Cocer Peptides fɛ 
a bɛ tile 13 bɔ
BƐƐRƐ KUNNAFONIW NI FƐRƐW KUNNAFONIW BƐƐ MIN BƐ NI WEBSITE KAN NA, U BƐ KUNNAFONIW FƆLƆ DƆRƆN NI KALANSENW YE.
Fɛn minnu bɛ di nin siti in kan, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro. Sɛgɛsɛgɛli in vitro (latinkan na: *glasi kɔnɔ*, o kɔrɔ ye gilasi kɔnɔ) bɛ kɛ hadamaden farikolo kɔkan. Nin fura ninnu tɛ furaw ye, Ameriki ka dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso (FDA) ma sɔn u ma, wa u man kan ka kɛ ka furakɛli bana, bana walima bana si bali, k’a furakɛ, walima k’a furakɛ. A dagalen don kosɛbɛ sariya fɛ ka nin fɛn ninnu don hadamaden walima bagan farikolo la cogo o cogo.
Fasa bɛ ka kɛ ko juguba ye diɲɛ kɔnɔ, a tɛ farikolo kɛnɛya dɔrɔn de nɔ bila, nka a ni bana basigilenw fana bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na kosɛbɛ i n’a fɔ dusukunnabana ani sukarodunbana suguya 2. Kisɛya dɔgɔyali fɛɛrɛ minnu tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ ani minnu bɛ se ka kɛ, olu sɔrɔli kɛra furakɛli ɲininiw kunba ye. Tizepatide ye fura ye min bɛ baara kɛ ni fura fila ye, ka fasa furakɛli fɛɛrɛ kura di.
Jaa 1 : Molecules taamasiɲɛw sigicogo n’u daminɛcogo GIPR ni GLP1R fɛ GIPR–GLP1R agoniste fila la RG7697–NNCOO90-2746 ani LY3298176.
Tizepatide ka Dual Receptor Agonist Mechanism (banakisɛfagalan fila-fila) ka baarakɛcogo
(1) GIP Recepteur Agoniste Mechanisme (Agonisɛri) fɛɛrɛ
GIP Recepteur ka farikoloɲɛnajɛ basigilen
GIP minɛbaga ye selilɛri kɛrɛnkɛrɛnnen ye min bɛ sɔrɔ farikolo yɔrɔ caman na, i n’a fɔ kɔnɔbara, tulumafɛnw, sugunɛ ani farikolo yɔrɔw. Pankreyasi gun β selilɛriw sanfɛ, ni GIP ɔrimɔni sirilen don nin minɛbaga in na, a bɛ selilɛri kɔnɔ taamasiɲɛw siraw baara, o bɛ na ni dɔ farali ye selilu kɔnɔ cAMP hakɛ kan. O kɔfɛ, cAMP bɛ poroteyini kinase A baara, o min bɛ kɛ sababu ye ka inisɔndiya bɔli sabati.
Fasa yɔrɔw la, GIP minɛbaga baarakɛli bɛ fasa farikolojɔli kɛcogo ɲɛnabɔ. A bɛ sukaro tali sabati tulumafɛnw fɛ, ka dɔ fara asidi tuluma sɔrɔli ni a marali kan, ani ka tulumafɛnw bɔli bali. Sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko nin wale in bɛ se ka kɛ sababu ye ka dɔ fara sukaro tabaga (GLUT4) hakɛ kan, minnu bɛ sukaro doncogo nɔgɔya tulumafɛnw na, ka fɛnɲɛnamafagalanw di tulumafɛnw dilanni ma.
Tizepatide bɛ se ka nɔ minnu bila GIP minɛbaga la
Tizepatidi ka jɔcogo bɛ i n’a fɔ GIP ɔrimɔni, wa a bɛ se ka siri kɛrɛnkɛrɛnnenya la GIP minɛbagaw la ani ka u baara. Ni i y’a suma ni GIP kɔnɔna na, Tizepatide sirili jɛɲɔgɔnya barikama bɛ a la ni a minɛbagaw ye, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka taamasiɲɛw siraw baara ka ɲɛ. Sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko a sirilen kɔfɛ furakisɛw la, a bɛ se ka dɔ fara cAMP hakɛ kan cogo basigilen na, o la, a bɛ inisɔndiya bɔli sabati kosɛbɛ. Fasa yɔrɔw la, a ka tulumafɛnw sɛnɛcogo ɲɛnabɔcogo tigitigi minɛbagaw ka baara kɔfɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka sukaro minɛ tulumafɛnw fɛ ani ka asidi tulumaw labɛn ani k’u mara cogo bɛnnen na, o bɛ tulumafɛnw dalajɛ kojugu bali — o ye fɛn nafamaba ye tulumafɛnw sɛnɛcogo ɲuman sabatili la.
Jaa 2 : RG7697/NNCOO90-2746 ni LY3298176 nɔ minnu bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na ka bɔ kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛliw la, fo ni dolow b’a jira yɔrɔ minnu na (a jiralen don sosow dɔrɔn de la).
(2) GLP-1 minɛbagaw ka baarakɛcogo
GLP-1 minɛbagaw ka farikoloɲɛnajɛ basigilen
GLP-1 minɛbaga fana ye selilɛri minɛbaga ye min bɛ jɛnsɛn fɔlɔ pankreyasi β selilɛriw la, kɔnɔbara basigilenw na ani kunsɛmɛ na. Pankreyasi β selilɛriw la, GLP-1 bɛ siri a minɛbaga la ani ka taamasiɲɛw siraw baara walasa ka inisɔndiya bɔli sabati. GLP-1 nɔw tɛ i n’a fɔ GIP, o bɛ ɲɛnabɔ joli sukaro hakɛ fɛ: a bɛ inisɔndiya bɔli sabati ni joli sukaro ka ca ani a nɔ bɛ dɔgɔya ni joli sukaro bɛ a cogo la, o b’a to a farati ka bon.
Kɔnɔbara basigilen na, GLP-1 minɛbaga baarakɛli bɛ dumuni marali janya kɔnɔbara la, ka joli sukaro jiginni teliya bali dumuni kɔfɛ, ani fana ka kɔnɔbara asidi bɔli bali, ka kɔnɔbara basigilen lakana. Sugunɛ na, a bɛ baara kɛ yɔrɔw kan minnu bɛ dumuni nege kɔlɔsi, ka kɔngɔ dɔgɔya ani ka dɔ fara fasa kan, o bɛ na ni dumuni dunta dɔgɔyali ye.
Tizepatide ka nɔ bila GLP-1 minɛbaga la
Tizepatidi sirili bɛ GLP-1 minɛbagaw la kosɛbɛ, wa ni a kɛra baara ye, a bɛ nɔw bɔ i n’a fɔ GLP-1 kɔnɔna na. Joli sukaro labɛnni siratigɛ la, a bɛ inisɔndiya bɔli sabati ka da joli sukaro hakɛ kan, o la, a bɛ joli sukaro kɔlɔsi ka ɲɛ. Kɔnɔbara basigilen na, a nɔ min bɛ kɔnɔbara lankolonya bila kɔfɛ, o bɛ ye ka tɛmɛ tubabufura dɔw kan. Sugunɛ na, a ka dumuni nege dabila nɔ bɛ mɛn ka tɛmɛ, o bɛ farikolo girinya dɔgɔyali dɛmɛ kosɛbɛ.
(3) Dual Receptor Agonism (Agonisme récepteur fila) ka nɔ minnu bɛ sɔrɔ ɲɔgɔn fɛ
Sineriji nɔ minnu bɛ joli sukaro hakɛ labɛnni na
Tizepatidi bɛ baara kɛ GIP ni GLP-1 minɛbagaw fila bɛɛ la, o bɛ na ni joli sukaro hakɛ labɛnni ye ka ɲɛ. GIP bɛ inisɔndiya bɔli teliya fɔlɔ dumuni kɔfɛ waati daminɛ na, o bɛ joli sukaro hakɛ cayalenba dɔgɔya; GLP-1 bɛ taa a fɛ ka baara kɛ dumuni kɔfɛ, a tɛ inisɔndiya dɔrɔn kɛ, nka a bɛ kɔnɔbara lankolonya fana bila kɔfɛ, ka dumuni dunta dɔgɔya, ani ka joli sukaro hakɛ sabati. Ni aw ye a minɛbaga fila bɛɛ baara waati kelen na, o bɛ na ni joli sukaro hakɛ kɔlɔsili ɲuman ye dumuni kɔfɛ. Misali la, sukarodunbanabagatɔw ka baganw ka kɔlɔsiliw la, Tizepatide ye dumuni kɔfɛ sukaro caya dɔgɔya ka tɛmɛ GIP walima GLP-1 furaw dɔrɔn kan, wa joli sukaro seginna a cogo kɔrɔ la joona.
Sineriji nɔ minnu bɛ fanga sɛnɛcogo la
Fanga sɛnɛcogo siratigɛ la, GIP minɛbagaw bɛ sukaro tali sabati tulumafɛnw fɛ, nka Tizepatide ka fanga kɔrɔ, tulumafɛnw sɔrɔli tɛ dalajɛ kojugu. O waati kelen na, GLP-1 minɛbagaw bɛ dumuni nege bali, ka dɔ fara fasa kan, ka kalori hakɛ dɔgɔya, ani ka tulu jeni ni fanga musaka sabati. O wale fila in bɛ fanga sɔrɔli ni musaka kɛcogo bɛn ɲɔgɔn ma. Misali la, fasa baganw ka kɔlɔsiliw la, Tizepatide tali kɔfɛ waati dɔ kɔnɔ, baganw farikolo girinya bɛ dɔgɔya, farikolo tulu bɛ dɔgɔya, ani basigi farikolojɔli teliya.
Jaa 3 : Danfara minnu bɛ agoniste synergiste (chimeras) ni pepitiri fusion structures cɛ
Tizepatide tali fasa furakɛli la
(1) A bɛ nɔ minnu bila mɔgɔ farikolo girinya dɔgɔyali la
Sɛgɛsɛgɛli daliluw minnu bɛ sɔrɔ ka kɔn kɛnɛyaso ɲɛ
Baganw ka kɔrɔbɔliw la, sogo fasalenw minnu ye Tizepatide ta, olu ye u girinya dɔgɔya dɔɔni dɔɔni waati kɔnɔ, ni dɔ bɔra u la ka caya ni u ni kɔrɔsili kulu ta kɛra ɲɔgɔn fɛ. Farikolo tulu sɛgɛsɛgɛli y’a jira ko a tɛ tulumafɛnw dɔgɔya dɔrɔn, nka a bɛ tulumafɛnw tilatilali fana ɲɛ, ka dɔ bɔ kɔnɔnatumuw dalajɛli la. Fɛɛrɛ fɔlɔw ye fila ye: fɔlɔ, GLP-1 minɛbaga baarakɛli bɛ dumuni nege bali ka kɛ sababu ye ka kunsɛmɛ kɔngɔ yɔrɔ bali; filanan, a bɛ tulumafɛnw jeni sabati ani ka dɔ fara fanga musaka kan.
Kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛli daliluw
Kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛliw la minnu kɛra banabagatɔ fasalenw kan, Tizepatide fana ye farikolojidɛsɛ nɔ ɲumanw jira. Kɔrɔbɔli caman kɛra minnu kɛra ni mɔgɔw ye, olu y’a jira ko furakɛli waati dɔ kɔfɛ, banabagatɔw farikolo girinya dɔgɔyara kosɛbɛ. Misali la, dɔgɔkun 24 sɛgɛsɛgɛli la, furakɛli kulu ye girinya dɔgɔyali sɔrɔ 10% ɲɔgɔn na, ka sɔrɔ furakisɛ kulu ma fɛn caman jira. Ka fara o kan, banabagatɔw cɛmancɛ lamini ni u kɔkili lamini fana dɔgɔyara, o b’a jira ko a tɛ girinya dɔgɔya dɔrɔn, nka a bɛ tulumafɛnw tilatilali fana ɲɛ ani ka dɔ bɔ fasa banaw farati la.
(2) Ɲɛjirali minnu bɛ tali kɛ farikolojidɛsɛ la, olu ɲɛnabɔli
Joli sukaro hakɛ ɲɛnabɔli ɲɛnabɔli
Fasa banabagatɔw ka teli ka joli sukaroko gɛlɛyaw sɔrɔ, wa Tizepatide bɛ joli sukaro kunbɛnni ɲɛ ka sɔrɔ ka farikolo girinya dɔgɔyali sabati. Kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛliw la, banabagatɔw ye dɔ bɔ kosɛbɛ joli sukaro la sunɔgɔ la, dumuni kɔfɛ sukaro la, ani ɛmoɲini A1c (joli sukaro kɔlɔsili taamasiɲɛ kuntaalajan) furakɛli kɔfɛ. O bɛ kɛ barisa a bɛ baara kɛ ni fɛɛrɛ fila ye, ka inisɔndiya bɔli sabati ani ka inisɔndiya kɛcogo ɲɛ, ka sɔrɔ fana a bɛ kɔnɔbara lankolonya bila kɔfɛ ani ka dumuni tali teliya dɔgɔya. Ni i ye a suma ni tubabukan na sukarodunbana furaw ye, a tɛ joli sukaro dɔgɔya dɔrɔn, nka a bɛ mɔgɔ farikolo girinya dɔgɔya fana, o bɛ nafa caman lase sukarodunbanabagatɔ fasalenw ma.
Lipidiw labɛncogo ɲɛnabɔli
A ka ca a la, fasa bɛ taa ni farikolojidɛsɛ ye, i n’a fɔ triglycérides (triglycérides) caman sɔrɔli ani lipoprotéines hautes densités (HDL) hakɛ dɔgɔyali. Tizepatidi bɛ se ka tulumafɛnw labɛn: a tali kɔfɛ, banabagatɔw ye triglycérides hakɛ dɔgɔya ani ka HDL hakɛ caya. O bɛ se ka kɛ a ka tulumafɛnw sɛnɛcogo ɲɛnabɔli ye, i n’a fɔ ka sukaro tali sabati tulumafɛnw fɛ, ka asidi tuluma bɔli dɔgɔya, ani ka tulumafɛnw oksidan caya, o bɛ tulumafɛnw hakɛ ɲɛ ani ka dusukunnabana farati dɔgɔya.
(3) Nafa minnu bɛ se ka sɔrɔ dusukun ni jolisiraw la
Tansiyɔn jiginni
Fasa ye tansiyɔn jiginni farati dɔ ye. Dɔgɔtɔrɔso ka sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko Tizepatide furakɛli kɔfɛ, banabagatɔw ka tansiyɔn sistoliki ni diastoliki fila bɛɛ bɛ dɔgɔya. O bɛ se ka kɛ sababu ye ka farikolo girinya dɔgɔyali ni farikolojɔli kɛcogo ɲɛ: farikolojidɛsɛ bɛ dɔ bɔ doni na dusukun na, ani joli sukaro ni tulumafɛnw hakɛ ɲɛnabɔli bɛ dɛmɛ ka joli siraw kɛnɛya segin a cogo kɔrɔ la ani ka joli siraw kɛlɛli dɔgɔya. Ka fara o kan, a nɔ minnu bɛ kɔnɔbara la, olu bɛ se ka nɔ bila farikolojidɛsɛ furakɛli la cogo la min tɛ ɲɛ, o la, a bɛ tansiyɔn labɛn.
Jolilabanaw lakanani nɔw
Funu basigilen ni oksidan degun ka teli banabagatɔ fasalenw na, o bɛ se ka joli siraw kɔnɔna tiɲɛ ani ka joli siraw gɛlɛya. Tizepatide bɛ joli-sira-funu-kɔnɔ-fɛnw lakana a kɛtɔ ka farikoloɲɛnajɛ ɲɛ, ka funufɛnw bɔli dɔgɔya, ani ka oksidan degun dɔgɔya. Kɔlɔsiliw y’a jira ko furakɛli kɔfɛ, banabagatɔw ka funu taamasiɲɛw i n’a fɔ C-reactive protein (CRP) bɛ dɔgɔya, ani joli siraw kɔnɔna baara taamasiɲɛw i n’a fɔ ɔkisizɛni azotiki bɔli, o bɛ caya, o b’a jira ko joli siraw kɛnɛya bɛ ɲɛ ani ka dɛmɛ don dusukun ni jolisiraw banaw kunbɛnni na.
Kuncɛli
Tizepatide bɛ sebaayaba jira fasa furakɛli la ni a bɛ baara kɛ waati kelen na GIP ni GLP-1 minɛbagaw kan. A tɛ dɔrɔn ka farikolo girinya dɔgɔyali ɲɛ, nka a bɛ farikoloɲɛnajɛ taamasiɲɛw fana ɲɛ i n’a fɔ joli sukaro ni tulumafɛnw hakɛ, ka sɔrɔ ka dusukun ni jolisiraw tanga. A ka baarakɛcogo caman sababu fɛ, a bɛ furakɛli suguya kura di fasa ni a ni ɲɔgɔn cɛ banaw ma.
Sosow (Sɔrɔyɔrɔw).
[1] Boer GA, Hay DL, Tups A. Fasa furakɛli: inkɛrɛtini ka baara kɛli farikolo cɛmancɛ la[J]. Furakɛcogo dɔnniyaw taabolo, 2023,44(1):50-63.DOI:10.1016/j.tips.2022.11.001.
[2] Jensen T. L., Nden A. B. O., Karstoft K., ani a ɲɔgɔnnaw. Tirzepatidi (Tirzepatid) ye. Dual GLP-1/GIP receptor agonist, Sukarodunbana suguya 2 ni fasa furakɛli[J]. Dɔrɔgu minnu bɛ sɔrɔ sini, 2023. DOI:10.3389/fendo.2022.1004044
[3] Willard F. S., Douros J. D., Gabe M. B., ani mɔgɔ wɛrɛw. Tirzepatidi ye GIP ni GLP-1 minɛbaga fila ye min tɛ balan ani min bɛ mɔgɔ bila ka miiri[J]. Jci Hakilila, 2020,5(17).DOI:10.1172/jci.hakilila.140532.
[4] Bastin M, Andreelli F. Dual GIP-GLP1-Receptor Agonists In The Treatment of Type 2 Dibetes: Seginkanni surun kɛli kunnafoniw kan minnu bɛ bɔ kɛnɛ kan ani furakɛli seko[J]. Jabɛtibana fɛnɲɛnamafagalanw ni fasa-laɲiniw ni furakɛli, 2019,12:1973-1985.DOI:10.2147/DMSO.S191438.
Fɛn min bɛ sɔrɔ ɲininiw dɔrɔn kama:
