Cocer Peptides fɛ
a bɛ tile 13 bɔ
BƐƐRƐ KUNNAFONIW NI FƐRƐW KUNNAFONIW BƐƐ MIN BƐ NI WEBSITE KAN NA, U BƐ KUNNAFONIW FƆLƆ DƆRƆN NI KALANSENW YE.
Fɛn minnu bɛ di nin siti in kan, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro. Sɛgɛsɛgɛli in vitro (latinkan na: *in glass*, o kɔrɔ ye gilasi minɛnw na) bɛ kɛ hadamaden farikolo kɔkan. Nin fura ninnu tɛ furaw ye, Ameriki dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso (FDA) ma sɔn u ma, wa u man kan ka kɛ ka furakɛli bana, bana walima bana si bali, k’a furakɛ, walima k’a furakɛ. A dagalen don kosɛbɛ sariya fɛ ka nin fɛn ninnu don hadamaden walima bagan farikolo la cogo o cogo.
GLP-1 ka ɲɛfɔli kunbaba
GLP-1 ye pepitiri-1 minɛbaga kura ye min bɛ i n’a fɔ glucagon (GLP-1 RA). Glucagon-like peptide-1 (GLP-1) ye ɔrimɔni ye min bɛ bɔ hadamaden farikolo la a yɛrɛ la, min jɔyɔrɔ ka bon joli sukaro hakɛ labɛnni na. Ni sukaro hakɛ wulila, GLP-1 bɛ bɔ ka joli sukaro hakɛ labɛn fɛɛrɛ caman fɛ. Nka, sukarodunbanabagatɔw la, a ka ca a la, GLP-1 bɔli tɛ se ka kɛ walima a nɔ tɛ se ka kɛ. GLP-1 bɛ siri GLP-1 minɛbagaw la, ka GLP-1 farikolo ta fan fɛ nɔw ladege, o la, a bɛ furakɛli nɔ bila farikoloɲɛnajɛ ni girinya kunbɛnni na.
Jaa 1 Fasa furakɛcogo ani u nɔfɛkow farikolojidɛsɛ la
GLP-1 jɔyɔrɔ sukarodunbana furakɛli la
Insuline bɔli sabatili
Farikoloɲɛnajɛ la, ni sukaro hakɛ wulila joli la, banakɔtaa kɔnɔnatumuw bɛ GLP-1 bɔ. GLP-1 bɛ siri GLP-1 minɛbagaw la pankreyasi β selilɛriw sanfɛ, ka taamasiɲɛw sira caman baara walasa ka dɔ fara inisɔndiya bɔli kan. GLP-1 bɛ se fana ka siri kɛrɛnkɛrɛnnenya la GLP-1 minɛbagaw la pankreyasi β selilɛriw sanfɛ, ka inisɔndiya bɔli lawuli cogo la min bɛ bɔ sukaro hakɛ la. O kɔrɔ ye ko ni joli sukaro hakɛ wulila, GLP-1 bɛ inisɔndiya bɔli sabati kosɛbɛ walasa ka joli sukaro hakɛ dɔgɔya; ni joli sukaro hakɛ bɛ a hakɛ la, a nɔ min bɛ inisɔndiya bɔli sabatili la, o bɛ dɔgɔya, o la, sukarodunbana farati bɛ dɔgɔya. Kɔlɔsiliw y’a jira ko furakɛli kɔfɛ ni GLP-1 ye, banabagatɔw ka inisɔndiya hakɛ bɛ ɲɛ kosɛbɛ, wa joli sukaro hakɛ bɛ se ka kunbɛn ka ɲɛ.
Jaa 2 : Sanfɛla girinya-taamacogo ka tɛmɛ duguma-dakun, sukaro-sɔrɔ-cogo ani dusukun ni farikolo-ɲɛnajɛ-cogo caman kan. Furakɛcogo minnu bɛ kɛ ni inkretini ye, olu bɛ baara kɛ kaban sanfɛyɔrɔ la min ka ca ni tɔw bɛɛ ye.
