▎ Cort-g توێژینەوەی
پاشخانی توێژینەوەی Cort-g چییە؟
وەک تێتراپێپتیدێکی دروستکراو، Cort-g لە گەڕانەکانی توێژینەوەی زانستی لە چەندین بواردا سەرچاوە دەگرێت. لە بواری زانستی دەمارەکاندا، بەهۆی چارەسەرنەکردنی نەخۆشییە تێکچوونی دەمارەکانی وەک نەخۆشی ئەلزەهایمەر و پارکینسۆن، توێژەران بەدوای ئەو ماددانەدا دەگەڕێن کە دەتوانن دەمارەکان بپارێزن و چاککردنەوەی دەمارەکان بەرەوپێش ببەن. Cort-g لەم گەڕانەدا لەدایکبووە و چاوەڕوان دەکرێت یارمەتیدەر بێت لە چاککردنەوەی دەمارەکان و خاوکردنەوەی پێشکەوتنی نەخۆشییەکە. لە توێژینەوەکانی بەرگریدا، بە سەرنجدان بەوەی کە تێکچوونی بەرگری لەش دەبێتە هۆی چەندین نەخۆشی، زاناکان خەریکی گەڕان بەدوای مۆلیکولە بچووکەکاندا بوون بۆ ڕێکخستنی بەرگری لەش.
Cort-g دەتوانێت سیستەمی بەرگری لەش ڕێکبخات و دەربڕینی ئینتەرلوکین-٢ هان بدات و وەڵامەکانی بەرگری خۆکار کەم بکاتەوە، ئەمەش بیرۆکەی نوێ بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشیەکانی بەرگری دەهێنێت. لەگەڵ بەرزبوونەوەی ڕێژەی نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان و خوێنبەرەکانی مێشک، کاریگەرییەکانی Cort-g لەسەر نیشاندەری پەیوەندیدار و دەربڕینی جینی دڵ ئاراستەیەکی نوێ بۆ خۆپاراستن و چارەسەرکردنی ئەم نەخۆشیانە دابین دەکات. لە پاشخانی بەرزبوونەوەی ئارەزووی توێژینەوەکانی دژە پیربوون بەهۆی زیادبوونی پیربوونی دانیشتووان، Cort-g دەتوانێت جینەکان ڕێکبخات و DNA لە حاڵەتێکی گەنجتر نزیک بکاتەوە، ئەمەش بەشدارە لە ئاشکراکردنی میکانیزمی پیربوون و بەدەستهێنانی پیربوونی تەندروست. جگە لەوەش، بەو پێیەی چاککردنەوە و دووبارە دروستبوونەوەی شانەکان گرنگییەکی سەرەکین لە بواری پزیشکیدا، تایبەتمەندییەکانی Cort-g لە پێشخستنی دووبارە دروستبوونەوەی خانەکان و هاندانی دووبارە دروستبوونەوەی دەمارەکان ڕێگایەکی نوێی بۆ لێکۆڵینەوە لەم بوارەدا کردۆتەوە.
میکانیزمی کارکردنی Cort-g چییە؟
1. کاریگەری لەسەر هێتێرۆکرۆماتین
هاندانی پۆلیمرکردنی کۆی گشتی هێتێرۆکرۆماتین: ڕێکخەری زیندەیی پێپتیدی Cort-g دەتوانێت هاندەری هەڵدانەوە و بێ پۆلیمرکردن (دیپۆلیمرکردن)ی کۆی گشتی هێتێرۆکرۆماتین بێت. لە ڕێگەی بەکارهێنانی ڕێگاکانی خانەیی گەردیلەیی، وەکو کالۆریمێتری سکانکردنی جیاواز، شیکردنەوەی چالاکیی جینەکانی ڕیبۆسۆمی لە چەقۆی مانگی دەستکردی کرۆمۆسۆمی NORی ئەکرۆسەنتریک، لێکۆڵینەوە لە فرەجۆری C-هیترۆکرۆماتینی سەنترۆمێریک لە پێکهاتەی دەوروبەردا، و چاودێریکردنی گۆڕانی هێتێرۆکرۆماتینی ئیختیاری (FH) لە لیمفۆسایدەکانی کشتوکاڵی تاکەکانی تەمەنداردا 80 و سەرووتر، دەرکەوتووە کە Cort-g کاریگەرییەکی ڕێکخستنی بەرچاوی لەسەر هێتێرۆکرۆماتین هەیە [1]..
