati, ani ka seliluw ni ɲɔgɔn cɛ kumaɲɔgɔnya ɲɛ, o bɛɛ bɛ nɔ ɲuman bila kɔrɔya latɛmɛni na. Oksidanw tali bɛ se ka dɔ bɔ oksidan degun na, ka farikolokisɛw tanga ROS tiɲɛni ma, ani ka farikolokisɛw ka baara kɛcogo ɲuman sabati. Nin kɛnɛya sabatili fɛɛrɛ bɛɛ lajɛlen bɛ dɛmɛ ka kɔrɔya taabolo sumaya ani ka mɔgɔkɔrɔbaw ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲɛ.
Kuncɛli
Kɔrɔya taamasiɲɛw n’a jogo bɛ fɛn caman sɛgɛsɛgɛ ka bɔ molekiyɔmu na ka taa seliluw ni farikolo yɔrɔw/farikolo yɔrɔw la, minnu bɛ ɲɔgɔn na ani minnu bɛ ɲɔgɔn nɔ bila, u bɛɛ lajɛlen bɛ kɛ kɔrɔya ɲɛnamaya kɛcogo gɛlɛnw ye. Nin taamasiɲɛw ni jogo ninnu faamuyali bɛ kɛ sababu ye ka hakilinata jusigilan di banaw kunbɛnni, u sɛgɛsɛgɛli ani u furakɛli ma minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ.
Sosow (Sɔrɔyɔrɔw).
[1] Pintea A, Manea A, Pintea C, ani mɔgɔ wɛrɛw. Peptides: Kandida minnu bɛ ka bɔ kɛnɛ kan farikolo kɔrɔya kunbɛnni ni a furakɛli la: Seginkanni[J]. Biomolecules, 2025,15(1},ARTICLE-NUMBER = {88).DOI:10.3390/biom15010088. Bamako, Mali.
[2] Yıldız C, Ozilgen M. Mun na hakili baara bɛ se ka tiɲɛ ni kɔrɔya ye: A thermodynamique evaluation[J]. Duniya kɔnɔ farikoloɲɛnajɛ gafe, san 2021.
[3] Joseph A. W., Jeevitha Shree D. V., Saluja K. P. S., ani a ɲɔgɔnnaw. Ɲɛw nɔfɛtaama walasa ka kɔrɔya nɔ faamuya telefɔni selilɛriw baarakɛcogo la[C]//, Singapuri, 2021. Springer Singapuri, 2021-01-01.DOI: 10.1007/978-981-16-0041-8_27.
[4] Joseph A. W., D. V. J., Saluja K. S., ani a ɲɔgɔnnaw. Ɲɛw nɔfɛtaama walasa ka kɔrɔya nɔ faamuya telefɔni selilɛriw ka baarakɛminɛnw na[J]. Arxiv, 2021,abs/2101.00792. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew.org/CorpusID:230435965
[5] Wiesman A. I., Rezich M. T., O’Neill J., ani mɔgɔ wɛrɛw. Kɔrɔya taamasiɲɛw epijenitiki bɛ sɔgɔsɔgɔninjɛw fɔ minnu bɛ baara kɛ ni jateminɛ sugandilen ye[J]. Ɲɛgɛnɛsiraw, 2020,30(3):1234-1243.DOI:10.1093/cercor/bhz162.
[6] Marron M M. Farikantan ni taama seko i n’a fɔ kɔrɔya taamasiɲɛw jɛlenw ani u siginiden fɛnɲɛnamafagalanw, 2019[C]. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew
[7] Wang Y, Huang T, Sha X, ani mɔgɔ wɛrɛw. Yɛrɛlabɛncogo misali bɛ kɔrɔya cogoya sigilenw jira[J]. Biologi teoritiki & Dɔgɔtɔrɔso modɛli, 2018,17.
[8] Juhász D, Németh D. [Hakilila baarakɛcogo caman yeli kɔrɔya kɛnɛman na][J]. Ideggyogyaszati Szemle-Kɛnɛyako dɔnniya, 2018,71(3-04):105-112.DOI:10.18071/isz.71.0105.
