ކެގްރިލިންޓައިޑް 5އެމްޖީ

▎ ކެގްރިލިންޓައިޑް ސްޓްރަކްޗަރ

▎ ކެގްރިލިންޓައިޑް ރިސާޗް

ކެގްރިލިންޓައިޑްގެ އަސްލަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟

ކެގްރިލިންޓައިޑް—އެމިލިން އެނަލޮގް:

އެމިލިން އަކީ ޕެންކްރިއޭޓިކް އައިލެޓް β ސެލްތަކުން ނިކުންނަ ހޯރމޯނެކެވެ. ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޝަރުތުތަކުގެ ދަށުން އިންސިއުލިން އާއި ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރާ އަދި މުހިންމު ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތަކެއް ގިނަ އެއްޗެކެވެ.

ފުރަތަމަ ކަމަކަށް އެމިލިން އަކީ ފުރިހަމަކަން އުފެއްދުމާއި ކާނާ ކެއުން މަދުކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އޭގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމްގައި ބޮޑަށް ހިމެނެނީ ހަތަރުވަނަ ވެންޓްރިކަލްގެ ބިންގަލުގައި ހުންނަ އޭރިއާ ޕޯސްޓްރެމާގައި ހުންނަ ރިސެޕްޓަރސް އެކްޓިވޭޓް ކުރުމެވެ. މި ނިއުރަލް ސިގްނަލްތައް ކުރިމަތީ ސިކުނޑިއަށް ފޯރުކޮށްދެނީ ނިއުކްލިއަސް އޮފް ދަ ސޮލިޓަރީ ޓްރެކްޓް މެދުވެރިކޮށެވެ. ހަމައެއާއެކު، ލެޓަރަލް ޕެރަބްރެޗިއަލް ނިއުކްލިއަސް މެދުވެރިކޮށް ލެޓަރަލް ހައިޕޮތެލަމިކް އޭރިއާ އާއި އެހެނިހެން ހައިޕޮތެލަމިކް ނިއުކްލިއަރ ގްރޫޕްތަކަށް ވެސް ފޯރުކޮށްދެވިދާނެއެވެ. އެމިލިން އަކީ ޖަރާސީމުގެ ސެޓިއޭޓީ ސެންޓަރ ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށް ޖަނަވާރުތަކުގައި ކާނާ ކެއުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުންނަ އެއްޗެކެވެ ^{[1] .}.

އެމިލިން އަކީ ގްލޫކޯޒް ހޯމޯސްޓޭސިސް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރި އެއްޗަކަށް ވާއިރު، މިއީ އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ވެސް ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައިގެން ލިބޭ އެއްޗެކެވެ ^[2] . މި ފަންކްޝަނަކީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށް ވަރަށް ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ އަދި ހަކުރުބަލި ފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު މުހިންމުކަމެއް ލިބިފައިވާ ފަންކްޝަނެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން އެމިލިން އިން އޭގެ އަސަރުތައް ކުރަނީ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރސް ދޫކުރުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެންނެވެ. މިސާލަކަށް ކުދިންގެ ހައިޕޮތެލަމަސްގައި ޑޮޕަމިން ދޫވުން ހުއްޓުވާއިރު، ނޯރެޕިނެފްރިން އަދި ސެރޮޓޮނިން އަށް ނިސްބަތުން ކުޑަ އަސަރެއް ކުރެއެވެ ^[3] . ގްލޫކޯޒް ހޯމޯސްޓޭސިސްގެ ކޮންޓެކްސްޓްގައި އެމިލިން އިން އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ދަމަހައްޓައިގެން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ސްޓެބިލިޓީ ދަމަހައްޓައިދެއެވެ. އޭގެ މެކޭނިޒަމްތަކުގެ ތެރޭގައި ސީދާ ޕެންކްރިއޭޓިކް އައިލެޓް α ސެލްތަކަށް އަމަލުކުރުމާއި، ހައިޕޮތެލަމަސްގައި ނިއުރަލް ސިގްނަލް ޓްރާންސްޑަކްޝަން މެދުވެރިކޮށް ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓް ކުރުން ހިމެނެއެވެ. ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ތެރޭގައި β ސެލްތައް ހަލާކުވުމުން އިންސިއުލިން މަދުވުމުގެ އިތުރުން ސީ-ޕެޕްޓައިޑް އާއި އެމިލިން ވެސް ސެކްރެޝަން ދަށްވެއެވެ. އެމިލިން އަކީ ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުމާއި ކެއުމަށްފަހު ހެޕަޓިކް ގްލޫކޯޒް އުފެއްދުން ހުއްޓުވައި، އާޚިރުގައި ކެއުމަށްފަހު ލޭގެ ގްލޫކޯޒް އުފުލުން ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެއްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ ^[4] . މީގެ އިތުރުން އެމިލިން އިން ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްކޮށް، މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު މެދުވެރިކޮށް ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޕެރިސްޓަލްސިސް ހުއްޓުވައި، ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓްގައި ކާނާ ދިރިއުޅޭ ވަގުތު ދިގުކޮށްދީ، ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ހަލުވިކަމާއެކު އިތުރުވުން ހުއްޓުވައެވެ.

އެހެންނަމަވެސް އެމިލިންގެ ހާފް ލައިފް ނިސްބަތުން ކުރު ކަމުން އޭގެ ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަން ހަނިވެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާއަށް އެޑްޖުވެންޓް ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރު ހުރި އެމިލިން އެނަލޮގް ޕްރަމްލިންޓައިޑް ދުވާލަކު ތިން ފަހަރު ދޭން ޖެހެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ބަލިމީހުންނަށް އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވުމުގެ އިތުރުން އެމީހުންގެ ކޮމްޕްލައިންސް ކުޑަވެގެންދެއެވެ ^[5] . ގުދުރަތީ އެމިލިންގެ ކުރު ހަފް ލައިފްގެ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ކެގްރިލިންޓައިޑް ވަނީ ދިގު މުއްދަތަކަށް އަމަލުކުރާ އެނަލޮގެއްގެ ގޮތުގައި އުފައްދާފައެވެ. ކެގްރިލިންޓައިޑް އުފެދުމަކީ ގުދުރަތީ އެމިލިންގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތަކުގެ ފުން ވިސްނުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެކެވެ. އެއީ ކްލިނިކަލް ފަރުވާގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައިދިނުމަށްޓަކައި ބޭހުގެ ސްޓެބިލިޓީއާއި ދިގު މުއްދަތަކަށް އަމަލުކުރާ ޕްރޮޕަޓީތައް އިތުރުކުރުމުގެ އިތުރުން އެމިލިންގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް ސިމިއުލޭޓްކުރުމެވެ.

ކެގްރިލިންޓައިޑްގެ ޕޮޓެންޝަލް އެންޑް ފާމަކޯލޮޖިކަލް ޕްރޮޕަޓީސް

ކެގްރިލިންޓައިޑަކީ ފަލަވުމާއި ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާ އާ ދިގު މުއްދަތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ އެމިލިން އެނަލޮގެކެވެ. މިއީ ލިޕިޑޭޓެޑް އަދި ސްޓޭބަލް ދިގު މުއްދަތަކަށް އަމަލުކުރާ ސިފަތަކެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ ^[5] . އެމިލިން އަކީ އިންސިއުލިން އާއި އެކު ޕެންކްރިއޭޓިކް β ސެލްތަކުން ކޯ ރިލީޒް ކުރާ ހޯރމޯނެއް ކަމަށާއި، މިއީ ސިކުނޑީގެ ހޯމޯސްޓޭޓިކް އަދި ހެޑޯނިކް ސަރަހައްދުތަކަށް އަމަލުކޮށްގެން ފުރިހަމަ ހޯރމޯން އެއް ކަމަށެވެ. އެމިލިންގެ އެނަލޮގެއްގެ ގޮތުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އިން މި އަސަރު ނަކަލުކޮށް، ފުރިހަމަކަން އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، މިހެންވުމުން ބަރުދަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކެގްރިލިންޓައިޑަކީ އެމިލިން ބެކްބޯން އިން އުފެދިފައިވާ ޑައުއަލް އެމިލިން އަދި ކެލްސިޓޮނިން ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއް ކަމުން މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޝަންގައި ތަފާތު މެކޭނިޒަމެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ.

