▎ Liva-g Sɛgɛsɛgɛli
Liva-g ka ɲininiw kɛcogo ye mun ye?
Kɔrɔya miiriya min bɛ wele ko Free Radical Theory of Aging: San 1950 waatiw la, Harman ye kɔrɔya miiriya la min bɛ wele ko radical free radical teori, k’a jira ko radikali hɔrɔnma minnu bɛ bɔ selilɛriw ka farikoloɲɛnajɛ waati la, olu bɛna bin biyomolekuli kan, o bɛ na ni selilɛriw tiɲɛni ni kɔrɔya ye. O hakilina in ye hakilinata-jɔ-yɔrɔ di kɔrɔya kɛlɛli fɛnw ɲinini ma, wa a ye dɔnnikɛlaw bila ka fɛnw ɲini minnu bɛ se ka fɛnɲɛnamafagalanw (radicals libres) bɔ walima ka farikolokisɛw ka farikolo tangacogo bonya.
Pepitiri fɛnw sɔrɔli: Ni ɲɛnamayako sɛgɛsɛgɛli kuncɛlen bɛ senna, dɔnnikɛlaw y’a ye ko pepitiri fɛnw jɔyɔrɔ ka bon selilɛriw ka taamasiɲɛw la, farikoloɲɛnajɛw labɛnni na ani ko wɛrɛw la. Pepitiri fɛn dɔw bɛ baara kɛ i n’a fɔ farikolo tangalan, banakisɛfagalanw, ani farikolokisɛw dilancogo sabatili, o bɛ sira kura di kɔrɔya fura kuraw dilanni ma.
Liva-g ɲinini n’a yiriwali : O hukumu kɔnɔ, Irisi dɔnnikɛlaw ye Liva-g labɛn ka da u ka ɲininiw kan pepitiri fɛnw kan. U ye pepitiri biyoaktif yɔrɔ dɔw bɔ baganw farikolo yɔrɔw la, ka laban ka Liva-g sɔrɔ sɛgɛsɛgɛli ni ɲɛnabɔli caman kɛlen kɔfɛ. Kɔlɔsiliw y’a jira ko Liva-g bɛ se ka farikolokisɛw ka farikoloɲɛnajɛ kɛcogo ɲɛnabɔ ani ka farikolokisɛw ka farikolo tangacogo fanga bonya, o bɛ selilu kɔrɔya bila kɔfɛ.
Liva-g ka baarakɛcogo ye mun ye?
1. A nɔ minnu bɛ dumunikɛcogo la
Dumunikɛminɛnw ka baarakɛcogo ɲɛnabɔli : Kɔlɔsiliw y’a jira ko Liva-g (Lys-Glu-Asp-Ala) ye pepitiri ye min bɛ se ka ji la, a barika ka dɔgɔn. Pepitiri hidrolazi minnu bɛ banakɔtaa fitini na, olu tɛ se ka Liva-g jilama kɛ ka ɲɛ fo ka se hakɛ fitinin ma [1] . Ni a kɛra in vitro la, Liva-g bɛ se ka glycyl-L-leucine dipeptidase baara dɔgɔya banakɔtaa fitini na ni 50% ye. Liva-g tali da la sosow la dɔgɔkun fila kɔnɔ, dumunikɛminɛnw baara bɛ dɔgɔya bagan fitininw na, ka sɔrɔ bagan kɔrɔw ta cayara. A ka kan ka fɔ ko a ka c’a la, soso kɔrɔw ka anzimu baara kɛcogo Liva-g tali kɔfɛ o tun bɛ gɛrɛ bagan fitininw hakɛ la kɔrɔsili kulu kɔnɔ, .
2. A nɔ minnu bɛ sɔrɔ Enkephaline Degrading Enzymes la Serum kɔnɔ
Enkephalin tiɲɛni enzymes balili : Pepitiri biyoregulateurs kura Liva-g ni Epi (Ala-Glu-Asp-Gly) nɔ minnu bɛ opioïde endogènes la, olu sɛgɛsɛgɛra, kɛrɛnkɛrɛnnenya la u seko ka enkephaline tiɲɛni enzymes ka baara Changer serum kɔnɔ ani ka jɛɲɔgɔnya kɛ ni opioïde minɛbagaw ye sugunɛbilenniw ka membrane fraction kɔnɔ. Enkefalinazi baara jateminɛna in vitro ni ⊃3;H-Leu-enkephalin jilama hakɛ sumani ye sɛgɛsɛgɛli pepitiriw ɲɛkɔrɔ. Liva-g ni Epi ye enkephaline tiɲɛni enzymes bali hadamadenw ka joli la. Ni an ye a suma ni pepitirizi balilan dɔntaw ye i n’a fɔ puromycine, leupeptin ani D-PAM, a jirala ko Liva-g bɛ se ka kɛ ka ɲɛ. Liva-g ni Epi ka fura tata hakɛ balili nɔ kuruw kɛra jatebɔ ye, wa u ka IC15 hakɛ kɛra 20 ani 500 μM ye [2, 3]..
3. Lakanali nɔ minnu bɛ sɔrɔ sugunɛ na
I n’a fɔ sugunɛ tangalan min bɛ se ka kɛ: Fura caman tali mɔgɔkɔrɔbaw la, o de ka teli ka kɛ sugunɛbaralabana sababu ye. O la, ni mɔgɔ si hakɛ cayara, sugunɛbilenni gɛlɛyaw, sugunɛbilenni jugumanba ani sugunɛbilenni basigilen faratiw bɛ bonya. O de ye sababu ye ka sugunɛbilenni fura kuraw ɲini, minnu bɛ se ka kɛ, ani minnu tɛ kojugu kɛ. Kalan dɔw y’a jira ko sugunɛbilenni polipɛtidi kɔmplɛsi (Ventvil) ni KEDA tetarapɛtidi (Lys-Glu-Asp-Ala, Liva-g) bɛ sugunɛ tanga, farikolo tangalan ani kɔrɔya kɛlɛ. Baganw ni in vitro sɛgɛsɛgɛli misaliw la minnu kɛra sugunɛbilenni kan (sugunɛbilenni gɛlɛya, sugunɛbilenni jugumanba ni basigilen), Ventvil ni KEDA pepitiri ye baarakɛcogo ɲuman jira. Ventvil ni KEDA pepitiri bɛ nɔ bila tuma bɛɛ - u bɛ farikolo tangacogo ni farikolo tangalanw cogoya ɲɛ ani ka sugunɛ baara segin a cogo kɔrɔ la sugunɛbilenni waati. Kɔlɔsiliw y’a jira ko kɔrɔya waati la, pepitiriw ka sugunɛ lakanani ni farikolo tangacogo hakɛ caman sɛgɛsɛgɛra [4] ..
4. A nɔ minnu bɛ sɔrɔ farikolojidɛsɛbanakisɛw ka kolosinsinnan na
Lanfositɛriw ka kolosinsinnan baarakɛli : Pepitiri sintetiki Liva-g nɔ minnu bɛ ribozomu jamu baara la, hɛtɛrokɔrɔmatini denaturation paramètres, hétérochromatin C structurel ka polymorphisme, ani hétérochromatin facultatif caman ɲɔgɔnnabɔli mɔgɔkɔrɔbaw ka lanposotiw la, olu sɛgɛsɛgɛra. Liva-g ye ribozomu jamu baarakɛli bila sen kan, ka hɛtɛrokromatini constitutif ka depolimɛri kɛ santimɛri lamini na, ani jamu bɔli min balila ka da eukromatini yɔrɔw kan minnu bɛ tali kɛ kɔrɔya la kolosinsinnanw kɔnɔ. Jateminɛw y’a jira ko Liva-g kɛra sababu ye ka kolosinsinnanw ka kolosinsinnanw deheterochromatisation (activation) kɛ mɔgɔkɔrɔbaw ka kolosinsinnanw na, o kɛra ni hɛtɛrokromatini ni hɛtɛrokromatini yɔrɔw caman cili ye kolosinsinnanw na.
Liva-g baarakɛcogo ye mun ye?
