ލިޔުނީ ކޯސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް 
1 މަސް ކުރިން
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.
1. ތަޢާރަފް
ކަސްރަތު ކުރާއިރު ގިނަ ފަހަރަށް ވަރުބަލިކަމުގެ ސަބަބުން ކަސްރަތުގެ ކެތްތެރިކަން ރަނގަޅުވުން ހަނިވެއެވެ. ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތައް އާންމުކޮށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ޕޮޓެންޝަލް ރެގިއުލޭޓަރީ ފެކްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތަކުގައި ވިލޮންގެ ދައުރު މަޑުމަޑުން ވަނީ ސަމާލުކަން ހޯދާފައެވެ.
ފޮޓޯ 1 ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވެނީ އެމްޕީކޭ އާއި އޭގެ ޑައުންސްޓްރީމް އާއި ގުޅުންހުރި ކަންތައްތައް އެކުލެވޭ ސިގްނަލިންގ މަގެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.
2. ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތަކާއި ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ވަރުބަލިކަމާއި ކެތްތެރިކަމާ އޮންނަ ގުޅުން
(1) ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތަކުގެ އޯވަރވިއު
ކަސްރަތު ކުރާއިރު ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުން މުހިންމު ގޮތެއްގައި ބަރޯސާވެފައިވަނީ ކާބޯހައިޑްރޭޓްސް، ފެޓްސް އަދި ޕްރޮޓީންސް ގެ މެޓަބޮލިޒަމް އަށެވެ. ކާބޯހައިޑްރޭޓް މެޓަބޮލިޒަމް އަކީ ދިގުދެމިގެންދާ ކެތްތެރި ކަސްރަތުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، މިއީ ގްލައިކޮލައިސިސް އާއި އެރޮބިކް އޮކްސިޑޭޝަން މަގުތަކުގެ ތެރެއިން ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ފެޓް މެޓަބޮލިޒަމް އަކީ ދެމެހެއްޓެނިވި ހަކަތައެއްގެ މަސްދަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ އެއްޗަކަށް ވާއިރު، މިއީ ލިމިޓެޑް ކާބޯހައިޑްރޭޓް ރިޒާވް ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ. ދިގުދެމިގެންދާ ކެތްތެރި ކަސްރަތުގައި ވެސް ޕްރޮޓީންތަކުން ހަކަތަގެ ބައެއް ހިއްސާކުރާއިރު، މިއީ ޖުމްލަ އޭޓީޕީ އުފެއްދުމުގެ ގާތްގަނޑަކަށް %10 އެވެ.
(2) ކަސްރަތު ކުރުމުން ވަރުބަލިވުމާއި ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް އާއި އޮންނަ ގުޅުން
ގިނަ ދުވަހު ކަސްރަތު ކުރުމަކީ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްވުމާއި ގްލައިކޯޖަން ރިޒާވް ދަށްވުމާއި އެކު ލެކްޓިކް އެސިޑް އަދި ލޭގެ އެމޯނިއާ ފަދަ މެޓަބޮލިކް ބައިޕްރޮޑަކްޓްތައް ޖަމާވުން ފަދަ ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް އިމްބެލެންސް އަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކަސްރަތު ވަރުބަލިކަން އުފެދި ކަސްރަތު ކުރާ ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެދާނެ އެވެ.
އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތަކުގައި ވައިލޮންގެ ރެގިއުލޭޓަރީ ރޯލް
(1) ވައިލޮންސް ރެގިއުލޭޝަން އޮފް ކާބޯހައިޑްރޭޓް މެޓަބޮލިޒަމް
ގްލައިކޯޖަން ސިންތެސިސް އަދި ބްރޭކްޑައުން: ވައިލޯން އިން ގްލައިކޯޖަން ސިންތެސިސް (GS) އަދި ގްލައިކޯޖަން ފޮސްފޮރައިލޭޒް ފަދަ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ގްލައިކޯޖަން ސިންތެސިސް އަދި ބްރޭކްޑައުން އަށް އަސަރު ފޯރުވާފާނެއެވެ. ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ކުރިން ވިލޮން އިން ގްލައިކޯޖަން ސިންތެސިސް ކުރިއަރުވައި، ގްލައިކޯޖަން ރިޒާވް އިތުރުކޮށްދެއެވެ؛ ކަސްރަތު ކުރާއިރު، ވައިލޮން އަށް ގްލައިކޯޖަން ބްރޭކްޑައުންގެ ރޭޓް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ލޭގައި ގްލޫކޯޒް ސަޕްލައި ސްޓޭބަލް ކުރެވޭނެ އެވެ. މައުސް ތަޖުރިބާތަކުގައި ވިލޮން އިން ފަރުވާ ދިން މަސްތަކުން ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ކުރިންނާއި ފަހުން މަސްތަކާއި ފުރަމޭގައި ހުންނަ ގްލައިކޯޖަންގެ މިންވަރަށް މާ ބުއްދިވެރި ބަދަލުތަކެއް ފެނިފައިވާއިރު، ކަސްރަތު ކުރާއިރު ހަކަތަ ބޭނުންވާ މިންވަރު ރަނގަޅަށް ދެމެހެއްޓި އެވެ.
ގްލައިކޮލައިސިސް އަދި އެރޮބިކް އޮކްސިޑޭޝަން: ވައިލޮން އިން ގްލައިކޮލައިޓިކް މަގުގައި ހުންނަ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ފޮސްފޯފްރަކްޓޯކިނޭޒް (PFK) ފަދަ އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ގްލައިކޯލައިސިސްގެ ރޭޓް ރެގިއުލޭޓް ކޮށްފާނެއެވެ. އަދި ސައިޓްރޭޓް ސިންތޭޒް (ސީއެސް) ފަދަ އެރޮބިކް އޮކްސިޑޭޝަންގައި ޓްރައިކާރބޮކްސިލިކް އެސިޑް ސައިކަލާ ގުޅުންހުރި އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކުރުމާއި، ހަކަތަ އުފެއްދުމަށް ކާބޯހައިޑްރޭޓްގެ އެރޮބިކް އޮކްސިޑޭޝަން އޮޕްޓިމައިޒްކުރުމާއި، ހަކަތަ ބޭނުންކުރުމުގެ ރަނގަޅުކަން ރަނގަޅުކުރުމުގައި ވެސް ވައިލޮން ބައިވެރިވެދާނެއެވެ.
(2) ވިލޮން އިން ފެޓް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުން
ފެޓީ އެސިޑް މޮބިލައިޒޭޝަން އަދި ޓްރާންސްޕޯޓް: ވައިލޯން އިން ހޯރމޯން ސެންސިޓިވް ލައިޕޭސް (HSL) ފަދަ އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އެޑިޕޯސް ޓިޝޫގައި ފެޓީ އެސިޑް މޮބިލައިޒޭޝަން ކުރިއެރުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. އަދި ވައިލޮން އިން ފެޓީ އެސިޑް ޓްރާންސްޕޯޓަރސް (އެފްއޭޓީޕީ) ގެ އެކްސްޕްރެޝަނަށް އަސަރުކޮށް، މަސްތަކުގެ ސެލްތަކަށް ފެޓީ އެސިޑް ދަތުރުކުރުން އަވަސްކޮށްދީ، މަސްތަކުގެ އޮކްސިޑޭޓިވް އެނާޖީ އުފެއްދުމަށް އިތުރު ސަބްސްޓްރޭޓްތައް ފޯރުކޮށްދީފާނެއެވެ.
β-އޮކްސިޑޭޝަން: މަސްތަކުގެ ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ވިލޮން އިން ކާނިޓައިން ޕަލްމިޓޮއިލްޓްރާންސްފެރޭޒް (CPT) ފަދަ މުހިއްމު އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ފެޓީ އެސިޑްތަކުގެ β-އޮކްސިޑޭޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، ހަކަތަ އުފެއްދުމަށް ފެޓް އޮކްސިޑޭޝަންގެ ރަނގަޅުކަން އިތުރުކޮށް، ކާބޯހައިޑްރޭޓް ބޭނުންކުރުން މަދުކޮށް، ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ކެތްތެރިކަން އިތުރުކޮށްފާނެއެވެ.
(3) ވިލޮން އިން ޕްރޮޓީން މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުން
ކަސްރަތު ކުރާއިރު ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިސްބަތުން ކުޑަ ނިސްބަތެއް ޕްރޮޓީންތަކުން ހިއްސާކުރި ނަމަވެސް، ވިލޮން އިން ޕްރޮޓީން ޑިގްރެޑޭޝަން މަދުކުރުމަށް ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިން މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، މަސްތަކުގެ މާސް އާއި ފުންކްޝަން ދެމެހެއްޓިދާނެ އެވެ. ވައިލޮން އިން ޔުބިކިއުޓިން-ޕްރޮޓީސޯމް ސިސްޓަމްގެ ހަރަކާތް ހުއްޓުވައި، މަސްތަކުގެ ޕްރޮޓީން ޑިގްރެޑޭޝަން މަދުކޮށްދީ، މަސްތަކުގެ ކޮންޓްރެކްޓިލިޓީ ދެމެހެއްޓުމަށާއި ކަސްރަތު ކުރާ ވަރުބަލިކަން ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެ އެވެ.
ފޭޓިއޭޖް ރެސިސްޓެންސް އަދި އެކްސަސައިޒް އެންޑަރަންސް އިމްޕްރޫވްމަންޓަށް އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް ޕަތްވޭސް ރެގިއުލޭޓްކުރުމުގައި ވިލޮންގެ ދައުރު
(1) އެންޓި ފޭޓިއޭޖް އިފެކްޓްސް
ވަރުބަލިކަން ފެށުން ލަސްކުރުން: ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ވިލޮން އިން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް އަދި ގްލައިކޯޖަން ފަދަ ހަކަތަ މާއްދާތަކުގެ ސްޓޭބަލް ސަޕްލައި ބެލެހެއްޓުމާއި، މެޓަބޮލިކް ބައިޕްރޮޑަކްޓްތައް ޖަމާވުން މަދުކޮށް، ވަރުބަލިކަން ފެށުން ލަސްކޮށްދެއެވެ. ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި ވިލޮން އިން ފަރުވާ ދިން ޖަނަވާރުތަކުން ގިނަ ދުވަހު ކަސްރަތު ކުރާއިރު ވަރުބަލިކަން ފެށުން ވަރަށް ބޮޑަށް ލަސްވެފައިވެ އެވެ.
ވަރުބަލިކަމުގެ ބާރު ދަށްކުރުން: ވިލޯން އިން ފަރުވާ ދިން މީހުންގެ ލޭގައި ކަސްރަތު ކުރުމަށްފަހު ވަރުބަލިކަމާ ގުޅުންހުރި ބަޔޯކެމިކަލް މާކެރުގެ މިންވަރު ދަށްވެފައިވާއިރު، މިއީ ކަސްރަތު ކުރާ ވަރުބަލިކަން ކުޑަކޮށްދީ އަވަހަށް ރަނގަޅުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމަށް ދައްކައެވެ.
(2) ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ކެތްތެރިކަން އިތުރުކުރުން
ކަސްރަތު ކުރާ މުއްދަތު އިތުރުކުރުން: ވައިލޮންގެ ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް މަގުތައް އޮޕްޓިމައިޒްޑް ރެގިއުލޭޝަންގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ހަކަތަ ސަބްސްޓްރޭޓްތައް މާ ރަނގަޅަށް ބޭނުންކުރެވި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ކަސްރަތު ކުރާ މުއްދަތު އިތުރުވެގެންދެއެވެ. އެތައް ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ވިލޮން ދިން ޖަނަވާރުތަކަށް ފުރިހަމަ ކަސްރަތު ކުރާއިރު ކަސްރަތު ކުރާ މުއްދަތު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ އެވެ.
ކަސްރަތުގެ ބާރުމިން އިތުރުކުރުން: ވިލޯން އިން ކަސްރަތު ކުރާ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން ކަސްރަތު ކުރާ ބާރު ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް އިތުރުކޮށްދެއެވެ. މިއީ ވިލޯން އިން ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ރަނގަޅުކޮށްދޭތީ، މަސްތަކުގެ ކޮންޓްރެކްޝަން ފަންކްޝަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ހައި އިންޓެންސިޓީ ކަސްރަތު ކުރާއިރު މަސްތަކަށް އެކަށީގެންވާ ހަކަތަ ސަޕްލައި ހޯދައިދިނުމެވެ.
ނިންމުން
ވައިލޮން އަކީ ހަކަތަ މެޓަބޮލިކް މަގުތަކުގެ ތެރޭގައި ކާބޯހައިޑްރޭޓް، ފެޓް، އަދި ޕްރޮޓީން މެޓަބޮލިޒަމްގެ މަލްޓިފޭސްޓެޑް ރެގިއުލޭޝަން މެދުވެރިކޮށް ވަރުބަލިކަމާ ދެކޮޅުހެދުމާއި ކަސްރަތު ކެތްތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ވަރުބަލިކަން ފެށުން ލަސްކޮށް، ވަރުބަލިކަމުގެ ބާރު ކުޑަކޮށްދޭއިރު، ކަސްރަތު ކުރާ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީ، ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ބާރު އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
މަސްދަރުތައް
[1] ޒާއޯ އާރ، ވޫ އާރ، ޖިން ޖޭ، އެޓް އަލް. ކަސްރަތު ވަރުބަލިވުމާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި ގުދުރަތީ ހަރަކާތްތެރި މާއްދާތަކުން ރެގިއުލޭޓް ކުރާ ސިގްނަލިންގ މަގުތައް- ރިވިއުއެއް[J]. ފްރޮންޓިއަރސް އިން ފާމަކޯލޮޖީ، 2023،ވޮލިއުމް 14 - 2023.DOI:10.3389/fphar.2023.1269878.
[2] ލީ އެމް، ހްސޫ ވައި، ޝެން އެސް، އެޓް އަލް. ދުޅަހެޔޮ އިންސާނުންގެ ވިޓަމިން ބީ ކޮމްޕްލެކްސް ސަޕްލިމެންޓް ދިނުމަށްފަހު އެންޓި ފޭޓިއޭޖް އަދި ކަސްރަތު ޕާފޯމަންސް ރަނގަޅުވުމުގެ ފަންކްޝަނަލް އިވެލުއޭޝަން، ރެންޑަމް ޑަބަލް ބްލައިންޑް ޓްރައިއަލް[J]. އިންޓަރނޭޝަނަލް ޖާނަލް އޮފް މެޑިކަލް ސައިންސަސް، 2023،20:1272-1281.
[3] ޒޮންގް އެޗް، ޝީ ޖޭ، ޒާންގް ޖޭ، އެޓް އަލް. ސޮފްޓް-ޝެލްޑް ޓާޓަލް ޕެޕްޓައިޑް ސަޕްލިމެންޓޭޝަން އިން އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް އަދި އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ބަދަލުކޮށް، ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ކެތްތެރިކަން އިތުރުކޮށް، މަސްތަކުގައި ޖިސްމާނީ ވަރުބަލިކަން ދަށްކޮށްދެއެވެ[J]. ފުޑްސް، 2022،11(4).ޑީއޯއައި:10.3390/ފުޑްސް11040600.
[4] ހޫއަންގް ޖޭ، ޓަގަވާ ޓީ، މާ އެސް، އެޓް އަލް. ކަޅު އިނގުރު (Kaempferia parviflora) އެކްސްޓްރެކްޓް އިން މަސްތަކުގައި ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް އަދި ސަބްސްޓްރޭޓް ބޭނުންކުރުން ރަނގަޅުކޮށްގެން އެންޑަރަންސް ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކޮށްދެއެވެ[J]. ނިއުޓްރިއެންޓްސް، 2022،14(18).ޑީއޯއައި:10.3390/nu14183845.
[5] އަލްޣައްނަމް އޭ.އެފް، ޣައިތު އެމް.އެމް، އަލްހުސައިން އެމް އެޗް.ރެގިއުލޭޝަން އޮފް އެނަރޖީ ސަބްސްޓްރޭޓް މެޓަބޮލިޒަމް އިން އެންޑަރަންސް އެކްސަސައިޒް[ޖޭ]. އިންޓަރނޭޝަނަލް ޖާނަލް އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓަލް ރިސާރޗް އެންޑް ޕަބްލިކް ހެލްތު، 2021،18(9).DOI:10.3390/ijerph18094963.
[6] ޒޫ އެކްސް، ޑިންގް ވައި، ޔަންގް ވައި، އެޓް އަލް. β-glucan Salecan އިން ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ޕާފޯމަންސް ރަނގަޅުކޮށްދީ، މަސްތަކުގައި އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް އަދި އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގެ ތެރެއިން އެންޓި-ފޭޓިއޭޖް އިފެކްޓްސް ދައްކާލައެވެ[J]. ނިއުޓްރިއެންޓްސް، 2018،10(7).ޑީއޯއައި:10.3390/nu10070858.
ހަމައެކަނި ރިސާޗް ބޭނުންކުރުމަށް ލިބެންހުރި ޕްރޮޑަކްޓް:
