ލިޔުނީ ކޯސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް 
1 މަސް ކުރިން
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.
ތަޢާރަފު
ހިތް ފެއިލްވުމަކީ، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި، ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރާއި ޕްރޮގްނޯސިސްއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރާ ކަމެކެވެ. ކާޑިއަކް ފަންކްޝަން ރައްކާތެރި ކުރުމަށް ފައިދާހުރި ތެރަޕީޓިކް އެޖެންޓްތައް ދެނެގަތުމަކީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ދާއިރާގައި ރިސާޗް ހޮޓްސްޕޮޓަކަށް ވެއްޖެ އެވެ. ހާޓް ފެއިލިއަރ އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އަގުހުރި ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ކޯގަޓެން އަކީ ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ސަމާލުކަން ހޯދާފައިވާ ބޭހެކެވެ.
ފޮޓޯ 1 އައިއައިއެމް ޖެހިފައިވާ ބަލިމީހުންނަށް ސަގާފީ ކާޑިއޯވަސްކިއުލަރ ރިސްކް ފެކްޓަރސް ގެ ސަބަބުން ކާޑިއަކް ބަލި ޖެހިދާނެއެވެ.
ކޯގަޓެންގެ އޯވަރވިއު
ކޯގަޓެން އަކީ ހިތުގެ ވަކި ތަންތަނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކާޑިއަކް ފަންކްޝަނަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކުރާ އާ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބޭހެކެވެ. ސަގާފީ ހާޓް ފެއިލްވުމަށް ފަރުވާދޭ ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު، ކޯގަޓެން އަކީ ހާޓް ފެއިލިއަރ ބަލިމީހުންނަށް އާ ފަރުވާގެ ގޮތްތައް ހުށަހަޅައިދޭ ތަފާތު މެކޭނިޒަމެއްގެ ޙަރަކާތާއި ފައިދާތަކެއް ލިބިފައިވާ ބޭހެކެވެ.
ހާޓް ފެއިލިއަރގެ ޕެތޯޖެނެސިސްއާ ބެހޭ ދިރާސާތައް ފުންވަމުންދާއިރު، ސަގާފީ ބޭސްތަކުގައި ހާޓް ފެއިލިއަރ އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަކި ލިމިޓެޝަންތަކެއް ހުންނަކަން ވަނީ ސާފުވެފައެވެ. މިއަށްވުރެ ފައިދާހުރި ފަރުވާގެ ގޮތްތައް ހޯދުމަށް ދިރާސާވެރިން ވަނީ އާ ބޭސްތައް އުފެއްދުމަށް ޚާއްސަވެފައެވެ. އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އަސާސީ ދިރާސާތަކާއި ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކަށް ފަހު ކޯގަޓެން އިން ވަނީ ހިތް ފެއިލްވުމަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އޭގެ ގާބިލްކަން މަޑުމަޑުން ދައްކާލާފައެވެ.
ހާޓް ފެއިލިއަރ ބަލިމީހުންގެ ކާޑިއަކް ފަންކްޝަނަށް ކޯގަޓެންގެ ޕްރޮޓެކްޓިވް އެފެކްޓްސް
(1) މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޓައިލް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކުރުން
މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކަށް ކެލްސިއަމް އަޔަން އިންފްލަކްސް އިތުރުކުރުން: ކޯގަޓެން އަކީ މަޔޯކާޑިއަލް ސެލް މެމްބަރޭންގައި ހުންނަ ކެލްސިއަމް އަޔަން ޗެނަލްތަކަށް އަމަލުކޮށް، ކެލްސިއަމް އަޔަން އިންފްލަކްސް ޕްރޮމޯޓްކޮށް، މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގެ އެކްސައިޓޭޝަން-ކޮންޓްރެކްޝަން ކަޕްލިންގ ޕްރޮސެސް އިތުރުކޮށް، މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޓިލިޓީ ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ހާޓް ފެއިލްވުމުގައި މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގެ ކެލްސިއަމް އަޔަން ހެންޑްލިންގ ކެޕޭސިޓީ ދަށްވެ، މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޓައިލް ފަންކްޝަން ބަލިކަށިވެއެވެ. ކޯގަޓެން އިން ކެލްސިއަމް އަޔަން އިންފްލަކްސް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އާދައިގެ މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޓައިލް ފަންކްޝަން އަލުން ހޯދައިދީ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ކާޑިއަކް ޕަމްޕިންގ ކެޕޭސިޓީ ރަނގަޅުވެއެވެ.
ޓްރޮޕޮނިން އާއި ކެލްސިއަމް އަޔަންސް އާއި ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން އިތުރުކުރުން: ޓްރޮޕޮނިން އަކީ މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޝަންގައި މުހިއްމު ރެގިއުލޭޓަރީ ޕްރޮޓީނެކެވެ. ކޯގަޓެން އިން ޓްރޮޕޮނިން އާއި ކެލްސިއަމް އަޔަންސް އާއި ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން އިތުރުކޮށް، ހަމަ ކެލްސިއަމް އަޔަން ކޮންސެންޓްރޭޝަންގައި ޓްރޮޕޮނިން ފަސޭހައިން އެކްޓިވޭޓްވެ، މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޝަން ކުރިއަރުވައެވެ. މި އަސަރަކީ ހާޓް ފެއިލިއަރ ބަލިމީހުންގެ މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޝަން އެފިޝަންސީ އާއި ކާޑިއަކް ފަންކްޝަން ރަނގަޅު ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އަސަރެކެވެ.
(2) ކާޑިއަކް އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކުރުން
މަޔޯކާޑިއަލް އެނާޖީ ސަބްސްޓްރޭޓް ޔުޓިލިޒޭޝަން އޮޕްޓިމައިޒްކުރުން: ހިތް ފެއިލްވުމުގެ ތެރޭގައި މަޔޯކާޑިއަލް އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ބުރޫއަރާ، ފެޓީ އެސިޑް އޮކްސިޑޭޝަން އިތުރުވެ ގްލޫކޯޒް އޮކްސިޑޭޝަން ދަށްވެއެވެ. ކޯގަޓެން އިން މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، މުހިންމު ގޮތެއްގައި ފެޓީ އެސިޑް އޮކްސިޑޭޝަންގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މެޓަބޮލިޒަމް އިން މުހިންމު ގޮތެއްގައި ގްލޫކޯޒް އޮކްސިޑޭޝަން އަށް ބަދަލުވުން ކުރިއަރުވަ އެވެ. ގްލޫކޯޒް އޮކްސިޑޭޝަން އަކީ ހަކަތަ އުފެއްދުމުގައި މާ ވަރުގަދަ އަދި ނިސްބަތުން މަދު އޮކްސިޖަން ބޭނުންވާ އެއްޗަކަށް ވާއިރު، މިއީ މަޔޯކާޑިއަލް ހަކަތަ ސަޕްލައި ރަނގަޅުކޮށް، މަޔޯކާޑިއަމް އަށް ހަކަތަގެ ބުރަ ކުޑަކޮށް، ކާޑިއަކް ފަންކްޝަން ރައްކާތެރި ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.
މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން ރިކަވަރީ ކުރިއެރުވުން: މައިޓޮކޮންޑްރިއާ އަކީ މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގައި ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ އަސާސީ ތަންތަން ކަމަށާއި، ހިތް ފެއިލްވުމުގައި އެތަންތަނުގެ މަސައްކަތް ދަށްވެއެވެ. ކޯގަޓެން އިން މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް އާއި ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ބަޔޯޖެނެސިސް ޕްރޮމޯޓްކޮށް، މައިޓޮކޮންޑްރިއަލްގެ އަދަދާއި ހަރަކާތް އިތުރުކޮށްދެއެވެ. އަދި މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށް، ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ ރަނގަޅުކަން އިތުރުކޮށް، މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކަށް އެކަށީގެންވާ ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދީ، އާދައިގެ ކާޑިއަކް ކޮންޓްރެކްޝަން އަދި ރިލެކްޝަން ފަންކްޝަންތައް ދެމެހެއްޓުން.
