ބީޕީސީ 157 10އެމްޖީ

▎ ބީޕީސީ 157 ސްޓްރަކްޗަރ

މަސްދަރު: ޕަބްކެމް

ސިކުނޑި: ޖީއީޕީޕީޕީޖީކޭޕީއޭޑީއޭޖީއެލްވީ މޮލިކިއުލަރ ފޯމިއުލާ: C 62H 98N 16O22 މޮލިކިއުލަރ ވެއިޓް: 1419.5ގ/މޮލް ސީއޭއެސް ނަންބަރު: 137525-51-0 ޕަބްކެމް ސީއައިޑީ: 9941957 ސިނޮނިމްސް: ބެޕެސިން

▎ ބީޕީސީ 157 ރިސާޗް

ބީޕީސީ 157 ގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟

ބީޕީސީ 157 އަކީ 15 އެމިނޯ އެސިޑް އިން އެކުލެވޭ ޕެޕްޓައިޑެއް ކަމަށާއި، މިއީ އިންސާނާގެ ގޭސްޓްރިކް ޖޫހުން ހޯދައި އެކަހެރި ކުރެވޭ ބޮޑީ ޕްރޮޓެކްޝަން ކޮމްޕައުންޑް (ބީޕީސީ) ގެ ސިކުނޑީގެ ބައެކެވެ. ތިރީގައި މިވަނީ ބީޕީސީ 157 އާއި ގުޅުންހުރި ދިރާސާގެ ފަހަތުގައިވާ ކަންކަމެވެ.

ދަ ބްރޭން-ގަޓް އެކްސިސް އަދި ބީޕީސީ 157: 

ސިކުނޑިއާއި ގޮހޮރުގެ މުޢާމަލާތުގައި ޕެޕްޓިޑަރޖިކް ގްރޯތް ފެކްޓަރސް ހިމެނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ސްޓޭބަލް ގޭސްޓްރިކް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157 އަކީ އިންފްލެމެޓަރީ ބަވަލް ޑިޒީޒް ޓްރައިލްތަކުގައި ރައްކާތެރި އަދި ފައިދާހުރި އެންޓި އަލްސަރ ޕެޕްޓިޑާޖިކް ބޭހެއް ކަމަށާއި މިހާރު މަލްޓިޕަލް ސްކްލޮރޯސިސް އަށް ޓްރައިލްތައް ކުރިއަށްދާ ކަމަށެވެ. މިއީ ގުދުރަތީ ގޮތުން އިންސާނާގެ ގޭސްޓްރިކް ޖޫހުގައި ހުންނަ އެއްޗެކެވެ ^[1] . ބީޕީސީ 157 އަކީ ރޮބަޓް ސެލް ޕްރޮޓެކްޝަންގެ އާ މެދުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކޮށް، ވިހަ އަސަރުތަކެއް ނެތި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޫކޯޒާގެ އިންޓެގްރިޓީ ދެމެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވެދާނެ އެއްޗެކެވެ.

އެއީ ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ބަލިތަކާއި ޕީރިއޮޑޮންޓައިޓިސް އާއި ފުރަމޭ އަދި ޕެންކްރިއޭޓިކް ލޭޝަންތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ އިތުރުން އެކި ޓިޝޫތަކާއި ޒަޚަމްތައް ރަނގަޅު ކުރުމުގައި ކާމިޔާބީ ހޯދާފައިވާ ކުންފުންޏެކެވެ. އަދި Egr-1 ޖީން، NAB2، FAK-paxillin، އަދި JAK-2 މަގުތައް ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރެއެވެ ^[1] .Bpc 157 ޕެރިފެރަލްކޮށް ދިނުމުން، އެއާ ގުޅޭ ފައިދާހުރި މަރުކަޒީ އަސަރުތައް ފުރަތަމަ ފެނެއެވެ. ބީޕީސީ 157 އިން ސެރޮޓޮނަރޖިކް އަދި ޑޮޕަމިނަރޖިކް ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ސިސްޓަމްގެ ވަކި ސްޓިމިއުލޭޝަން/ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ އެކިއެކި ސުލޫކީ އުދަނގޫތަކަށް ފައިދާހުރި އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން ބީޕީސީ 157 ގެ ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޓިވް އިފެކްޓްސް ކަމަށްވާ ސޮމަޓޯސެންސަރީ ނިއުރޯންތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި، ޕެރިފެރަލް ނާރވް ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، ޓްރޮމެޓިކް ބްރެއިން އިންޖަރީއަށްފަހު ޕްރޮގްރެޝަން ޕްރޮސެސްއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި، ކޯޑަލް ޕެރަލައިސިސް އާއި އެކު ސްޕައިނަލް ކޯޑް ކޮމްޕްރެޝަން ހުންނަ ކުދިންގެ އެކްސޯނަލް އަދި ނިއުރޯނަލް ނެކްރޮސިސް، ޑިމައިލިނޭޝަން އަދި ސިސްޓް އުފެދުން ހުއްޓުވުމާއި، ކޯޑަލް ފަންކްޝަން އަލުން އާލާކުރުން ހިމެނެއެވެ ^{[1] .} .

ގޭސްޓްރިކް ސެލް ޕްރޮޓެކްޝަން އަދި އޯގަން ޕްރޮޓެކްޝަންގައި ދައުރު: 

ބީޕީސީ 157 އަކީ ރޮބަޓްގެ ގޭސްޓްރިކް ސެލް ޕްރޮޓެކްޝަން/އެޑަޕްޓިވް ސެލް ޕްރޮޓެކްޝަން އަދި އޯގަން ޕްރޮޓެކްޝަންގެ ޕޮސިބިލް މީޑިއޭޓަރެއްގެ އިތުރުން ސެލިއޭގެ ސްޓްރެސް ރެސްޕޮންސްގެ އާ މީޑިއޭޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެކެވެ. ބީޕީސީ 157 އަކީ ގޭސްޓްރިކް ސެލްތައް ރައްކާތެރިކޮށްދީ، އެކިއެކި ގެއްލުން ހުރި މާއްދާތަކުން ބަނޑުގެ އިންޓެގްރިޓީ ދަމަހައްޓާ އެއްޗެކެވެ.