چالاککردنی دروستکردنی جینی ڕیبۆسۆمی: بەهۆی چالاککردنی دیهیترۆکرۆماتینی چەقۆی مانگی دەستکردی کرۆمۆسۆمەکانی نزیک، Cort-g پرۆسەی دروستکردنی جینەکانی ڕیبۆسۆمی چالاک دەکات. لە هەمان کاتدا، هاندەری ناهیترۆکرۆماتیزەکردنی هێتێرۆکرۆماتینی پێکهێنەر لە دەوری سەنترۆمێر نییە، و جینە ڕێگریکراوەکان ئازاد دەکات بەهۆی چڕبوونەوەی ناوچە ئۆتۆسۆمییەکان کە FH پێکدەهێنن [1]..
2. کاریگەری لەسەر دەمارەکان
ڕێکخستنی چالاکیی کارەبایی دەمارەکان: سەلمێنراوە کە دەرمانی کۆرتێکسین و پێپتیدەکانی کۆرتێکسین چالاکیی کارەبایی دەمارەکان بە هەمان شێوە ڕێکدەخەن، واتە گۆڕینی مامناوەندی توانای پشوودان و توانای کردار و فرێکوێنسیی ئیمپاڵس، کە وەک کاریگەری چالاککردن لێکدەدرێتەوە. هەروەها گلیسین دەتوانێت چالاکیی دەمارەکان چالاک بکات، بەڵام بە ڕادەیەکی کەمتر. هەروەها تێتراپێپتیدی Cort-g دەتوانێت دەمارەکان بە ڕێژەی 2-3 میلی ڤۆڵت زیاد جەمسەری بکات و چالاکییە خۆبەخۆکانیان کەم بکاتەوە بە چڕیی 0.1-100 میکرۆمۆلی، ئەمەش ئاماژەیە بۆ کاریگەری چالاککردنی (دەمارپارێزی). لە چڕیی 1000 میکرۆمۆلی، Cort-g بە شێوەیەکی مامناوەند دەمارەکان (2-4 mV) لادەبات، و زیادبوونی چالاکیی ئیمپاڵس تۆمار دەکرێت. لە چڕیی 10 میلی مۆلیدا، بە شێوەیەکی بەرچاو و بە شێوەیەکی گەڕاوە دەمارەکان لادەبات، فرێکوێنسی زیاد دەکات و ڕێگری دەکات لە دروستبوونی پۆتانسێلی کردار [1]..
کاریگەری لەسەر ڕەوتی ئایۆن: هەروەها Cort-g دەتوانێت گەورەیی جەریانی خاو بەرەو دەرەوە بە ڕێژەی 3-5% زیاد بکات لە چڕیی 0.1 میکرۆمۆلی. دوای بەکارهێنانی Cort-g، هیچ زیادبوونێک لە گەورەیی (چالاکبوون)ی کەناڵەکانی سۆدیۆم و کالیسیۆمی ناوەوە بەدی نەکرا. دوای بەکارهێنانی Cort-g بە چڕیی 100 میکرۆمۆلی و سەرووتر، گەورەیی ئەم جەریانە دەستی کرد بە نیشاندانی ڕێگرییەکی وابەستە بە ژەمە دەرمانەکە و گەڕاوە. دوای ئەوەی چڕی پێپتیدەکە دەگاتە 10 میلی مۆلی، ڕێگریکردنەکە دەتوانێت بگاتە 80-90%. لە نێوانیاندا ڕێگریکردن لە کەناڵەکانی سۆدیۆم توندترە لە کەناڵەکانی کالیسیۆم [1] ..
