MOTs-C 10ملگم

▎ MOTs-CStructure

سەرچاوە: PubChem

ڕێزبەندی: MRWQEMGYIFYPRKLR فۆرمۆلەی گۆگردی: C101H152N28O22S2 کێشی گۆڕانکاری: 2174.6g/mol ژمارەی CAS: 1627580-64-6 پابکیم سی ئای دی: 146675088 هاوواتاکان: UNII-A5CV6JFB78

▎ MOTs-C توێژینەوەی

پاشخانی توێژینەوەی MOTs-C چییە؟

مایتۆکۆندریۆن شوێنێکی گرنگە بۆ نەخۆشی شەکرەی وزە لەناو خانەکاندا. ماوەیەکی زۆرە زاناکان لێکۆڵینەوەیەکی بەرفراوان و قووڵیان لەسەر پێکهاتە و کارکردی مایتۆکۆندریا ئەنجامداوە. لەم پرۆسەیەدا وردە وردە زانراوە کە مایتۆکۆندریاکان نەک تەنها ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە بەرهەمهێنانی وزەدا بەڵکو ڕەنگە لە ڕێگەی هەندێک میکانیزمی نەناسراوەوە بەشداری لە پرۆسەی فیزیۆلۆژی دیکەی خانەکاندا بکەن.

لەگەڵ پێشکەوتنی بەردەوامی تەکنەلۆژیای توێژینەوە، بەتایبەتی پەرەسەندنی تەکنەلۆژیای جینۆمیک و پرۆتۆئۆمیک، بووەتە هۆی دۆزینەوەی مۆلیکولی نوێی پەیوەست بە مایتۆکۆندریای. MOTs-C (چوارچێوەی خوێندنەوەی کراوەی مایتۆکۆندریاڵی 12S rRNA-c) پێپتیدێکی وەرگیراو لە مایتۆکۆندریایە کە لەلایەن ناوچەی 12S rRNA ی جینۆمی مایتۆکۆندریالەوە کۆدکراوە ^[1]..

لە ڕێگەی شیکاری قووڵی جینۆمی مایتۆکۆندریالەوە، زانایان هەندێک چوارچێوەی خوێندنەوەی کراوەی بچووکیان دۆزیوەتەوە (sORFs)، کە ڕەنگە هەندێک پێپتید کۆد بکەن کە ئەرکی تایبەتیان هەیە. دوای لێکۆڵینەوە و پشتڕاستکردنەوەی زیاتر، MOTs-C دەستنیشانکرا. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە MOTs-C لە چەندین شانەدا لە مرۆڤ و ئاژەڵدا دەردەکەوێت. بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی سووڕی خوێنەوە کار لەسەر ماسولکەکانی ئێسکەپەیکەر دەکات، وەرگرتن و بەکارهێنانی گلوکۆز زیاد دەکات، بەمەش بەرگری ئەنسۆلین باشتر دەکات و هاوسەنگی گۆڕانکاری خۆراک ڕێکدەخات ^[2]..

لەگەڵ قووڵبوونەوەی توێژینەوەکان، دەرکەوتووە کە گۆڕانکاری لە دەربڕینی MOTs-C پەیوەندییەکی نزیکیان بە ڕوودان و گەشەکردنی پیربوون و نەخۆشییەکانی پەیوەست بە تەمەنەوە هەیە. بۆ نموونە ئاستی MOTs-C لە پلازمادا لەگەڵ تەمەندا کەم دەبێتەوە (Zheng Y, 2013). لە هەمان کاتدا، سەلمێنراوە کە MOTs-C سوودبەخشە بۆ نەخۆشییە پەیوەندیدارەکانی تەمەن، لەوانە شەکرە، نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان، پووکانەوەی ئێسک، قەڵەوی دوای وەستانی سوڕی مانگانە و نەخۆشی ئەلزەهایمەر ^[3]..