އެއީ ބަނގުރާއާއި ނޮން ސްޓިރޯއިޑަލް އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ގޭސްޓްރިކް އެޕިތެލިއަމް އާއި އެހެނިހެން އެޕިތެލިއަމް (ހަން، ފުރަމޭ، ޕެންކްރިއާސް، ހިތް، އަދި ސިކުނޑި ފަދަ) އަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ހުއްޓުވައިދޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ބީޕީސީ 157 އިން ގޭސްޓްރިކް އެންޑޯތެލިއަލް ޑެމޭޖް އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށް، އެހެން ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއާ ރައްކާތެރިކޮށް، ލޭހޮޅިތަކަށް ހެޔޮ އަސަރުކޮށް، ލޭގެ ދައުރުވުމުގެ އިންޓެގްރިޓީ ހަލުވިކަމާއެކު އަލުން ބިނާކޮށް، ޓިއުމަރ ކެޝެކްސިއާ، މަސްތައް އިސްރާފުވުމާއި، ޕްރޯ-އިންފްލެމެޓަރީ/ކެޗެކްޓިކް ސައިޓޮކިންސް އިތުރުވުން ފަދަ ކަންކަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށްދެއެވެ ^[2]. .

ވެސްކިއުލަރ އޮކްލޫޝަންގައި ފަރުވާގެ ދައުރު: 

ރޭޓްސްގައި ސުޕިރިއަރ މެސެންޓަރިކް އާޓާރީ އާއި ވެއިން އޮކްލޫޝަން ދިރާސާކުރުމުގައި ބީޕީސީ 157 އިން ކޮލެޓަރަލް މަގުތައް ހަލުވިކަމާއެކު އެކްޓިވޭޓް ކުރެވޭއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ސުޕީރިއަރ މެސެންޓަރިކް ވެއިން-އިންފިރިއަރ އެންޓިރިއަރ ޕެންކްރިއޭޓިކޯޑޫއޯޑެނަލް ވެއިން-ސުޕީރިއަރ އެންޓިރިއަރ ޕެންކްރިއޭޓިކޯޑިއުޑެނަލް ވެއިން-ޕައިލޮރިކް ވެއިން-ޕޯޓަލް ވެއިން ޕަތްވޭ، މެދު ކޮލިކް މެދުވެރިކޮށް އިންފިރިއަރ ވެނާ ކެވާއަށް ދާ ބަދަލު މަގުތައް ހިމެނެއެވެ ވެއިން އަދި އިންފިރިއަރ މެސެންޓަރިކް ވެއިންގެ އިތުރުން އިންފިރިއަރ އެންޓިރިއަރ ޕެންކްރިއޭޓިކޯޑިއުޑެނަލް އާޓާރީ އަދި އިންފިރިއަރ މެސެންޓަރިކް އާޓާރީ ވެސް ހިމެނެއެވެ.

ބީޕީސީ 157 އިން ސުޕީރިއަރ ސެޖިޓަލް ސައިނަސް، ޕޯޓަލް ވެއިން، އަދި އިންފިރިއަރ ވެނާ ކާވާ ހައިޕަރޓެންޝަން، އެއޯޓިކް ހައިޕޮޓެންޝަން، ޕެރިފެރަލް އަދި ސެންޓްރަލް އޭރިއާގައި ޕްރޮގްރެސިވް ވީނަސް އަދި އާޓިރިއަލް ތްރޮމްބޮސިސް އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށް، މަލްޓި އޯގަން ލޭޝަންސް، ހިތާއި ފުއްޕާމޭ، ފުރަމޭ، ކިޑްނީ، ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓް، ޚާއްޞަކޮށް ސިކުނޑީގައި ހުންނަ ލޭޝަން އަދި ޓިޝޫތަކުގައި އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް އަށް ލުއި ލިބިދެއެވެ ^{[3] .}.

ބަޑް-ޗިއާރީ ސިންޑްރޯމްގައި ދައުރު: ރޭޓްސްގައި ބަޑް-ޗިއާރީ ސިންޑްރޯމް މޮޑެލް (ސުޕްރަހެޕަޓިކް ވެނާ ކާވާ އޮކްލޫޝަން) ދިރާސާކުރުމުގައި، ބީޕީސީ 157 އިން އިންފިރިއަރ ވީނާ ކަވާ-އެޒިގޯސް ވެއިން (ހެމިއާޒައިގޯސް ވެއިން)-ސުޕީރިއަރ ވީނާ ކާވާ އަދި ޕޯޓަކަވަލް ޝަންޓްގެ ބައިޕާސް މަގުތައް ހަލުވިކަމާއެކު އުފެދިދާނެއެވެ ވެނާ ކާވާ ހައިޕަރޓެންޝަން، އެއޯޓިކް ހައިޕޮޓެންޝަން، އަދި ތްރޮމްބޮސިސް، އިލެކްޓްރޯކާޑިއޯގްރާމް ޑިސްއޯޑަރސް، އަދި ފުރަމޭ އަދި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓްގައި ހުންނަ ލޭޝަންތައް ލުއިކޮށްދެއެވެ. ލައިގޭޝަންގެ ތެރޭގައި ފުރަމޭގައި ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް އަދި މެލޯންޑިއަލްޑީހައިޑްގެ މިންވަރު އާދައިގެ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި އަގު ރޭންޖުގެ ތެރޭގައި ހުންނައިރު، ސީރަމް އެންޒައިމްތައް އިތުރުވުން ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެއެވެ ^{[4] .}.