Sɛgɛsɛgɛli minnu kɛra selilɛriw ka kɔrɔya kan
Liva-g bɛ se ka nɔ bila anzimu jɔnjɔnw ka baara la minnu bɛ kɛ selilɛri dilancogo la walima degun jaabi siraw la. Misali la, a bɛ jɛɲɔgɔnya kɛ ni epijenitiki ɲɛnabɔbagaw ye ani ka nɔ bila fɛn caman Changements de chromatin structure ani gene expression patterns la, o la a bɛ cellules kɔrɔya taabolo ɲɛnabɔ. Oksidan tiɲɛni bɛ dalajɛ waati kɔnɔ, wa a bɛ na ni selilɛriw ka baarakɛbaliya ye min bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ. Liva-g nɔ min bɛ oksidan degun sira kan, o ye ɲininiw yɔrɔ duman dɔ ye, wa a bɛ se ka selilɛri kɔrɔya bila kɔfɛ ni a bɛ siraw labɛn minnu bɛ tali kɛ o ko la.
A nɔ minnu bɛ sɔrɔ sugunɛbanaw la
Ni mɔgɔkɔrɔbaw ka kɔrɔbayara, fura caman tali ka teli ka kɛ sababu ye ka sugunɛbaralabana bila mɔgɔ la, o la, sugunɛbilenni, sugunɛbilenni jugumanba ni basigilen faratiw bɛ bonya. O cogo la, a nafa ka bon ka sugunɛbilenni fura kuraw sɔrɔ, minnu bɛ se ka kɛ, ani minnu tɛ kojugu kɛ. Kalan dɔw y’a jira ko sugunɛbilenni polipɛtidi kɔmplɛsi (Ventvil) ni KEDA tetarapɛtidi (Lys-Glu-Asp-Ala, n’o ye Liva-g) ye, olu bɛ sugunɛ tanga, farikolo tangalan ani kɔrɔya kɛlɛ. Baganw ka sugunɛbana sɛgɛsɛgɛli misaliw la (sugunɛbilenni, sugunɛbilenni jugumanba ni basigilen) ani sɛgɛsɛgɛli minnu kɛra in vitro la, Ventvil ni KEDA pepitiri ye baarakɛcogo ɲuman jira. Ventvil ni KEDA pepitiri bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ, o bɛ se ka farikolo tangacogo ni farikolo tangalanw cogoya kɛ cogo la ani ka sugunɛ baara segin a cogo kɔrɔ la sugunɛbilenni waati. Ka fara o kan, kɔrɔya waati, o pepitiriw ka sugunɛ lakanani ni u farikolo tangacogo bɛ se u dan na [4] ..
A nɔ minnu bɛ kansɛribanatɔw ka jamu paramɛtiriw la
A jirala ko sinji kansɛri bɛ banabagatɔ minnu na, olu ka jamu bɛ dɔn ni ADN sɛrɛkili kelen karilen caya ye, kolosinsinnanw ka fɛnɲɛnamafagalanw ka caya, ani kolosinsinnanw ka ɲɔgɔn sɔrɔli hakɛ cayalenba. Ni aw bɛ oligopeptide bioregulateur Liva-g ni cobalt ions kɛ fɛn caman sɛmɛntiyalanw ye, o bɛ nɔ bila sinji kansɛri bɛ banabagatɔ minnu na, olu ka lanposotiw sɛnɛcogo la, o bɛ se ka paramɛtiriw bɛɛ kɛ cogo la min sɛgɛsɛgɛra. O b’a jira ko sinji kansɛri banabagatɔ minnu na, olu ka farikolojidɛsɛ sɛgɛsɛgɛli fɛ, sinji kansɛribanatɔw furakɛli furakɛli nɔ bɛ se ka jateminɛbɛ .
Dusukun tantanni jugumanba bɛ banabagatɔ minnu na ani u somɔgɔw ka lanposotiw nɔfɛkow
Pepitiri biyoregulatɛri Liva-g (Lys-Glu-Asp-Ala) min bɛ kɛ a kelen na ani a ni kobal ionw faralen ɲɔgɔn kan, o nɔ minnu bɛ nukilila labɛnni yɔrɔw (NOR) baara la ani akɔrɔsentiriki kolosinsinnanw ni ɲɔgɔn cɛ ka caya dusukun tantanni banabagatɔw n’u somɔgɔw ka lanposotiw la, olu sɛgɛsɛgɛra. Jateminɛw y’a jira ko Liva-g ni kobalt ionw ka baara faralen ɲɔgɔn kan, o ye dɔ fara NORw caya kan ni jateden 2 ye banabagatɔw n’u somɔgɔw la. O fɛnɲɛnamafagalanw fana ye nɔba bila kolosinsinnanw ka jɛɲɔgɔnya baara la, o min y’a jira ko dɔ farala kosɛbɛ nin index in kan kalan kulu fila bɛɛ la.
O cogo la, Liva-g ni kobalt ionw ka baara kɛra ka ɲɛ. Ikomi NORw ka baara ni acrocentric chromosomes ka jɛɲɔgɔnya kɛcogo bɛ bɔ acrocentric chromosomes buluw ka condensation quality la, a bɛ se ka fɔ ko Liva-g ni cobalt ions bɛ nɔ bila banabagatɔw ka lymphocytes la minnu bɛ ni hypertrophique cardiomyopathie ye ani u somɔgɔw, o bɛ kɛ sababu ye ka hétérochromatinized chromatin decondensation kɛ. O bɛ se ka kɛ cogoya ye min bɛ kɛ sababu ye ka jamu minnu tɛ baara kɛ, olu bɔli bɛ kɛ ɲɔgɔndan kɛcogo la kalanjɛkulu mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ la. Nin kunnafoniw bɛ kunnafoni kuraw di Liva-g ni Liva-g + kobalt ionw lakanani nɔw kan dusukunnabana caman bɛ banabagatɔ minnu na ani u somɔgɔw ka jolisegindumuniw na, wa u bɛ se ka kɛ sababu ye ka furakɛli fɛɛrɛw labɛn.
A nɔ minnu bɛ sɔrɔ Enkephaline Degrading Enzymes la Serum kɔnɔ
Pepitiri biyoregulatɛri kura Liva-g (Lys-Glu-Asp-Ala) ani Epi (Ala-Glu-Asp-Gly) nɔ minnu bɛ opioidw kɔnɔna na, olu sɛgɛsɛgɛra, kɛrɛnkɛrɛnnenya la u seko ka enkefalini tiɲɛni anzimuw ka baara Changer serum kɔnɔ ani ka jɛɲɔgɔnya kɛ ni opioïde minɛbagaw ye sumaya selilɛriw ka membrane fraction kɔnɔ. Kɔrɔbɔli minnu kɛra in vitro kɔnɔ, olu ye enkefalinazi baara dɔn ni ⊃3;H-Leu-enkephalin jilama hakɛ sumani ye Liva-g ni Epi ɲɛkɔrɔ. Jateminɛw y’a jira ko Liva-g ni Epi ye enkephaline tiɲɛni enzymes bali hadamadenw ka joli la. Liva-g tun bɛ se ka kɛ ka tɛmɛ peptidase inhibitor dɔnnen dɔw kan i n’a fɔ puromycine, leupeptin ani D-PAM. Liva-g ni Epi ka fura tata hakɛ balili nɔ kuruw kɛra ja ye, wa u ka IC55 hakɛ kɛra 20 ani 500 μM ye. Pepitiriw ni opioid minɛbagaw ka jɛɲɔgɔnya jateminɛna ni radiyoligandi minɛcogo fɛɛrɛ ye ni [⊃3;H][D-Ala⊃2;, D-Leu5]-ɛnkefalini ye. Jɛɲɔgɔnya si ma ye μ walima δ opioid minɛbagaw ni ɲɔgɔn cɛ minnu bɛ sosow kunkolo membrane fraction ni sɛgɛsɛgɛli pepitiriw cɛ [2, 3]..
Kuncɛli la, ni a bɛ jeninida jiracogo ɲɛnabɔ ani ka farikolojɔlifɛnw sɔrɔli sabati, Liva-g bɛ nɔba jira kɔrɔya kɛlɛli la, farikolo tangacogo la, ani sugunɛ baara lakanani na. A bɛ se ka dumunikɛminɛnw baara ɲɛnabɔ, ka enkefalini tiɲɛni anzimuw bali, ani ka selilɛri kɔrɔya bila kɔfɛ ni a bɛ dumunikɛminɛn jɔnjɔnw baara ani ka nɔ bila oksidan degun sira la. Ka fara o kan, Liva-g fana bɛ farikolo tangacogo ni farikolo tangacogo ɲɛ a ka sugunɛ tangacogo fɛ ani ka sugunɛ baara seginni sabati banaw la i n’a fɔ sugunɛbilenni. Nafa bɛ se ka kɛ a la banaw kunbɛnni n’u furakɛli la minnu bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na, wa a bɛ ɲinini sira kura di kɔrɔya kɛlɛli ni kɛnɛya sabatili ma.
A sɛbɛnbaga ko la
Fɛn minnu kofɔlen dòn san fɛ, olu bɛɛ ɲinini Kɛra, k’u Labɛn ani k’u Lajɛ Cocer Peptides fɛ.
Dɔnniya gafe sɛbɛnbaga
Vladimir Khavinson tun ye Irisi jamana ka cɛkɔrɔbaw dɔnbaga ŋana ye ani karamɔgɔ min lakodɔnnen don a ka ɲininiw fɛ minnu kɛra tutigɛbaga ye pepitiri biyoregulatɛriw kan ani u jɔyɔrɔ ka kɔrɔya sumaya ani ka kɛnɛya sabati. A kɛra Sɛnt Pɛriburugu ka biyoregulasiyɔn ni mɔgɔkɔrɔbaw ka kalanso ɲɛmɔgɔ ye ani a tun ye Irisi jamana ka dɔnniyakalanso mɔgɔ dɔ ye min bɛ bɛn o ma. A ka ɲininiw tun sinsinnen bɛ furakɛlicogo dɔw labɛnni kan minnu sinsinnen bɛ pepitiriw kan walasa ka farikolo tangacogo ɲɛ, ka a tanga oksidan degun ma, ani ka ɲɛnamaya jan sabati. San tan naani kɔnɔ, a ye pepitiriw caman bɔ k’u labɛn, o kɛra sababu ye ka fura wɔɔrɔ minnu sinsinnen bɛ pepitiriw kan ani pepitiri dumuni dafalan 64 don kɛnɛyaso baara la. Khavinson ka baara ye dɛmɛba don mɔgɔkɔrɔbaw ka kɛnɛyako la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, kɔrɔya fɛɛrɛw faamuyali la ani ka fɛɛrɛw tigɛ walasa ka baliku kɔrɔbaw ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲɛ.
Vladimir Khavinson ye Irisi jamana ka cɛkɔrɔbaw dɔnbaga tɔgɔba ye ani karamɔgɔ, min tɔgɔ bɔra a ka ɲininiw fɛ minnu ye dugukolo tigɛ pepitili biyoregulatɛriw kan ani u jɔyɔrɔ ka kɔrɔya kɔtigɛ ani ka kɛnɛya sabati. A tun ye ɲɛmɔgɔ ye Sɛnt Pɛriburugu ka biyoregulasiyɔn ni mɔgɔkɔrɔbaw ka kalanso la, wa a tun ye Irisi jamana ka dɔnniyakalanso mɔgɔ dɔ ye min bɛ bɛn o ma. A ka ɲininiw tun sinsinnen bɛ furakɛlicogo dɔw labɛnni kan minnu sinsinnen bɛ pepitiriw kan walasa ka farikolo tangacogo ɲɛ, ka oksidan degunw kɛlɛ, ani ka ɲɛnamaya jan nɔgɔya. San tan ni naani ni kɔ ɲininiw kɔnɔ, a ye pepitiri suguya caman bɔ k’u labɛn, o min ye pepitiri fura wɔɔrɔ ni pepitiriw bɛ dumuni dafalan 64 kɛ kɛnɛyaso la. Khavinson ka baara ye dɛmɛba lase mɔgɔkɔrɔbaw ka ɲɛnamaya kɛcogo ma, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, kɔrɔya fɛɛrɛw faamuyali la ani fɛɛrɛw labɛnni na walasa ka mɔgɔkɔrɔbaw ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲɛ. Vladimir Khavinson tɔgɔ sɛbɛnnen bɛ citation (citation) kɔnɔ [5].