میکانیزمی کارکردنی MOTs-C چییە؟

ڕێکخستنی دەربڕینی جینەکان: 

MOTs-C دەتوانێت ئەرکە فیزیۆلۆژییەکانی خۆی بە ڕێکخستنی دەربڕینی جینەکان ئەنجام بدات. بۆ نموونە دەتوانێت دەربڕینی جینەکانی وەک GLUT4، STAT3، و IL-10 ڕێکبخات. MOTs-C بە شێوەیەکی سەرەکی کاریگەری خۆی بە چالاککردنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی AICAR-AMPK و تێکدانی خولی فۆلات-میتیۆنین لە خانەکاندا بەکاردەهێنێت ^[4]..

باشترکردنی بەرگری ئەنسۆلین: 

MOTs-C دەتوانێت بەرگری ئەنسۆلین کەم بکاتەوە و ڕێگری بکات لە جۆری دووەمی شەکرە. ڕەنگە میکانیزمی کارکردنی پەیوەندی بە ڕێگریکردن لە مایۆستاتینەوە هەبێت. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە ئاستی پلازما MOTs-C پەیوەندییەکی نەرێنی لەگەڵ ئاستی مایۆستاتین لە جەستەی مرۆڤدا هەیە. MOTs-C دەتوانێت هەستیاری ئەنسۆلین باشتر بکات بە ڕێگریکردن لە چالاکیی فاکتەری نووسینەوەی سەرەوەی FOXO1 و کەمکردنەوەی ئاستی مایۆستاتین ^[5]..

پەرەپێدانی جیاکردنەوەی ماسولکەکان: 

لە خانەکانی ماسولکەییدا، MOTs-C کارلێک لەگەڵ STAT3 دەکات لە ڕێگەی مۆتیڤێکی بەستنەوەی SH2ی گوماناوی لە ناوچەی YIFY، چالاکیی نووسینەوەی STAT3 کەمدەکاتەوە، بەمەش دروستبوونی بۆری ماسولکەیی بەرز دەکاتەوە. پێپتیدی جۆری کێوی MOTs-C دەتوانێت دروستبوونی ماسولکەی خانە پێشینەکانی ماسولکەی مرۆڤ (LHCN-M2) و مشک (C2C12) زیاد بکات و خانەکانی ماسولکەیی بپارێزێت لە کەمبوونەوەی ڕەنگکردنی مایوجینینی ناوکی کە بەهۆی ئینتەرلوکین-6 (IL-6)ەوە هێنراوە ^[6]..

ڕێکخستنی کارکردنی مایتۆکۆندریال: 

MOTs-C دەتوانێت نەخۆشی شەکرەی مایتۆکۆندریال ڕێکبخات. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە چارەسەرکردنی خانەکانی شیردەرەکان بە MOTs-C دەتوانێت ئاستی پڕۆتینی نیشاندەرەکانی بایۆجینێسیس مایتۆکۆندریال TFAM، COX4، و NRF1 زیاد بکات، بەڵام شیکاری خانەپێوانی لێشاو دەریدەخات کە ژمارەی مایتۆکۆندریالەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە دوای چارەسەرکردنی MOTs-C. لێکۆڵینەوەکانی زیاتر دەریانخستووە کە MOTs-C ڕەنگە بە شێوەیەکی هاوکات یەکگرتنی مایتۆکۆندریال چالاک بکات و ئاستی پڕۆتینی دوو GTPase، OPA1 و MFN2 زیاد بکات، کە زۆر گرنگن بۆ یەکگرتنی مایتۆکۆندریای شیردەرەکان. ڕێگریکردن لەم دوو GTPase یان ڕوخاندنی MFN2 لە ڕێگەی siRNA توانای MOTs-C بۆ پێشخستنی گواستنەوەی GLUT4 و وەرگرتنی گلوکۆز لەناو دەبات ^[7]..

MOTs-C ئامانجێکی چارەسەری ئەگەرییە بۆ چەندین نەخۆشی پەیوەست بە پیربوون، لەوانە تێکچوونی دەمارەکان، پووکانەوەی ئێسک، نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان، ڕەقبوونی خوێنبەرەکان، کەمبوونەوەی سارکۆپینیا، جۆری دووەمی شەکرە و قەڵەوی.

سەرچاوە:PubMed ^[8]

بەکارهێنانی MOTs-C چین؟

باشترکردنی نەخۆشییەکانی پەیوەست بە تەمەنەوە

پەیوەندی لەگەڵ پیربوون: 

MOTs-C پێپتیدێکی وەرگیراو لە مایتۆکۆندریایە، و گۆڕانکاری لە دەربڕینیدا پەیوەندییەکی نزیک بە ڕوودان و گەشەکردنی پیربوون و نەخۆشییە پەیوەندیدارەکانی تەمەنەوە هەیە. لەگەڵ زیادبوونی تەمەنی مرۆڤەکان، ئاستی MOTs-C کەم دەبێتەوە. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە وەرزشکردن کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر دەربڕینی MOTs-C هەیە، و MOTs-C لەوانەیە ناوبژیوانی کاریگەری دژە پیربوونی وەرزشکردن بێت ^[3]..

شەکرە: 

MOTs-C دەتوانێت گلوکۆز و شەکرەی چەوری جەستە باشتر بکات، کارکردنی مایتۆکۆندریال لە خانەکاندا بەرەوپێش ببات، و وەڵامی هەوکردنی درێژخایەنی سیستەمی کەم بکاتەوە. بۆ نەخۆشانی شەکرە، ئاستی MOTs-C لە پلازمادا کەم دەبێتەوە. MOTs-C دەتوانێت هێمۆستاسیس میتابۆلیکی ڕێکبخات بە خێراکردنی وەرگرتنی گلوکۆز و باشترکردنی هەستیاری ئەنسۆلین، و کاریگەری ئەرێنی هەیە لەسەر ڕێگریکردن لە جۆری دووەمی شەکرە ^[8]..

نەخۆشیەکانی دڵ و خوێنبەرەکان: ١. 

دووبارە داڕشتنەوەی پێکهاتەی دڵ و تێکچوونی کارکردن ئاڵۆزییە باوەکانی نەخۆشی شەکرەن، زۆرجار دەبێتە هۆی ڕووداوی جددی دڵ و خوێنبەرەکان. MOTs-C دەتوانێت کارکردنی ناوپۆشی خوێنبەرەکان باشتر بکات و ئامانجێکی چارەسەری نوێیە بۆ ئاڵۆزییەکانی دڵ و خوێنبەرەکانی نەخۆشی شەکرە. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە MOTs-C دەتوانێت تێکچوونی مایتۆکۆندریاڵی ماسولکەکانی دڵ لە مشکی تووشبوو بە شەکرەدا چاک بکاتەوە و ئەرکەکانی سیستۆلیکی و دیاستۆلیکی دڵ بپارێزێت ^[9]..

پووکانەوەی ئێسک: MOTs-C دەتوانێت پەرە بە پەرەسەندن و جیاکردنەوە و کانزابوونی ئێسکە گەورەکان بدات، ڕێگری لە دروستبوونی ئێسکە بڕبڕەکان بکات، و شەکرەی ئێسک و دووبارە داڕشتنەوەی ئێسک ڕێکبخات. وەرزشکردن دەتوانێت بە شێوەیەکی کاریگەر دەربڕینی MOTs-C بەرز بکاتەوە، بەڵام میکانیزمی تایبەت کە وەرزشکردن بەهۆیەوە MOTs-C لە ئێسکەکاندا ڕێکدەخات هێشتا ڕوون نییە ^[10]..

نەخۆشیەکانی تر

ڕیشاڵی سییەکان: 

ڕیشاڵی سییەکان نەخۆشییەکی جددی سییەکانە و پێشبینییەکی خراپی هەیە و هێشتا هۆکار و دروستبوونی نەخۆشییەکەی ڕوون نییە. چوارچێوەی خوێندنەوەی کراوەی مایتۆکۆندریاڵی 12S rRNA-c (MOTs-C) پێپتیدێکە کە لەلایەن جینۆمی مایتۆکۆندریالەوە کۆدکراوە، کە کاریگەری ئەرێنی لەسەر گلوکۆز و شەکرەی چەوری، هێمۆستاسیسی خانەیی و مایتۆکۆندریال، و کەمبوونەوەی وەڵامی هەوکردنی سیستەمی، و لەوانەیە تەقلیدی وەرزشی پۆتانسێل بێت. ئەم پێداچوونەوەیە ئامانجیەتی بە شێوەیەکی گشتگیر ئەدەبیاتەکانی ئێستا شی بکاتەوە سەبارەت بە ڕۆڵی پۆتانسێلی MOTs-C لە باشترکردنی گەشەکردنی ڕیشاڵی سییەکان و دیاریکردنی ئامانجە چارەسەرییە تایبەتەکان بۆ ستراتیژییەکانی چارەسەرکردنی داهاتوو ^[11]..

نەخۆشی وەرینی ماسولکەکانی دوچێن: 

MOTs-C پێپتیدێکی چالاکە زیندووەکانە کە لە مایتۆکۆندریای وەرگیراوە و تایبەتمەندی ئامانجکردنی ماسولکەیی سروشتی هەیە، کە دەتوانێت شلەی گلایکۆلایتیک و توانای بەرهەمهێنانی وزەی ماسولکە دیسترۆفیەکان لە ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی و لە ناو جەستەدا زیاد بکات، بەمەش وەرگرتن و چالاکیی ئۆلیگۆمێرەکانی فۆسفۆندیامیدایت مۆرفۆلینۆ (PMO) لە مشکی mdx بەرز دەکاتەوە. بەڕێوەبردنی درێژخایەنی دووبارەبوونەوەی MOTs-C و PMO دەتوانێت دەربڕینی ئاستی چارەسەری دیسترۆفین لە ماسولکەکانی دەوروبەردا هان بدات، کارکردنی ماسولکەکان و نەخۆشی مشکی mdx باشتر بکات، و هیچ ژەهراویبوونێکی ئاشکرای نییە ^[12]..

قەڵەوی و وەرینی ماسولکەکان: 

قەڵەوی و شەکرەی جۆری دووەم نەخۆشیەکانی گۆڕانکاری خۆراکن کە زۆرجار پەیوەندییان بە کەمبوونەوەی سارکۆپینیا و تێکچوونی کارکردنی ماسولکەکانەوە هەیە. MOTs-C، وەک هۆرمۆنێکی سیستەمی، بەشدارە لە هێمۆستاسیس میتابۆلیک. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە ئاستی پلازما MOTs-C پەیوەندییەکی نەرێنی لەگەڵ ئاستی مایۆستاتین لە جەستەی مرۆڤدا هەیە. MOTs-C دەتوانێت ڕێگری بکات لە وەرینی ماسولکەی جیاوازەکانی C2C12 کە بەهۆی ترشی پاڵمیتیکەوە دروست دەبێت و ئاستی مایۆستاتین لە پلازمای مشکە قەڵەوەکانی خۆراکدا کەم بکاتەوە. بە ڕێگریکردن لە مایوستاتین، MOTs-C لەوانەیە چارەسەرێکی پۆتانسێل بێت بۆ وەرینی ماسولکەکانی ئێسکەپەیکەر کە بەهۆی بەرگری ئەنسۆلین و فینۆتایپەکانی تری وەرینی ماسولکەکانەوە دروست دەبێت لەوانەش سارکۆپینیا ^[5]..

مەترسی تووشبوون بە نەخۆشیەکانی گۆڕانکاری خۆراک لە ئەوانەی لە شێرپەنجەی مەمک ڕزگاریان بووە: 

ئەو خانمانەی چارەسەری شێرپەنجەی مەمکیان وەرگرتووە، مەترسی تووشبوونیان بە نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان و شەکرە و قەڵەوی زیاترە و وەرزشکردن دەتوانێت ئەم کاریگەرییە لاوەکییانە کەم بکاتەوە. MOTs-C چالاکیی تەقلیدی وەرزشی هەیە و کاریگەری سودبەخشی لەسەر نەخۆشی شەکرە و توانای وەرزشکردن هەیە. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە دەستێوەردانێکی وەرزشی ئایرۆبیک و بەرگری بۆ ماوەی 16 هەفتە دەتوانێت ئاستی MOTs-C لە ڕزگاربووانی شێرپەنجەی مەمکی غەیرە ئیسپانی زیاد بکات، بەڵام هیچ کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر ڕزگاربووانی شێرپەنجەی مەمکی ئیسپانی نییە. زیادبوونی ئاستی MOTs-C کە بەهۆی وەرزشکردنەوە لە ڕزگاربووانی شێرپەنجەی مەمکی غەیرە ئیسپانیدا هێنراوەتەوە لەوانەیە پەیوەندی بە باشتربوونی هەستیاری ئەنسۆلینەوە هەبێت، بەمەش مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییە هاوبەشەکان کەمدەکاتەوە ^[13]..

لە کۆتاییدا، وەک پۆلیپێپتیدێکی ترشی ئەمینی 16 کە لەلایەن جینۆمی مایتۆکۆندریالەوە کۆدکراوە، MOTs-C ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە ڕێکخستنی گۆڕانکارییەکانی جەستە، بەرگریکردن لە فشار و خۆپاراستن و چارەسەرکردنی نەخۆشی. دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو هێمۆستاسیسەکانی گلوکۆز و شەکرەی چەوری باشتر بکات، هەستیاری ئەنسۆلین بەرز بکاتەوە، و دەربڕینی مایۆستاتین ڕابگرێت، بە شێوەیەکی کاریگەر نەخۆشی شەکرەی جۆری دووەم و قەڵەوی و وەرینی ماسولکەکانی پەیوەندیدار کەم بکاتەوە. لە هەمان کاتدا، بە ڕێکخستنی بایۆجینێسیس و یەکگرتنی مایتۆکۆندریال، MOTs-C توانای دژە ئۆکسێنەری خانەکە بەرز دەکاتەوە و وەڵامی هەوکردن ڕێگری دەکات، کە توانای چارەسەری بۆ نەخۆشییە درێژخایەنەکانی وەک نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان، پووکانەوەی ئێسک و ڕیشاڵی سییەکان نیشان دەدات. بە تایبەتی گرنگە، وەک ناوبژیوانێکی سەرەکی پەیوەندی مایتۆکۆندریا-گەردیلە، MOTs-C دەتوانێت کاریگەرییەکانی وەرزشکردن ھاوشێوە بکات و پرۆسەی پیربوون دوابخات. ئاستەکەی پەیوەندییەکی نەرێنی لەگەڵ نەخۆشییە پەیوەندیدارەکانی تەمەن هەیە، و تەواوکەری دەرەکی دەتوانێت تێکچوونەکانی گۆڕانکاری خۆراک پێچەوانە بکاتەوە و دووبارەبوونەوەی ڤایرۆسەکان ڕێگری بکات. بە 'هۆرمۆنی مایتۆکۆندریال' ناسراوە.

دەربارەی نووسەر

ئەو مادانەی سەرەوە هەموویان لەلایەن کۆمپانیای Cocer Peptides لێکۆڵینەوە و دەستکاری و کۆکراونەتەوە.

نووسەری گۆڤاری زانستی

دیێلی-کۆنڕایت سی ئێم زانایەکە کە کاریگەرییەکی بەرچاوی هەیە لە بواری نێوان زانستەکانی ئۆنکۆلۆژی و زانستی وەرزشکردن. لە ئێستادا وەک مامۆستای یاریدەدەری پزیشکی لە قوتابخانەی پزیشکی هارڤارد و پەیمانگای شێرپەنجەی دانا-فاربەر کاردەکات و پۆستێکی فاکەڵتی یاریدەدەری لە بەشی خۆراک لە قوتابخانەی هارڤارد تی ئێچ چان بۆ تەندروستی گشتی هەیە. لێکۆڵینەوەکانی دکتۆر دیێلی-کۆنڕایت تیشک دەخاتە سەر بەدواداچوون بۆ کاریگەری وەرزشکردن لەسەر تووشبووانی شێرپەنجە، بەتایبەتی چۆن وەرزشکردن دەتوانێت کارکردنی فیزیۆلۆژی و تەندروستی ئێسک و کوالیتی ژیانی تووشبووانی شێرپەنجە باشتر بکات. پێشینەی ئەکادیمی ئەو چەندین بوار دەگرێتەوە وەک بایۆلۆجی، جووڵەیی، تەندروستی گشتی و بایۆکینێزیۆلۆژی. خوێندنی لە دامەزراوەکانی وەک زانکۆی ویلایەتی کالیفۆرنیا، نۆرسریج و زانکۆی باشووری کالیفۆرنیا تەواو کردووە و توێژینەوەکانی پۆست دکتۆرای لە سەنتەری پزیشکی نیشتمانی شاری هیوا تەواو کردووە. دەستکەوتەکانی توێژینەوەکانی دکتۆر دیلی-کۆنڕایت بە شێوەیەکی بەرفراوان لە گۆڤارە ئەکادیمییە جیاوازەکاندا بڵاوکراونەتەوە، کارەکانیشی چەندین دیسیپلین لەخۆدەگرێت وەک تەندروستی گشتی، خۆراک، سیستەمی دڵ و خوێنبەرەکان، و نەخۆشییەکانی دڵ، بەڵگەی زانستی گرنگ بۆ چاکسازی و بەڕێوەبردنی تەندروستی نەخۆشانی شێرپەنجە پێشکەش دەکات. Dieli-Conwright CM لە ئاماژەی وەرگێڕانەکەدا هاتووە [13].

▎ وەرگێڕانی پەیوەندیدار

[1] ژێنگ ی، وی ز، وانگ ت. MOTs-C: پێپتیدێکی بەڵێندەرانەی وەرگیراو لە مایتۆکۆندریال بۆ ئیستغلالکردنی چارەسەری [J]. سنوورەکان لە زانستی هێلکەدان، 2023،14.DOI:10.3389/fendo.2023.1120533.

[2] بۆیو ی. وەرزشکردن و MOTs-C دەربڕینی پێپتیدی MOTs-C وەرگیراو لە مایتۆکۆندریال زیاد دەکەن و بەرگری ئەنسۆلین لە ڕێگەی ڕێڕەوی AMPK/PGC-1α باشتر دەکەن [D]. زانکۆی پزیشکی، 2019.10.27652/d.cnki.gzyku.2019.001531.

[3] مۆهتاشامی ز، سینگ ئێم کەی، سالیمیاغدام ن، و هاوکارانی. MOTs-C، نوێترین پێپتیدی وەرگیراو لە مایتۆکۆندریال لە پیربوونی مرۆڤ و نەخۆشییە پەیوەندیدارەکانی تەمەن [J]. گۆڤاری نێودەوڵەتی زانستە گۆڕانکارییەکان، 2022،23(19).DOI:10.3390/ijms231911991.

[4] گاو ی، وی ئێکس، وی پ، و هاوکارانی. MOTs-C لە ڕووی کاراییەوە ڕێگری دەکات لە تێکچوونی گۆڕانکاری گۆڕانکاری [J]. میتابۆلایتەکان، 2023،13(1).DOI:10.3390/metabo13010125.

[5] کوماگای هـ، کۆیلۆ ئەی ئاڕ، وان ج، و هاوکارانی. MOTs-C ئاماژەدانی مایۆستاتین و وەرینی ماسولکەکان کەمدەکاتەوە [J]. گۆڤاری ئەمریکی بۆ فیزیۆلۆژی-ئێندۆکرینۆلۆژی و شەکرە، 2021،320(4):E680-E690.DOI:10.1152/ajpendo.00275.2020.

[6] گارسیا بێنلۆچ س، فرانسیسکۆ ئاڕ ئاڕ، ڕافایل بلێسا ج، و هاوکارانی. MOTs-C جیاکردنەوەی ماسولکەکان لە ناو ئامێری پشکنیندا بەرەوپێش دەبات [J]. پێپتیدز، 2022،155.DOI:10.1016/j.پێپتیدز.2022.170840.

[7] بولار کەی ئێس، شانگ ن، کێریک ئی، و هاوکارانی. مایتۆفیوژن پێویستە بۆ گواستنەوەی GLUT4 بەهۆی MOTs-C [J]. ڕاپۆرتە زانستییەکان، 2021،11(1).DOI:10.1038/s41598-021-93735-2.

[8] کۆنگ بی ئێس، لی سی، چۆ ی م. پێپتیدی کۆدکراوی مایتۆکۆندریال MOTs-C، شەکرە، و نەخۆشییە پەیوەندیدارەکان بە پیربوون [J]. گۆڤاری شەکرە و شەکرە، 2023،47(3):315-324.DOI:10.4093/dmj.2022.0333.

[9] وانگ م، وانگ گ، پانگ ئێکس، و هاوکارانی. MOTs-C تێکچوونی ماسولکەکانی دڵ چاک دەکاتەوە بە ڕێگریکردن لە ڕێڕەوی CCN1/ERK1/2/EGR1 لە مشکە تووشبووەکانی شەکرەدا [J]. سنوورەکان لە خۆراکدا، 2023،9.DOI:10.3389/fnut.2022.1060684.

[10] یی ئێکس، هو گ، یانگ ی، و هاوکارانی. ڕۆڵی MOTs-C لە ڕێکخستنی نەخۆشی شەکرەی ئێسکدا [J]. سنوورەکان لە فیزیۆلۆژیا، 2023،14.DOI:10.3389/fphys.2023.1149120.

[11] ژانگ ز، چێن د، دو ک، و هاوکارانی. MOTs-C: هۆکارێکی دژە ڕیشاڵی سییەکان کە لە لایەن مایتۆکۆندریایەکانەوە وەرگیراوە [J]. مایتۆکۆندریۆن، 2023،71:76-82.DOI:10.1016/j.mito.2023.06.002.

[12] ڕان ن، لین سی، لێنگ ل، و هاوکارانی. MOTs-C وەرگرتنی فۆسفۆرۆدیامیدایت مۆرفۆلینۆ ئۆلیگۆمێر و کاریگەری لە مشکە دیسترۆفیکەکاندا بەرەوپێش دەبات [J]. پزیشکی گۆڕانکارییەکانی ئیمبۆ، 2021،13(2).DOI:10.15252/emmm.202012993.

[13] دیێلی-کۆنڕایت سی ئێم، ناتالی س، کەی ئێن ئێم، و هاوکارانی. کاریگەری وەرزشی ئایرۆبیک و بەرگری لەسەر پێپتیدی مایتۆکۆندریال MOTSc لە ڕزگاربووانی شێرپەنجەی مەمکی ئیسپانی و غەیرە ئیسپانی.[J]. توێژینەوەی شێرپەنجە، 2021،81(13).

هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.  

ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بەپێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.