ދަ ޕްރޮގްރެސް އޮފް ކްލިނިކަލް ސްޓަޑީޒް އޮން ކެގްރިލިންޓައިޑް

ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އިން ވަނީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމުގައި އުއްމީދީ ނަތީޖާތަކެއް ހޯދާފައެވެ. މިސާލަކަށް މަލްޓިސެންޓަރ، ރެންޑޮމައިޒްޑް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ ކޮންޓްރޯލްޑް، އަދި އެކްޓިވް ކޮންޓްރޯލްޑް ފޭސް 2 ޑޯޒް ފައިންޑިންގ ޓްރައިއަލްއެއްގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އިން ފަރުވާ ދިން ބައިވެރިންގެ ބަރުދަން ލުއިވުން ޕްލޭސިބޯ ލިބުނު ބައިވެރިންނާ އަޅާބަލާއިރު މާ ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ކެގްރިލިންޓައިޑް (0.3 - 4.5 މިލިގްރާމް) ގެ ހުރިހާ ޑޯޒްތަކެއްގެ ބެސްޓްލައިން އިން ބަރުދަން ދަށްވުމުގެ މީން ޕަސެންޓް ޕްލޭސިބޯ ގްރޫޕް (3.0%) އަށް ވުރެ މަތި (6.0% - 10.8%) އެވެ. އަދި 4.5 މިލިގްރާމް ކެގްރިލިންޓައިޑް ދީގެން ފަރުވާ ދިން ގްރޫޕްގެ ބަރުދަން ދަށްވުން ވެސް 3.0 މިލިގްރާމް ލިރަގްލޫޓައިޑް ދީގެން ފަރުވާ ދިން ގްރޫޕަށް ވުރެ މަތިވެފައިވެއެވެ (10.8% އާއި 9.0%). މި ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އަކީ ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ފައިދާހުރި ގޮތަކަށް ވެދާނެ ^{[6] .}.

ކެގްރިލިންޓައިޑް އާއި ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް ސެމަގްލޫޓައިޑް ގައި ވަކިވަކި އަދިވެސް ގުޅިފައިވާ މެކޭނިޒަމްތަކެއް ހުރެއެވެ. ސެމަގްލޫޓިޑް އޭގެ އަސަރުތައް ކުރަނީ ހައިޕޮތެލަމަސްގައި ހުންނަ ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރސް އަށް އަމަލުކޮށްގެން ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ސަބަބުން ކާހިތްވުން ދަށްވެ، އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން އިތުރުވެ، ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްވެއެވެ. އަދި އޭގެ އިދިކޮޅަށް ކެގްރިލިންޓައިޑް އިން އެމިލިން ރިސެޕްޓަރސް އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން ކެއުމަށް ޝައުގުވެރިކަން އިތުރަށް ދަމަހައްޓައިދެއެވެ. މި ދެ އޭޖެންޓް އެއްކޮށް ދިނުމުން އެތައް މެކޭނިޒަމްތަކެއް މެދުވެރިކޮށް ކާހިތްވުމަށް ސުޕަރއިމްޕޯސްޑް އެފެކްޓެއް އުފެދި، ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ފައިދާ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެއެވެ ^[7] . ފަލަވުމުގެ އުނދަގޫ ސިފައަށް ބަލާއިރު، ގިނަ ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖިކަލް އެންޑްޕޮއިންޓްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކޮމްބިނޭޝަން ތެރަޕީ ތަމްސީލުކުރަނީ ބުއްދިވެރި އަދި ފައިދާހުރި ސްޓްރެޓެޖީއެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން ކެގްރިލިންޓައިޑް އިން ވަނީ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ލޭގައި ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ އުއްމީދީ ގާބިލްކަން ވެސް ދައްކާފައެވެ. ކްލިނިކަލް ތަހުގީގުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ފަލަވުމާއި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ވެސް މެނޭޖްކުރުމުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އިން ރަނގަޅު ސްޓެބިލިޓީ އާއި ފައިދާއެއް ދައްކަ އެވެ. މިސާލަކަށް ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރި ކްލިނިކަލް ޓްރައިއަލްއެއްގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އާއި ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް ސެމަގްލޫޓައިޑް އެއްކޮށްލުމުން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލްކުރުމާއި ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަސަރުތަކެއް ފެނިފައިވެއެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ކެގްރިލިންޓައިޑް އަކީ ކްލިނިކަލް ޕްރެކްޓިސްގައި މަތީ ފެންވަރެއްގެ ސްޓެބިލިޓީއެއް ދެމެހެއްޓޭ އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ފަރުވާގެ އަސަރުތައް ކޮށްދިނުމުގެ ގާބިލްކަން ހުރި އެއްޗެކެވެ. އަނެއް ކްލިނިކަލް ޓްރައިއަލްއެއްގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އެކަނި ދިން ނަމަވެސް ނުވަތަ ސެމަގްލޫޓައިޑް އާއި ގުޅިގެން ދިން ނަމަވެސް ރަނގަޅު ޓޮލަރެބިލިޓީ އާއި ރައްކާތެރިކަން ފެނިފައިވެއެވެ ^[8] . މިއީ ކެގްރިލިންޓައިޑްގެ ސްޓެބިލިޓީ އިތުރަށް ސައްހަކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމަށާއި، ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަންތަކުގައި ބޭހެއްގެ ސްޓެބިލިޓީއަކީ އޭގެ ޓޮލަރެބިލިޓީއާއި ރައްކާތެރިކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.

އެންމެ ފަހުން ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އިން ފަރުވާ ދިނުމަށް ރަނގަޅަށް ޓޮލަރޭޓް ކުރެވިފައިވެއެވެ. ފޭސް 2 ގެ ޑޯޒް ހޯދުމުގެ ޓްރައިއަލްގައި ދާއިމީ ފަރުވާ ހުއްޓާލުމުގެ ރޭޓްތައް އެކި ފަރުވާ ގްރޫޕްތަކުގެ މެދުގައި އަޅާކިޔާއިރު، ގިނައިން ނިސްބަތްވަނީ ނުރަނގަޅު ކަންތައްތަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެންމެ ގިނައިން ދިމާވި ނުރަނގަޅު ކަންކަމަކީ ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޑިސްއޯޑަރސް އާއި އިންޖެކްޝަން ސައިޓް ރިއެކްޝަންސް ކަމަށާއި ގިނައީ މަޑުމައިތިރިކަމާއި މެދުމިނުގެ ރިއެކްޝަންތަކެވެ. ރެންޑޮމައިޒްޑް، ކޮންޓްރޯލްޑް ފޭސް 1ބީ ޓްރައިއަލްއެއްގައި، ކެގްރިލިންޓައިޑް އަދި 2.4 މިލިގްރާމް ސެމަގްލޫޓައިޑް އިން އެއްފަހަރާ ފަރުވާ ދިނުމުން ވެސް ރަނގަޅު ޓޮލަރެބިލިޓީއެއް އަދި ޤަބޫލުކުރެވޭ ސޭފްޓީ ޕްރޮފައިލްއެއް ފެނިފައިވެއެވެ ^[9]. މި ކޮމްބިނޭޝަން ތެރަޕީގެ ފައިދާއާއި ރައްކާތެރިކަން ފުރިހަމައަށް ވަޒަންކުރުމަށްޓަކައި ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ބޮޑެތި އަދި ދިގު މުއްދަތަކަށް ޓްރައިލްތައް ހެދުން މުހިންމެވެ.

