|
1ކިޓް(10ވައިއަލް)
| ޢަދަދު: | |
|---|---|
▎ ޖީއެލްޕީ-3 ރިސާޗް
ޖީއެލްޕީ-3 ގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟
ފަލަވުމަކީ މިޒަމާނުގެ މުޖުތަމައުގައި އާންމު ސިއްހަތަށް ދިމާވާ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ގޮންޖެހުމަކަށް ވެއްޖެ އެވެ. އެއީ ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތައް، ހައިޕަރޓެންޝަން، ޑިސްލިޕިޑެމިއާ، އަދި ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް ފަދަ އެތައް ސިއްހީ މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ. ފަލަވުމުގެ ހާދިސާތައް މެދުނުކެނޑި އިތުރުވަމުންދާއިރު، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި މެނޭޖްކޮށް، ސިއްހީ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރެވޭނެ އާ ފަރުވާތަކުގެ ބޭނުން އިތުރުވަމުންދެއެވެ [1] . ފިޒިކަލް އެކްޓިވިޓީ އިތުރުކުރުމާއި ޑައިޓޭރިއަން ކޮންޓްރޯލް ފަދަ ލައިފްސްޓައިލް އިންޓަރވެންޝަންތަކަކީ ބަރުދަން މެނޭޖްކުރުމުގެ މައިގަނޑު ފިޔަވަޅުތައް ނަމަވެސް، ގިނަ ބޮޑެތި ފަލަ ބަލިމީހުންނަށް ދިގުމުއްދަތަކަށް ބަރުދަން ލުއިކުރުން ދެމެހެއްޓުމަކީ އިންތިހާއަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.
ޖީއެލްޕީ-3 އަކީ އާ ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ގްލޫކަގަން ކަހަލަ ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ (
ޖީއެލްޕީ-1އާރ)، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޮޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ (ޖީއައިޕީއާރު)، އަދި ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ (ޖީސީޖީއާރު) އެވެ. މި މަލްޓި ރިސެޕްޓަރ މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަންގެ ސަބަބުން ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ދާއިރާއިން ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ. ހަމައެކަނި އެއް ރިސެޕްޓަރަކަށް އަމަލުކުރާ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު، ޖީއެލްޕީ-3 އިން ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިކް ޕްރޮސެސްތައް މާ ފުރިހަމައަށް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭނެއެވެ [1] . ޖީއެލްޕީ-3 އިން ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ހާސިލް ކުރަނީ ގިނަ ހޯރމޯން ރިސެޕްޓަރސް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ކަމަށާއި، މިއީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފައިދާއެއް ދެއްކުމުގެ އިތުރުން ނިސްބަތުން ކުޑަ ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ސައިޑް އިފެކްޓްސް ވެސް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-3 އަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ އެހެން އާ ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ވަރުގަދަ އަސަރެއް އަދި އެޕްލިކޭބަލް ޕޮޕިއުލޭޝަންތަކުގެ ފުޅާ ދާއިރާއެކެވެ.
ޖީއެލްޕީ-3 އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ޖީއެލްޕީ-3 އަކީ އާ ދިގު މުއްދަތަކަށް އަމަލުކުރާ ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 (ޖީއެލްޕީ-1) ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެކެވެ. މިއީ ގުދުރަތީ ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ސްޓްރަކްޗަރ އަށް ބަލައިގެން ބަދަލުކޮށް އޮޕްޓިމައިޒް ކުރެވޭ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އާއި ވަކިން ގުޅިގެން ގުދުރަތީ ޖީއެލްޕީ-1 އާއި އެއްގޮތް ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ހިންގާ، އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ކުރިއެރުވުން، ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވުން، ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްކުރުން، ކެއުމަށް ޝައުގުވެރިކަން ކުޑަކުރުން ފަދަ ކަންކަން ކުރެވޭ އެއްޗެކެވެ.