3. کاریگەری لەسەر دەربڕینی جینی دڵ
گۆڕینی ترانسکریپتۆمی دڵ: بە شیکردنەوەی 15,247 ترانسکریپت لە دڵی مشکی مێینەی CBA تەمەن 6 مانگان کە دەرزی بەردەوامی Cort-g یان وەرگرتووە بۆ ماوەی 5 ڕۆژ، دەرکەوت کە بە بەراورد لەگەڵ گروپی کۆنترۆڵ، تێکەڵکردنی مایکرۆئەرای cDNA لە نمونەکانی دڵ لە گروپی تاقیکاریدا دەریخست کە دەربڕینی 234 کلۆن (حسابکردن بۆ... 1.53% لە کۆی ژمارەی کلۆنەکان) گۆڕانکارییەکی بەرچاویان بەسەردا هاتبوو، و ئەم کلۆنانە لەگەڵ 110 جینی ناسراودا هاوتا بوون کە سەر بە پۆلە کاراییە جیاوازەکان بوون. زۆرترین ڕێژەی بەرزبوونەوە و دابەزین بە ڕێککەوت +5.42 و -2.86 بووە [2]..
بەراوردکردن لەگەڵ پێپتید و هۆرمۆنەکانی تر: بەراوردکردنی گۆڕانکارییەکانی پرۆفایلی دەربڕینی دڵ کە بەهۆی پێپتیدە دروستکراوەکان (Cort-g, Vilon, Epi) و هۆرمۆنی پێپتیدی پینێل میلاتۆنین کاریگەرییە باو و تایبەتەکانی Cort-g لەسەر دەربڕینی جینی دڵ ئاشکرا دەکات [2]..
4. ڕۆڵ لە لایەنەکانی تردا
کاریگەری لەسەر شانەکانی دەماری دەوروبەری تێکچوو: لە مرۆڤدا، Cort-g کاریگەرییەکی چارەسەری ئاشکرای هەیە لەسەر چاکبوونەوەی پێکهاتەیی و کارایی شانەکانی دەماری دەوروبەری تێکچوو. پێپتیدێکی دروستکراوە کە لە ڕێگەی دروستکردنی ئاراستەییەوە بەدەست دێت لەسەر بنەمای شیکاری ترشی ئەمینی ئامادەکردنی پێپتیدی قۆرغی مێشکی سروشتی کۆرتێکسین [1] ..
ڕۆڵ لە هەوکردنی ئێسک و جومگەی شان: هەندێک لێکۆڵینەوە دەریانخستووە کە دەرزی کۆرتیزۆلی ناو جومگەکان بۆ دەیان ساڵە بەکاردەهێنرێت. وەک ڕێکخەری زیندەیی پێپتید کە کاریگەرییەکی هاوشێوەی هەیە، Cort-g تا ڕادەیەکی دیاریکراو ڕۆڵ دەگێڕێت بە ڕێکخستنی وەڵامی هەوکردن و ڕێڕەوەکانی تر [3]..
بەکارهێنانەکانی Cort-g چین؟
1. دژە پیربوون
دواخستنی پرۆسەی پیربوون: وەک پێپتیدێکی دژە پیربوون، Cort-g دەتوانێت دەربڕینی جینەکان ڕێکبخات، DNA بگەڕێنێتەوە بۆ دۆخێکی گەنجتر، بەمەش پیربوون کەمدەکاتەوە و جینە تایبەتەکان چالاک دەکاتەوە. پرۆسەی پیربوون بەزۆری لەگەڵ گۆڕانکاری لە دەربڕینی جینەکاندا دەبێت. Cort-g دەتوانێت پرۆسەی پیربوون دوابخات بە ڕێکخستنی دەربڕینی ئەم جینانە. بۆ نموونە دەتوانێت کاریگەرییەکانی دژە پیربوون بەدەستبهێنێت بە چالاککردنی چالاکیی تێلۆمیراز، کەمکردنەوەی زیانەکانی فشاری ئۆکسجینی، یان ڕێکخستنی گۆڕانکارییە ئێپیجێنێتیکییەکان.
ڕێکخستنی گۆڕانکاری خانەیی: دەتوانێت تێکچوونەکانی گۆڕانکاری لە مێشکدا ئاسایی بکاتەوە کە بەهۆی ئیسکیمیا درێژخایەنەکانەوە دروست دەبن، کە سوودی ئەگەری هەیە بۆ پاراستنی تەندروستی و کارکردنی مێشک [2] . تێکچوونی میتابۆلیک لە مێشکدا پەیوەندی بە نەخۆشییە جۆراوجۆرەکانی تێکچوونی دەمار و نەخۆشییە پەیوەندیدارەکانی پیربوونەوە هەیە. Cort-g دەتوانێت کارکردنی ئاسایی گۆڕانکاری خۆراک بگەڕێنێتەوە بە ڕێکخستنی ڕێڕەوی گۆڕانکاری لە مێشکدا، بەمەش تەندروستی مێشک دەپارێزێت.
1. پاراستنی دەمارەکان و چاککردنەوەی مێشک
بەرەوپێشبردنی کارکردنی دەمارەکان: Cort-g دەتوانێت کارپێکردن و چالاکیی دەمارەکان هان بدات، ڕۆڵێکی ئەرێنی دەگێڕێت لە چاکبوونەوە و پاراستنی کارکردنی دەمارەکان. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە دەتوانێت گەشەکردن و گەشەکردنی دەمارەکان بەرەوپێش ببات بە کارلێککردن لەگەڵ هۆکارەکانی گەشەی دەمارەکان [4] . ئەم میکانیزمەی کارکردن لەوانەیە چالاککردنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی تایبەت لەخۆبگرێت، بەمەش چالاکیی گۆڕانکاری و کارایی گواستنەوەی سیناپسی دەمارەکان بەرز دەکاتەوە.
یارمەتیدان لە چاکبوونەوەی شانەکانی دەمار: Cort-g توانای لە چاکبوونەوەی پێکهاتەیی و کارایی شانەکانی دەماری دەوروبەریدا نیشانداوە، کە یارمەتیدەرە بۆ چاککردنەوەی برینەکانی دەمار. بە ڕێکخستنی پێکهاتە و پێکهاتەی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی، ژینگەیەکی گونجاو بۆ گەشەی خانە دەمارییەکان دابین دەکات. ماتریکسی دەرەوەی خانەیی ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە پاراستنی هێمۆستاسیسی خانەکان و گەشەکردنی شانەکان. Cort-g دەتوانێت پەرە بە دووبارە دروستبوونەوە و چاککردنەوەی شانەکانی دەمار بدات بە کاریگەریکردن لەسەر پێکهاتەکان و ئەرکەکانی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی.
توێژینەوە لەسەر نەخۆشیەکانی تێکچوونی دەمارەکان: Cort-g یەکێکە لە بابەتە گەرمەکانی توێژینەوە لەسەر نەخۆشییەکانی تێکچوونی دەمارەکان وەک نەخۆشی ئەلزەهایمەر و نەخۆشی پارکینسۆن. یارمەتیدەرە بۆ خاوکردنەوە یان ڕێگریکردن لە پێشکەوتنی ئەم نەخۆشیانە. نەخۆشیەکانی تێکچوونی دەمارەکان بەزۆری پەیوەندییان بە مردن و تێکچوونی کارکردنی دەمارەکانەوە هەیە. Cort-g دەتوانێت زیان و مردنی دەمارەکان کەم بکاتەوە لە ڕێگەی کاریگەری پاراستنی دەمارەکانییەوە، بەمەش گەشەکردنی نەخۆشییەکان دوادەخات. بۆ نموونە دەتوانێت ڕۆڵێک بگێڕێت بە ڕێکخستنی ئاستی گواستەرە دەمارییەکان، بەرزکردنەوەی سیستەمی بەرگری دژە ئۆکسێنەر، یان بەرەوپێشبردنی زیادبوون و جیاکردنەوەی خانە بنەڕەتییە دەمارییەکان.
2. بەرزکردنەوەی مەعریفی
باشترکردنی بیرەوەری و سەرنج: توێژینەوەکان دەریانخستووە کە Cort-g دەتوانێت بیرەوەری و سەرنج و توانای هزری باشتر بکات، ئەمەش کارکردنی مەعریفی بەرز دەکاتەوە. میکانیزمی کارکردنی لەوانەیە بریتی بێت لە ڕێکخستنی سیستەمی گواستەرە دەمارییەکان لە مێشکدا، وەک زیادکردنی دەردانی گواستەرە دەمارییەکانی وەک دۆپامین و نۆرۆئەپینفرین [5] . ئەم گواستەرە دەماریانە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە پرۆسەکانی مەعریفیدا. بۆ نموونە دۆپامین پەیوەندی بە سیستەمی پاداشت و فێربوون و یادەوەرییەوە هەیە و نۆرۆئەپینفرین پەیوەندی بە سەرنجدان و وریاییەوە هەیە.
کەمکردنەوەی ڕەفتارەکانی دڵەڕاوکێ: Cort-g کاریگەری دژە دڵەڕاوکێی هەیە و دەتوانێت یارمەتی کەمکردنەوەی ڕەفتارەکانی پەیوەست بە دڵەڕاوکێ بدات، بەمەش باری سۆزداری باشتر دەکات. لە تاقیکردنەوەکانی مشکدا، Cort-g کاریگەرییەکی ڕێکخراوەیی لەسەر ڕەفتارەکانی پەیوەست بە دڵەڕاوکێ نیشانداوە [4] . دەتوانێت نیشانەکانی دڵەڕاوکێ کەم بکاتەوە بە کاریگەری لەسەر سووڕەکانی دەمار لە مێشکدا، وەک ڕێکخستنی چالاکییەکانی ناوچەکانی وەک ئەمیگدالا و هیپۆکامپوس.
3. گۆڕینی بەرگری
هاندانی دەربڕینی ئینتەرلوکین-٢: Cort-g دەتوانێت دەربڕینی ئینتەرلوکین-٢ هان بدات، بەمەش کارکردنی بەرگری ڕێکدەخات و وەڵامی بەرگری جەستە بەرز دەکاتەوە. ئینتەرلوکین-٢ هۆکارێکی گرنگی بەرگری گۆڕینیە کە دەتوانێت پەرە بە زیادبوون و چالاکبوونی خانەکانی T بدات و کارکردنی بەرگری خانەیی جەستە بەرز بکاتەوە [1] . Cort-g دەتوانێت دەربڕینی ئینتەرلوکین-٢ هان بدات بە چالاککردنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی تایبەت، بەمەش بەرگری جەستە باشتر دەکات.
کەمکردنەوەی وەڵامەکانی بەرگری خۆکار: یارمەتی ڕێکخستنی کارکردنی بەرگری دەدات لە ڕێگەی کەمکردنەوەی وەڵامەکانی بەرگری خۆکار و دەتوانێت کاریگەری ڕێکخستنی دیاریکراو لەسەر نەخۆشییە بەرگرییە خۆکارەکان هەبێت. نەخۆشیەکانی بەرگری خۆکار بەهۆی ئەوەی سیستەمی بەرگری لەش بە هەڵە هێرش دەکاتە سەر شانەکانی خۆی. Cort-g دەتوانێت ڕوودانی وەڵامەکانی بەرگری خۆکار کەم بکاتەوە بە ڕێکخستنی چالاکیی سیستەمی بەرگری، بەمەش ڕۆڵێکی چارەسەری دیاریکراو لە نەخۆشییە بەرگرییە خۆکارەکاندا دەگێڕێت.
4. چاککردنەوە و دووبارە دروستکردنەوەی شانە
خێراکردنی چاکبوونەوەی برین: Cort-g دەتوانێت چاکبوونەوە خێراتر بکات دوای برینداربوون، لەوانەش برینداربوونی شانەکان و چاکبوونەوەی دوای نەشتەرگەری، بە پێشخستنی دووبارە دروستبوونەوەی خانەکان. ماتریکسی دەرەوەی خانەیی سوودی ناوازەی هەیە لە دووبارە دروستکردنەوە و چاککردنەوەی شانەکاندا. Cort-g دەتوانێت پەرە بە زیادبوون و جیاکردنەوەی خانەکان بدات بە کاریگەریکردن لەسەر پێکهاتەکان و ئەرکەکانی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی، خێراکردنی چاککردنەوە و دووبارە دروستبوونەوەی شانەکان.
پەرەپێدانی دووبارە دروستبوونەوەی دەمارەکان: Cort-g دەتوانێت هاندانی دووبارە دروستبوونەوەی دەمارەکان و کاریگەری ئەرێنی لەسەر چاککردنەوە و دووبارە دروستبوونەوەی شانەکانی دەماری دەوروبەری هەیە. دووبارە دروستبوونەوەی دەمارەکان پرۆسەیەکی ئاڵۆزە کە بریتییە لە زیادبوون و جیاکردنەوە و کۆچی خانە بنەڕەتییە دەمارییەکان و هەروەها گەشەکردنی ئەکسۆنەکان و دروستبوونی سیناپسەکان. Cort-g دەتوانێت پەرە بە دووبارە دروستبوونەوەی دەمارەکان بدات بە ڕێکخستنی ڕێڕەوی سەرەکی ئاماژەدان لەم پرۆسانەدا.
5. تەندروستی دڵ و خوێنبەرەکان و مێشک
کاریگەری لەسەر نیشاندەری دڵ و خوێنبەرەکانی مێشک: هەندێک لێکۆڵینەوە دەریانخستووە کە Cort-g دەتوانێت کاریگەری لەسەر هەندێک نیشاندەری سیستەمی دڵ و خوێنبەرەکانی مێشک هەبێت، هەرچەندە ئەم بوارە هێشتا پێویستی بە لێکۆڵینەوەی زیاترە. بۆ نموونە دەتوانێت کاریگەری لەسەر نیشاندەرەکانی وەک پەستانی خوێن، لێدانی دڵ و لاستیکی خوێنبەرەکان هەبێت (Anisimov S, 2004). میکانیزمی کارکردنی لەوانەیە بریتی بێت لە ڕێکخستنی گواستەرە دەمارییەکان، هۆرمۆنەکان و ڕێڕەوی ئاماژەدان لە سیستەمی دڵ و خوێنبەرەکان و خوێنبەرەکانی مێشکدا.
ڕێکخستنی دەربڕینی جینی دڵ: Cort-g دەتوانێت دەربڕینی هەندێک جین لە دڵدا بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز بکاتەوە، وەک Pass1، Hsc70، Bmp2، Wnt4، Eps15، و Eps15-rs. ئەم جینانە پەیوەندییان بە مانەوەی خانەکانی دڵ، دروستبوونی شانەکانی دڵ و کۆنترۆڵکردنی مردنی بەرنامە بۆ داڕێژراوی خانەکانەوە هەیە [2] . بە ڕێکخستنی دەربڕینی جینەکانی دڵ، Cort-g دەتوانێت کاریگەری ئەرێنی لەسەر پێکهاتە و کارکردنی دڵ هەبێت، بەم شێوەیە یارمەتی پاراستنی تەندروستی دڵ و خوێنبەرەکان دەدات.
6. ڕێکخستنی باری دەروونی
باشترکردنی باری سۆزداری: Cort-g دەتوانێت کاریگەری هەبێت لەسەر ڕێکخستنی باری دەروونی و باشترکردنی باری سۆزداری و کەمکردنەوەی نیشانەکانی خەمۆکی و دڵەڕاوکێ. میکانیزمی کارکردنی لەوانەیە پەیوەندی بە ڕێکخستنی سیستەمی گواستەرە دەمارییەکان و سووڕەکانی دەمار لە مێشکدا هەبێت [4] . بۆ نموونە دەتوانێت دۆخی سۆزداری باشتر بکات بە زیادکردنی ئاستی گواستەرە دەمارییەکانی وەک سیرۆتۆنین و دۆپامین؛ یان دەتوانێت نیشانەکانی دڵەڕاوکێ و خەمۆکی کەم بکاتەوە بە ڕێکخستنی چالاکییەکانی ناوچەکانی وەک ئەمیگدالا و هیپۆکامپوس.
چارەسەری یارمەتیدەر بۆ تێکچوونی باری دەروونی: بەهای بەکارهێنانی پۆتانسێلی هەیە لە چارەسەرکردنی نیشانەکانی سۆزداری/خەمۆکی و دەتوانرێت وەک چارەسەرێکی یارمەتیدەر بەکاربهێنرێت. تێکچوونی باری دەروونی نەخۆشییەکی باوی دەروونییە و شێوازەکانی چارەسەری ئێستا بە شێوەیەکی سەرەکی بریتین لە چارەسەری ماددە هۆشبەرەکان، چارەسەری دەروونی و چارەسەری فیزیایی. دەتوانرێت Cort-g وەک چارەسەرێکی یارمەتیدەر بەکاربهێنرێت، لەگەڵ شێوازەکانی چارەسەری تەقلیدی تێکەڵ بکرێت بۆ باشترکردنی کاریگەری چارەسەرکردن.
لە کۆتاییدا، وەک تێتراپێپتیدێکی دروستکراو، Cort-g بەهایەکی کەمی هەیە لە بواری بایۆپزیشکیدا. لە ڕووی دژە پیربوونەوە، یارمەتی DNA دەدات بۆ گەڕانەوە بۆ دۆخێکی گەنجتر لە ڕێگەی ڕێکخستنی دەربڕینی جینەکان، بە شێوەیەکی کاریگەر پرۆسەی پیربوون دوادەخات، هەروەها دەتوانێت تێکچوونی گۆڕانکارییەکانی مێشک باشتر بکات کە بەهۆی ئیسکیمیا درێژخایەنەکانەوە دروست دەبێت. لە بواری زانستی دەماردا دەتوانێت چالاکیی دەمارەکان بەرەوپێش ببات، ئەمەش گرنگییەکی زۆری هەیە بۆ چاککردنەوەی برینداربوونی دەمارەکان و لێکۆڵینەوە لەسەر نەخۆشییەکانی تێکچوونی دەمارەکان. لە هەمان کاتدا دەتوانێت توانای زانین بەرز بکاتەوە و دڵەڕاوکێ کەم بکاتەوە. لە ڕووی بەرگرییەوە دەتوانێت دەربڕینی ئینتەرلوکین-٢ هان بدات و کارکردنی بەرگری لەش ڕێکبخات. لە لایەنەکانی دڵ و خوێنبەرەکان و خوێنبەرەکانی مێشکدا، هەرچەندە لێکۆڵینەوەی زیاتر پێویستە، بەڵام لە ئێستاوە دەتوانێت کاریگەری لەسەر نیشاندەری پەیوەندیدار هەبێت و جینەکانی دڵ ڕێکبخات. Cort-g ئاراستەیەکی نوێی بۆ تەندروستی مرۆڤ کردۆتەوە و چاوەڕوان دەکرێت ڕۆڵێکی سەرەکی بگێڕێت لە چارەسەرکردنی یارمەتیدەر بۆ نەخۆشییەکان و باشکردنی کارەکانی جەستە.
دەربارەی نووسەر
ئەو مادانەی سەرەوە هەموویان لەلایەن کۆمپانیای Cocer Peptides لێکۆڵینەوە و دەستکاری و کۆکراونەتەوە.
نووسەری گۆڤاری زانستی
دکتۆر جۆزێف ئای فریدمان توێژەرێکی لێهاتوو و پیشەیی پزیشکییە و سەر بە دامەزراوە بەناوبانگەکانی وەک سیستەمی نەخۆشخانەکانی چیای سینا، قوتابخانەی پزیشکی ئیکان لە چیای سینا و سەنتەری دەروونی حاجییە. توێژینەوەکانی لە بوارە جیاوازەکاندا دەگرێتەوە لەوانە دەروونی، زانستە دەمارەکان و دەمارەکان، دەرمانسازی و دەرمانسازی، سیستەمی دڵ و خوێنبەرەکان و دڵ، و پزیشکی گشتی و ناوخۆیی. بەشدارییەکی بەرچاوی کردووە لە تێگەیشتن و چارەسەرکردنی نەخۆشییە دەروونییەکان، نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان و تێکچوونی مەعریفی، لەگەڵ چەندین بڵاوکراوە لە گۆڤارەکانی پێداچوونەوەی هاوتاکان. کارەکانی ڕۆڵی سەرەکییان هەبووە لە پێشخستنی زانیاری و ڕێبازەکانی چارەسەرکردن لەم بوارانەدا. دکتۆر جۆزێف ئای فریدمان لە ئاماژەی وەرگێڕانەکەدا هاتووە [5].