ކޮވިޑް-19 ގައި ޕޮޓެންޝަލް ތެރަޕީޓިކް ރޯލް: 

ކޯވިޑް-19 އަކީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ސިސްޓަމިކް އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން އުފެދޭ ތްރޮމްބޮޓިކް އަދި ވެސްކިއުލަރ ބައްޔެއް ކަމަށާއި، މިއީ ސެންޓްރަލް ވެސްކިއުލަރ ޑިސްފެންޝަން އުފެދި، ކޮމްޕްލިކޭޝަންތަކާއި މަލްޓި އޯގަން ފެއިލްވުން މެދުވެރިވާ ބައްޔެކެވެ. ބީޕީސީ 157 އަކީ އެކި ބާވަތްތަކުގެ އެކި ގުނަވަންތަކުގެ ނިޒާމުތަކުގައި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ، ސައިޓޯޕްރޮޓެކްޓިވް، އަދި އެންޑޯތެލިއަލް ޕްރޮޓެކްޓިވް އަސަރުތަކެއް ކުރާ ޕެޕްޓައިޑެކެވެ. އެއީ ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް ދޫކުރުމާއި، ޓިޝޫ މަރާމާތުކުރުމާއި، ވެސްކިއުލަރ ރެގިއުލޭޝަން ޕްރޮޕަޓީސް އާއި ގުޅުންހުރި އެންޑޯތެލިއަލް ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް ސިންތޭޒް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ވެސްކިއުލަރ އިންޓެގްރިޓީއާއި އިމިއުން ރިސްޕޮންސް ރަނގަޅުކޮށް، ޕްރޯ އިންފްލެމެޓަރީ ސްޓޭޓް ދަށްކޮށް، ބަލީގެ ސީރިއަސްކަން ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އެހެންކަމުން ޕްރިވެންޓިވް އަދި ސަޕްލިމެންޓަރީ ޓްރީޓްމަންޓް މެތޯޑެއްގެ ގޮތުގައި އޭގެ ޕޮޓެންޝަލްއާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ ^[5] (ޑީކް އެސްއޭ، 2022).

ސިކުނޑި-ގުޓް އެކްސިސްގައި ބީޕީސީ 157 ގެ އަމަލުކުރާ ވަކި މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

ސިކުނޑި-ގުޓް އެކްސިސް އަކީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމާއި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓާ ދެމެދު އޮންނަ މުއާމަލާތް ހިމެނޭ ކޮމްޕްލެކްސް ޓޫ-ވޭ ކޮމިއުނިކޭޝަން ސިސްޓަމެއް ކަމަށާއި، އޭގައި ބީޕީސީ 157 މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ވިހަ އަސަރުތަކެއް ނެތި ރޮބަޓް ސެލް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އާ މެދުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި، ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ސެލްތައް ރައްކާތެރިކޮށް، ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓްގެ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަން ދަމަހައްޓައި، ސިކުނޑި-ގުޓް އެކްސިސްގެ ބެލެންސަށް އަސަރުކުރެއެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމެވެ. ބީޕީސީ 157 އިން ސެރޮޓޮނަރޖިކް އަދި ޑޮޕަމިނަރޖިކް ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެއެވެ. ބީޕީސީ 157 ޕެރިފެރަލްކޮށް ދިނުމުން ސިކުނޑީގެ ވަކި ސަރަހައްދުތަކެއްގައި (މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ނައިގްރޯސްޓްރިއޭޓަލް ސަރަހައްދުގައި) ސެރޮޓޮނިން ދޫވުން ބަދަލުވެ، ފައިދާހުރި މަރުކަޒީ އަސަރުތަކެއް ކުރާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ސިސްޓަމްގެ ވަކި ސްޓިމިއުލޭޝަނެއް/ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ އެކިއެކި ސުލޫކީ އުދަނގޫތަކަށް ފައިދާހުރި އަސަރުތަކެއް ކޮށްފާނެއެވެ. މިސާލަކަށް އާދަޔާ ހިލާފު ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ސިސްޓަމްތަކުގެ ސަބަބުން ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި ސެރޮޓޮނަރޖިކް އަދި ޑޮޕަމިނަރޖިކް ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. ތިންވަނަ ކަމަކީ ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޓިވް އަސަރުތަކެއް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. ބީޕީސީ 157 އަކީ ސޮމަޓޯސެންސަރީ ނިއުރޯންތައް ރައްކާތެރިކޮށްދީ، ނާރުތަކަށް އަނިޔާވެއްޖެނަމަ ނިއުރޯން ދިރިހުރުމާއި ފަންކްޝަނަލް ރިކަވަރީ ކުރިއެރުވުމާއި، ޕެރިފެރަލް ނާރު ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، ނާރު ކޮންޑަކްޝަން ފަންކްޝަން އަލުން ހޯދައިދީ، ޓްރޮމެޓިކް ބްރެއިން އިންޖަރީ ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މިސާލަކަށް ކޯޑަލް ޕެރަލައިސިސް، އެކްސޯނަލް އަދި ނިއުރޯނަލް ނެކްރޮސިސް، ޑީމައިލިނޭޝަން، އަދި ސިސްޓް އުފެދުމާއެކު ކުދިންގެ ސްޕައިނަލް ކޯޑް ކޮމްޕްރެޝަންގެ ހާލަތުގައި ބީޕީސީ 157 އިން ކޯޑަލް ފަންކްޝަން ސަލާމަތްކޮށްދީ، ބޭސް އޯވަޑޯޒް ނުވަތަ އެންސެފަލޯޕެތީގެ ސަބަބުން ނާރުތަކުގެ ނިޒާމާއި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓް ފަދަ ގުނަވަންތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ އާދައިގެ މަސައްކަތްތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ ^{[1] .}.

މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާކުރުމުގައި ބީޕީސީ 157 ގެ ވަކި މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

ބީޕީސީ 157 އިން ސެންޓްރަލް ނާރވަސް ސިސްޓަމްގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ގިނަ ޕޮޓެންޝަލް މެކޭނިޒަމްތަކެއް ފެނިފައިވެއެވެ. ސެރެބްރަލް އިސްކެމިކް ސްޓްރޯކްގެ މޮޑެލްގައި، ބީޕީސީ 157 އިން ނިއުރޯންތައް ރައްކާތެރިކޮށް، ވަކި ޖީން އެކްސްޕްރެޝަނަކަށް ސަޕޯޓްކޮށް، ބައިލެޓަރަލް ކޮމަން ކެރޮޓިޑް އާޓާރީ ކްލެމްޕިންގ އިން އުފެދޭ ސްޓްރޯކާއި ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ކުރިމަތިލައެވެ. އެއީ ރޭޓްސްގެ ސިކުނޑީގެ ނިއުރޯންތަކަށް ލިބޭ ދިގުދެމިގެންދާ ގެއްލުންތައް ހައްލުކޮށްދޭއިރު، ޑިސްޓާބްޑް މެމޮރީ، މޮޓޯ، އަދި ކޯޑިނޭޝަން ޤާބިލުކަން ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އިސްކެމިކް ސްޓްރޯކްގެ ސަބަބުން ނިއުރޯނަލްތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކަށް ސީދާ ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރު ކުރާއިރު، ހިޕޯކެމްޕަލް ޓިޝޫގައި ވަކި ޖީންތަކެއް އެކްސްޕްރެސް ކުރުމަށް ވެސް އެހީތެރިވެދެއެވެ. އެއީ ވަކި ޖީންތަކެއްގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ނިއުރޯންތަކުގެ ދިރިހުރުމާއި ފަންކްޝަނަލް ރިކަވަރީ އަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ ^{[6] .} .

ބީޕީސީ 157 ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކާމިޔާބު އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން މެކޭނިޒަމްތަކުގެ މިސާލުތައް؛ ލޯކަލް އަދި ސިސްޓަމިކް ހުރިހާ ރޫޓެއްގައި ވެސް ޕޮޒިޓިވް ޝިފާ ނަތީޖާތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެ އެވެ

މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް ^[7]

ޝިޒޯފްރެނިއާއަށް ބީޕީސީ 157 އިން ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް ނިޒާމާއި ޑޮޕަމިން ނިޒާމާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޑޮޕަމިން ނިޒާމުގެ އެކިއެކި އާދަޔާ ހިލާފު ކަންތައްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށް، ޝިޒޯފްރެނިއާގެ އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުވެއެވެ. އެއީ ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް ނިޒާމާއި އެމްފެޓަމިން، އެޕޯމޯފިން، އެމްކޭ-801، އަދި ކްރޮނިކް މެތައިލްފެނިޑޭޓް ދިނުމާ ދެމެދު އޮންނަ ކޮމްޕްލެކްސް ގުޅުމަށް ހައްލެއް ހޯދައިދެވޭ ކަމެކެވެ. އަދި ޑޮޕަމިން ސިސްޓަމްގެ އެކިއެކި އާދަޔާ ހިލާފު ކަންތައްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރެވޭއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ޑޮޕަމިން ރިސެޕްޓަރ ބްލޮކޭޑް، ރިސެޕްޓަރ ހައިޕަރސެންސިޓިވިޓީ އުފެދުމާއި، ރިސެޕްޓަރ އެކްޓިވޭޝަން، މާބޮޑަށް ރިލީޒްވުން، ނައިގްރޯސްޓްރިއޭޓަލް ޑެމޭޖް، އަދި ވެސިކިއުލަރ ޑިޕްލީޝަން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ ^. .

މީގެ އިތުރުން އާ ވައްތަރެއްގެ ސައިޓޯޕްރޮޓެކްޓިވް މީޑިއޭޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ބީޕީސީ 157 އިން ސެރޮޓޮނަރޖިކް އަދި ޑޮޕަމިނަރޖިކް ސިސްޓަމްތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ސުލޫކީ އުދަނގޫތަކަށް ފައިދާހުރި އަސަރުކޮށް، ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޓިވް އަސަރު މެދުވެރިކޮށް ސޮމަޓޯސެންސަރީ ނިއުރޯންތައް ރައްކާތެރިކޮށް، ޕެރިފެރަލް ނާރު ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވައި، ޓްރޮމެޓިކް ބްރެއިން އިންޖަރީގެ ކުރިއެރުމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށް، ކޯޑަލް ފަންކްޝަން އަލުން ހޯދައިދެއެވެ. މިއީ އާ ވައްތަރެއްގެ ސައިޓޯޕްރޮޓެކްޓިވް މީޑިއޭޓަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކޮށް، ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޫކޯޒާގެ އިންޓެގްރިޓީ ދެމެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވެ، މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ބަލިތަކަށް ނުސީދާ ފަރުވާގެ އަސަރު ކޮށްފާނެ އެއްޗެކެވެ. އަދި ސެރޮޓޮނަރޖިކް އަދި ޑޮޕަމިނަރޖިކް ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ސިސްޓަމްގެ ވަކި (މާބޮޑަށް) ސްޓިމިއުލޭޝަން/ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ އެކިއެކި ސުލޫކީ އުދަނގޫތަކަށް ފައިދާހުރި އަސަރުތަކެއް ކޮށް، އަދި ހަމައެއާއެކު ސޮމަޓޯސެންސަރީ ނިއުރޯންތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި، ޕެރިފެރަލް ނާރު ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، ޓްރޮމެޓިކް ސިކުނޑީގެ އަނިޔާއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުން ފަދަ ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޓިވް އަސަރުތައް ވެސް ކޮށްފާނެއެވެ. ސްޕައިނަލް ކޯޑް ކޮމްޕްރެޝަން ހުންނަ ކުދިންގެ އެކްސޯނަލް އަދި ނިއުރޯނަލް ނެކްރޮސިސް، ޑިމައިލިނޭޝަން، އަދި ސިސްޓް އުފެދުމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށް، ކޯޑަލް ފަންކްޝަން އަލުން ހޯދައިދިނުން ^{[1] .} .