ޖީއެލްޕީ-3 ގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ޖީއެލްޕީ-3 ގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް އުފެދެނީ އެތައް ރިސެޕްޓަރަކަށް އޭގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރުތަކުންނެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ (GLP-1R) އަށް އޭގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރު އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން އިތުރުކޮށް، ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، ހަމައެއާއެކު ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްކޮށް، ފުރިހަމަކަން އިތުރުކޮށް، ކާނާ ކެއުން މަދުކޮށްދެއެވެ [2] . ދެވަނަ ކަމަކަށް، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޮޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ (GIPR) އަށް އޭގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރު އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، ގްލޫކޯޒް ޔުޓިލިޒޭޝަން އިތުރުކޮށް، ފެޓް މެޓަބޮލިޒަމް އަށް އަސަރުކޮށް، ލިޕޮލައިސިސް އިންހިބިޓްކޮށް، ފެޓް ސިންތެސިސް ކުރިއެރުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ [2] . މީގެ އިތުރުން ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ (GCGR) އަށް ޖީއެލްޕީ-3 ގެ އެގޮނިސްޓިކް އަސަރު އާންމުކޮށް ފުރަމޭގައި ގްލައިކޯޖެނޮލައިސިސް އާއި ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް ކުރިއަރުވައި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ. ނަމަވެސް ޖީއެލްޕީ-3 ގެ އަމަލުގެ ދަށުން ގްލޫކޯޒް މަތިކުރުމުގެ މި އަސަރު އަނެއް ދެ ރިސެޕްޓަރުގެ އަސަރުތަކުން ފޫބައްދަން ޖެހޭއިރު، ލިޕޮލައިސިސް ކުރިއަރުވައި ސަރުބީ ޖަމާވުން މަދުވެއެވެ [2] . މި މަލްޓި ޓާގެޓް މޯޑް އޮފް އެކްޝަން އަކީ ސިންގަލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓްސް އަށް ވުރެ ފަލަވުމަށް ފަރުވާކުރުމުގައި މާ ފައިދާހުރި އެއްޗަކަށް ވެދާނެއެވެ.
މި ތިން ރިސެޕްޓަރު އެއްފަހަރާ އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން ޖީއެލްޕީ-3 އިން ތަފާތު މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތައް ކޮށް، ފަލަވުމާއި އެއާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކަށް ފަރުވާގެ އަސަރުތައް އުފެއްދިދާނެ އެވެ. ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، ޖީއެލްޕީ-1އާރ އަދި ޖީއައިޕީއާރު އެކްޓިވޭޓްވުމުން އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން ކުރިއަރުވައި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައި، އަދި ޖީސީޖީއާރު އެކްޓިވޭޓްވުން އަނެއް ދެ ރިސެޕްޓަރުގެ އަސަރުތަކުން ފޫބައްދަން ޖެހޭތީ، ޖީއެލްޕީ-3 އިން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ލެވެލް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭތީ، މިއީ ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް އަށް ފަރުވާކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ [1، 2] . ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކުރުމުގެ ގޮތުން ޖީސީޖީއާރު އެކްޓިވޭޓްވުމުން ލިޕޮލައިސިސް ކުރިއަރުވައި ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކޮށްދޭއިރު ޖީއެލްޕީ-1އާރ އެކްޓިވޭޓްވުމުން ފުރިހަމަކަން އިތުރުވެ ކާނާ ކެއުން މަދުވެ، ފެޓް ސިންތެސިސް އިތުރަށް ދަށްވެއެވެ [1] . މީގެ އިތުރުން ޖީއެލްޕީ-3 ގެ ސަބަބުން ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަށް ވެސް ރަނގަޅު އަސަރެއް ކުރެއެވެ. އެއީ ފުރަމޭގައި ހުންނަ ސަރުބީ މަދުކޮށް، ފުރަމޭގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
HbA1c، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން، ލޭގެ ޕްރެޝަރު، އަދި ލިޕިޑްސް ޑޭޓާއަކީ، އެހެން ގޮތަކަށް ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެފިސިކޭޝަން އެނަލިސިސް ސެޓުން ލިބިފައިވާ ލެސްޓް-ސްކުއަރސް މީންސް (އެސްއީތައް ދައްކާ އެރަރ ބާރތަކާއެކު) އެވެ.
މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް [4]
ޖީއެލްޕީ-3 ގެ އަސަރުތައް ދައްކަނީ ކޮން ކަންކަމުގައި ހެއްޔެވެ؟
ޖީއެލްޕީ-3 އިން އެތައް ގޮތަކުން ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ދައްކައެވެ
ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ބޮޑު އަސަރެއް: ޖީއެލްޕީ-3 އިން ގިނަ ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކެއްގައި ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ މުހިންމު އަސަރުތަކެއް ދައްކާފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް 338 ބޮޑެތި މީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރި ކްލިނިކަލް ދިރާސާއެއްގައި (ޖަސްޓްރެބޮފް އޭއެމްއެމް، 2023) ޖީއެލްޕީ-3 ގެ ތަފާތު ޑޯޒްތަކުން ފަރުވާ ދިން ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން 48 ހަފްތާގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 12އެމްޖީ ޑޯޒް ގްރޫޕްގެ ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ %24.2 ދަށްވެފައިވާއިރު، ގިނަ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ލުއިވުން ތަފާތު މިންވަރަކަށް ހާސިލްކޮށްފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް 4އެމްޖީ، 8އެމްޖީ، އަދި 12އެމްޖީ ޑޯޒް ލިބުނު ބަލިމީހުންގެ ތެރެއިން %92، %100، އަދި %100 ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ %5 ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނައިން ލުއިވެފައިވެއެވެ. އަނެއް ދިރާސާއަކުން [3] ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް ޖެހިފައިވާ 353 ބަލިމީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ދެ ރެންޑޮމައިޒްޑް ކޮންޓްރޯލްޑް ޓްރައިއަލް އިން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕްލޭސިބޯއާ އަޅާބަލާއިރު ޖީއެލްޕީ-3 އިން ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން 11.89 ކިލޯ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދީ، ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިން (HbA1C) ވެސް ދަށްކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މެޓަބޮލިޒަމް ނުހިމެނޭ ފަލަ ބަލިމީހުންގެ މައްޗަށް ކުރި ޓްރައިލްތަކުގައި ޖީއެލްޕީ-3 ގެ ސަބަބުން ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން %24.2 ދަށްވެ، %83 ބަލިމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ %15 ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނައިން 48 ހަފްތާގައި ލުއިވެފައިވެއެވެ. މި ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-3 އަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ފުރުސަތެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ.
ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް އަށް ފަރުވާ ދިނުން: ޖީއެލްޕީ-3 އިން ވެސް ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަކި ޕޮޓެންޝަލްތަކެއް ފެނެއެވެ. ބައެއް ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި ޖީއެލްޕީ-3 އިން ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިން (HbA1c) ދަށްވެ، ޑޯޒަށް ބަރޯސާވެގެން ބަރުދަން ލުއިވުން ފެނިފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް އެއް ދިރާސާއެއްގައި ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް ޖެހިފައިވާ ބަލިމީހުންގެ ކިބައިން ޖީއެލްޕީ-3 އިން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައިވެއެވެ. ޕްލޭސިބޯއާ އަޅާބަލާއިރު ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޯބިން %1.64 ދަށްވެފައިވެއެވެ [3] . މީގެ އިތުރުން ރެންޑޮމައިޒްޑް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ އަދި އެކްޓިވް ކޮންޓްރޯލްޑް ޕެރެލަލް ގްރޫޕް ފޭސް 2 ޓްރައިއަލްއެއްގައި ޖީއެލްޕީ-3 ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް ހުންނަ ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލްތަކުން ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިންގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެ، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ވެސް ޑޯޒަށް ބަރޯސާވާ ގޮތަކަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ [4] . މިކަން ނިސްބަތްކުރެވޭނީ ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ހަކަތަ ބެލެންސް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ޖީއެލްޕީ-1، ޖީސީޖީއާރު، އަދި ޖީއައިޕީއާރު އަށް މި ބޭހުގެ ފުރިހަމަ އަސަރުތަކަށެވެ.
ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކް ފެކްޓަރސް ރަނގަޅުވުން: ޖީއެލްޕީ-3 އިން ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ދަށްކުރުމުގެ އިތުރުން ސީރަމް ލިޕިޑް ޕްރޮފައިލް އަދި ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިން ލެވެލް ފަދަ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ރިސްކް ފެކްޓަރސް ރަނގަޅު ކުރެވޭނެއެވެ. މިއީ ފަލަވުމާއި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކާ ދެމެދު ގާތް ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖިކަލް ގުޅުމެއް އޮތްކަން ދޭހަވާ ކަމެއް ކަމަށާއި، ޖީއެލްޕީ-3 އިން ފަލަ ބަލިމީހުންގެ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިއްހަތު އެތައް މަގުތަކެއް މެދުވެރިކޮށް ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. މިސާލަކަށް ނޮން-އެޗްޑީއެލް-ސީ، އެޕޯބީ، އަދި އެލްޑީއެލްޕީ ލެވެލް ދަށްކުރުމަކީ އެތެރޮސްކްލޮރޯސިސް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ؛ ގްލައިކޭޓެޑް ހީމޯގްލޮބިންގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމަކީ މެޓަބޮލިޒަމް ހުންނަ ބަލިމީހުންގެ ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ރަނގަޅުކޮށް، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ކޮމްޕްލިކޭޝަންތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ [3، 5، 6]..
ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް (NAFLD) އަށް ފަރުވާ ދިނުން: ޖީއެލްޕީ-3 އަކީ ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ (GCGR)، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޯޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ (GIPR) އަދި ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ (GLP-1R) އަށް އަމާޒުކޮށްގެން އުފައްދާ އާ ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް ޕެޕްޓައިޑެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-3 އަކީ ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ގާބިލްކަން ހުރި އެއްޗެކެވެ. އެއް ދިރާސާއެއްގައި މެޓަބޮލިކް ޑިސްފެންޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަދި ލިވަރ ފެޓް ކޮންޓެންޓް ≥10% ހުރި ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް 48 ހަފްތާ ވަންދެން ރެންޑޮމައިޒްޑް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ ކޮންޓްރޯލްޑް ޓްރައިއަލްއެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވެއެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން 24 ހަފްތާގައި ޖީއެލްޕީ-3 ގެ ތަފާތު ޑޯޒްތަކުން (1އެމްޖީ، 4އެމްޖީ، 8އެމްޖީ، އަދި 12އެމްޖީ) ފަރުވާ ދިން ބައިވެރިންގެ ފުރަމޭގެ ސަރުބީއަށް ބޭސްލައިން އިން އެވްރެޖް ރިލޭޓިވް ބަދަލުތައް -42.9%، -57.0%، -81.4%، އަދި -82.4% އަށް އަރާފައިވާއިރު ޕްލޭސިބޯ ގްރޫޕްގައި +0.3% އަށް އަރާފައިވެއެވެ [7] . މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޖީއެލްޕީ-3 އިން ނޮން އަލްކޮހޯލިކް ފެޓީ ލިވަރ ޑިޒީޒް އަށް ފަރުވާގެ ގޮތުން ބޮޑު އަސަރެއް ކޮށްފާނެ ކަމެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، އާ ޓްރިޕްލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-3 އިން ފަލަވުމާއި އެއާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ފުރުސަތެއް ދައްކައެވެ. އެއީ ގްލޫކަގަން ރިސެޕްޓަރ، ގްލޫކޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް އިންސިއުލިނޮޓްރޮޕިކް ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ރިސެޕްޓަރ، އަދި ގްލޫކަގަން ލައިކް ޕެޕްޓައިޑް-1 ރިސެޕްޓަރ އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ރަނގަޅުކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ދަށްކޮށް، ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އެތައް ޑިމޭންޝަނަކުން އިންސާނާގެ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭ އެއްޗެކެވެ. ޖީއެލްޕީ-3 އުފެދުމުން ފަލަ، ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް މެލިޓަސް ފަދަ ބަލިމީހުންނަށް އާ ފަރުވާގެ ގޮތްތައް ގެނެސްދީފައިވާއިރު، މިއީ ސަގާފީ ސިންގަލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް ބޭސްތަކުގެ ލިމިޓެޝަންތައް މުގުރާލައި، ފަލަވުމާއި މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުގެ އިތުރުވަމުން އަންނަ ސީރިއަސް މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް ވަރުގަދަ ހަތިޔާރެއް ފޯރުކޮށްދީ، ގުޅުންހުރި މެޑިކަލް ދާއިރާތައް އިތުރަށް ތަރައްގީކޮށް، ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް، އިޖުތިމާއީ މެޑިކަލް ދަށްކޮށްދޭނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ ބުރައެއް.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
ރޮސެންސްޓޮކް ޖޭ އަކީ މެޑިކަލް ދާއިރާއިން ވަރަށް ނުފޫޒުގަދަ އިލްމުވެރިއެއް ކަމަށާއި، ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޓެކްސަސް ސައުތުވެސްޓަން މެޑިކަލް ސެންޓަރާއި ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޓެކްސަސް ޑަލަސް ފަދަ މުއައްސަސާތަކާ ގާތުން ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. އަދި ކެނެޑާގެ ވިގޯ ސެންޓަރާއި ވެލޮކް ކްލިން ރެސް ސީޓީއާރު މެޑް ސިޓީ ފަދަ މަރުކަޒުތަކުގައި ވެސް ރިސާޗް ކުރައްވަ އެވެ.
އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގައި އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ އަދި މެޓަބޮލިޒަމް، ކާޑިއޯވަސްކިއުލަރ ސިސްޓަމް އެންޑް ކާޑިއޮލޮޖީ، ފާމަކޯލޮޖީ، އަދި އެކްސްޕެރިމެންޓަލް މެޑިސިން ފަދަ ދިރާސާތައް ހިމެނޭއިރު، މެޓަބޮލިޒަމް، ފަލަވުމާއި، އެއާ ގުޅުންހުރި ފަރުވާތަކާއި ބޭސް އުފެއްދުމަށް ފޯކަސްކޮށްފައިވެއެވެ. ޖޭ ރޮސެންސްޓޮކް ވަނީ ކްލިނިކަލް މެޑިސިންގައި ބޮޑު ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދާފައި، 2017 އިން 2024 އަށް ހައިލީ ސައިޓެޑް ރިސާޗަރެއްގެ މަގާމު ހޯދާފައެވެ.މިކަމުން އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ ބޮޑު އަސަރާއި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ފާހަގަކުރެވޭކަން ހާމަވެގެންދެއެވެ. އެތައް ދިރާސާ މުއައްސަސާތަކަކާ ގުޅިގެން ދިރާސާގެ އަސާސީ ހޯދުންތައް ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަންތަކަށް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ތަރުޖަމާކޮށް، މެޓަބޮލިކް އަދި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ބަލިމީހުންނަށް ފައިދާކޮށް، މެޑިކަލް ސައިންސް ކުރިއަރުވައިފިއެވެ. ރޮސެންސްޓޮކް ޖޭ ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [4] ގައެވެ.
