ލިޔުނީ ކޯސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް 
1 މަސް ކުރިން
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.
ބޭސްވެރިކަމާއި ބަޔޮލޮޖީގެ ދާއިރާއިން އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް އަކީ އެކިއެކި އަނިޔާވެރި ސްޓިމިއުލްތަކަށް ހަށިގަނޑުގެ ކޮމްޕްލެކްސް ޑިފެންސިވް ރިއެކްޝަނެކެވެ. މާގިނައިން ނުވަތަ ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ލިބި، ސިލްސިލާ ބަލިތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ. ވައިލޮން އަކީ ތަފާތު ސްޓްރަކްޗަރަލް އަދި ފަންކްޝަނަލް ސިފަތަކެއް ހުންނަ މާއްދާއެއްގެ ގޮތުގައި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އިފެކްޓްސްގައި ވަކި ދައުރެއް އަދާކުރުމާއި އެޕްލިކޭޝަން ޕޮޓެންޝަލް ދައްކާފައިވާ މާއްދާއެކެވެ.
ފޮޓޯ 1 އެންޓިއޮކްސިޑޭޓިވް މެކޭނިޒަމްސް.
ވިލޮންގެ މަސްދަރުތަކާއި ސްޓްރަކްޗަރަލް ބޭސިސް
ވައިލޮން އަކީ ފުރިހަމަ ނަން އެލް-ލައިސް-އެލް-ގްލޫ ކިޔާ ބަޔޯއެކްޓިވް ޕެޕްޓައިޑެކެވެ. އެއީ އިމިއުން މޮޑިއުލޭޓިން އެކްޓިވިޓީ އާއި އެކު ޑައިޕެޕްޓައިޑް އެލް-ގްލޫ-އެލް-ޓީއާރުޕީ ހިމެނޭ ބޭސް ތައިމޯޖެން އަށް ބިނާކޮށް އުފައްދާފައިވާ އެއްޗެކެވެ. 1991 ވަނަ އަހަރު މޮރޮޒޯވް އާއި ޚަވިންސަން ވަނީ ކަކުލުގެ ތައިމަސް އިން ނެޗުރަލްތައިމިކް ފެކްޓަރސް (އެންޓީއެފް) އެކަހެރިކޮށް، އޭގެ ފަހުން އެންޓީއެފް އަށް ބިނާކޮށް ތައިމަލިން ކިޔާ ބޭސް އުފައްދާފައެވެ. ފަހުން ރިވަރސް ފޭސް ލިކުއިޑް ކްރޮމެޓޮގްރަފީ ބޭނުންކޮށްގެން ތައިމަލިން އިން ކީ ޑައިޕެޕްޓައިޑް ހިމެނޭ ތައިމޯޖެން އެކަހެރިކޮށް، މިއަށް ބިނާކޮށް ވިލޮން އިތުރަށް ސިންތެސިސް ކުރެވުނެވެ. ގުދުރަތީ މާއްދާތަކުން ފިޔަވަޅު އަޅައިގެން ހޯދުމުގެ މި ޕްރޮސެސްއަކީ ވިލޮންގެ ޚާއްޞަ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އެކްޓިވިޓީގެ ބިންގާ އެޅި ޕްރޮސެސްއެކެވެ. އެއީ ވަކި އެމިނޯ އެސިޑް ސިކުއެންސެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އެލް-ލައިސް (ލައިސިން) އާއި އެލް-ގްލޫ (ގްލޫޓާމިކް އެސިޑް) ގުޅިފައިވަނީ ޕެޕްޓައިޑް ބޮންޑަކުން ކަމަށެވެ. މި ސްޓްރަކްޗަރގެ ސަބަބުން ވިލޮން އަށް ސެލް ސަރފޭސް ރިސެޕްޓަރސް ނުވަތަ އިންޓްރާސެލިއުލަރ މޮލިކިއުލްތަކާ މުޢާމަލާތު ކުރެވޭއިރު، މިކަމުގެ ސަބަބުން އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގެ ސިލްސިލާއެއް ފެށެއެވެ.
ވައިލޮންގެ ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތައް އިންފްލެމޭޓަރީ ސެލްތަކާއި އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް އަށް ކުރާގޮތް
މެކްރޯފޭޖްތަކަށް ކުރާ އަސަރުތައް: މެކްރޯފޭޖްތަކަކީ އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްގެ މުހިއްމު ސެލްތަކެކެވެ. ދުޅަވުމުގެ ތެރޭގައި މެކްރޯފޭޖްތައް އެކްޓިވޭޓްވެ، އެކިއެކި ޕްރޯ-އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރސް އާއި އިންފްލެމޭޓަރީ މީޑިއޭޓަރސް ސެކްރެޓް ވެއެވެ. ވައިލޯން އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްގައި ބައިވެރިވާ މައުސް ޕެރިޓޯނިއަލް މެކްރޯފޭޖްތަކުން ޕްރޯ-އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރސް IL-1β އަދި TNF-α ގެ އިތުރުން އިންފްލެމެޓަރީ މީޑިއޭޓަރ NO އަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރެއެވެ. ޕޮޒިޓިވް ކޮންޓްރޯލްގެ ގޮތުގައި އެލްޕީއެސް އެކްޓިވޭޓް މައުސް ޕްރައިމަރީ ކަލްޗަރޑް ޕެރިޓޯނިއަލް މެކްރޯފޭޖްތައް ބޭނުންކޮށްގެން، މައުސް ޕެރިޓޯނިއަލް މެކްރޯފޭޖްތައް 0.1 μg/mL، 1 μg/mL، އަދި 10 μg/mL ގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަންތަކުގައި ވައިލޮން އާއި ކޯ ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރިއިރު، އެލްޕީއެސް 1 μg/mL ގައި ވިލޮން އިން IL-1β އަދި NO ގެ ސެކްރެޝަނަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޕްރޮމޯޝަނަލް އެފެކްޓެއް ދައްކާފައިވެއެވެ އެލްޕީއެސް އެކްޓިވޭޓް ކޮށްފައިވާ މައުސް ޕެރިޓޯނިއަލް މެކްރޯފޭޖްސް، ޑޯޒަށް ބަރޯސާވާ ގުޅުމެއް އޮންނަ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ވިލޮންގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަން އިތުރުވަމުންދާވަރަކަށް މެކްރޯފޭޖްތަކުން މި އިންފްލެމޭޓަރީ ގުޅުންހުރި މާއްދާތައް ސެކްރެޓް ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ވެސް އިތުރުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވިލޮން އިން ވެސް IL-1β، TNF-α، އަދި iNOS mRNA ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ޕްރޮމޯޓް ކުރިއެވެ.
މިކަމުން ދޭހަވަނީ ވިލޯން އަށް ޖީން ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ލެވެލްގައި އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރސް ސިންތެސިސް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭތީ، އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ކުރިއަރައި ދިއުމަށް އަސަރު ކުރާނެ ކަމަށެވެ. ވިލޮން އިން އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް ސެކްރެޝަން ޕްރޮމޯޓް ކުރާ ކަމަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، މި ޕްރޮމޯޝަނަލް އެފެކްޓަކީ އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގެ ކޮމްޕްލެކްސް ނެޓްވޯކްގެ ތެރޭގައި ރެގިއުލޭޓަރީ މެކޭނިޒަމެއްގެ ގޮތުގައި ހިދުމަތް ކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް އާދައިގެ މިންވަރަކަށް ސެކްރެޝަން ކުރުމަކީ ޕެތޯޖަންސް އާއި އެހެނިހެން ގެއްލުން ހުރި ސްޓިމިއުލްތައް ނައްތާލުމަށް ހަށިގަނޑުގެ އިމިއުން ޑިފެންސް މެކޭނިޒަމްތައް ފެށުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.
ދިފާޢީ ނިޒާމުގެ އެހެން ސެލްތަކަށް ކުރާނެ އަސަރުތައް: މެކްރޯފޭޖްތަކުގެ އިތުރުން، މަލްޓިފަންޝަނަލް އިމިއުން ރެގިއުލޭޓަރީ ފެކްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ވިލޮން، އެހެން ދިފާޢީ ސެލްތަކަށްވެސް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ނުސީދާ ގޮތެއްގައި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ޕްރޮސެސްގައި ބައިވެރިވެދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ތައިމޯސައިޓްތައް ގިނަވުމާއި، އެކްޓިވޭޓްވުމާއި، ތަފާތުވުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިއަރުވައިދެއެވެ. ތައިމަސް އަކީ ޓީ ލިމްފޯސައިޓްސް މެޗުރޭޝަން އަށް މުހިންމު ތަނެއް ކަމަށާއި، ތައިމޯސައިޓްސް އަށް ވިލޮންގެ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ޓީ ލިމްފޯސައިޓްސް ގެ އަދަދާއި ވަޒީފާއަށް އަސަރު ފޯރުވާފާނެ ކަމަށް ވެސް ޑރ. އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޓީ ލިމްފޯސައިޓްސް އިން ދިފާޢީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާއިރު، ޓީ ލިމްފޯސައިޓްތަކުގެ ތަފާތު ސަބްޓައިޕްތަކުން ސައިޓޮކިން ސެކްރެޝަން ފަދަ މެކޭނިޒަމްތަކުގެ ތެރެއިން އިންފްލެމޭޝަންގެ ބާރުމިނާއި މުއްދަތު ރެގިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. ތައިމޯސައިޓްތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ވިލޮން އިން ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ޓީ ލިމްފޯސައިޓްގެ މަސައްކަތް މޮޑިއުލޭޓްކޮށް، އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އޮރިއެންޓޭޝަނަކަށް ދައުރުކޮށްފާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވިލޯން އިން ސްޕްލެނިކް ސެލްތަކުގެ ހިއުމޯރަލް އިމިއުން ރިސްޕޮންސް އިތުރުކޮށްދެއެވެ. ފުއްޕާމޭ އަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހިމެނޭ ދިފާއީ މުހިއްމު ގުނަވަނަކަށް ވާއިރު، ފުއްޕާމޭގެ ސެލްތައް ދިފާއީ ނިޒާމުގެ އެކިއެކި ޕްރޮސެސްތަކުގައި ބައިވެރިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި އެންޓިބޮޑީ އުފެއްދުން ހިމެނެއެވެ. ސްޕްލެނިކް ސެލްތަކުގެ ހިއުމޯރަލް އިމިއުން ރިސްޕޮންސް އިތުރުކުރުމަކީ ޕެތޯޖަން އިންފެކްޝަންތަކަށް ހަށިގަނޑު ރަނގަޅަށް ރައްދުދިނުމާއި، ގިނަ ދުވަހު ޕެތޯޖަންތައް ހުރުމުން އުފެދޭ ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އަދި ވައިލޯން އަކީ ނިއުޓްރޯފިލްސްގެ ކީމޯޓެކްސިސް އާއި ފޭގޯސައިޓޯސިސް ވެސް ކުރިއަރުވާ އެއްޗެކެވެ. ނިއުޓްރޯފިލްސް އަކީ ދުޅަހެޔޮކަން ހުންނަ ތަނަށް ފުރަތަމަ އާދެވޭ ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސެލްތަކެކެވެ. ކިމޯޓެކްސިސް އާއި ފޭގޯސައިޓިކް ކެޕޭސިޓީ އިތުރުވުމުން ޕެތޯޖަންތަކާއި އިންފްލެމެޓަރީ ޑެބްރިސް އަވަހަށް ސާފުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދީ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަވެގެންދެއެވެ.
އިންފްލެމޭޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ބަލިތަކުގައި ވައިލޮންގެ އެޕްލިކޭޝަން ޕްރޮސްޕެކްޓްސް
ދިގުދެމިގެންދާ އިންފްލެމޭޓަރީ ބަލިތައް: ދިގުމުއްދަތުގެ ގިނަ ބަލިތަކަކީ ދިގުދެމިގެންދާ އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ ބަލިތަކެކެވެ. ފުރަމޭގެ ބަލިތަކުގައި ދިގުދެމިގެންދާ ދުޅަވުމަކީ ސިރޯސިސް ކުރިއަރާ މުހިއްމު ބައެކެވެ. ވިލޮންގެ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ޕްރޮޕަޓީތަކުގެ ސަބަބުން މިއީ ސިރޯސިސް ފަދަ ދިގުމުއްދަތަކަށް ފުރަމޭ އިންފްލެމޭޓަރީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ބޭނުންތެރި އެއްޗެކެވެ. އިންފްލެމޭޓަރީ ސެލްތަކުން އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް އާއި މީޑިއޭޓަރސް ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުން، ފުރަމޭއަށް އިންފްލެމޭޓަރީ ޑެމޭޖް މަދުކޮށް، ސިރޯސިސް ކުރިއަރައި ދިއުން ލަސްކޮށްދެއެވެ. ދިގުދެމިގެންދާ ގޮހޮރުގެ ބަލިތަކުގައި (އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސް އަދި ކްރޯންސް ޑިޒީޒް ފަދަ) ގޮހޮރު ދިގުދެމިގެންދާ އިންފްލެމޭޓަރީ ހާލަތެއްގައި ހުރުމުން ގޮހޮރުގެ މޫކޯޒާއަށް ގެއްލުން ލިބި ހަޖަމުކުރުމާއި ޖަހައިގަތުމުގެ މަސައްކަތްތައް ދަށްވެއެވެ. ވައިލޯން އަކީ ގޮހޮރުގެ ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ގޮހޮރުގެ މައިކްރޯއެންވަޔަރަންމަންޓްގައި ސްޓެބިލިޓީ ޕްރޮމޯޓްކޮށް، ގޮހޮރުގެ މޫކޯޒާއަށް ލިބޭ އިންފްލެމޭޓަރީ ޑެމޭޖް މަދުކޮށް، ބަލިމީހުންގެ އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ރޫމޭޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް ފަދަ އޮޓޯއިމިއުން ބަލިތަކުގައި ދިފާއީ ނިޒާމުން އޮޅިގެން ހަށިގަނޑުގެ އަމިއްލަ ޓިޝޫތަކަށް ހަމަލާދީ ދިގުދެމިގެންދާ ދުޅަހެޔޮކަން އުފެދި ހުޅުތަކުގައި ރިއްސުމާއި ދުޅަވުމާއި ވަޒީފާ އަދާކުރުން ދަށްވެއެވެ. ވައިލޯން އަކީ ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ދިފާއީ ނިޒާމުގެ އާދަޔާ ހިލާފު ކަންތައްތައް އިސްލާހުކޮށް، ހުޅުތަކުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަކޮށްދޭ އަދި ބަލިމީހުންގެ އުނދަގޫ ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ފޮޓޯ 2 ފުރަމޭގެ ބަލީގައި ހުންނަ ސައިޓޮކިންސް.
އެކިއުޓް އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް: އިންފެކްޝަން ނުވަތަ ޓްރޮމާގެ ސަބަބުން އުފެދޭ އެކިއުޓް އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގައި ވިލޮން އަށް ވެސް ޕޮޓެންޝަލް އެޕްލިކޭޝަން ވެލިއު ހުރެއެވެ. މިސާލަކަށް ސިސްޓަމިކް އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ސިންޑްރޯމް (SIRS) އަށް މެދުވެރިވާ ސީރިއަސް ބެކްޓީރިއަލް އިންފެކްޝަންތަކުގައި އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް މާބޮޑަށް އެކްޓިވޭޓްވެ، މަލްޓި އޯގަން ޑިސްފެންޝަން މެދުވެރިވެދާނެ އެވެ. ވައިލޯން އިން އިންފްލެމޭޓަރީ ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް މާގިނައިން ދޫވުން ހުއްޓުވައި، އިންފްލެމޭޝަންގެ ސަބަބުން ގުނަވަންތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށް، ބަލިމީހާ ދިރިހުރުމުގެ ނިސްބަތް ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ. ޕޯސްޓް ޓްރޮމެޓިކް އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގައި ވިލޮން އިން ޒަޚަމް ތަނުގައި ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ކުރިއެރުވައި، ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުން އަވަސްކޮށްދެއެވެ. އެއީ ނިއުޓްރޯފިލްސްގެ ކީމޯޓެކްސިސް އަދި ފޭގޯސައިޓޯސިސް ޕްރޮމޯޓްކޮށް، ޒަޚަމް ތަނުން ޕެތޯޖަންތަކާއި ނެކްރޮޓިކް ޓިޝޫ ސާފުކޮށް، މެކްރޯފޭޖްތަކުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް ޓިޝޫ މަރާމާތުކުރުމާއި ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވުމެވެ.
ހަކުރުބައްޔާއި ގުޅުންހުރި ދުޅަހެޔޮކަން: ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންނަށް ގިނަ ފަހަރަށް ދިގުދެމިގެންދާ ލޯ ގްރޭޑް އިންފްލެމޭޝަން ހުންނައިރު، މިއީ ހަކުރުބަލީގެ އުދަނގޫތަކާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.
އުމުރުން ދުވަސްވީ ޓައިޕް 1 ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ތެރެއިން ވިލޮން އިން ފުރިހަމަ ފަރުވާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކޯއެގްޔުލޭޝަން އާއި ހެމޮސްޓޭސިސް އޮޕްޓިމައިޒް ކުރުމުގެ އިތުރުން ދިފާއީ ނިޒާމު ވެސް ސްޓޭބަލް ކޮށްދެ އެވެ. ވައިލޯން އަކީ ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ އަދަދާއި މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅުންހުރި ސައިޓޮކިންސްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ދުޅަހެޔޮ ހާލަތު ލުއިކޮށްދީ، ހަކުރުބަލީގެ އުދަނގޫތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ހަކުރުބަލީގެ ރެޓިނޯޕެތީ އަކީ ހަކުރުބަލީގެ އާންމު މައިކްރޯވަސްކިއުލަރ ކޮމްޕްލިކޭޝަންތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ކޮމްޕްލިކޭޝަން ކަމަށާއި، އޭގެ ޕެތޯޖެނެސިސްގައި ދުޅަހެޔޮކަން ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަމަށެވެ. ވައިލޯން އަކީ ލޮލުގައި އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތައް މަދުކޮށްދީގެން ހަކުރުބަލީގެ ރެޓިނޯޕެތީގެ ކުރިއެރުން ލަސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ވިލޮންގެ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އިފެކްޓްސްގެ މެކޭނިޒަމްސް
އިންޓްރާސެލިއުލަރ ސިގްނަލް ޕަތްވޭ ރެގިއުލޭޝަން: ވައިލޮން އިން އިންޓްރާސެލިއުލަރ ސިގްނަލް ޕަތްވޭތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްތައް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެއެވެ. ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅުންހުރި އެތައް ސިގްނަލް މަގުތަކެއް ހުރެއެވެ، އޭގެ ތެރޭގައި އެންއެފް-ކޭބީ ސިގްނަލް މަގު ހިމެނެއެވެ. އެންއެފް-ކޭބީ އަކީ އިންފްލެމެޓަރީ ސްޓިމިއުލްތަކުގެ ދަށުން އެކްޓިވޭޓްވެ، ސެލް ނިއުކްލިއަސް އަށް ވަދެ، އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރ ޖީންތަކުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފަށާ މުހިއްމު ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރެކެވެ. ވައިލޯން އިން އެންއެފް-ކޭބީ ސިގްނަލް މަގު އެކްޓިވޭޓްވުން ހުއްޓުވައިގެން އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް ސިންތެސިސް އާއި ސެކްރެޝަން ދަށްކޮށްފާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ވައިލޮން ސެލްގެ މަތީގައި ހުންނަ ރިސެޕްޓަރުތަކާ ގުޅިގެން ޑައުންސްޓްރީމް ސިގްނަލް ޓްރާންސްޑަކްޝަން މޮލިކިއުލްތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ފޮސްފޮރައިލޭޝަން ފަދަ ބަދަލުތަކުގެ ތެރެއިން އެންއެފް-ކޭބީ އެކްޓިވިޓީ ހުއްޓުވައި، ސެލް ނިއުކްލިއަސްއަށް ނުވަދެ، އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރސްގެ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފަށައިފާނެއެވެ. އެމްއޭޕީކޭ ސިގްނަލިންގ މަގަކީ އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގައި މުހިންމު އަނެއް މަގެވެ، އޭގެ ތެރޭގައި އީއާރްކޭ، ޖޭއެންކޭ، އަދި ޕީ38 އެމްއޭޕީކޭ ފަދަ ގޮފިތައް ހިމެނެއެވެ. ވައިލޮން އިން މި ގޮފިތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް އިންފްލެމޭޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ޖީންތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެއެވެ. p38 MAPK ގެ ފޮސްފޮރައިލޭޝަން ހުއްޓުވުމުން TNF-α އަދި IL-1β ފަދަ އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސް ސިންތެސިސް ދަށްވެއެވެ.
އިމިއުން ރެގިއުލޭޓަރީ މެކޭނިޒަމްސް: ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން، ވިލޮން އިން އެކި ދިފާއީ ސެލްތަކަށް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރު ކުރާއިރު، މިއީ އޭގެ މުހިންމު އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ މެކޭނިޒަމްތަކުގެ ތެރެއިން އެއް މެކޭނިޒަމް އެވެ. ތައިމޯސައިޓްތައް ގިނަވުމާއި، ތަފާތުވުމާއި، އެކްޓިވޭޓްވުން ޕްރޮމޯޓްކޮށްގެން ވިލޮން އިން ޓީ ލިމްފޯސައިޓްތަކުގެ ތަރައްޤީއާއި ވަޒީފާ ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭނެއެވެ. ޓީ ލިމްފޯސައިޓްގެ ތަފާތު ސަބްޓައިޕްތަކުން އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސްތަކުގައި ވަކި ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ: Th1 ސެލްތަކުން މުހިންމު ގޮތެއްގައި ސެލްއުލަރ އިމިއުނިޓީ މެދުވެރިވާއިރު، Th2 ސެލްތަކަކީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި ހޫމޯރަލް އިމިއުނިޓީ މެދުވެރިކުރާ ސެލްތަކެކެވެ. ވައިލޮން އިން މި ޓީ ލިމްފޯސައިޓް ސަބްޓައިޕްތަކުގެ ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ޖަވާބު އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ދިމާލަކަށް ގެންދެއެވެ. ޓްރެގްސް ސެލްތަކުގެ ތަފާތުވުމާއި ވަޒީފާ ކުރިއެރުވުމާއި، ދިފާޢީ ނިޒާމުގެ މާބޮޑަށް ޖަވާބުދާރީވުމާއި ދުޅަވުން ހުއްޓުވުން. ސްޕްލީން ސެލްތަކުގައި ހުންނަ ހިއުމޯރަލް އިމިއުން ރިސްޕޮންސްތަކަށް ވައިލޮންގެ ޕްރޮމޯޝަނަލް އެފެކްޓުން ހަށިގަނޑުގައި ޕެތޯޖަންތައް ނައްތާލުމަށާއި ޕެތޯޖަން އިންފެކްޝަންތަކުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަކުރުމަށް އިތުރު ފައިދާހުރި އެންޓިބޮޑީތައް އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ނިއުޓްރޯފިލްސް އަދި މެކްރޯފޭޖްތަކަށް ވިލޮންގެ ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން އިންފްލެމޭޝަން ހުންނަ ތަނުގައި ދިފާއީ ދިފާޢީ ދިފާޢީ ނިޒާމާއި އިންފްލެމޭޓަރީ ރެގިއުލޭޝަންގެ ޤާބިލުކަމަށް ސީދާ އަސަރުކުރެއެވެ.
ޖީން އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޝަން: އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރސް އާއި އިންފްލެމެޓަރީ މީޑިއޭޓަރސް އާއި ގުޅުންހުރި ޖީން އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަކީ ވައިލޮންގެ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަސަރުތަކުގެ މުހިއްމު ބިންގަލެކެވެ. އާރްޓީ-ޕީސީއާރު ފަދަ އުކުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ވިލޮން އިން ވަކި ޖީންތަކެއްގެ އެމްއާރްއެންއޭ އެކްސްޕްރެޝަން ޕްރޮމޯޓް ނުވަތަ އިންހިބިޓް ކުރެވޭކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. އެއީ IL-1β، TNF-α، އަދި iNOS mRNA ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ޕްރޮމޯޓް ކުރެވޭ އެއްޗެއް ނަމަވެސް މި ޕްރޮމޯޝަނަލް އެފެކްޓަކީ ވަކި އިންފްލެމެޓަރީ މައިކްރޯއެންވަޔަރަންމަންޓްތަކެއްގެ ދަށުން އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްގެ ފައިން ޓިއުންޑް ރެގިއުލޭޝަނަކަށް ވެދާނެއެވެ. ވައިލޯން އިންޓްރާސެލިއުލަރ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރސް ނުވަތަ އެހެނިހެން ރެގިއުލޭޓަރީ އެލިމެންޓްތަކާ މުޢާމަލާތުކޮށްގެން ޖީން ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެށުމާއި، ރޭޓާއި، ނިމުމަކަށް އަސަރުކޮށްފާނެއެވެ. އަދި އެމްއާރްއެންއޭގެ ސްޓެބިލިޓީއާއި ޓްރާންސްލެޝަން އެފިޝަންސީއަށް އަސަރުކޮށް އިންފްލެމެޓަރީއާ ގުޅުންހުރި ޕްރޮޓީންތަކުގެ ސިންތެސިސް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެއެވެ. ޖީން އެކްސްޕްރެޝަންގެ މި މަލްޓި ލެވެލް ރެގިއުލޭޝަންގެ ސަބަބުން ވިލޮން އަށް އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސްގެ އެކި މަރުހަލާތަކުގައި ދައުރެއް އަދާކޮށް، އިންފްލެމެޓަރީ ބެލެންސް ބެލެހެއްޓޭނެއެވެ.
ނިންމުން
އެންޓި އިންފްލެމެޓަރީ މާއްދާއެއްގެ ގޮތުގައި ވިލޮން އަކީ އިންފްލެމޭޓަރީ އާއި ގުޅުން ހުރި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ފައިދާހުރި މާއްދާއެކެވެ.
މަސްދަރުތައް
[1] Husiev VM, Khapchenkova DS, Yermolenko S A. ރަހިމުގެ އެޕެންޑެޖްތަކުގެ ދިގުދެމިގެންދާ އިންފްލެމެޓަރީ ބަލިތައް ހުންނަ ނަސްލީ އުމުރުގެ ބަލިމީހުންނަށް ޕެލޯއިޑިސް ބޭނުންކުރުމުގެ ފައިދާ[J]. އެކްޓާ ބަލްނިއޮލޮޖިކާ، 2024. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:270107068
[2] ކްރޮންބޮރގް ޓީއެމް، ވައިޓިންގ އެޗް، ހޮބޮލްތް އެލް، އެޓް އަލް. ސިރޯސިސް އަށް ނޮވެލް އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ޓްރީޓްމަންޓްސް. އަދަބިއްޔާތަށް ބިނާކޮށް ދިރާސާއެއް[ޖ]. ފްރޮންޓިއަރސް އިން މެޑިސިން، 2021،8:718896.DOI:10.3389/fmed.2021.718896.
[3] ކުޒްނިކް ބީއައި، އިސާކޯވާ އެންވީ، ކްލިއުޗެރެވާ އެންއެން، އެޓް އަލް. [ހަކުރުބަލީގެ ތަފާތު އުމުރުފުރާތަކުގެ ބަލިމީހުންގެ އިމިއުނިޓީ ސްޓޭޓަސް އަދި ކޯއެގްޔުލޭޝަން ހެމޮސްޓޭސިސްއަށް ވައިލޮންގެ އަސަރު].[ޖޭ]. އެޑްވާންސެސް އިން ޖެރޮންޓޮލޮޖީ = އުސްޕެކްހީ ޖެރޮންޓޮލޮޖީ، 2007،20 2:106-115.
[4] ބީ ކޭ، އެންވީ އައި، އެންއެން ކޭ، އެޓް އަލް. ހަކުރުބަލީގެ ތަފާތު އުމުރުފުރާތަކުގެ ބަލިމީހުންގެ އިމިއުނިޓީ ސްޓޭޓަސް އާއި ކޯއެގްޔުލޭޝަން ހެމޮސްޓޭސިސް އަށް ވައިލޮންގެ އަސަރު[J]. އެޑްވާންސެސް އިން ޖެރޮންޓޮލޮޖީ، 2007،20:106. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:221168647 ގައި ޑރ.
ހަމައެކަނި ރިސާޗް ބޭނުންކުރުމަށް ލިބެންހުރި ޕްރޮޑަކްޓް:
