ކޮޕަރ-ސީޔޫ 50އެމްޖީ

▎ ކޮޕަރ-ސީޔޫ ސްޓްރަކްޗަރ

▎ ކޮޕަރ-ސީޔޫ ރިސާޗް

ކޮޕަރ-ސީޔޫގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟

1970 ގެ އަހަރުތަކުގައި ތަފާތު އުމުރުފުރާތަކުގެ ޓިޝޫތަކަށް އިންސާނާގެ ޕްލާސްމާގެ އަސަރުތައް ތަހުގީގުކުރި އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކޮށްފަ އެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ފުރަމޭގެ ޓިޝޫއަށް ޒުވާން ފަރުދުންގެ ޕްލާސްމާ އެޅިއިރު، އުމުރުން ދުވަސްވީ ފުރަމޭގެ ޓިޝޫއިން ޒުވާން ޓިޝޫ ފަދަ ވަކި ޕްރޮޓީންތައް ރަނގަޅަށް އުފައްދަން ފެށިއެވެ. ފުންކޮށް ތަހުލީލު ކުރުމަށްފަހު 1973 ވަނަ އަހަރު އިންސާނާގެ ސީރަމް އިން ކޮޕަރ-ސީޔޫ ކާމިޔާބުކަމާއެކު އެކަހެރިކުރިއެވެ. މި ކޮމްޕްލެކްސް އުފެދެނީ ކޮޕަރ އަޔަން އާއި ވަރުގަދައަށް ގުޅިފައިވާ ގްލައިސިން، ހިސްޓިޑައިން އަދި ލައިސިން އިން އެކުލެވޭ ޓްރައިޕެޕްޓައިޑަކުންނެވެ. އިތުރު ދިރާސާތަކުން ހާމަވި ގޮތުގައި ކޮޕަރ-ކިއު ގުދުރަތީ ގޮތުން އިންސާނާގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކުގައި ލޭހޮޅިއާއި ލޭ އަދި ކުޑަކަމުދާތަކެތީގެ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވެއެވެ. އޭގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަން ލެވެލް އުމުރާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައި ހުރެއެވެ: އުމުރުން 20 އަހަރުގެ މީހުންގެ ޕްލާސްމާގައި ގާތްގަނޑަކަށް 200ng/mL އަށް އަރާ ނަމަވެސް އުމުރުން 60 އަހަރު ވުމުން ގާތްގަނޑަކަށް 80ng/mL އަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެއެވެ.

އޭގެ ފަހުން ކުރެވުނު ދިރާސާތަކުން ކޮޕަރ-ސީޔޫ ވިސްނުމުގެ ވަކި ޙައްދުތައް ފުޅާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ. 1980 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅު އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން އަނިޔާ ލިބޭ ތަންތަނުގައި ޖީއެޗްކޭ ދޫކުރާކަން އިލްމުވެރިންނަށް ހޯދިއިރު، ހަންގަނޑު މަރާމާތު ކުރުމަށް ކުރީކޮޅުގެ މުހިއްމު ސިގްނަލެއްގެ ގޮތުގައި އޭގެ ދައުރު އަދާކުރެވޭނެ ކަމަށް ކެރިގެން ހީކުރި އެވެ. އޭގެ ފަހުން ގިނަ ދިރާސާތަކެއް ކުރެވިފައިވަނީ ޓިޝޫ ރިމޯޑެލިންގ އާއި ޚާއްޞަކޮށް ހަންގަނޑު ރިޖެނެރޭޝަންގައި ކޮޕަރ-ސީޔޫގެ ދައުރާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން ކޮލަޖަން، އިލާސްޓިން، އަދި ގްލައިކޯސަމިނޯގްލައިކެންސް ސިންތެސިސް ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރާއިރު މެޓަލޯޕްރޮޓީނޭޒްސް އާއި އެ އިންހިބިޓަރސް ގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. އެންޓި-އިންފްލެމޭޝަން، އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ޑިފެންސް، އަދި އެންޖިއޯޖެނެސިސްގައި ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކުރާއިރު، މަޑުމަޑުން ބަޔޯކެމިސްޓްރީ، ޑަރމަޓޮލޮޖީ، އަދި ރިޖެނެރޭޓިވް މެޑިސިން ފަދަ އެތައް ދާއިރާއަކުން ދިރާސާގެ މައުޟޫއަކަށް ވެގެންދެއެވެ.

ކޮޕަރ-ސީޔޫ އަށް އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުން ކުރިއެރުވުން

ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން އެންޑް މައިގްރޭޝަން: ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން ހަމުގެ ފައިބްރޯބްލާސްޓްސް އަދި އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްސް ފަދަ އެކި ސެލްތައް ޕްރޮލިފަރޭޝަން އަދި މައިގްރޭޝަން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. މިސާލަކަށް ހަމުގެ ޒަޚަމް ސައިޓްތަކުގައި ފައިބްރޯބްލާސްޓްސް އިން ކޮލަޖަން އަދި އިލާސްޓިން ފަދަ އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް ކޮމްޕޯނެންޓްތައް ސިންތެސިސް އަވަސްކޮށްދީ، ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުމަށް ސްޓްރަކްޗަރަލް ސަޕޯޓް ފޯރުކޮށްދެއެވެ. ހަމައެއާއެކު އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތައް ދަމައިގަނެ ޒަޚަމްއާ ދިމާއަށް ހިޖުރަކޮށް، އާ ލޭހޮޅިތައް އުފެދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. މިއީ ޒަޚަމަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ނިއުޓްރިއެންޓްސް އާއި އޮކްސިޖަން ފޯރުކޮށްދީ، ރަނގަޅުވުމުގެ ޕްރޮސެސް އަވަސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ ^{[1] .}.

ގްރޯތް ފެކްޓަރސް ރެގިއުލޭޓްކުރުން: މި ކޮމްޕްލެކްސް އިން ޓްރާންސްފޯމިންގ ގްރޯތް ފެކްޓަރ-β (TGF-β) އަދި ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ގްރޯތް ފެކްޓަރ (VEGF) ފަދަ ގިނަ ގްރޯތް ފެކްޓަރސް އެކްސްޕްރެޝަން އަދި ރިލީޒް މޮޑިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. މިސާލެއްގެ ގޮތުން ވީއީޖީއެފް ނަގާނަމަ، ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން އޭގެ ސެކްރެޝަން ކުރިއަރުވައި، މިއީ އަނެއްކާވެސް ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން އަދި އެންޖިއޯޖެނެސިސް - ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުމަށް މުހިންމު ޕްރޮސެސްތަކެއް ކަމަށްވާ ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރާ ކަމެކެވެ ^{[1] .}.

އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އިފެކްޓްސް

އިންފްލެމެޓަރީ މީޑިއޭޓަރސް އިންހިބިޝަން: ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން ޓިއުމަރ ނެކްރޮސިސް ފެކްޓަރ-α (TNF-α) އަދި އިންޓަރލިއުކިން-1β (IL-1β) ހިމެނޭ ގޮތަށް ގިނަ އިންފްލެމެޓަރީ މީޑިއޭޓަރސް އުފެއްދުމާއި ދޫކުރުން ދަމަހައްޓައިދެއެވެ. މި މީޑިއޭޓަރުން އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. އެމީހުންގެ އެކްސްޕްރެޝަން ހުއްޓުވައިގެން ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން އިންފްލެމޭޝަންގެ ބާރުމިނާއި މުއްދަތު މަދުކޮށްދީ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ޓިޝޫތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ ^{[2] .}.

އިމިއުން ސެލްސް މޮޑިއުލޭޝަން: އަދި އިމިއުން ސެލްގެ މަސައްކަތް ވެސް ރެގިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ މެކްރޯފޭޖްތަކާ ދިމާލަށް މެކްރޯފޭޖް ޕޮލަރައިޒޭޝަން މޮޑިއުލޭޓް ކުރުމުން، އިންފްލެމެޓަރީ މީޑިއޭޓަރސް ދޫވުން މަދުކޮށްދީ، ޓިޝޫ މަރާމާތު ކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ ^{[2] .}.

ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކުރުން

މަރާމާތު ކުރުމުގެ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓް ކުރުން: ކޮޕަރ-ކިއު އިން އިންޓްރާސެލިއުލަރ ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމުގެ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓް ކުރެއެވެ. އެކި އެންޑޯޖެނަސް ނުވަތަ އެގްޒޯޖެނަސް ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ސެލްތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމުން، އެ ސެލްތަކުން ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމުގެ ސިލްސިލާ މެކޭނިޒަމްތަކެއް ފަށައެވެ. ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން ޑީއެންއޭ ޕޮލިމިރޭޒް އަދި ލިގޭޒް ފަދަ ގުޅުންހުރި މަރާމާތު ކުރާ އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ހަލާކުވެފައިވާ ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމަށް ބާރުއަޅައެވެ ^{[2] .}.

އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ޕްރޮޓެކްޝަން: މިއީ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ކެޕޭސިޓީއެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެއް ކަމުން، ރިއެކްޓިވް އޮކްސިޖަން ސްޕީޝީސް (ROS) ގެ ސަބަބުން ޑީއެންއޭ އަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އާރ.އޯ.އެސް ގެ ސަބަބުން ޑީއެންއޭ ސްޓްރެންޑް ބްރޭކްވެ، ބޭސް އޮކްސިޑޭޝަން އުފެދިދާނެއެވެ. އާރ.އޯ.އެސް ސްކޭވެންޖްކޮށްގެން ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ޑީއެންއޭ އަށް ގެއްލުންތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ، ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމަށް ފަހި ޝަރުތުތަކެއް އުފެދެއެވެ ^{[1] .}.

ސެލްއުލަރ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކުރުން

ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ކުރިއެރުވުން: ސެލްއުލަރ އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ބެހޭގޮތުން ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެއެވެ. މައިޓޮކޮންޑްރިއާ އަކީ ސެލްގެ ޕަވަރހައުސްތަކެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް އާއި ގުޅުންހުރި އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ސެލްގެ ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ ރަނގަޅުކަން އިތުރުކޮށްދީފާނެ ކަމަށް ވެސް ޑރ ^..

މާއްދާ ސިންތެސިސް ރެގިއުލޭޓްކުރުން: ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން ވެސް މުހިންމު އިންޓްރާސެލިއުލަރ މާއްދާތަކުގެ ސިންތެސިސް މޮޑިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. ކުރިން ފާހަގަކުރެވުނު ފަދައިން، މިއީ ކޮލަޖަން އަދި އިލާސްޓިން ފަދަ އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް ކޮމްޕޯނެންޓްތައް ސިންތެސިސް އަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕްރޮޓީން އާއި ލިޕިޑްސް ފަދަ ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ މާއްދާތަކުގެ ސިންތެސިސް އާއި މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ސެލްގެ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ދަމަހައްޓައިދެއެވެ ^{[2] .}.

ކޮޕަރ-ސީޔޫގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުން: ކޮޕަރ-ކިއު އަކީ ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުން ކުރިއެރުވުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ އެންޖިއޯޖެނެސިސް ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށް، ޒަޚަމްވާ ތަނަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ނިއުޓްރިއެންޓްސް އާއި އޮކްސިޖަން ފޯރުކޮށްދީ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ޓިޝޫ މަރާމާތުކޮށް ރިޖެނެރޭޝަން އަވަސްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ކޮޕަރ-ސީޔޫ އަކީ ޑަރމަލް ފައިބްރޯބްލާސްޓްސްގެ ވަޒީފާއަށް އެހީތެރިވެދީ، ކޮލަޖަން، އިލާސްޓިން، އަދި ގްލައިކޯސަމިނޯގްލައިކެންސް ސިންތެސިސް އަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މިއީ ދުޅަހެޔޮ އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް އެއް އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އަދި ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުމުގެ ޕްރޮސެސް އަވަސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ހަމުގެ އަނިޔާތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ޕިކާޓް އެލް ކުރި ދިރާސާގައި ކޮޕަރ-ކިއު ހިމެނޭ ފޯމިއުލޭޝަންތަކުން ފަރުވާ ދިނުމުން ޒަޚަމްތައް ރަނގަޅުވުމުގެ ސްޕީޑް ވަރަށް ބޮޑަށް އަވަސްވެ، ރަނގަޅުވުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެފައިވެއެވެ ^{[2] .}.

އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އިފެކްޓްސް: އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތައް ލުއިކޮށްދެނީ އިންފްލެމޭޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ހުއްޓުވައިގެންނެވެ. ލިޕޯޕޮލިސެކަރައިޑް (އެލްޕީއެސް) އިންޑައުސްޑް އެކިއުޓް ލަންގް އިންޖަރީ (އޭއެލްއައި) މައުސް މޮޑެލް އާއި އިން ވިޓްރޯ އެކްސްޕެރިމެންޓްތަކުގައި ވެސް ރޯ 264.7 މެކްރޯފޭޖް އިން ކުރި ތަޖުރިބާތަކުގައި ވެސް ކޮޕަރ-ސީޔޫ ފަރުވާ ދިނުމުން ރިއެކްޓިވް އޮކްސިޖަން ސްޕީޝީސް (ROS) އުފެއްދުން މަދުވެ، ސުޕަރއޮކްސައިޑް ޑިސްމިއުޓޭޒް (SOD) އެކްޓިވިޓީ އިތުރުވެ، ނެކްރޮސިސް ފެކްޓަރ -α (TNF-α) ފަދަ އިންފްލެމެޓަރީ މީޑިއޭޓަރސް އުފެއްދުން މަދުވެފައިވެއެވެ އިންޓަރލިއުކިން-6 (IL-6)، NF-κB p65 އަދި p38 MAPK ސިގްނަލިންގ ޕަތްވޭސް އިންހިބިޓްކޮށްގެން ހާސިލް ކުރެވެއެވެ. މިގޮތުން ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން ދައްކުވައިދެނީ އޭއެލްއައި/އެކިއުޓް ރެސްޕިރޭޓަރީ ޑިސްޓްރެސް ސިންޑްރޯމް (އާރްޑީއެސް) ފަދަ އިންފްލެމޭޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ގާބިލްކަން ^{[3] .}.

ސެލްއުލަރ ޕްރޮޓެކްޝަން: އެތައް ސެލްއުލަރ ޕްރޮޓެކްޓިވް އިފެކްޓްސް އެއް ދައްކައެވެ. ކްރޮނިކް އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ޕަލްމޮނަރީ ޑިޒީޒް (ސީއޯޕީޑީ) ގައި ފުއްޕާމޭގެ ޓިޝޫ ރައްކާތެރިކޮށް މަރާމާތުކޮށްދޭއިރު، ސީއޯޕީޑީ ފައިބްރޯބްލާސްޓްގެ މަސައްކަތް އަލުން އާލާކޮށްދެއެވެ. އަދި މުސްކުޅިވުމުގެ ބަލިތައް އަވަސްކޮށްދޭ ކަމަށް ބެލެވޭ އެންއެފްކޭބީ ފަދަ މޮލިކިއުލްތައް އިންހިބިޓްކޮށް، އެންޓި އެޖިންގް ޕޮޓެންޝަލް ދައްކުވައިދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެންޓި އެންޒައިޓީ، އެނަލްޖީސިކް، އަދި އެންޓި-އެގްރެޝަން ހަރަކާތްތައް ދައްކުވައިދީ، ޕްރޮޓީއަސޯމް ސިސްޓަމް މެދުވެރިކޮށް ސެލްއުލަރ ކްލީންއަޕް ފަންކްޝަންތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ސެލްއުލަރ ޕްރޮޓެކްޝަން ފުރިހަމައަށް ފޯރުކޮށްދެއެވެ ^{[2] .} .

ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކުރުން: ކޮޕަރ-ސީޔޫ އަކީ އިންޓްރާސެލިއުލަރ ޑީއެންއޭ މަރާމާތު ކުރުމުގެ ޕްރޮސެސްތަކުގައި ބައިވެރިވެ، ޖީނޮމިކް ސްޓެބިލިޓީ ބެލެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދީ، ޖަމާވެފައިވާ ޑީއެންއޭ އަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ސެލްއުލަރ ޕެތޮލޮޖީއާއި މުސްކުޅިވުމުގެ މައްސަލަތައް ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މިއީ ޑީއެންއޭ އަށް ލިބޭ ގެއްލުމާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމާއި ފަރުވާ ދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ ^{[2] .}.

ނިންމުން

އެންޑޯޖެނަސް ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް-ކޮޕަރ ކޮމްޕްލެކްސް އެއްގެ ގޮތުގައި ކޮޕަރ-ސީޔޫ އިން މަލްޓިޑައިމަންޝަނަލް ބަޔޮލޮޖިކަލް އެކްޓިވިޓީ ދައްކައެވެ. PI3K/Akt އަދި MAPK/ERK ފަދަ ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން، ފައިބްރޯބްލާސްޓް ޕްރޮލިފަރޭޝަން، އެންޖިއޯޖެނެސިސް، އަދި އެކްސްޓްރާސެލިއުލަރ މެޓްރިކްސް ސިންތެސިސް ޕްރޮމޯޓްކޮށް، ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. އަދި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ، އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް، އަދި އިމިއުނޯމޮޑޫލޭޓަރީ ފަންކްޝަންތައް ދައްކުވައިދީ، ޓިޝޫ އިންފްލެމެޓަރީ ޑެމޭޖް ލުއިކޮށްދީ، ޓްރޯމާ ރިޕޭއާ އާއި އިންފްލެމެޓަރީ ޑިޒީޒް އިންޓަރވެންޝަން އަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.

ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން

މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.

ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ

ލޮރެން ޕިކާޓް އަކީ މަޝްހޫރު ބަޔޯކެމިސްޓެއްގެ އިތުރުން ސްކިން ބަޔޮލޮޖީ އިންކްގެ ފައުންޑަރެއް ކަމަށާއި އޭނާ އަކީ ކޮޕާ ޕެޕްޓައިޑްސް އާއި ހަމުގެ ސިއްހަތާއި މުސްކުޅިވުމުގައި އެ ޕެޕްޓައިޑްސް ބޭނުންކުރުން ދިރާސާކުރުމަށް ޚާއްސަ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ ކޮޕާ ޕެޕްޓައިޑް ކޮޕަރ-ސީޔޫ ހޯދީ 1973 ވަނަ އަހަރު ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކެލިފޯނިއާ، ސެން ފްރެންސިސްކޯގައި ޑޮކްޓަރުގެ ޑިގްރީ ހާސިލް ކުރަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރު އެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑު ޒުވާންކޮށްދޭ ކޮޕަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އުފެއްދުމާއި 1994 ވަނަ އަހަރު ސްކިން ބަޔޮލޮޖީ އިންކް އުފެއްދިއިރު، އޭނާގެ މި މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން ހަމުގެ ބަޔޮލޮޖީ ދެނެގަތުމާއި އެންޓި އެޖިންގ ފަރުވާތައް އުފެއްދުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އެހީތެރިވެދީފައިވެއެވެ. ޕިކާޓްގެ ދިރާސާތަކުން ޑަރމަޓޮލޮޖީ އާއި ރިޖެނެރޭޓިވް މެޑިސިންގެ ދާއިރާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ. ލޮރެން ޕިކާޓް ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [2] ގައެވެ.

▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް

[1] ސަން އެލް، ލީ އޭ، ހޫ ވައި، ލީ ވައި، ޝަންގް އެލް، ޒާންގް އެލް. ޕާރޓިކަލް އެންޑް ޕާރޓިކަލް ސިސްޓަމްސް ކެރެކްޓަރައިޒޭޝަން 2019؛ 36: 1800420.ޑީއޯއައި: 10.1002/ޕީޕީއެސްސީ.201800420.

[2] ޕިކާޓް އެލް، މާގޯލީނާ އޭ.ރިޖެނެރޭޓިވް އެންޑް ޕްރޮޓެކްޓިވް އެކްޝަންސް އޮފް ދަ ކޮޕަރ-ކިއު ޕެޕްޓައިޑް އިން ދަ ލައިޓް އޮފް ދަ ނިއު ޖީން ޑޭޓާ. އިންޓަނޭޝަނަލް ޖާނަލް އޮފް މޮލިކިއުލަރ ސައިންސަސް 2018؛ 19. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:51609461.

[3] ޕާކް ޖޭއާރ، ލީ އެޗް، ކިމް އެސްއައި، ޔަންގް އެސްއާރ. ޓްރައި-ޕެޕްޓައިޑް ކޮޕަރ-ސީޔޫ ކޮމްޕްލެކްސް އިން މަސްތަކުގައި ލިޕޯޕޮލިސެކަރައިޑް އިންޑައުސް ކުރާ ސީރިއަސް ފުއްޕާމޭގެ އަނިޔާ ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ. އޮންކޯޓާގެޓް 2016؛ 7(36): 58405-58417.ޑީއޯއައި: 10.18632/އޮންކޯޓާގެޓް.11168.

މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.  

މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.