ބީޕީސީ 157 އާއި ގުޅުންހުރި ދިރާސާތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟

ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޓެންޝަލް ޓްރީޓްމަންޓެއްގެ ގޮތުގައި: 

2019 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ކޮރޯނާވައިރަސް ޑިޒީޒް 2019 (ކޮވިޑް-19) ގެ ސަބަބުން މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމެއް ފެށުނެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކޯވިޑް-19 އަކީ ބޮޑު ތަނުން ސިސްޓަމިކް އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ތްރޮމްބޮޓިކް އަދި ވެސްކިއުލަރ ބައްޔެއް ކަމުން ސެންޓްރަލް ވެސްކިއުލަރ ފުންކްޝަން އަށް ބުރޫއެރުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ ^[5] . ކޮވިޑް-19 ޖެހިފައިވާ ބަލިމީހުންނަށް އެކިއުޓް ރެސްޕިރޭޓަރީ ޑިސްޓްރެސް ސިންޑްރޯމް، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ކޮމްޕްލިކޭޝަންސް، ލިވަރ އިންޖަރީ، އަދި ނާރވް އިންޖަރީ ފަދަ މަލްޓި އޯގަން ފެއިލްވުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އެނިމަލް މޮޑެލް ޑޭޓާއަށް ބިނާކޮށް ދިރާސާވެރިން ވަނީ ކޮވިޑް-19ގެ ކްލިނިކަލް މެނޭޖްމަންޓް ރަނގަޅު ކުރުމުގައި އާ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ބީޕީސީ 157 ގެ ދައުރާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާކޮށްފަ އެވެ. ބީޕީސީ 157 އަކީ އެކި ބާވަތްތަކުގެ އެކި ގުނަވަންތަކުގެ ނިޒާމުތަކުގައި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ، ސައިޓޯޕްރޮޓެކްޓިވް، އަދި އެންޑޯތެލިއަލް ޕްރޮޓެކްޓިވް އެފެކްޓްސް ދައްކާ ޕެޕްޓައިޑެކެވެ. ބީޕީސީ 157 އިން ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް (އެންއޯ) ރިލީޒް ކުރުމާއި، ޓިޝޫ މަރާމާތުކުރުމާއި، ވެސްކިއުލަރ ރެގިއުލޭޝަން ޕްރޮޕަޓީސް އާއި ގުޅުންހުރި އެންޑޯތެލިއަލް ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް ސިންތޭޒް (eNOS) އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ވެސްކިއުލަރ އިންޓެގްރިޓީ އާއި އިމިއުން ރިސްޕޮންސް ރަނގަޅުކޮށް، ޕްރޯ އިންފްލެމެޓަރީ ސްޓޭޓް ދަށްކޮށް، ބަލީގެ ސީރިއަސްކަން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. އެހެންކަމުން ޕްރިވެންޓިވް އަދި އެޑްޖުވެންޓް ޓްރީޓްމަންޓް މެތެޑެއްގެ ގޮތުގައި އޭގެ ޕޮޓެންޝަލްއާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

މަސްކިއުލޯސްކެލިޓަލް ސޮފްޓް ޓިޝޫގެ ޝިފާ އަވަސްކުރުން: 

ސޮފްޓް ޓިޝޫއަށް ލިބޭ އަނިޔާތަކަށް ފަރުވާކުރުމުގައި ބީޕީސީ 157 ގެ ދައުރާ ބެހޭ ރިވިއުއެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ ^[7] .މިވަގުތު ބީޕީސީ 157 ދިރާސާކުރާ ހުރިހާ ތަޖުރިބާތަކުންވެސް ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި އެކި ބާވަތުގެ އަނިޔާތަކަށް (ޓްރޮމެޓިކް އަދި ސިސްޓަމިކް އިންޖަރީތަކާއި ތަފާތު ސޮފްޓް ޓިޝޫ އިންޖަރީތައް ހިމެނޭގޮތަށް) ބީޕީސީ 157 އިން އެއްގޮތަކަށް ޕޮޒިޓިވް އަދި ރެޕިޑް ހީލިންގ އެފެކްޓެއް ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދާ ހަމައަށް ގިނަ ދިރާސާތައް ކޮށްފައިވަނީ ކުދި ރޮޑެންޓް މޮޑެލްތަކުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، ބީޕީސީ 157 ގެ ފައިދާ އިންސާނުންގެ ކިބައިގައި ކަށަވަރުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ބީޕީސީ 157 އަކީ ސާފުކޮށް ވަރަށް ބޮޑު ފުރުސަތެއް އޮތް އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ލޯ ވެސްކިއުލަރ އަދި ލޯ ސެލްއުލަރ ސޮފްޓް ޓިޝޫ (ޓެންޑަންސް އަދި ލިގަމެންޓްސް ފަދަ) އަށް ލިބޭ އަނިޔާތަކަށް ކޮންޒަރވޭޓިވް ފަރުވާއަށް ނުވަތަ އިތުރަށް ތަރައްޤީވުމަށްފަހު ރަނގަޅުވުމަށް އެޑްޖުވެންޓަކަށް ވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސްކެލެޓަލް މަސްތަކުގެ އަނިޔާގެ މޮޑެލްއިން ދައްކާ ގޮތުގައި ބީޕީސީ 157 ގެ ސަބަބުން ސީދާ ޓްރޮމާގެ ސަބަބުން ލިބޭ އަނިޔާތަކަށް ފައިދާހުރި އަސަރު ކުރުމެއް ނޫން ކަމަށާއި ހައިޕަރކެލިމިއާ އާއި ހައިޕަރމެގްނީސިމިއާ ހިމެނޭ ނިޒާމީ އަނިޔާތަކަށް ވެސް ފައިދާހުރި އަސަރުތަކެއް ކުރާ ކަމަށެވެ.