A tɛ i n’a fɔ inisɔndiyalan laadalata, i n’a fɔ sulfonylureas, minnu bɛ to ka inisɔndiya bɔli lawuli joli sukaro hakɛ mana kɛ min o min ye, wa u bɛ se ka dɔ fara sukarodunbana farati kan, GLP-1 ka inisɔndiyacogo minnu bɛ tali kɛ sukaro hakɛ la, olu b’a to a bɛ se ka sukaro hakɛ dɔgɔya kosɛbɛ joli la, ka sɔrɔ ka sukarodunbana sɔrɔli dɔgɔya kosɛbɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka sukaro hakɛ kunbɛncogo ɲuman ni nafama sɔrɔ farikoloɲɛnajɛ banabagatɔw.
Glucagon bɔli balili
Glucagon ye ɔrimɔni ye min bɛ bɔ pankreyasi α selilɛriw fɛ min bɛ sukaro hakɛ kɔrɔta joli la, a bɛ baara kɛ ni inisɔndiya ye. Jabɛtibanabagatɔw la, a ka ca a la, sukaro bɔli tɛ bali hali ni sukaro hakɛ cayara joli la. GLP-1 bɛ baara kɛ GLP-1 minɛbagaw kan pankreyasi α selilɛriw kan walasa ka glucagon bɔli bali. Ni sukaro bɔli dɔgɔyara, sugunɛ ka glycogenolyse ni gluconeogenesis taabolo bɛ bali, o bɛ dɔ bɔ endogène glucose bɔli la ani ka joli sukaro hakɛ dɔgɔya ka taa a fɛ. Dɔnniyakɛlaw y’a jira ko farikoloɲɛnajɛ suguya 2 banabagatɔ minnu furakɛra ni GLP-1 ye, joli la sukaro hakɛ bɛ dɔgɔya kosɛbɛ, o bɛ sugunɛbilenni bɔli dɔgɔya kosɛbɛ ani ka jɔyɔrɔba ta joli la sukaro hakɛ sabatili la.
Kɔnɔbara lankolonya bilali kɔfɛ
GLP-1 bɛ baara kɛ GLP-1 minɛbagaw kan kɔnɔbara la walasa ka kɔnɔbara lankolonya sumaya. Kɔnɔbara lankolonya teliya la, o bɛ kɛ sababu ye ka dumuni don banakɔtaa fitini na joona, o bɛ na ni sukaro hakɛ wuli joona joli la. Ni kɔnɔbara lankolonya bilala kɔfɛ, dumuni bɛ to kɔnɔbara la ka mɛn ani ka don banakɔtaa fitini na dɔɔni dɔɔni, o bɛ na ni sukaro tali ye dɔɔni dɔɔni ani ka joli sukaro hakɛ jiginni jugu bali dumuni kɔfɛ. O nɔ bɛ dɛmɛ ka dumuni kɔfɛ sukaro hakɛ sabati ani ka joli sukaro jiginni dɔgɔya. Kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛli dɔw la, banabagatɔ minnu furakɛra ni GLP-1 ye, olu ye dɔ bɔ kosɛbɛ dumuni kɔfɛ sukaro hakɛ caya la ani joli la sukaro hakɛ jiginni misɛnninw, o ye joli sukaro kɔlɔsili bɛɛ lajɛlen kɛcogo ɲɛ. Ka fara o kan, kɔnɔbara lankolonya bilali kɔfɛ, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka fasa dɔn, ka dɛmɛ don ka dumuni dunta dɔgɔya ani ka dɛmɛ don joli sukaro hakɛ kunbɛnni na ani ka girinya kunbɛn ka bɔ yɔrɔ wɛrɛ la.
Jaa 3 : GLP-1 ka fɛɛrɛ min bɛ kɛ ka fasa kunbɛn
β-Cell Baarakɛcogo ɲɛnabɔli
Sukarodunbana basigilen bɛ se ka pankreyasi β selilɛriw tiɲɛ, o bɛ na ni baara dɔgɔyali ye dɔɔni dɔɔni. GLP-1 tɛ joli sukaro dɔgɔya dɔrɔn ni inisɔndiya bɔli ye, nka a bɛ pankreyasi β selilɛriw fana lakana ani k’u dilan, o la, a bɛ β selilɛriw baara ɲɛ. Dɔnniya sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko GLP-1 bɛ se ka taamasiɲɛw sira dɔw kɛ selilu kɔnɔ walasa ka β-cell caya sabati, ka β-cell apoptose bali, o la, ka dɔ fara β-cell hakɛ ni baara kan. Baganw ka kɔrɔbɔliw la ani kɛnɛyaso ka sɛgɛsɛgɛli dɔw la, a kɔlɔsira ko GLP-1 tali kɔfɛ, β selilɛriw ka inisɔndiya bɔli seko bɛ bonya, ani inisɔndiya kunbɛncogo bɛ ɲɛ. O nafa ka bon kosɛbɛ farikoloɲɛnajɛ suguya 2 furakɛli kuntaalajan na, barisa a bɛ dɛmɛ ka bana in taabolo sumaya ani ka sukarodunbana gɛlɛyaw dɔgɔya.
GLP-1 tali sukarodunbana furakɛli la
GLP-1 kɛcogo tɛ kelen ye farikoloɲɛnajɛ furakɛli la. Farikoloɲɛnajɛ suguya 2 banabagatɔ kura minnu sɔrɔla, ni joli sukaro hakɛ ma wuli kosɛbɛ ani ni gɛlɛya jugumanba jɛlenw walima bana juguman wɛrɛw tɛ yen, furakɛli kelen ni GLP-1 bɛ se ka jateminɛ. Dɔgɔtɔrɔso ka sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko banabagatɔ dɔw minnu sɔrɔla kokura, olu dɔw ye dɔ bɔ kosɛbɛ ɛmoɲini A1c (HbA1c) hakɛ la ani ka u girinya dɔgɔya furakɛli kelen kɛlen kɔfɛ. Misali la, PIONEER ka sɛgɛsɛgɛliw la, banabagatɔ minnu furakɛra ni GLP-1 furakɛli kelen ye da la, olu ye HbA1c hakɛ dɔgɔya kosɛbɛ ni i ye a suma ni furakisɛ ta kulu ye, ni lakana ni muɲuni ɲuman ye. Nafa min bɛ furakɛli kelen na, o ye ko a bɛ a yɛrɛ tanga furaw ni ɲɔgɔn cɛ faratiw ma minnu bɛ sɔrɔ furakɛli faralen ɲɔgɔn kan, wa a tali nɔgɔman bɛ dɛmɛ ka banabagatɔ ka furakɛli matarafa ka ɲɛ.
GLP-1 bɛ se ka fara fura wɛrɛw kan fana. Ni a ni mɛtiformini faralen don ɲɔgɔn kan, o min ye fura fɔlɔ ye farikoloɲɛnajɛ suguya 2 la, a bɛ inisɔndiya sabati ani ka sugunɛ sukaro bɔli dɔgɔya. Fura fila ninnu ka baarakɛcogo bɛ ɲɔgɔn dafa, o bɛ kɛ sababu ye ka joli sukaro hakɛ kunbɛn ka ɲɛ. Kɔlɔsiliw y’a jira ko nin furakɛlicogo faralen ɲɔgɔn kan, o bɛ HbA1c hakɛ dɔgɔya ka taa a fɛ, wa a bɛ na ni farikolo girinya dɔgɔyali ye ka caya. Misali la, kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛli dɔw la, banabagatɔ minnu furakɛra ni mɛtiformini ye minnu ye GLP-1 fara a kan, olu ye HbA1c hakɛ dɔgɔya kosɛbɛ ni i ye a suma ni minnu ye mɛtifɔrimuni kelen furakɛli kɛ, ka fara u girinya dɔgɔyali kan, k’a sɔrɔ sukarodunbana farati ma caya kosɛbɛ. Nin furakɛcogo in bɛnnen don banabagatɔw ma minnu ka joli sukaro hakɛ tɛ kɔlɔsi ka ɲɛ ni mɛtiformini kelen furakɛli ye.
Banabagatɔ minnu farikolojɔli suguya 2 bɛ u la, ni sukaro hakɛ ka ca u joli la, wa u mago bɛ inisɔndiya furakɛli la, ni aw ye GLP-1 fara inisɔndiya furakɛli kan, o bɛ se ka inisɔndiya hakɛ dɔgɔya. Inisɔn furakɛli la, banabagatɔw ka teli ka ko dɔw sɔrɔ i n’a fɔ u girinya bɛ bonya ani ka sukarodunbana farati bonya. Ni a kɛra ɲɔgɔn fɛ, GLP-1 bɛ se ka inisɔndiya bɔli sabati ani ka sukaro bɔli bali, o bɛ se ka inisɔndiya tali kɛ ka ɲɛ, ka a tata hakɛ dɔgɔya, wa o la, ka farikolo girinya ni sukarodunbana faratiw dɔgɔya. Misali la, kɛnɛyaso ka sɛgɛsɛgɛli dɔw la, banabagatɔ minnu ye GLP-1 fara u ka inisɔndiya furakɛli kan, olu ye inisɔndiya hakɛ dɔgɔyali sɔrɔ, ka fara HbA1c hakɛ dɔgɔyali kan ka taa a fɛ, ka girinya dɔgɔya, ani ka sukarodunbana taamasiɲɛw caya.