(3) މަޔޯކާޑިއަލް ރިމޯޑެލިންގ އަށް ލުއި ދިނުން
މަޔޯކާޑިއަލް ސެލް އެޕޮޕްޓޮސިސް ހުއްޓުވުން: ހިތް ފެއިލްވުން ކުރިއަރާ ދުވަސްވަރު މަޔޯކާޑިއަލް ސެލް އެޕޮޕްޓޮސިސް އިތުރުވުމުން މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްގެ އަދަދު މަދުވެ، ކާޑިއަކް ފުންކްޝަން ދަށްވެއެވެ. ކޯގަޓެން އަކީ އިންޓްރާސެލިއުލަރ އެންޓި އެޕޮޕްޓޮޓިކް ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގައި އެޕޮޕްޓޮސިސް އާއި ގުޅުންހުރި ޕްރޮޓީންތައް އެކްސްޕްރެޝަން ހުއްޓުވައި، މަޔޯކާޑިއަލް ސެލް އެޕޮޕްޓޮސިސް ދަށްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މިއީ މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގެ އަދަދާއި ސްޓްރަކްޗަރަލް އިންޓެގްރިޓީ ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމަކަށް ވާއިރު، މިކަމުގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ފެއިލިއަރ ކުރިއެރުން ލަސްވެއެވެ.
އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކުރުން: މަޔޯކާޑިއަލް ރިމޯޑެލިންގ ގެ ތެރޭގައި އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް ސިންތެސިސް އާއި ޑިގްރެޑޭޝަން ގައި އިމްބެލެންސް ވުމުން މަޔޯކާޑިއަލް ފައިބްރޯސިސް އަށް މަގުފަހިވެއެވެ. ކޯގަޓެން އަކީ މެޓްރިކްސް މެޓަލޯޕްރޮޓީނޭޒްތަކާއި އެތަކެތީގެ ޓިޝޫ އިންހިބިޓަރސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް މެޓަބޮލިޒަމްގެ ބެލެންސް ބެލެހެއްޓުމާއި، މަޔޯކާޑިއަލް ފައިބްރޯސިސް ޖެހުން މަދުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މަޔޯކާޑިއަލް ފައިބްރޯސިސް އަށް ލުއި ދިނުމުން ކޯގަޓެން އިން މަޔޯކާޑިއަލް ކޮމްޕްލައިންސް ރަނގަޅުކޮށްދީ ކާޑިއަކް ޑައިސްޓޮލިކް ފަންކްޝަން ރައްކާތެރިކޮށްދެ އެވެ.
ހާޓް ފެއިލިއަރ އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ކޯގަޓެން ބޭނުންކުރުން
މިހާރު ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަން ސްޓޭޓަސް
މިވަގުތު ކޯގަޓެން އަކީ ބައެއް ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ އެއްޗަކަށް ވާއިރު، ފަރުވާގެ ވަކި އަސަރުތަކެއް ވަނީ ހޯދާފައެވެ. ބައެއް ކުދި ކްލިނިކަލް ދިރާސާތަކުގައި ކޯގަޓެން އިން ފަރުވާ ދިން ހާޓް ފެއިލިއަރ ބަލިމީހުންގެ ހާޓް ފަންކްޝަން އިންޑިކޭޓަރސް ކަމަށްވާ ލެފްޓް ވެންޓްރިކިއުލަރ އިޖެކްޝަން ފްރެކްޝަން އަދި ކާޑިއަކް އައުޓްޕުޓް އަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައިވެއެވެ. ބަލިމީހުންގެ ނޭވާހިއްލުން ފަދަ އަލާމާތްތަކާއި ވަރުބަލިވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ވެސް ލުއިވެ، ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވި އެވެ.
ނިންމުން
ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ އާ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ކޯގަޓެން އަކީ ހާޓް ފެއިލިއަރ ބަލިމީހުންގެ ކާޑިއަކް ފަންކްޝަން ރައްކާތެރިކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ބޭހެކެވެ. މަޔޯކާޑިއަލް ކޮންޓްރެކްޓައިލް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކުރުމާއި، ކާޑިއަކް އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކުރުމާއި، މަޔޯކާޑިއަލް ރިމޯޑެލިން މަދުކުރުން ފަދަ އެތައް މެކޭނިޒަމްތަކެއް މެދުވެރިކޮށް ކޯގަޓެން އިން ހާޓް ފެއިލިއަރ އަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް އާ ގޮތެއް ހުށަހަޅައެވެ.
މަސްދަރުތައް
[1] ޑައިޑެރިޗްސަން އެލް.މަޔޯސައިޓިސްގައި ކާޑިއޯވަސްކިއުލަރ އިންވޮލްވްމަންޓް[J]. ކަރަންޓް އޮޕިނިއަން އިން ރޫމަޓޮލޮޖީ، 2017،29:1.DOI:10.1097/BOR.0000000000000442.
ހަމައެކަނި ރިސާޗް ބޭނުންކުރުމަށް ލިބެންހުރި ޕްރޮޑަކްޓް:
