▎ تحقیقات سربرولیزین
پیشینه تحقیقاتی Cerebrolysin چیست؟
بنیاد تحقیقات اولیه: در اوایل قرن بیستم، دانشمندان شروع به توجه به اثرات برخی از مواد خاص در مغز بر سلول های عصبی کردند. در آن زمان مشخص شد که مواد فعال زیستی مختلفی در مغز وجود دارد که نقش کلیدی در رشد، توسعه، ترمیم و حفظ عملکرد سلولهای عصبی دارند.
این مطالعات اولیه شالوده نظری تحقیقات و توسعه بعدی سربرولیزین را ایجاد کرد و محققان را بر آن داشت تا برای درمان بیماریهای سیستم عصبی، اجزای فعال زیستی را از بافتهای مغز استخراج و جداسازی کنند.
توسعه فناوری استخراج: با پیشرفت مداوم فناوریهای بیوشیمی و زیستشناسی مولکولی، محققان ابزارهای پیشرفتهتری برای استخراج و خالصسازی مواد فعال زیستی از بافتهای مغز دارند.
از دهه 1960 تا 1970، برخی از تیم های تحقیقاتی با موفقیت مخلوط های پیچیده ای را از بافت مغز حیوانات مانند مغز خوک استخراج کردند که حاوی انواع اسیدهای آمینه، پپتیدها و سایر اجزای زیست فعال بود. این عصاره ها اثرات تغذیه ای و محافظتی خاصی را بر روی سلول های عصبی در آزمایش های حیوانی نشان دادند و می توانند رشد و ترمیم سلول های عصبی را تقویت کنند.
تحقیق در مورد ترکیب و مکانیسم اثر: پس از سال ها تحقیق، درک عمیق تری از ترکیب و مکانیسم اثر سربرولیزین به دست آمده است. مشخص شده است که سربرولیزین حاوی انواع پیش سازهای انتقال دهنده عصبی، عوامل نوروتروفیک و سایر پپتیدهای زیست فعال است. این اجزا می توانند از سد خونی مغزی عبور کرده و وارد بافت مغز شوند، روی سلول های عصبی اثر بگذارند، متابولیسم سلول های عصبی، سنتز پروتئین و آزادسازی انتقال دهنده های عصبی را افزایش دهند، در نتیجه عملکرد سلول های عصبی را بهبود بخشیده و نقش محافظتی و ترمیمی را برای سلول های عصبی آسیب دیده ایفا کنند.
بررسی کاربردهای بالینی: سربرولیزین بر اساس اثرات خوب آن در آزمایشات حیوانی به تدریج در تحقیقات بالینی به کار گرفته شده است. در ابتدا، عمدتاً برای درمان برخی از بیماریهای عصبی سیستم عصبی، مانند بیماری آلزایمر، بیماری پارکینسون، و اختلالات عملکرد عصبی ناشی از ضربه مغزی، بیماریهای عروق مغزی و غیره استفاده میشد. مطالعات بالینی نشان دادهاند که سربرولیزین میتواند تا حد معینی باعث بهبود عملکرد شناختی و عملکرد اعضای بدن، حافظه، عملکرد زبان، عملکرد زبان، کیفیت بدن، عملکرد اندامها، عملکرد زبان، حافظه و عملکرد زبانی بیماران شود.
مکانیسم اثر سربرولیزین چیست؟
1. اثر محافظت کننده عصبی دارد
کاهش آسیب هیپوکسیک: در مدلهای آزمایشگاهی، مانند مدل سلولی PC12 که با کلرید کبالت (CoCl2) تیمار شده است، سربرولیزین یک اثر محافظتی عصبی از خود نشان میدهد [1] . به طور خاص، قطر سلول های PC12 تمایز نیافته را پس از درمان CoCl2 حفظ می کند، انقباض سلولی را کاهش می دهد. فعالیت کاسپاز پرو آپوپتوتیک را در سلول های PC12 تمایز نیافته تحت استرس CoCl2 کاهش می دهد. فعالیت متابولیکی سلولهای PC12 تمایز نیافته و متمایز آسیب دیده توسط CoCl2 را بازیابی می کند. و در عین حال سطح سوپراکسید مشاهده شده پس از قرار گرفتن در معرض CoCl2 را کاهش می دهد. مکانیسم اثر آن ممکن است از طریق افزایش فسفوریلاسیون GSK3β باشد و در نتیجه فعالیت GSK3β را مهار کند. این ممکن است برای بیماری آلزایمر اهمیت بالینی داشته باشد، زیرا فعالیت GSK3β با تولید آمیلوئید β مرتبط است.
نقش در سکته مغزی ایسکمیک: در بیماران مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک، سربرولیزین ممکن است نقش محافظت کننده عصبی را از طریق مسیرهای متعدد ایفا کند. در آزمایشهای بالینی اولیه، هنگام مطالعه جمعیت سکته مغزی خفیف، به دلیل پیشآگهی عموماً خوب این جمعیت، ممکن است اثرات کف یا سقف وجود داشته باشد که در نتیجه تفاوت آشکاری بین گروههای درمانی وجود ندارد [2] . با این حال، تجزیه و تحلیل زیر گروه از بیماران مبتلا به شدیدتر نشان داد که Cerebrolysin اثر مثبت قابل توجهی در افزایش بهبودی دارد و میزان تأثیر آن با شدت سکته مغزی افزایش مییابد. علاوه بر این، Cerebrolysin را می توان به طور ایمن با درمان ترومبولیتیک ترکیب کرد. این نه تنها یک اثر محافظتی عصبی دارد، بلکه پتانسیل بازیابی عصب را نیز دارد و در بیماران مبتلا به سکته مغزی متوسط تا شدید اثربخشی دارد [2، 3]..
2. به عنوان یک عامل ترمیم کننده اعصاب
ارتقای ارتباط بین سلول های عصبی: سربرولیزین یک مخلوط مایع مبتنی بر پروتئین است که حاوی 85٪ اسیدهای آمینه آزاد و 15٪ توالی اسیدهای آمینه با وزن مولکولی کم زیست فعال، از جمله نوروپپتیدهای با وزن مولکولی کم است [4، 5] . این نوروپپتیدهای فعال مغز می توانند به سد خونی مغزی نفوذ کنند و توسط نورون ها برای ارتباط با یکدیگر استفاده شوند.
اثر بر اختلالات رشد عصبی: در عصب روانپزشکی کودکان، سربرولیزین یک ماده پپتیدرژیک با مکانیسم اثر چندوجهی در نظر گرفته می شود و به عنوان یک عامل ترمیم کننده اعصاب عمل می کند. در اختلالات نافذ رشدی (PDD) از جمله اوتیسم و سندرم آسپرگر، یک روش درمانی جدید با سربرولیزین تزریقی به عنوان مؤلفه اصلی درمان نشان داد که ویژگی های اوتیسمی همه بیماران تحت درمان بهبود یافته و به طور قابل توجهی کاهش یافته است و ویژگی های اصلی اوتیسم برخی از بیماران به طور کامل بدون هیچ گونه عوارض جانبی ناپدید شده است ..
3. اثر درمانی بر اسپاسم پس از سکته مغزی
بهبود شاخص های مرتبط با اسپاسم: از طریق مطالعه یک بیمار 56 ساله مبتلا به سکته مغزی مزمن، سربرولیزین به صورت عضلانی به اندام اسپاستیک با دوز 10 میلی لیتر در روز به مدت 30 روز تزریق شد. پس از درمان، شاخصهای پیامد مرتبط با اسپاسم مانند آزمون دستی عضله (MMT) تا 70 درصد بهبود یافت و مقیاس اصلاحشده اشورث (MAS) 2 امتیاز کاهش یافت [6] . بیمار همچنین اثرات مفیدی بر خلق و خو و انگیزه گزارش کرد.
4. تاثیر بر آسیب کبدی
بهبود شاخص های آسیب کبدی: در بیماران مبتلا به بیماری های مزمن، درمان حوادث حاد تهدید کننده زندگی پیچیده است. برای بیماران سکته مغزی تحت درمان با سربرولیزین، در صورت افزایش آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) و/یا آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، مطالعات بالینی نشان داده اند که سربرولیزین می تواند سطوح AST را در اکثر بیماران سکته مغزی با آسیب کبدی بهبود بخشد [7].
معکوس کردن مهار نوروژنز: در یک مدل موش از بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD)، با ارزیابی نتایج رفتاری و بافتشناسی، مشخص شد که سربرولیزین میتواند رفتار مشابه اضطراب را معکوس کند، اما نتوانست حافظه کوتاهمدت یا تکثیر سلولی را در هیپوکامپوس غذایی بهبود بخشد [7].
کاربردهای سربرولیزین چیست؟
کاربردها در اعصاب و روان کودکان:
ترویج تحریک سلول های عصبی: در سال 1949، دانشمند گرهارت هارر از دانشگاه اینسبروک در اتریش گزارش داد که Cerebrolysin، مایع پروتئینی تولید شده توسط هیدرولیز آنزیمی بافت مغز، می تواند سلول های عصبی را تحریک کند. Cerebrolysin یک مخلوط مایع مبتنی بر پروتئین است که از 85٪ اسیدهای آمینه آزاد و 15٪ توالی اسیدهای آمینه با وزن مولکولی کم زیست فعال، از جمله نوروپپتیدهای با وزن مولکولی کم تشکیل شده است. این نوروپپتیدها شامل فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز، فاکتور نوروتروفیک مشتق از خط سلول گلیال، فاکتور رشد عصب و فاکتور نوروتروفیک مژگانی است [4].
مکانیسم اثر چندوجهی: سربرولیزین یک ماده پپتیدی با مکانیسم اثر چندوجهی در نظر گرفته می شود. نوروپپتیدهای مغز فعال موجود در آن می توانند به سد خونی مغزی نفوذ کنند و توسط نورون ها برای ارتباط با یکدیگر استفاده شوند. ایمنی، تحمل پذیری و اثربخشی آن در مطالعات تجربی و کارآزمایی های بالینی ثابت شده است. سربرولیزین با یک پنجره زمانی درمانی نسبتاً وسیع همراه است و می تواند به عنوان یک عامل محافظت کننده عصبی و نوروتروفیک استفاده شود و به تاخیر در پیشرفت بیماری های مغزی کمک کند [4].
کاربردها در درمان سکته:
اثرات بر بیماران با شدت های مختلف: در درمان سکته مغزی، کارآزمایی های بالینی اولیه عمدتاً در جمعیت خفیف سکته مغزی که معمولاً پیش آگهی خوبی دارند، انجام شد. با این حال، به دلیل این انتخاب، ممکن است اثرات کف یا سقف در اقدامات بهبودی برای موارد خفیف وجود داشته باشد، که نشان دادن مزایای آشکار بین گروههای درمانی را دشوار میکند. در مقابل، تجزیه و تحلیل زیر گروه از بیماران مبتلا به شدیدتر نشان داد که Cerebrolysin اثر مثبت قابل توجهی در افزایش بهبودی دارد. بر اساس نتایج مطالعات متعدد، مشخص است که میزان تأثیر سربرولیزین با شدت سکته مغزی افزایش مییابد [2]..
استفاده ترکیبی با درمان ترومبولیتیک: سایر مطالعات کنترل شده نشان داده اند که سربرولیزین می تواند به طور ایمن با درمان ترومبولیتیک ترکیب شود. اخیراً، سربرولیزین نه تنها برای اثر محافظتی عصبی، بلکه برای پتانسیل بازیابی اعصاب آزمایش شده است و در بیماران مبتلا به سکته مغزی متوسط تا شدید اثربخشی نشان داده است [2]..
تأثیر بر ریکاوری عملکردی: سربرولیزین در بیماران مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک متوسط تا شدید فوایدی را نشان داده است. هنگامی که در ترکیب با توانبخشی عصبی در مقایسه با توانبخشی عصبی به تنهایی استفاده می شود، به طور کلی تأثیر قابل توجهی بر بهبود عملکرد دارد. این یک جهت برای طراحی های تحقیقاتی دقیق تر در آینده فراهم می کند.
موارد کاربرد در درمان سکته مغزی ایسکمیک حاد:
تأثیر بر مرگ و میر و عوارض جانبی: شواهد با کیفیت متوسط نشان می دهد که سربرولیزین ممکن است تأثیر مفید کمی در جلوگیری از مرگ و میر ناشی از همه علل یا تعداد کل عوارض جانبی جدی در سکته مغزی ایسکمیک حاد داشته باشد. در عین حال، شواهد با کیفیت متوسط نیز نشان میدهد که استفاده از سربرولیزین ممکن است وقوع عوارض جانبی جدی غیرکشنده را افزایش دهد [8] . به طور خاص، در زیر گروه با دوز 30 میلی لیتر به مدت 10 روز (دوز تجمعی 300 میلی لیتر)، افزایش عوارض جانبی جدی غیرکشنده معنی دارتر بود [8].
تأثیر بر سایر شاخصها: هیچ یک از کارآزماییهای وارد شده پیامدهای عملکردی نامطلوب را گزارش نکردند که به عنوان مرگ یا وابستگی در پایان دوره پیگیری، مرگ زودرس (در عرض دو هفته پس از شروع سکته مغزی)، زمان بازگشت به ظرفیت کاری، و کیفیت زندگی و سایر شاخصها تعریف شده است. فقط یک کارآزمایی به وضوح علل مرگ را گزارش کرد، از جمله انفارکتوس مغزی، نارسایی قلبی، آمبولی ریه، و پنومونی و غیره، اما تفاوت کمی در توزیع بین گروه سربرولیزین و گروه دارونما وجود داشت [8].
کاربردها در درمان اختلالات شناختی:
بهبود عملکرد شناختی و به تاخیر انداختن پیشرفت: اختلال شناختی یکی از مسائل مهم در مراقبت های بهداشتی مدرن است. در حال حاضر بیش از 55 میلیون نفر در سراسر جهان از زوال عقل رنج می برند. زوال عقل یکی از علل اصلی ناتوانی و وابستگی سالمندان در سطح جهان است. تعداد بیشتری از بیماران مبتلا به اختلال شناختی خفیف در مقایسه با همسالان خود در معرض خطر بیشتری برای پیشرفت به زوال عقل هستند. با توجه به تأثیر COVID-19، تعداد بیماران مبتلا به اختلال شناختی نیز افزایش یافته است. سربرولیزین دارویی است که نه تنها می تواند عملکرد شناختی را بهبود بخشد، بلکه پیشرفت آن را نیز کند می کند [9].
کاربرد در بیماران مبتلا به اختلالات هوشیاری پس از سکته:
بهبود سطح هوشیاری: یک مطالعه گذشته نگر نشان داد که Cerebrolysin ممکن است سطح هوشیاری بیماران را در حالت حداقل هوشیاری پس از سکته مغزی بهبود بخشد. در این مطالعه، بیمارانی که در حالت حداقل هوشیاری پس از سکته مغزی ایسکمیک و/یا هموراژیک قرار داشتند، مورد مطالعه قرار گرفتند و این بیماران بر اساس مقیاس بازیابی کما (CRS-R) مورد ارزیابی قرار گرفتند. همه بیماران تحت درمان جامع توانبخشی شامل فیزیوتراپی و کاردرمانی قرار گرفتند. بیمارانی که درمان سربرولیزین را دریافت کردند با افرادی که درمان سربرولیزین را دریافت نکردند مقایسه شدند. نتایج نشان داد که پس از تعدیل عوامل مداخلهگر، گروه درمان سربرولیزین بهبود قابلتوجهی در امتیاز CRS-R، بهویژه در خرده مقیاسهای حرکتی دهانی و برانگیختگی داشتند [10].
کاربرد در بیماران مبتلا به آسیب کبدی:
تأثیر درمانی بر بیماران مبتلا به آسیب کبدی: برای بیماران مبتلا به بیماری های مزمن، درمان حوادث حاد تهدید کننده زندگی یک مشکل است زیرا پزشکان باید اثرات داروهای چند سیستمی را در نظر بگیرند. در مورد Cerebrolysin، به عنوان تقویت کننده مسیر سیگنال دهی Sonic Hedgehog و یکی از معدود داروهای درمانی نوروتروفیک تایید شده برای بیماران سکته مغزی، این نگرانی وجود دارد که فعال شدن بیش از حد مسیر Hedgehog ممکن است پیشرفت بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) به سیروز را تسریع کند. مشخص شده است که Cerebrolysin از نظر بالینی سطح آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) را در اکثر بیماران سکته مغزی با آسیب کبدی بهبود می بخشد. در محیط آزمایشی، سربرولیزین توانست رفتار شبه اضطرابی را در مدل موش مبتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی معکوس کند اما حافظه کوتاه مدت یا تکثیر سلول های نجات در هیپوکامپ پس از مصرف غذای MCD را بهبود نداد [7].
در نتیجه، سربرولیزین میتواند ترمیم و بازسازی سلولهای عصبی را تقویت کند، تعادل انتقالدهندههای عصبی را برای بهبود انتقال سیگنال تنظیم کند، مواد مغذی را برای سلولهای عصبی فراهم کند و تحمل آنها را در برابر آسیب افزایش دهد و همچنین توسعه عصبی را تقویت کند. از نظر بالینی، سربرولیزین به طور گسترده در درمان بیماری های مختلف سیستم عصبی مانند ضربه مغزی و عواقب بیماری های عروق مغزی استفاده می شود که می تواند علائم و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد. در عین حال، ابزار مهمی در تحقیقات علوم اعصاب است که به درک عمیق عملکردهای فیزیولوژیکی سلولهای عصبی و مکانیسمهای توسعه و ترمیم سیستم عصبی کمک میکند، نظریهها و ایدههایی را برای توسعه داروهای جدید محافظ عصبی و ترمیمکننده ارائه میکند و در زمینههای تحقیقات درمان بیماریهای سیستم عصبی و نورونها اهمیت زیادی دارد.
درباره نویسنده
مطالب ذکر شده در بالا همگی توسط Cocer Peptides تحقیق، ویرایش و گردآوری شده اند.
نویسنده مجله علمی
Ziganshina LE یک محقق وابسته به چندین موسسه برجسته است. اینها عبارتند از آکادمی پزشکی روسیه آموزش مداوم حرفه ای (RMANPO)، دانشگاه دوستی مردم روسیه، دانشگاه پزشکی دولتی کازان، آکادمی پزشکی آموزش مداوم حرفه ای روسیه، وزارت بهداشت فدراسیون روسیه، کوکران روسیه، دانشگاه فدرال کازان، وزارت بهداشت جمهوری تاتارستان، آکادمی پزشکی دولتی کازان و SV Kurashov Med Inst. ارتباطات سازمانی او نشان دهنده پیشینه قوی در علوم پزشکی و بهداشتی است.
علایق تحقیقاتی او در مقولههای موضوعی مختلف است. او دارای تخصص در پزشکی عمومی و داخلی، فارماکولوژی و داروسازی، بهداشت عمومی، محیطی و شغلی، علوم اعصاب و مغز و اعصاب، و تحقیقات و پزشکی تجربی است. کار او در این زمینه ها دانش و مشارکت گسترده او در پیشرفت علم پزشکی و اقدامات مراقبت های بهداشتی را برجسته می کند. Ziganshina LE در مرجع استناد [8] ذکر شده است.