GLP-1 bɛ se ka kɛ fana ni sukarodunbana fura wɛrɛw ye i n’a fɔ SGLT2 balilanw. SGLT2 inhibiteurs bɛ joli sukaro dɔgɔya ni u bɛ sukaro bɔli sabati sugunɛ na. O fila faralen ɲɔgɔn kan, o bɛ se ka joli sukaro kɔlɔsili ɲɛ ka taa a fɛ fɛɛrɛ wɛrɛw fɛ, wa a bɛ se ka kɛ fana ko a bɛ se ka kɛ sababu ye ka ɲɔgɔn sɔrɔ farikolo girinya kunbɛnni na.
GLP-1 jɔyɔrɔ girinya kunbɛnni na
Dumuni nege damatɛmɛ
GLP-1 bɛ baara kɛ GLP-1 minɛbagaw kan farikolo cɛmancɛ la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la hypothalamus kɔnɔ. Hypothalamus ye farikolo yɔrɔ koloma ye min bɛ dumuni nege ni fanga balansi labɛn. GLP-1 sirilen kɔ GLP-1 minɛbagaw la hipotalamus kɔnɔ, a bɛ se ka neuropeptides bɔli labɛn, i n’a fɔ ka neuropeptide Y (NPY) bɔli dɔgɔya, o min ye dumuni nege wulicogo barikama ye. Ka fara o kan, GLP-1 bɛ se ka dɔ fara proopiomelanocortin (POMC) senfagabana baara kan, minnu ka baara bɛ fasa taamasiɲɛw lase. O fɛɛrɛw sababu fɛ, GLP-1 bɛ dumuni nege bali kosɛbɛ, o bɛ kɛ sababu ye banabagatɔw ka dɔ bɔ u ka dumuni dunta la. Kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛliw la, banabagatɔ fasalenw walima minnu girinya ka ca, minnu bɛ GLP-1 ta, olu y’a jira ko dumuni nege dɔgɔyara ani ka dumuni dunta dɔgɔya, o ye girinya dɔgɔyali jusigilan sigi.
Ka dɔ fara fanga musaka kan
Ka fara dumuni nege dabila kan, GLP-1 bɛ se ka nɔ bila fanga sɛnɛcogo la fana, ka dɔ fara fanga musaka kan. Sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko GLP-1 bɛ se ka dɔ fara fanga musaka kan ni a bɛ tulumafɛnw baaracogo ɲɛnabɔ. Fasa bulama ye tulumafɛn suguya kɛrɛnkɛrɛnnen ye min ka baara fɔlɔ ye ka fanga dun ni thermogenesis ye. GLP-1 bɛ se ka taamasiɲɛw sira dɔw baara tulumafɛnw na, ka asidi fatɔw ka oksidan ni funteni sɔrɔli sabati. Ka fara o kan, GLP-1 bɛ se ka nɔ bila fanga sɛnɛcogo la farikolo yɔrɔw la i n’a fɔ farikolo, ka fanga musaka caya hali lafiɲɛbɔ waati. Misali la, baganw ka kɛlɛli la, GLP-1 tali kɔfɛ, baganw ka fanga sɛnɛcogo hakɛ cayara, wa u farikolo girinya dɔgɔyara hali ni dumuni dunta tora a cogo la, o b’a jira ko GLP-1 jɔyɔrɔ ka ɲi girinya kunbɛnni na, a kɛtɔ ka fanga musaka caya.
Tumu sɛnɛcogo ɲɛnabɔli
GLP-1 fana bɛ se ka tulumafɛnw sɛnɛcogo ɲɛnabɔ. A bɛ se ka tulumafɛnw tiɲɛni sabati, ka tulumafɛnw sɔrɔli dɔgɔya, ka tulumafɛnw marali bali. Sugunɛ na, GLP-1 bɛ se ka anzimuw ka baara bali i n’a fɔ asidi fatɔ sintasi, o bɛ dɔ bɔ asidi tuluma sɔrɔli la. Ka fara o kan, tulumafɛnw na, GLP-1 bɛ se ka tulumafɛnw tiɲɛni sabati, ka dɔ fara tulumafɛnw bɔli kan, ani ka u doncogo nɔgɔya mitokondriyaw la walasa ka oksidan tiɲɛni kɛ, o la, tulumafɛnw marali bɛ dɔgɔya. Dɔgɔtɔrɔso ka sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko furakɛli waati dɔ kɔfɛ ni GLP-1 ye, banabagatɔw farikolo tulu hakɛ bɛ dɔgɔya, kɛrɛnkɛrɛnnenya la u kɔnɔna tulu hakɛ. O tɛ dɛmɛ dɔrɔn ka mɔgɔ girinya dɔgɔya, nka a bɛ na ni nɔba ye fana farikoloɲɛnajɛw ɲɛnabɔli la ani ka dusukunnabana farati dɔgɔya.
GLP-1 tali farikolo girinya kunbɛnni na
Banabagatɔ minnu fasalen don walima minnu girinya ka ca ni banaw ye minnu bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na
GLP-1 bɛ ni jamanaden laɲinitaw jɛlen ye farikolo girinya kunbɛnni na. Banabagatɔ fasalenw na minnu ka IMC ye ≥30 kg/m⊃2 ye; walima banabagatɔ minnu girinya ka ca ni u ka IMC ye ≥27 kg/m⊃2 ye; ani a dɔgɔyalenba la, bana kelen min bɛ sɔrɔ farikolo girinya fɛ (i n’a fɔ tansiyɔn jiginni, farikolojidɛsɛ suguya 2, walima kolosinsinnan), o ye farikolojidɛsɛ fura ɲuman ye. STEP ka kɛnɛyako sɛgɛsɛgɛli minnu kɛra, olu ye girinya dɔgɔyaliba jira banabagatɔ furakɛlenw na. STEP 1 sɛgɛsɛgɛli la, banabagatɔ furakɛlenw ye 15% ɲɔgɔn sɔrɔ dɔgɔkun 68 kɔnɔ, ka sɔrɔ furakisɛ kulu ye 2,4% ɲɔgɔn dɔrɔn bɔ. Nin jaabi ninnu b’a jira ko a bɛ se ka banabagatɔ fasalenw walima banabagatɔw dɛmɛ minnu ka banaw bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na, u ka se ka u farikolo girinya dɔgɔya kosɛbɛ ani ka u farikolo girinya dɔgɔya, ka kɛnɛya sɔrɔcogo ɲɛ, ani ka dɔ bɔ fasa banaw farati la.
A faralen ɲɔgɔn kan ni ɲɛnamaya kɛcogo fɛɛrɛw ye
Kisɛya kunbɛnni na, a ka ca a la, GLP-1 bɛ kɛ ka fara ɲɛnamaya kɛcogo fɛɛrɛw kan, i n’a fɔ kalori hakɛ dɔgɔyali ani ka dɔ fara farikoloɲɛnajɛ kan. Ni farikolojidɛsɛ bɛ tali kɛ furaw dɔrɔn de la k’a sɔrɔ a ma ɲɛnamaya kɛcogo juguw Changer, a ka ca a la a nɔ tɛ mɛn. Nin fɛɛrɛ fila bɛɛ faralen ɲɔgɔn kan, o bɛ nɔ bila ɲɔgɔn na: fura bɛ dumuni nege bali ani ka fanga musaka caya, ka sɔrɔ dumunikɛcogo kɔlɔsili bɛ kalori hakɛ dɔgɔya ani ka farikoloɲɛnajɛ caya, o bɛ fanga musaka bonya ka taa a fɛ, o bɛ na ni farikolo girinya dɔgɔyali ye min ka bon kosɛbɛ ani min bɛ mɛn sen na. Misali la, kɛnɛyaso dɔw la, banabagatɔ minnu bɛ tugu dumuni nafama dunni bolodalen kɔ min labɛnna balodɛsɛbagatɔ fɛ, ka dɔ fara u ka dɔgɔkun o dɔgɔkun farikoloɲɛnajɛ waati kan ka u to furakɛli la, olu bɛ farikolo girinya dɔgɔyali sɔrɔ ka ɲɛ kosɛbɛ ka tɛmɛ banabagatɔw kan minnu bɛ u jigi da fura walima ɲɛnamaya kɛcogo dɔrɔn kan. Nin fɛɛrɛ faralen ɲɔgɔn kan, o bɛ sinsin a kan ko furakɛli bɛɛjɛfanga nafa ka bon farikolo girinya kunbɛnni na, ka banabagatɔw dɛmɛ u ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲuman sigi sen kan ani ka se ka girinya kunbɛn waatijan kɔnɔ.
Kuncɛli
GLP-1 bɛ sebaayaba jira farikoloɲɛnajɛ furakɛli ni girinya kunbɛnni fila bɛɛ la. Farikoloɲɛnajɛ furakɛli la, a bɛ joli sukaro kɔlɔsi kosɛbɛ fɛɛrɛ caman fɛ, ka β-cell baara ɲɛ, wa a bɛ se ka kɛ furakɛli kelen ye walima ka fara sukarodunbana fura wɛrɛw kan. Kisɛya kunbɛnni na, a bɛ dumuni nege bali, ka fanga musaka caya, ka tulumafɛnw sɛnɛcogo ɲɛnabɔ, o b’a to a bɛnnen don banabagatɔ fasalenw ma walima banabagatɔw ma minnu girinya ka ca, ni banaw bɛ minnu na. Ni a farala ɲɛnamaya kɛcogo fɛɛrɛw kan, a bɛ na ni nɔ ɲumanw ye ka tɛmɛ fɔlɔ kan.
Sosow (Sɔrɔyɔrɔw).
[1] Salvadɔr R, Moutinho CG, Sousa C, ani a ɲɔgɔnnaw. GLP-1 i n’a fɔ GLP-1 Agonist: A ye ɲɛtaa sɔrɔ fasa furakɛli la[J]. Furakɛcogo, 2025,18(3).DOI:10.3390/ph18030399.
[2] Memon A, Tehrim M, Kumari B. GLP-1: sɔgɔmada kura sukarodunbanabagatɔw ye[J]. Pakistan dɔgɔtɔrɔso jɛkulu ka gafe, 2023,73(3):721.DOI:10.47391/JPMA.7558.
[3] Colin IM, Gérard K M. GLP-1 miligaramu 2,4 siɲɛ kelen dɔgɔkun o dɔgɔkun walasa ka farikolo girinya kunbɛn fasa la: Tulon caman cili?[J]. Touchrev Endocrinol, 2022,18(1):35-42.DOI:10.17925/EE.2022.18.1.35.. Ɲɛgɛnɛsiraw ani mɔgɔ dogoyɔrɔw.
[4] Singh G, Krauthamer M, Bjalme-Evans M. Wegovy (GLP-1): farikolojidɛsɛ fura kura don farikolojidɛsɛ furakɛli kuntaalajan na[J]. Sɛgɛsɛgɛli furakɛli gafe, 2022,70(1):5-13.DOI:10.1136/jim-2021-001952.
[5] Mares AC, Chatterjee S, Mukherjee D. GLP-1 ka ɲɛsin farikolo girinya dɔgɔyali ma ani dusukun ni farikoloɲɛnajɛ faratiw dɔgɔyali ma farikolo girinya/fasa la[J]. Sisan hakilinaw dusukunnakow la, 2022,37(4):350-355.DOI:10.1097/HCO.0000000000000955.
[6] Chudleigh RA, Bain S C. GLP-1 pikiri min bɛ kɛ ka balikuw furakɛ minnu ka farikoloɲɛnajɛ suguya 2 bɛ u la[J]. Dɔgɔtɔrɔso furakɛli dɔnnikɛlaw ka seginkanni, 2020,13(7):675-684.DOI:10.1080/17512433.2020.1776108.
[7] Gomez-Peralta F, Abreu C. GLP-1 ka ɲɛfɔli suguya 2 farikoloɲɛnajɛ furakɛli la: a dilanni, a yiriwali, ani a jɔyɔrɔ furakɛli la[J]. Fura Des Devel Ther, 2019,13:731-738.DOI:10.2147/DDDT.S165372. Bamako, Mali.
[8] Hedrington MS, Davis S N. GLP-1 da la ka ɲɛsin farikoloɲɛnajɛ suguya 2 furakɛli ma[J]. Fɛn dɔnbagaw ka hakilina furakɛli kan, 2019,20(2):133-141.DOI:10.1080/14656566.2018.1552258.
Fɛn min bɛ sɔrɔ ɲininiw dɔrɔn kama: