Pepitidi kunnafoniw

'peptide' daɲɛ bɔra Gɛrɛkikan daɲɛ na 'πέσσειν' (péssein), o kɔrɔ ye 'ka sɔgɔsɔgɔ.' Pepitiri ye fɛn ye min bɛ dilan ni asidi aminikiw ye minnu bɛ tali kɛ pepitiri jɛɲɔgɔnyaw fɛ. Pepitidi jɛɲɔgɔnyaw, n’olu ye amidi jɛɲɔgɔnyaw ye, olu bɛ bɔ farikolojidɛsɛ sɔrɔli la asidi aminiki dɔ ka α-karɔkisili kulu ni asidi amino kulu wɛrɛ ka α-amino kulu cɛ. Ni an bɛ tila ka kɛɲɛ ni asidi aminikiw hakɛ ye, pepitiri minnu bɛ ni asidi aminikiw 2 fo 20 ye, olu bɛ wele ko oligopɛtidi, minnu bɛ ni asidi aminikiw ye 20 fo 50, olu ye polipɛtidi ye, ani ɲɔgɔndan minnu ka ca ni asidi aminikiw 50 ye minnu ka yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnenw bɛ u la, a ka c’a la, olu bɛ tila i n’a fɔ farikolojɔlifɛnw. A ka c’a la, pepitidiw girinya bɛ se kDa 10 ma. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan

Pepitiri jɛɲɔgɔnya ye jɛɲɔgɔnya kovalɛn taamasiɲɛ ye farikolojɔlifɛnw na, min bɛ sɔrɔ jibɔbaliya wale fɛ asidi aminiki kelen ka α-karɔkisili kulu (α-COOH) ni asidi aminiki kɛrɛfɛ α-amino kulu (-NH2) cɛ. A ka kemikɛli cogoya ye amidi jɛɲɔgɔnya ye. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan

Pepitidi sɔrɔli bɛ tali kɛ asidi aminikiw sigiyɔrɔmali la ani ka amidi jɛɲɔgɔnyaw dilan (o kɔrɔ ye ko pepitiri jɛɲɔgɔnyaw) kemikɛli walima biologiki fɛɛrɛw fɛ, o min bɛ kɛ sababu ye ka oligopɛtidi walima polipɛtidi mɔlikuluw jɔli kɛ cogo la min bɛ kɛ ni fɛnɲɛnamaw ka baara kɛrɛnkɛrɛnnenw ye. I n’a fɔ biyoorganiki chimie bolofara kɔrɔba dɔ, nin fɛɛrɛ in sinsinnen bɛ asidi aminikiw monomɛriw baarakɛcogo sugandilen kan, sirako ɲɔgɔndan, ani ɲɔgɔndan lajɛli kɔlɔsili tigitigi, ka ɲɛsin spektrum bɛɛ ma k’a ta miligaramu la laboratuwari labɛnni na ka se kilogaramu sɛgɛsɛgɛli ma izini dilanni na. Ka da sintetiki fɛɛrɛw kan minnu tɛ kelen ye, a bɛ tila ka kɛ biyosintɛtiki fɛɛrɛw ye minnu bɛ tali kɛ fɛnɲɛnamaw ka sigidaw la ani kemikɛli sintetiki fɛɛrɛw la minnu sinsinnen bɛ fɛnɲɛnamaw dilanni sariyaw kan. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan

Pepitidi wulicogo bɛ tali kɛ pepitiri hakɛ dantɛmɛnen na min bɛ se ka wuli fɛnɲɛnamafagalan hakɛ kelen na funteni ni pH kɛrɛnkɛrɛnnenw na, a ka c’a la, o bɛ dɔn ni a hakɛ ye (g/L) walima a hakɛ molari (mol/L). I n’a fɔ farikolo-ɲɛnajɛ-ko nafamaba, a bɛ nɔ bila pepitiriw tali, u jɛnsɛnni, u falenni ani u bɔli (ADME) taabolo la farikolo la, wa a bɛ pepitiriw labɛncogo fɛɛrɛ, u maracogo sabatili, ani u kɛcogo ɲuman fana dantigɛ kɛnɛyaso la. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan

Asidi aminikiw ye fɛnɲɛnamaw ye minnu kɔnɔ α-amino kulu (α-NH2) ani α-karboksili kulu (α-COOH) bɛ sɔrɔ, ni formula caman ye RCH(NH2)COOH. α-karɔbɔni atomu bɛ tali kɛ kɛrɛfɛ-cakɛda kulu kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ la (R kulu), o bɛ kɛ fɛnɲɛnamaw ka makɔrɔmolekuliw jɔcogo jɔnjɔnw ye. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan

Pepitiridi saniya ye pepitiri ɲagaminen gansanw farali ye ani k’u nafa bonya, minnu bɛ sɔrɔ u dilanni walima u jirali fɛ ni farikolo, kemikali walima biologi fɛɛrɛw ye walasa ka pepitiri laɲinitaw sɔrɔ minnu saniya ka bon. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan

Pepitidi fɛnɲɛnamafagalanw, k’a sababu kɛ u ka asidi aminikiw sigiyɔrɔma kɛrɛnkɛrɛnnenw ye ani u ka yɔrɔ jɔcogo, u bɛ ni jogo ye ko u ka ɲɛnamaya kɛcogo bɛ se ka kɛ sababu ye ka kɛnɛyako kɛ kosɛbɛ. Pepitiri marali kun fɔlɔ ye ka kemikɛli walew bali i n’a fɔ u tiɲɛni, u ka oksidan ani u farali, o la u jɔcogo dafalen ni u ka ɲɛnamaya kɛcogo bɛ sabati. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan

Ɲininikalan pepitiriw ye fɛnɲɛnamafagalanw ye minnu dilannen don baarakɛcogo la, minnu dilannen don laboratuwariw kɔnɔ, minnu nafa jɔnjɔn ye ka dɛmɛ don baarakɛminɛnw na ɲɛnamaya dɔnniyaw ɲinini na ani ka baara kɛ ni u ye dɔrɔn ɲininikɛyɔrɔw la in vitro. 'Sɛgɛsɛgɛli in vitro,' min bɔra latigɛkan daɲɛ na 'in vitro' (o kɔrɔ ye 'glasi kɔnɔ'), kɛrɛnkɛrɛnnenya la, o bɛ tali kɛ kalanw na minnu kɛra kɔlɔsili sigidaw la minnu bɛ kɔlɔsi ni fɛn dilannenw ye, i n'a fɔ selilɛriw ladonni, molekiyɔmuw ka jɛɲɔgɔnya sɛgɛsɛgɛli, walima biyokimiki waleyali sɛgɛsɛgɛliw. Aw ye kunnafoni wɛrɛw kalan