ސްޕައިނަލް ކޯޑް އިންޖަރީއަށްފަހު މޮޓޯ ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކުރުން: 

ދިރާސާވެރިން ވަނީ ރަނގަޅަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ރޭޓް މޮޑެލްއެއް ބޭނުންކޮށްގެން ސްޓޭބަލް ގޭސްޓްރިކް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް Bpc 157 އިން ސްޕައިނަލް ކޯޑް އިންޖަރީ ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެއްކަން ދައްކާފައެވެ ^[8] . މީގެ ކުރިން ކުރެވުނު ދިރާސާތަކުން ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި ބީޕީސީ 157 އަކީ ޕެރިފެރަލް (ސައިޓިކް ނާރވް) ނާރު ޓްރާންސެކްޝަން/އެނަސްޓޮމޯސިސް ގެ ނަތީޖާތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށް، ނާރުތައް ރަނގަޅުވުމާއި، ސިކުނޑީގެ ޓްރޮމާއާއި، އެކިއެކި އެންސެފަލޯޕެތީތައް ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އިންފްލެމެޓަރީ ބަވަލް ޑިޒީޒް ޓްރައިލްތަކާއި މަލްޓިޕަލް ސްކްލޮރޯސިސް ޓްރައިލްތަކުގައި އެންޓި އަލްސަރ ޕެޕްޓައިޑްގެ ގޮތުގައި ބީޕީސީ 157 ބޭނުންކޮށްފައިވެއެވެ. އެއް ދިރާސާއެއްގައި ރޭޓްސް އަށް ސްޕައިނަލް ކޯޑް އަށް އަނިޔާވުމަށްފަހު ބީޕީސީ 157 (200 ނުވަތަ 2μg/kg) ނުވަތަ ނޯމަލް ސެލައިން (5ml/kg) ގެ އެއްފަހަރު އިންޓްރާޕެރިޓޯނިއަލް އިންޖެކްޝަން ދީފައިވެއެވެ. އަނިޔާވި ހުރިހާ ރޭޓްސް އިން ވެސް ބީޕީސީ 157 އަށް ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު މެދުނުކެނޑި ރަނގަޅުވުން ފެނިފައިވާއިރު، ކްލިނިކަލް ޓޭލް މޮޓޯ ފަންކްޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުވެ، ސެލްފް މުޓިލޭޝަން ބިހޭވިއަރ އެއް ނެތެވެ؛ ސްޕަސްމް މައްސަލަ ހައްލުވީ 15 ވަނަ ދުވަހު؛ މައިކްރޯސްކޯޕްގެ ދަށުން (7 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން) ހުދު މާއްދާގައި ވެކިއުލް އާއި އެކްސޯނަލް ގެއްލުން، އަޅި މާއްދާގައި އިޑިމާ، އަދި ބީޕީސީ 157 ރޭޓްސް ގައި މޮޓޯ ނިއުރޯންސް ގެއްލުމުގެ އިތުރުން ރޭޓް ކޯޑަލް ނާރުގައި ބޮޑެތި މައިލިނޭޓެޑް އެކްސަންސްގެ އަދަދު މަދުވުމުން ބޮޑުތަނުން ކޮންޓްރެކްޓް ކުރެވުނެވެ. އިލެކްޓްރޯމައިއޯގްރާމް ރެކޯޑިންގްސް އިން ދައްކާ ގޮތުގައި ދޫނި މަސްތަކުގައި މޮޓޯ ޔުނިޓް ޕޮޓެންޝަލްސް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދިރާސާވެރިން ވަނީ އިތުރު ތަޖުރިބާއެއް ވެސް ކޮށްފައެވެ. ސްޕައިނަލް ކޯޑަށް އަނިޔާވިތާ 4 ދުވަސް ފަހުން ބީޕީސީ 157 ދިންއިރު، ބީޕީސީ 157 (10μg/kg, 0.16μg/mL, 12ml/rat/day) ބޯފެން މެދުވެރިކޮށް 4 ހަފްތާ ވަންދެން ދިންއިރު، ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕަށް ދިނީ ހަމައެކަނި ބޯފެނެވެ. މި ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ބީޕީސީ 157 އިން ފަރުވާ ދިން ކުދިންގެ ކިބައިން ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ފެނި، ފުރިހަމައަށް ރަނގަޅުވާންދެން ރަނގަޅުވަމުން ދިޔައެވެ.

ސްޕައިނަލް އިންސްޓޭބިލިޓީއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުން: 

ރޭޓްސްގެ ސްޕައިނަލް އިންސްޓޭބިލިޓީ އުފެއްދުމަށްޓަކައި ދިރާސާވެރިން ބައިލެޓަރަލް ފެސްޓެކްޓޮމީއަށް ފޯކަސްކޮށް ބޯފެނުގައި ސްޓޭބަލް ގޭސްޓްރިކް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157 ގެ ފަރުވާގެ ފައިދާތައް ހޯދިފައިވެއެވެ ^[9] އެންސެފަލޯޕެތީސް އެވެ. މި ދިރާސާގައި ރޭޓްސް އަށް ފުރިހަމަ ބައިލެޓަރަލް އެލް3-އެލް4 ފެސްޓެކްޓޮމީ ދީފައިވާއިރު، އޮޕަރޭޝަނަށްފަހު ބީޕީސީ 157 (10ng/kg, 0.16ng/mL, 12ml/rat/day) ނުވަތަ ހަމައެކަނި ބޯފެން ދީފައިވެއެވެ. ރޭޑިއޮލޮޖިކަލް އިވެލުއޭޝަންތައް ހެދީ 1 ވަނަ ހަފްތާއާއި 8 ވަނަ ހަފްތާގައި ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން 1 ވަނަ ހަފްތާގައި ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕާއި Bpc 157 ގްރޫޕްގެ ކުދިންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ޕްލޭނެއްގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޑިފޯމިޓީއެއް ނުފެނުމާއި، އިންޓަރވަރޓެބްރަލް ޑިސްކް ސްޕޭސްއަށް އަސަރު ނުކުރާހެން ހީވުމާއި، ސާޖިކަލް ލެވެލްގެ ނިއުރަލް ފޯރަމަން ކުޑަކޮށް ފުޅާވެ، Bpc 157 ބޯ ގްރޫޕްގެ ކުދިންގެ ގައިގައި 1 ޖުމްލަ ކަށީގެ ޑެންސިޓީ މަތިވުން. 8 ވަނަ ހަފްތާގައި އެއްވެސް ޕްލޭނެއްގައި ދެ ގްރޫޕްގެ ކުދިންގެ ގައިގައި ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޑިފޯމިޓީއެއް ނުފެނުމާއި، އިންޓަރވަރޓެބްރަލް ޑިސްކް ސްޕޭސްއަށް އަސަރެއް ނުކުރުމާއި، ސާޖިކަލް ލެވެލްގައި ނިއުރަލް ފޯރަމަން ކުޑަކޮށް ފުޅާވެ، ބީޕީސީ 157 ގްރޫޕްގެ ކުދިންގެ ކަށީގެ ޑެންސިޓީ މާބޮޑުތަނުން މަތިވެ، ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕްގައި ފެންނަ ރެންޑަމް ޕެޓަރނެއްގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ކެލަސް އުފެދުމުގެ ދަތިކަން ހުއްޓެވެ. މީގެ އިތުރުން ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕްގެ ރޭޓްސް އިން އިންޖަރީ އިންޑަކްޝަން އަށް ފަހު ވަގުތުން މޮޓޯ އިމްޕެއަރމަންޓް ފާހަގަ ކުރެވޭއިރު، ބީޕީސީ 157 ބޯ ގްރޫޕްގެ ރޭޓްސް އިން މި މޮޓޯ އިމްޕެއަރމަންޓް މުޅިން ކޮންޓްރޯލް ކުރިއެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، ބީޕީސީ 157 ގެ މައިގަނޑު އަގު އޮތީ އޭގެ އެންޑޯޖެނަސް އަދި މަލްޓި ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓަރީ ސިފަތަކުގައި ކަމަށާއި، މިއީ ރިފްރެކްޓަރީ އިންފްލެމޭޝަން، ޓިޝޫ ޑިފެކްޓްސް، އަދި ނިއުރޯސައިކިއޭޓްރިކް ބަލިތަކަށް އާ ހައްލުތައް ފޯރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ސްޕޯޓްސް ޓްރޯމާގެ ދާއިރާއިން މަސްތަކާއި ޓެންޑަންސް އަދި ލިގަމެންޓް ފަދަ ޓިޝޫތައް މަރާމާތުކޮށް އާލާވުން އަވަސްކޮށްދީ، ރަނގަޅުވާ ވަގުތު ކުރުކޮށްދީ، ސީރިއަސް ޓްރޮމާއަށް ރަނގަޅު ފަރުވާގެ އަސަރެއް ކޮށްދެއެވެ. އަނދާފައިވާ ތަންތަނަށް ފަރުވާކުރުމުގައި ބީޕީސީ 157 އިން އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތަކުގެ ބަޔޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ކަމަށްވާ ޕްރޮލިފަރޭޝަން، މައިގްރޭޝަން، އަދި ޓިއުބިއުލް ފޯރމޭޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްދީ، ފިހިފައިވާ ޒަޚަމްތައް މަރާމާތުކުރުން އަވަސްކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރެއް ކޮށްދީ، ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް އަލްސަރސް ރަނގަޅުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ބަލިތައް ހުއްޓުވައި ލުއިކޮށްދެއެވެ. އަދި ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޝަންގައި ވެސް ބީޕީސީ 157 އިން ޕޮޓެންޝަލް ދައްކައި، އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ދަށްކުރުމާއި އެޕޮޕްޓޮސިސް ހުއްޓުވުން ފަދަ މެކޭނިޒަމްތަކުގެ ތެރެއިން ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު ރައްކާތެރިކޮށްދެ އެވެ. އަދި ޕެންކްރިއާސް، ލިވަރ، އަދި ހިތަށް ފަދަ އިންސާނާގެ ގުނަވަންތަކަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރު ކުރާއިރު، މަލްޓިފަންޝަނަލް ޕެޕްޓައިޑެއްގެ ގޮތުގައި އޭގެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބަޔޮލޮޖިކަލް އަސަރުތައް ދައްކުވައިދެއެވެ.

ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން

މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.

ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ

ޕްރެޑްރަގް ސިކިރިސިސް އަކީ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޒާގްރެބް، ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ސާރާޖެވޯ، އެސްޗް މެޑް، ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޖޭޖޭ ސްޓްރޮސްމޭޔަރ އޮސިޖެކް، އަދި ރަޖަރ ބޮސްކޯވިޗް އިންސްޓިޓިއުޓް ފަދަ އެތައް ތައުލީމީ މުއައްސަސާތަކަކާ ގުޅިފައިވާ އިލްމުވެރިއެކެވެ. އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގައި ފާމަކޯލޮޖީ އެންޑް ފާމަސީ، ބަޔޯކެމިސްޓްރީ އެންޑް މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ، ގޭސްޓްރޯއެންޓަރޮލޮޖީ އެންޑް ހެޕަޓޮލޮޖީ، ފިޒިއޮލޮޖީ، އަދި ސެލް ބަޔޮލޮޖީ ފަދަ ބައެއް ދާއިރާތައް ހިމެނެއެވެ.

ސިކިރިކްގެ ޓީމުން ވަނީ ނިއުރަލް އިންޖަރީ އާއި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް އަލްސަރުގައި ބީޕީސީ157 ގެ ދައުރު ހިމެނޭ ގޮތަށް އެކި ގުނަވަންތަކާއި ޓިޝޫތަކަށް ކުރާ ސައިޓޯޕްރޮޓެކްޓިވް އަސަރުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ގިނަ ދިރާސާތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ. އަދި ފާމަކޯލޮޖިކަލީ އެކްޓިވް މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ ބީޕީސީ އުފެއްދުމުގެ ޕޭޓެންޓް ލިބިފައިވާއިރު، އޭގެ ތައްޔާރުކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާއި ފަރުވާގެ އެޕްލިކޭޝަންތައް ހިމެނެއެވެ.ސިކިރިކް ޕިސް އަކީ ޢިލްމީ ދާއިރާއިން އިޙްތިރާމް ލިބިގެންވާ ބޭފުޅެކެވެ.

▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް

[1] ސިކިރިކް ޕީ، ސެއިވަރތް އެސް، ރޫކްމަން އާރ، އެޓް އަލް. ބްރޭން-ގަޓް އެކްސިސް އެންޑް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157: ތިއަރީ އެންޑް ޕްރެކްޓިކަލް އިމްޕްލިކޭޝަންސް[ޖޭ]. ކަރަންޓް ނިއުރޯފާމަކޯލޮޖީ، 2016،14(8):857-865.ޑީއޯއައި:10.2174/1570159އެކްސް 13666160502 153022.

[2] ސިކިރިކް ޕީ، ހާމް ކޭ، ބްލަގައިކް އޭބީ، އެޓް އަލް. ސްޓޭބަލް ގޭސްޓްރިކް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157، ރޮބަރޓްސް ސްޓޮމޭކް ސައިޓޯޕްރޮޓެކްޝަން/އެޑަޕްޓިވް ސައިޓޯޕްރޮޓެކްޝަން/އޯގަނޯޕްރޮޓެކްޝަން، އަދި ސެލިއީގެ ސްޓްރެސް ކޮޕިންގ ރެސްޕޮންސް: ޕްރޮގްރެސް، އެޗީވްމަންޓްސް، އެންޑް ދަ ފިއުޗަރ[J]. ގަޓް އެންޑް ލިވަރ، 2020،14(2):153-167.DOI:10.5009/gnl18490.

[3] ކްނެޒެވިޗް އެމް، ގޮޖްކޮވިޗް އެސް، ކްރެޒިޗް އައި، އެޓް އަލް. އޮކްލޫޑްޑް ސުޕީރިއަރ މެސެންޓަރިކް އާޓާރީ އެންޑް ވެއިން. ސްޓޭބަލް ގޭސްޓްރިކް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157[ޖޭ] އިން ތެރަޕީ ދިނުން. ބަޔޯމެޑިސިންސް، 2021،9(7).ޑީއޯއައި:10.3390/ބަޔޯމެޑިސިންސް9070792.

[4] ގޮޖްކޮވިޗް އެސް، ކްރެޒިޗް އައި، ވްރޑޮލްޖަކް ބީ، އެޓް އަލް. ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157 އިން ރޭޓްސް ގައި އިންފިރިއަރ ކެވަލް ވެއިން، ބަޑް-ޗިއާރީ ސިންޑްރޯމް މޮޑެލްގެ ސުޕްރަހެޕަޓިކް އޮކްލޫޝަން ހައްލުކުރެއެވެ.[J]. ވޯލްޑް ޖާނަލް އޮފް ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖީ، 2020،11(1):1-19.DOI:10.4291/wjgp.v11.i1.1.

[5] ކޯވިޑް-19 އަށް ޕޮޓެންޝަލް ޓްރީޓްމަންޓެއްގެ ގޮތުގައި ޑީކް އެސް އޭ ބީޕީސީ 157[ޖ]. މެޑިކަލް ހައިޕޮތެސިސް، 2022،158.ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.މެހީ.2021.110736.

[6] ވުކޯޖެވިޗް ޖޭ، މިލާވިޗް އެމް، ޕެރޮވިޗް ޑީ، އެޓް އަލް. ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157 އަދި މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު[J]. ނިއުރަލް ރިޖެނެރޭޝަން ރިސާޗް، 2022،17(3):482.ޑީއޯއައި:10.4103/1673-5374.320969.

[7] ގްވައިޔަރ ޑީ، ރެގް އެންއެމް، ވިލްސަން އެސް އެލް.ގޭސްޓްރިކް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބޮޑީ ޕްރޮޓެކްޝަން ކޮމްޕައުންޑް ބީޕީސީ 157 އަދި މަސްކިއުލޯސްކެލިޓަލް ސޮފްޓް ޓިޝޫ ހީލިންގ އަވަސްކުރުމުގައި އޭގެ ދައުރު[J]. ސެލް އެންޑް ޓިޝޫ ރިސާޗް، 2019،377(2):153-159.DOI:10.1007/s00441-019-03016-8.

[8] ޕެރޮވިޗް ޑީ، ކްރެޒިޗް އައި، ޑޮކުޒޮވިޗް އެސް، އެޓް އަލް. ސްޓޭބަލް ގޭސްޓްރިކް ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157 ރެޓް ސްޕައިނަލް ކޯޑް އިންޖަރީއަށްފަހު މޮޓޯ ފަންކްޝަން ރަނގަޅުވެއެވެ[J]. ފަސޭބް ޖާނަލް، 2019،33.https://doi.org/10.1096/fasebj.2019.33.1_ސަޕްލިމެންޓް.822.5.

[9] ޑޮކުޒޮވިޗް އެސް، ބެބެކް އައި، ޕެރޮވިޗް ޑީ، އެޓް އަލް. ޕެންޓަޑެކަޕެޕްޓައިޑް ބީޕީސީ 157[ޖޭ] އިން ކައުންޓަރ ކުރެވިފައިވާ ކުދިންގެ ސްޕައިނަލް އިންސްޓޭބިލިޓީ. ފަސޭބް ޖާނަލް، 2019،33.https://doi.org/10.1096/fasebj.2019.33.1_ސަޕްލިމެންޓް.822.3.

މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.  

މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.