▎ ޕެންކްރެޖަން ރިސާޗް
ޕެންކްރެޖެންގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
މުސްކުޅިވުމާއި ބަލިތަކުގެ ދިރާސާ ކުރިއެރުވުން: މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސްއަށް ވަދެ، ގުޅުންހުރި ބަލިތަކުގެ އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުކުރެވޭނެ މާއްދާތަކާއި ގޮތްތައް ހޯދުމަށް ސައިންސްވެރިން ވައުދުވެ އެވެ. މުސްކުޅިވުމުގެ މެކޭނިޒަމްގެ ދިރާސާއިން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ގޮތުގައި ޕެންކްރިއޭޓިކް ފަންކްޝަން ދަށްވުމަކީ ގިނަ ޖެރިއޭޓްރިކް ބަލިތައް އުފެދުމާއި އުފެދުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަމެއް ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ސަބަބުން ދިރާސާވެރިން ޕެންކްރިއޭޓިކްގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭ ބަޔޯއެކްޓިވް މާއްދާތަކަށް ފޯކަސް ކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.
ޕެޕްޓައިޑް މާއްދާތައް ހޯދުން: ޕެޕްޓައިޑް މާއްދާތަކަކީ ހަށިގަނޑުގައި ތަފާތު މުހިންމު ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ވަޒީފާތަކެއް އަދާކުރާ މާއްދާތަކެއް ކަމަށާއި، ނިސްބަތުން ރައްކާތެރި މާއްދާތަކެއް ކަމަށާއި އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް މަދު ކަމަށް ވެސް ޑރ. ގިނަ އަދަދެއްގެ ޕެޕްޓައިޑް މާއްދާތަކުގެ ތެރެއިން ޕެންކްރިއޭޓިކްގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގެ ގާބިލްކަން ހުރި މޮލިކިއުލްތައް ދިރާސާވެރިން ވަނީ ސްކްރީންކޮށްފަ އެވެ. ގިނަ އަދަދެއްގެ ގުދުރަތީ އަދި ސިންތެޓިކް ޕެޕްޓައިޑްތައް ދިރާސާކުރުމުގެ ތެރެއިން ވަކި އެމިނޯ އެސިޑް ސިކުއެންސްތަކެއް ހުންނަ ބައެއް ޕެޕްޓައިޑްތަކުން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ވަޒީފާއަށް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރު ކޮށްފާނެކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.
ޕެންކްރެޖަން ހޯދުން: ސިލްސިލާ ތަޖުރިބާތަކާއި ސްކްރީނިންތަކަށް ފަހު ދިރާސާވެރިންނަށް ހޯދިފައިވަނީ ޓެޓްރަޕެޕްޓައިޑް ޕެންކްރެޖަން ކަމަށާއި، މިއީ Lys-Glu-Asp-Trp ގެ އެމިނޯ އެސިޑް ސިކުއެންސެއް އެކުލެވޭ އެއްޗެކެވެ. އިތުރު ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ސެލް ތަޖުރިބާތަކާއި ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލްތަކުގައި ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައިވާއިރު، ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލް ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ޕްރޮމޯޓްކޮށް އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، އޭގެ ފަހުން ކްލިނިކަލް ރިސާޗާއި އެޕްލިކޭޝަންގެ ބިންގާ އެޅި އެވެ.
ޕެންކްރެޖެންގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
1. ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލް ތަފާތުވުމަށް ކުރާ އަސަރުތައް
ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ފެކްޓަރސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން ސްޓިމިއުލޭޓްކުރުން: ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތައް މުސްކުޅިވަމުންދާވަރަކަށް އެސެލްތަކުގެ ޑިފެރެންޝިއޭޝަން މާކެރުގެ އެކްސްޕްރެޝަން ދަށްވެއެވެ. ޕެންކްރެޖަން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގައި ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ފެކްޓަރސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރެވޭއިރު، އެސިނަރ ސެލްސް (Pdx1, Ptfla) އަދި އައިލެޓް ސެލްތަކުގައި ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ފެކްޓަރސް އެކްސްޕްރެޝަން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރުން ހިމެނެއެވެ. މި އަސަރު 'ޒުވާން' އަދި 'މުސްކުޅި' ސަގާފަތުގައި ވެސް ފެނެއެވެ [1] . މި ސްޓިމިއުލޭޓިންގ އެފެކްޓަކީ ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ އާދައިގެ މަސައްކަތް ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސްގައި ސެލް ތަފާތުވުން ކުރިއެރުވައި، ޕެންކްރިއާސްގެ ޖުމްލަ ވަޒީފާ އިތުރުކޮށްދެއެވެ.
އެންޓި-ޑައިބެޓިކް އަދި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ މެކޭނިޒަމްސް: ޕެންކްރެޖެން އިން އުފެދޭ ޕެންކްރިއޭޓިކް އެސިނަރ ސެލްތަކާއި އައިލެޓް ސެލްތައް ތަފާތުވުމަކީ އޭގެ އެންޓި-ޑައިބެޓިކް އަދި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަސަރުތަކުގެ އެއް މެކޭނިޒަމް ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ތަފާތުވުން ކުރިއެރުވުމުން ޕެންކްރެޖެން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރަނގަޅަށް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭއިރު، އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ވެސް ދަށްކޮށްދެއެވެ [1] . ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރސް އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތައް ތަފާތުކުރުމުގައި މުހިންމު ރެގިއުލޭޓަރީ ރޯލެއް އަދާކުރާއިރު، ޕެންކްރެޖެން އިން މި ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރސް އަށް ފާމަކޯލޮޖިކަލީ އަމާޒުކޮށް، ހަކުރުބައްޔާއި ޕެންކްރިއަޓައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ފައިދާހުރި ވަސީލަތަކަށް ވެގެންދެއެވެ [1] ..
2. އުމުރުން ދުވަސްވީ މަކުނުތަކުގައި ޕެންކްރިއާސްގެ އެންޑޮކްރައިން ފަންކްޝަނަށް ކުރާ އަސަރުތައް
ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް ރަނގަޅުކުރުން: އުމުރުން ދުވަސްވީ މަކުނުތަކުގައި ގްލޫކޯޒްގެ ސްޓޭންޑަރޑް ޑޯޒެއް ދިނުމަށްފަހު، ޒުވާން މަކުނުތަކާ އަޅާބަލާއިރު، އުމުރުން ދުވަސްވީ މަކުނުތަކުގައި ގްލޫކޯޒް 'ގެއްލުމުގެ' ރޭޓް ދަށްވެ، އިންސިއުލިން އާއި ސީ-ޕެޕްޓައިޑްގެ ޕީކް ލެވެލް (ގްލޫކޯޒް އިންޖެކްޝަން ދިނުމަށްފަހު 5 މިނެޓް އަދި 15 މިނެޓް ފަހުން) މަތިވެއެވެ. ޕެންކްރެޖެން (ޓެޓްރަޕެޕްޓައިޑް Lys-Glu-Asp-Trp) (ދުވާލަކު ޖަނަވާރަކަށް 50μg، މަސްތަކުގެ ތެރެއަށް އިންޖެކްޝަން، 10 ދުވަސް ވަންދެން) ދިނުމުން އުމުރުން ދުވަސްވީ މަކުނުތަކުގައި ގްލޫކޯޒް 'ގެއްލުމުގެ' ރޭޓް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ، ގްލޫކޯޒަށް ޕްލާސްމާ އިންސިއުލިން އަދި ސީ-ޕެޕްޓައިޑް ރިސްޕޮންސްގެ ކައިންޓިކްސް އާންމުވެދާނެއެވެ [2] ..
ސަސްޓެއިންޑް ރިސްޓޯރޭޝަން އެފެކްޓް: ޕެންކްރިއޭޓިކްގެ މަސައްކަތް އަލުން ހޯދުމަށް ޕެންކްރެޖަންގެ އަސަރު ބައެއް ގޮތްގޮތުން ދެމިއޮންނަނީ ބޭސް ދޫކޮށްލުމަށްފަހުގައެވެ. މި ބޭސް ހުއްޓާލިތާ ތިން ހަފްތާ ފަހުން ވެސް އުމުރުން ދުވަސްވީ މަކުނުތަކުގެ ޕެންކްރިއޭޓިކް ފަންކްޝަން އަލުން ހޯދުމަށް ކުރާ އަސަރު އަދިވެސް ވަކި މިންވަރަކަށް ހިފެހެއްޓިފައި ހުރުމުން ޕެންކްރެޖެން އިން ދިގު މުއްދަތަކަށް ފަރުވާގެ އަސަރެއް ކޮށްފާނެ ކަމަށް ދައްކައެވެ [2] ..
3. އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރސް ރަނގަޅުކުރުން
ލޭގައި ގްލޫކޯޒް އަދި އިންސިއުލިންގެ މިންވަރު ދަށްކުރުން: ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ އުމުރުން ދުވަސްވީ ބަލިމީހުންގެ ރޯދަ ހިފުމުގެ ތެރޭގައި އަދި ސްޓޭންޑަރޑް ގްލޫކޯޒް ޓޮލަރެންސް ޓެސްޓުގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދީ، ޕްލާސްމާގައި އިންސިއުލިން ކޮންސެންޓްރޭޝަން އަދި އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް އިންޑެކްސް ދަށްކޮށްދެއެވެ. ޕެންކްރެޖަން ފަރުވާ ނުލިބުނު ބަލިމީހުންނަށް ކާބޯހައިޑްރޭޓް މެޓަބޮލިޒަމް އިންޑެކްސްއަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އައިސްފައެއް ނުވެއެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރސް އަށް ޚާއްޞަކޮށް ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ އުމުރުން ދުވަސްވީ ބަލިމީހުންނަށް ޕެންކްރެޖެން އިން އިސްލާހީ އަސަރު ކުރާކަމެވެ [3] ..
އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅުކުރުން: އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ގައިގައި ޕައިނިއަލް މެލަޓޮނިން އުފެއްދުމުގެ ވަޒީފާގެ އުދަނގޫތަކުގެ ސަބަބުން އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް އުފެދުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ. ޕެންކްރެޖަން ދިނުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅު ކުރުމަށް އުއްމީދީ ގޮތެކެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ ބަލިމީހުންގެ ތެރޭގައި ޕެންކްރެޖަން ޕެޕްޓައިޑްގެ ސަބަބުން ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔަށް އިތުރު ހައިޕޮގްލައިސެމިކް އަސަރެއް ކުރާއިރު، ޚާއްޞަކޮށް ފުރަތަމަ އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް މަތި އަދި ހައިޕަރއިންސިއުލިނޭމިއާ ހުންނަ ބަލިމީހުންނަށް ލިބެއެވެ. ޕެޕްޓައިޑް ތައްޔާރުކުރުމުގެ ނުފޫޒުގެ ދަށުން ހޯމާ އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް އިންޑެކްސް ދަށްވެއެވެ [4] ..
ޕެންކްރެޖެންގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
1. އެންޓި-އޭޖިންގ އެފެކްޓް
މީހުން އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް މަޑުމަޑުން ދަށްވެއެވެ. ޕެންކްރެޖަން އަކީ ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގައި އެކި ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ފެކްޓަރސް އެކްސްޕްރެޝަން ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށް، ސެލްގެ ހަރަކާތް އިތުރުކޮށް، ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށް، ޕެންކްރިއޭސްގެ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސް ވަކި މިންވަރަކަށް ލަސްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މުސްކުޅިވުމުން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްގެ މަސައްކަތް ދަށްވެ، ހަކުރުބަލި ފަދަ މެޓަބޮލިކް ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އިތުރުވެއެވެ. ޕެންކްރެޖެން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގައި ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ފެކްޓަރސް އެކްސްޕްރެސް ކުރުމަށް ބާރުއަޅައިގެން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސް ލަސްކޮށްފާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ބައެއް ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އަކީ އުމުރުން ދުވަސްވީ ޖަނަވާރުތަކުގެ ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދީ، ޕެންކްރިއާސްގެ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސް ލަސްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [4] ..
2. ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލް ޑިފެރެންޝިއޭޝަން އަށް އެހީތެރިވުން
ޕެންކްރެޖަން އަކީ ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގައި ހުންނަ ޑީއެންއޭ ސިކުއެންސްތަކާ މުއާމަލާތްކޮށް، ޖީން އެކްސްޕްރެޝަނަށް އަސަރުކޮށް، ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ތަފާތުވުން ކުރިއެރުވައި، ޕެންކްރިއޭސްގެ އާދައިގެ އޮނިގަނޑާއި ވަޒީފާ ދެމެހެއްޓޭނެ އެއްޗެކެވެ. މި މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަން އިން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ވަކި ޖީންތަކެއްގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލް ޑިފެރެންޝިއޭޝަންގެ ސިގްނަލިންގ މަގު ފަށައިފާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕެންކްރެޖަން އަކީ ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގައި ބައެއް މުހިއްމު ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ފެކްޓަރސް އެކްސްޕްރެޝަން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރެވޭ އެއްޗެކެވެ [1] . ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ޕްރޮސެސްގައި ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން ފެކްޓަރސް އަކީ ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ތަރައްޤީއާއި މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޕެންކްރިއާސްގެ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަން ދަމަހައްޓައިދޭ އެއްޗެހިތަކެކެވެ.
3. އިންސިއުލިން އަދި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކުރުން
ދިރާސާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ވަނީ ޕެންކްރިއާސްގެ އެންޑޮކްރައިން ފަންކްޝަނަށް ސަޕޯޓިން އެފެކްޓެއް ކޮށް، އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ބެލެންސް ބެލެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދީފަ އެވެ. އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން އަކީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް މުހިންމު ހޯރމޯންތަކެއް ކަމަށާއި، އެ ހޯރމޯންތަކުގެ ސެކްރެޝަންގެ ބެލެންސް އަކީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ސްޓޭބަލްކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ހޯރމޯންތަކެއް ކަމަށެވެ. ޕެންކްރެޖަން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ވަޒީފާއަށް އަސަރުކޮށް އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓް ކޮށްފާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، އިންސިއުލިން އާއި ސީ-ޕެޕްޓައިޑްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކޮށްދެއެވެ [5] . މިކަމުން ދޭހަވަނީ ޕެންކްރެޖެން އިން ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް ރަނގަޅުކޮށްދީ، ޕެންކްރިއަސްގެ އެންޑޮކްރައިން ފުންކްޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ބެލެންސް ބެލެހެއްޓިދާނެ ކަމެވެ.
4. ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ބެލެންސް ކުރިއެރުވުން
އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅުކުރުން: ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި ޕެންކްރެޖަން އަކީ ދައުރެއް އަދާކުރެވޭނެ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ރޯދައަށް ހުންނަ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، އިންސިއުލިން ކޮންސެންޓްރޭޝަން އަދި އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް އިންޑެކްސް ދަށްކޮށްދީ، އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅު ކުރުމަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް އަކީ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ މުހިންމު ޕެތޯޖެނެސިސްތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ޕެތޯޖެނެސިސް ކަމަށާއި، އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅު ކުރުމަކީ ހަކުރުބަލީގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ފަރުވާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ޑރ. ޕެންކްރެޖަން އިން ސެލްތަކުން ގްލޫކޯޒް ނަގައި ބޭނުންކުރުން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، އިންސިއުލިން ސެކްރެޝަން މަދުކޮށް، އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅުވެދާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ބައެއް ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލް ދިރާސާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އަކީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދީ އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [2، 4]..
ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކުރުން: ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމްގައި ހިމެނޭ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކަށް އަސަރުކޮށް ސެލްތަކުން ގްލޫކޯޒް ނަގައި ބޭނުންކުރުން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ސްޓޭބަލްކޮށް ބެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް އަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ކުރެވޭ މުހިންމު ޕްރޮސެސްއެކެވެ. ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަކީ ހަކުރުބަލި ފަދަ މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވެ ފަރުވާ ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. ޕެންކްރެޖަން އިން ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ސްޓޭބަލްކޮށް ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމްގެ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކަށް އަސަރުކޮށް، ގްލޫކޯޒް ޓްރާންސްޕޯޓަރސް އަދި ހެކްސޯކިނޭޒް ފަދަ ސެލްތަކުން ގްލޫކޯޒް ނަގައި ބޭނުންކުރުން ރެގިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ބައެއް ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ގްލޫކޯޒް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށް ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ [2، 4]..
5. އެންޑޮކްރައިން ފަންކްޝަން އަށް ސަޕޯޓްކުރުން
ހޯރމޯން ބެލެންސް ބެލެހެއްޓުން: ޕެންކްރިއަސްގެ އެންޑޮކްރައިން ފަންކްޝަނަށް ޕެންކްރެޖަންގެ ރެގިއުލޭޓަރީ އެފެކްޓަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހޯރމޯންގެ މިންވަރު ބެލެންސް ބެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ. އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން އަކީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް މުހިންމު ހޯރމޯންތަކެއް ކަމަށާއި، އެ ހޯރމޯންތަކުގެ ސެކްރެޝަންގެ ބެލެންސް އަކީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ސްޓޭބަލްކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ހޯރމޯންތަކެއް ކަމަށެވެ. ޕެންކްރެޖަން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން އާއި ދެމެދުގެ ބެލެންސް ދަމަހައްޓައިފާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ބައެއް ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ސްޓޭބަލްކޮށް ބެހެއްޓޭނެއެވެ [2، 4]..
6. ހަކުރުބަލި މެނޭޖްކުރުން
ލޭގައި ގްލޫކޯޒް އަދި އިންސިއުލިންގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓްކުރުން: ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ހައިޕޮގްލައިސެމިކް ބޭސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު ލޭގެ ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމުގެ އަސަރު ކުރާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، އިންސިއުލިން އާއި ސީ-ޕެޕްޓައިޑްގެ މިންވަރު މާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭއިރު، ހަކުރުބަލީގެ އާ ފަރުވާއަކަށް ވާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. ހަކުރުބައްޔަކީ މެޓަބޮލިކް ސީރިއަސް ބައްޔެއް ކަމަށާއި، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަކީ ހަކުރުބަލީގެ ފަރުވާގެ ތަޅުދަނޑި ކަމަށް ވެސް ޑރ. ޕެންކްރެޖަން އިން ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، ޕެންކްރިއަސްގެ އެންޑޮކްރައިން ފުންކްޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އިންސިއުލިން އާއި ސީ-ޕެޕްޓައިޑްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓް ކޮށްފާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ބައެއް ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، އިންސިއުލިން އަދި ސީ-ޕެޕްޓައިޑްގެ މިންވަރު ރެގިއުލޭޓްކޮށް، އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ހައިޕޮގްލައިސެމިކް ބޭސްތަކާ އަޅާކިޔާއިރު ކުރާ އަސަރެއް ކޮށްދެއެވެ [2، 4، 5]..
ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްގެ މަސައްކަތް ރައްކާތެރިކުރުން: ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ވަޒީފާއާއި ހަރަކާތް ރަނގަޅުކޮށްދީގެން، ޕެންކްރެޖެން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްތައް ރައްކާތެރިކޮށްދީ، ހަކުރުބަލި ކުރިއަރާ މިންވަރު މަޑުޖައްސާލެވޭނެއެވެ. ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްތަކަކީ އިންސިއުލިން ނިކުންނަ މައިގަނޑު ސެލްތަކެއް ކަމަށާއި، ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްތަކުގެ ވަޒީފާ ރައްކާތެރިކުރުމަކީ ހަކުރުބަލީން ރައްކާތެރިވުމާއި ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ޕެންކްރެޖަން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ސެލްތަކުގެ ވަޒީފާއާއި ހަރަކާތް ރަނގަޅުކޮށްދީގެން ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ.
7. ކްރޮނިކް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުން
އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ދަށްކުރުން: ޕެންކްރެޖެން އަކީ ވަކި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އެފެކްޓެއް ކުރާ އެއްޗަކަށް ވާއިރު، މިއީ ޕެންކްރިއާސްގެ އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ދަށްކޮށްދީ، ކްރޮނިކް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސްގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބިދޭ އެއްޗެކެވެ. ކްރޮނިކް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސް އަކީ އާންމު ޕެންކްރިއަޓައިޓިސް ބައްޔެއް ކަމަށާއި، އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް އަކީ ކްރޮނިކް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސްގެ މުހިންމު ޕެތޮލޮޖިކަލް އެއް ސިފަ ކަމަށް ވެސް ޑރ. ޕެންކްރެޖެން އިން އިންފްލެމޭޓަރީ ފެކްޓަރސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ޕެންކްރިއަސްގެ އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ދަށްކޮށްފާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ބައެއް ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ޕެންކްރިއާސްގެ އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ކުޑަކޮށްދީ، ކްރޮނިކް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސްގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބިދެއެވެ.
ޕެންކްރިއޭޓިކް ޓިޝޫ މަރާމާތު ކުރުމަށް ކުރިއެރުވުން: ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން އަދި ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް ޕެންކްރިއޭޓިކް ޓިޝޫ މަރާމާތުކޮށް ރިޖެނެރޭޓް ކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ޕެންކްރިއަސްގެ ފަންކްޝަނަލް ސްޓޭޓް ރަނގަޅު ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ޕެންކްރިއޭޓިކް ޓިޝޫ މަރާމާތުކޮށް ރިޖެނެރޭޓް ކުރުމަކީ ކްރޮނިކް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ޕެންކްރެޖަން އަކީ ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން އަދި ޑިފެރެންޝިއޭޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ޕެންކްރިއޭޓިކް ޓިޝޫ މަރާމާތުކޮށް ރިޖެނެރޭޝަން އަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މިސާލަކަށް ބައެއް ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ޕެންކްރެޖެން އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް ޓިޝޫ މަރާމާތުކޮށް ރިޖެނެރޭޝަން އަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ޕެންކްރިއާސްގެ ފަންކްޝަނަލް ސްޓޭޓް ރަނގަޅުކޮށްދެ އެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، ޕެންކްރެޖެން އަކީ އެންޓި-އޭޖިންގ އިފެކްޓްސް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، ޕެންކްރިއޭޓިކް ފަންކްޝަން ރެގިއުލޭޓްކުރުމާއި، ލޭގެ ގްލޫކޯޒް ބެލެންސް ޕްރޮމޯޓްކުރުމާއި، އެންޑޮކްރައިން ފަންކްޝަން އަށް އެހީތެރިވުމުގެ އިތުރުން ހަކުރުބަލި މެނޭޖްކުރުމާއި ކްރޮނިކް ޕެންކްރިއަޓައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
ޚަވިންސަން ވީކޭ އަކީ މަޝްހޫރު އެތައް މުއައްސަސާތަކެއްގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ގުޅުންތަކެއް ހުރި ޝަރަފުވެރި ދިރާސާވެރިއެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރަޝިޔާގެ އެކަޑަމީ އޮފް ސައިންސަސް، ސެއިންޓް ޕީޓާސްބާގް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ބަޔޯރެގިއުލޭޝަން އެންޑް ޖެރޮންޓޮލޮޖީ، އައިއައި މެޗްނިކޯވްގެ ނަމުން ނަންދީފައިވާ ނޯތު ވެސްޓަން ސްޓޭޓް މެޑިކަލް ޔުނިވާސިޓީ، ޕަވްލޯވް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ފިޒިއޮލޮޖީ، ރަޝިޔާގެ އެކަޑަމީ އޮފް މެޑިކަލް ސައިންސަސް، އަދި ޕީޓާ ދަ ގްރޭޓް ސެއިންޓް ޕީޓާސްބާގް ޕޮލިޓެކްނިކް ޔުނިވާސިޓީ ފަދަ ކުންފުނިތައް ހިމެނެ އެވެ.
އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގެ ޝައުގުވެރިކަން ރިސާޗް އެންޑް އެކްސްޕެރިމެންޓަލް މެޑިސިން، ޖެރިއޭޓްރިކްސް އެންޑް ޖެރޮންޓޮލޮޖީ، ބަޔޯކެމިސްޓްރީ އެންޑް މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ، އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ އެންޑް މެޓަބޮލިޒަމް، އަދި ނިއުރޯސައިންސެސް އެންޑް ނިއުރޮލޮޖީ ފަދަ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ހިމެނެ އެވެ. މުޅި ކެރިއަރުގައި މި ދާއިރާތަކަށް ބޮޑެތި ޙިއްޞާތަކެއް ކޮށްދީ، އެކިއެކި ބަޔޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކާއި މެޑިކަލް ޙާލަތްތަކުގެ ވިސްނުން ކުރިއަރުވާފައިވެއެވެ.