ކެގްރިންލިންޓައިޑްގެ ސްޓްރަކްޗަރަލް މޮޑެލް

މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް ^[5]

ކެގްރިލިންޓައިޑް ބޭނުންކުރުމުގެ މުހިންމުކަން

ކެގްރިލިންޓައިޑް އުފެދުމުން ފަލަވުމާއި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާއަށް އާ އުއްމީދެއް ގެނެސްދީފައިވެ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ފަލަވުމުގެ މައްސަލައިގެ ވަރުގަދަކަން އިތުރުވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، މިހާރު ފާސްކޮށްފައިވާ ބޭސް ފަރުވާއަށް ފާސްކޮށްފައިވާ ގޮތްތައް އަދިވެސް މަދުވެ އެވެ. ނޮވެލް ލޯންގް އެކްޓިން އެމިލިން އެނަލޮގެއްގެ ގޮތުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އަކީ ފަލަ ބަލިމީހުންނަށް އާ ފަރުވާގެ ގޮތެއް ފޯރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ފަލަވުމަށް ފަރުވާކުރުމަށް އާ ޚިޔާލުތަކާއި ގޮތްތައް ހުށަހަޅައިދީ، ތަފާތު މެކޭނިޒަމެއްގެ ތެރެއިން ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ހާސިލްކޮށްދޭ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ސަގާފީ އެންޓި-އޮބެސިޓީ ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު ރަނގަޅު ފައިދާއާއި ރައްކާތެރިކަން ދައްކުވައިދޭ އެއްޗެކެވެ ^[7] . އަދި ހަމައެހެންމެ، ކެގްރިލިންޓައިޑް އާއި ސެމަގްލޫޓައިޑް (CagriSema) އެއްކުރުމުގެ ކާމިޔާބު ކޭސްއިން ދައްކާގޮތުގައި ގިނަ ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޓާގެޓްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކޮމްބިނޭޝަން ތެރަޕީއަކީ ފަލަވުމުގައި ފަރުވާގެ ޖަވާބު އިތުރުކުރުމަށް ފައިދާހުރި ސްޓްރެޓެޖީއެކެވެ ^[8] . މި މަލްޓި ޓާގެޓް ޓްރީޓްމަންޓް މޮޑެލްގެ ސަބަބުން ފަލަވުން މެނޭޖްކުރުމަށް އާ ޕެރެޑައިމްއެއް ލިބިގެންދާއިރު، ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންނަށް މެޓަބޮލިކް އަށް ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، އާ ލޯންގް އެކްޓިންގ އެމިލިން އެނަލޮގެއްގެ ގޮތުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމާއި ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ގާބިލްކަމެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ އެމިލިންގެ އަމަލު ނަކަލުކޮށްގެން ސެޓިއޭޓީ ސިގްނަލިންގ މަގު އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ޑައުއަލް ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކެގްރިލިންޓައިޑް އެކަނި ނުވަތަ ސެމަގްލޫޓައިޑް އާއި އެކު ބޭނުން ކުރުމަކީ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދޭ އަދި ރަނގަޅަށް ތަހައްމަލު ކުރެވޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ލޭގައި ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ރަނގަޅު ގާބިލްކަން ދައްކައި، ފަލަވުމާއި ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާއަށް އާ ޗޮއިސްއެއް ހޯދައިދީ، މިހާރު ފަރުވާ ދިނުމުގެ އުސޫލުތަކުގައި ހުރި ހުސްކަން ފުރިހަމަކޮށްދީފައިވެ އެވެ. އެ ކުންފުނީގެ މަލްޓި ޓާގެޓް ޓްރީޓްމަންޓް ސްޓްރެޓެޖީގެ ސަބަބުން މެޓަބޮލިކް ބަލިތައް މެނޭޖްކުރުމަށް އާ ވިސްނުންތަކެއް ލިބިގެންދެ އެވެ.

ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން

މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.

ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ

ޑރ.ޑީސީޑަބްލިއު ލައު އަކީ ކެނެޑާގެ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކެލްގަރީގެ ކަމިންގް ސްކޫލް އޮފް މެޑިސިންގެ ޕްރޮފެސަރެކެވެ. އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގެ ތެރޭގައި އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ އާއި މެޓަބޮލިޒަމް، ޖެނެރަލް އަދި އިންޓަރނަލް މެޑިސިން، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމް އެންޑް ކާޑިއޮލޮޖީ، ޕަބްލިކް ހެލްތު، އެންވަޔަރަންމަންޓަލް އެންޑް އޮކިއުޕޭޝަނަލް ހެލްތުގެ އިތުރުން އޮންކޮލޮޖީ ހިމެނެއެވެ. އަދި އަލްބަރޓާ ހެލްތު ސާވިސަސް (އޭއެޗްއެސް) އާއި އޮބެސިޓީ ކެނެޑާގެ މަގާމުތައް ވެސް ފުރުއްވާފައިވާއިރު، ޖޫލިއާ މެކްފާރލޭން ޑައިބެޓީސް ރިސާޗް ސެންޓަރުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވަ އެވެ. ޑރ.ލާއު އަކީ ހަކުރުބައްޔާއި ފަލަވުމުގެ ދިރާސާތަކުގެ ދާއިރާއިން ގިނަ ތަޖުރިބާތަކެއް ލިބިފައިވާ ބޭފުޅެއް ކަމަށާއި އޭނާގެ މަސައްކަތް ކެނެޑީއަން ޖާނަލް އޮފް ޑައިބެޓީސް ފަދަ އެކަޑަމިކް ޖާނަލްތަކުގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ޑރ.ޑީސީޑަބްލިއު ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [6] ގައެވެ.

▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް

[1] ހާންސަން ކޭއީ، މުރާލީ އެސް، ޗާވޭސް އައިޒެޑް، ސުއެން ޖީ، ނޭ ޑީއެމް. ގްލައިކޮމެކްރޯޕެޕްޓައިޑް އިމްޕެކްޓްސް އެމިލިން-މެޑިއޭޓެޑް ސެޓިއޭޓީ، ޕޯސްޓްޕްރެންޑިއަލް މާކެރސް އޮފް ގްލޫކޯޒް ހޯމޯސްޓޭސިސް، އެންޑް ދަ ފީކަލް މައިކްރޯބަޔޮމް އިން އޮބީސް ޕޯސްޓްމެނޮޕޮޒަލް ވިމެން. ޖޭ އެންޔޫޓީއާރު 2023؛ 153(7): 1915-29. ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.ޓީޖްނޫޓް.2023.03.014.

[2] ލިންގް ޑަބްލިއު، ހޫއަންގް ވައި، ކިއާއޯ ވައި، ޒާންގް އެކްސް، ޒާއޯ އެޗް. ކަރް ޕްރޮޓީން ޕީއީޕީޓީ އެސްސީ 2019؛ 20(9): 944-57. ޑީއޯއައި:10.2174/ 13892037206 66 19032811183 3.

[3] ބްރޫނެޓީ އެލް، ރެސިނެލާ އެލް، އޮރލަންޑޯ ޖީ، މިޝެލޮޓޯ ބީ، ޑި ނިސިއޯ ސީ، ވަކާ އެމް. ޔޫރޯ ޖޭ ފާމަކޯލް 2002؛ 454(2-3): 189-92. ޑީއޯއައި:10.1016/އެސް0014-2999(02)02552-9.

[4] ގެޑޫލިން ބީ.އާރ، ޖޮޑްކާ ސީ.އެމް، ހެރމަން ކޭ، ޔަންގް އޭ.އޭ. ސެލެކްޓިވް އެންޓާގޮނިސްޓް، AC187 އިން ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި ރޭޓްސް ގައި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން އަދި ގޭސްޓްރިކް އެމްޕްޓިންގ ގައި އެންޑޯޖެނަސް އެމިލިންގެ ދައުރު. ރެގިއުލޭޓަރީ ޕެޕްޓައިޑްސް 2006؛ 137(3): 121-7. ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.ރެގްޕެޕް.2006.06.004.

[5] ކްރޫޒް ޓީ، ހެންސަން ޖޭއެލް، ޑާލް ކޭ، އެޓް އަލް. ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮފް ކެގްރިލިންޓައިޑް، ލޯންގް އެކްޓިންގ އެމިލިން އެނަލޮގް. ޖޭ މެޑް ކެމް 2021؛ 64(15): 11183-94. ޑީއޯއައި:10.1021/އެކްސް.ޖޭމެޑްކެމް.1ސީ00565.

[6] ލައު ޑީސީޑަބްލިއު، އެރިޗްސަން އެލް، ފްރާންސިސްކޯ އޭއެމް، އެޓް އަލް. ބަރުދަން އިތުރުވެ ފަލަ މީހުންގެ ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ކެގްރިލިންޓައިޑް: މަލްޓިސެންޓަރ، ރެންޑަމް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ ކޮންޓްރޯލްޑް އަދި އެކްޓިވް ކޮންޓްރޯލްޑް، ޑޯޒް ފައިންޑިންގ ފޭސް 2 ޓްރައިއަލް. ލަންސެޓް 2021؛ 398(10317): 2160-72. ޑީއޯއައި:10.1016/އެސް0140-6736(21)01751-7.

[7] ޑި އަސްކާނިއޯ އޭއެމް، މުލަލީ ޖޭއޭ، ފްރިޝްމަން ޑަބްލިޔުއެޗް. ކެގްރިލިންޓައިޑް: ފަލަވުމުގެ ފަރުވާއަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ އެމިލިން އެނަލޮގެއް. ކާޑިއޯލް ރިވް 2024؛ 32(1): 83-90. ޑީއޯއައި:10.1097/ސީއާރުޑީ.0000000000000513.

[8] ފްރިއަސް ޖޭޕީ، ދީނާދަޔަލަން އެސް، އެރިޗްސަން އެލް، އެޓް އަލް. ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގައި ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ކެގްރިލިންޓައިޑް 2.4 މިލިގްރާމް އާއި ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ސެމަގްލޫޓައިޑް 2.4 މިލިގްރާމްގެ ފައިދާއާއި ރައްކާތެރިކަން: މަލްޓިސެންޓަރ، ރެންޑަމް، ޑަބަލް ބްލައިންޑް، އެކްޓިވް ކޮންޓްރޯލްޑް، ފޭސް 2 ޓްރައިއަލް. ލަންސެޓް 2023؛ 402(10403): 720-30. ޑީއޯއައި:10.1016/އެސް0140-6736(23)01163-7.

[9] އެނެބޯ އެލްބީ، ބާރތެލްސަން ކޭކޭ، ކަންކަމް އެމް، އެޓް އަލް. ބަރުދަން ބެލެހެއްޓުމަށް ސެމަގްލޫޓައިޑް 2.4 މިލިގްރާމް އާއި އެކު ކެގްރިލިންޓައިޑްގެ ގިނަ ޑޯޒްތަކެއް އެއްފަހަރާ ދިނުމުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި، ޓޮލަރެބިލިޓީ، ފާރމަކޯކިނެޓިކްސް، އަދި ފާރމަކޯޑައިނަމިކްސް: ރެންޑަމްޑް، ކޮންޓްރޯލްޑް، ފޭސް 1ބީ ޓްރައިއަލް. ލަންސެޓް 2021؛ 397(10286): 1736-48. ޑީއޯއައި:10.1016/އެސް0140-6736(21)00845-އެކްސް.

މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.  

މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.