سێرمۆرلین 5ملگم

▎ پێکهاتەی سێرمۆرلین

سەرچاوە: PubChem

ڕێزبەندی: YADAXFXNSYRKVLGQLSARKLLQDXMSR فۆرمۆلەی گۆگردی: C 149H 246N 44O 42S کێشی گۆڕانکاری: 3357.9 گم/مۆڵ ژمارەی CAS: 86168-78-7 پابکیم سی ئای دی: 16129620 هاوواتاکان: سێرمۆرلین (INN);CHEBI: 9118

▎ توێژینەوەی سێرمۆرلین

سێرمۆرلین چییە؟

سێرمۆرلین هاوشێوەیەکی دروستکراوی فاکتەری دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRF)ە. ئەرکی سەرەکی بریتییە لە بەستنەوەی بە وەرگرەکانی هۆرمۆنی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRH) لە ڕژێنی پێشەوەی هێلکەدان، چالاککردنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی ناو خانەیی (وەک ڕێڕەوی cAMP/PKA)، هاندانی دروستکردن و دەردانی هۆرمۆنی گەشەی ناوخۆیی (GH)، و بەم شێوەیە گەشەکردن و گەشەکردنی منداڵان بەرەوپێش دەبات. بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتایی (سەرکوتکردنی گەشەکردن لە منداڵاندا کە بەهۆی کەمی کارکردنی هێلکەدانەوە دروست دەبێت) بەکاردێت. بە گەڕاندنەوەی دەردانی GH دەتوانێت گەشەی باڵا و کارکردنی گۆڕانکاری خۆراک باشتر بکات. بە پێچەوانەی هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤی پێکەوەلکاو کە ڕاستەوخۆ تەواوکەری GH دەرەکییە، سێرمۆرلین پشت بە توانای دەردانی ڕژێنی هێلکەدان دەبەستێت و گونجاوە بۆ ئەو نەخۆشانەی کە کارکردنی هێلکەدانیان ئاساییە بەڵام GHRH بەس نییە.

پاشخانی توێژینەوەی سێرمۆرلین چییە؟

پاشخانی توێژینەوەکانی سێرمۆرلین لە ڕۆڵی گرنگی هۆرمۆنی گەشەکردن لە گەشەکردن و گەشەکردنی مرۆڤدا سەرچاوە دەگرێت. کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتایی دەتوانێت ببێتە هۆی سەرکوتکردنی گەشەکردن لە منداڵاندا و کاریگەری لەسەر باڵای کۆتایییان هەبێت. بۆیە دۆزینەوەی شێوازی چارەسەری کاریگەر هەمیشە بابەتێکی گرنگ بووە لە توێژینەوە پزیشکییەکاندا. هەرچەندە هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤی پێکەوەلکاو ساڵانێکی زۆرە بەکاردەهێنرێت و بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی بەرچاو لە باڵای کۆتایی ئەو منداڵانەی کە کەمی هۆرمۆنی گەشەیان هەیە، بەڵام لەگەڵ قووڵبوونەوەی توێژینەوە پزیشکییەکان، خەڵک بەدوای بژاردەی چارەسەری زیاتر و ڕێژیمی چارەسەری باشتردا دەگەڕێن. لە بەرامبەر ئەم پاشخانەدا، سێرمۆرلین وەک فاکتەری دەردانی هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤی دروستکراو، سەریهەڵدا. بە هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە، هیوایەکی نوێی بۆ چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشەکردن هێناوەتە ئاراوە و گەشەکردن و گەشەکردنی منداڵانی بەرەوپێش بردووە.

میکانیزمی کردار

میکانیزمی تایبەتی سیمۆرلین چییە لە چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتایی؟

بنەمای کارەکەی سێمۆرلین

وەک هۆکارێکی دەردانی هۆرمۆنی گەشە، سێرمۆرلین بە شێوەیەکی سەرەکی کاریگەرییەکانی خۆی بە بەستنەوەی بە وەرگرە تایبەتەکانەوە بەکاردەهێنێت. کاری فاکتەری دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن کە بە شێوەیەکی سروشتی لە جەستەی مرۆڤدا ڕوودەدات، تقلید دەکات و ڕژێنی پێشەوەی هێلکەدان هان دەدات بۆ دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن. ئەم میکانیزمەی کارکردن هاوشێوەی هاندەرەکانی تری هۆرمۆنی گەشەکردنە، وەکو پێپتیدەکانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRPs).

هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە

ڕۆڵی ڕێکخراوەیی میحوەرەکەی هیپۆتالامیک-هیپۆتالامیک: 

سێرمۆرلین هۆکارێکی دروستکراوی دەردانی هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤە. لە بارودۆخی ئاساییدا دەردانی هۆرمۆنی گەشە لە جەستەی مرۆڤدا بە توندی لەلایەن میحوەرەکەی هایپۆتالامیک-هیپۆتالامیکەوە ڕێکدەخرێت. هیپۆتالاموس هۆرمۆنی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRH) دەردەدات، کە ڕژێنی پێشەوەی هێلکەدان هان دەدات بۆ دروستکردن و دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GH). سێرمۆرێلین کارکردنی GHRH تقلید دەکات، بە وەرگرە تایبەتەکانی ناو هیپۆتالاموس دەبەسترێتەوە و ڕژێنی هێلکەدان بەرەوپێش دەبات بۆ دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن.

چالاککردنی ڕێڕەوی ئاماژەدان : 

دوای بەستنەوەی بە وەرگرەکە، سێرمۆرلین ڕێڕەوی ئاماژەدانی ناو خانەیی چالاک دەکات. ئەمەش ڕەنگە زنجیرەیەک کاردانەوەی ئەنزیمیی و سیستەمی نێردراوی دووەم لەخۆبگرێت، لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی زیادبوونی دروستکردن و دەردانی هۆرمۆنی گەشە. بۆ نموونە، لەوانەیە ئەدینیلات سایکلاز چالاک بکات، ئاستی cAMPی ناو خانەیی زیاد بکات، و پاشان پرۆتینی کیناز A چالاک بکات، ئەمەش پەرە بە نووسینەوە و وەرگێڕانی جینی هۆرمۆنی گەشە دەکات.

کاریگەری لەسەر کەمی هۆرمۆنی گەشە

پێشخستنی گەشەکردن و گەشەپێدان: 

ئەو منداڵانەی کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتایییان هەیە بەزۆری گەشەکردنی خاو و باڵا کورت نیشان دەدەن. سێرمۆرلین قەرەبووی کەمی هۆرمۆنی گەشە دەکات لە جەستەدا بە هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە. هۆرمۆنی گەشە دەتوانێت ڕاستەوخۆ کار لەسەر ئێسک و ماسولکە و شانەکانی تر بکات و پەرە بە زیادبوون و جیاکردنەوەی خانەکان بدات و بەم شێوەیە گەشە و گەشەکردن بەرەوپێش دەبات. هەروەها هۆرمۆنی گەشە دەتوانێت ئەندامەکانی وەک جگەر هان بدات بۆ دروستکردنی فاکتەری گەشەی هاوشێوەی ئەنسۆلین-1 (IGF-1)، و IGF-1 زیاتر کاریگەری گەشەپێدانی هەیە.

باشترکردنی کارکردنی گۆڕانکاری خۆراک: 

کەمی هۆرمۆنی گەشە نەک تەنها کاریگەری لەسەر گەشەکردن و گەشەکردن هەیە بەڵکو ڕەنگە ببێتە هۆی تێکچوونی گۆڕانکاری خۆراک. چارەسەری سیمۆرلین دەتوانێت کارکردنی گۆڕانکارییەکان باشتر بکات، وەک زیادکردنی دروستکردنی پڕۆتین، پەرەپێدانی تێکچوونی چەوری، و بەرزکردنەوەی بەکارهێنانی گلوکۆز. ئەم گۆڕانکارییە میتابۆلیکیانە یارمەتیدەرن بۆ پاراستنی ئەرکە فیزیۆلۆژییە ئاساییەکانی جەستە و باشترکردنی کوالیتی ژیانی نەخۆشەکان.

گۆڕانکارییەکانی باڵا-SDS لە منداڵانی تووشبوو بە نەخۆشی شانە بەستەرەکان کە بە ماددە بایۆلۆژییەکان چارەسەر کراون.

سەرچاوە:PubMed ^[1]

بەکارهێنانی سیمۆرلین چین؟

چارەسەری کەمی هۆرمۆنی گەشە: ١. 

کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتایی دەبێتە هۆی دواکەوتنی گەشەکردن و گەشەکردن لە منداڵاندا و کاریگەری لەسەر باڵای کۆتایییان هەبێت. هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤی پێکەوەلکاو بۆ چەندین ساڵە لە ڕووی کلینیکیەوە بەکاردەهێنرێت و بووەتە هۆی زیادبوونی بەرچاو لە باڵای کۆتایی ئەو منداڵانەی کە کەمی هۆرمۆنی گەشەیان هەیە. هەروەها وەک هۆکارێکی دەردانی هۆرمۆنی گەشە، سیمۆرلین ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشە.

سێرمۆرلین یارمەتی گەشە و گەشەکردنی منداڵان دەدات لە ڕێگەی هاندانی ڕژێنی هێلکەدان بۆ دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن. دەتوانێت میکانیزمی دەردانی هۆرمۆنی گەشەی سروشتی لەش وەربگرێت و ئاستی هۆرمۆنی گەشەکردن زیاد بکات و بەم شێوەیە گەشەی ئێسک و گەشەکردنی جەستەیی بەرەوپێش ببات. بە بەراورد لەگەڵ هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤی پێکەوەلکاو، سیمۆرلین کۆمەڵێک سوودی ناوازەی هەیە. بۆ نموونە لەوانەیە بەرگەگرتن و سەلامەتی باشتری هەبێت، ئەمەش هەندێک کاریگەری لاوەکی ئەگەری کەمدەکاتەوە.

کاریگەری چارەسەری سێرمۆرلین لە منداڵانی تووشبوو بە جۆرە جیاوازەکانی نەخۆشی درێژخایەن یان نیشانە بۆماوەییەکان چییە؟

ئەو منداڵانەی نەخۆشی درێژخایەنیان هەیە

ئەو منداڵانەی کە نەخۆشی درێژخایەنی هەوکردنی شانە بەستەرەکانیان هەیە: 

بۆ ئەو منداڵانەی کە نەخۆشی درێژخایەنی هەوکردنی شانە بەستراوەکان (CTD)یان هەیە، وەکو نەخۆشی ئێسکەپەیکەری نەوجەوانان و هەوکردنی جومگەی ئیدیۆپاتیکی هەرزەکاران (JIA)، بەهۆی هەوکردنی ڕاستەوخۆی سیستەمی ماسولکەیی و ئێسک و پروسکی و چارەسەرکردنی گلوکۆکۆرتیکۆید، زۆرجار سەرکوتکردنی ڕێژەی گەشە ڕوودەدات. چارەسەرەکانی ئێستا بە شێوەیەکی سەرەکی ماددە بایۆلۆژییەکانی وەکو بلۆکەرەکانی فاکتەری نەکرۆزی وەرەم-α (etanercept, adalimumab, golimumab) و interleukin-6 receptor blockers (tocilizumab) بەکاردەهێنن، کە دەتوانن وردە وردە ڕێژەی گەشەی منداڵان خێراتر و ئاسایی بکەنەوە بە ڕێگریکردن لە هەوکردن و کەمکردنەوەی ژەمی ڕۆژانەی گلوکۆکۆرتیکۆیدەکان. بەڵام لە ئێستادا هیچ لێکۆڵینەوەیەک لەسەر بەکارهێنان و کاریگەری چارەسەری سێرمۆرلین لەم جۆرە منداڵانەدا نییە ^[1]..

ئەو منداڵانەی کە هەوکردنی درێژخایەنی سییەکانیان هەیە: 

هەوکردنی درێژخایەنی سییەکان زیاتر لە منداڵانی نێردا ڕوودەدات، لە ناوچە گوندنشینەکان زیاتر بڵاودەبێتەوە وەک لە ناوچە شارییەکان و جیاوازییەکی دیار لە تەمەن و وەرزیدا نییە. لە نێو منداڵانی خوار تەمەنی ٣ ساڵ کە نەخۆشییە بنەڕەتییەکانیان هەیە، تێکچوونی گەشەکردنی زگماکی بۆرییەکانی هەناسە و سییەکان باون، لە کاتێکدا نەخۆشییە سەرەتاییەکانی کەمی بەرگری زیاتر لە منداڵانی تەمەن ٣ ساڵ و سەرووتردا باون. هەوکردنی بەکتریا، بەتایبەتی هەوکردنی بەکتریا گرام نێگەتیڤ، هۆکاری سەرەکین لە هەموو گروپە تەمەنییەکان ^{[2] .}.

میکانیزمی تایبەتی سیمۆرلین چییە لە چارەسەرکردنی سەرکوتکردنی گەشەکردن لە منداڵاندا کە بەهۆی کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتاییەوە دروست دەبێت؟

هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە:

سێرمۆرلین هۆکارێکی دروستکراوی دەردانی هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤە. هۆکارەکانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە دەتوانن بە وەرگرەکانی هۆکاری ئازادکەری هۆرمۆنی گەشە لە ڕژێنی پێشەوەی هێلکەدان ببەستنەوە، خانەکانی هێلکەدان هان دەدەن بۆ دروستکردن و دەردانی هۆرمۆنی گەشە [3]. بەم شێوەیە سیمۆرلین دەتوانێت ئاستی هۆرمۆنی گەشەکردن لە جەستەدا زیاد بکات، بەمەش گەشەی منداڵان بەرەوپێش دەبات.

لە هەلومەرجێکی ئاساییدا دەردانی هۆرمۆنی گەشە بە هۆکاری جۆراوجۆر ڕێکدەخرێت، لەوانە هۆرمۆنی دەردانی هۆرمۆنی گەشە (GHRH)، سۆماتۆستاتین، گواستەرە دەمارییەکان و هتد.. وەک هۆکارێکی دەرەکیی دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن، سیمۆرلین دەتوانێت کاری GHRH وەربگرێت و دەردانی هۆرمۆنی گەشەکردن بەرەوپێش ببات.

کاریگەری لەسەر میحوەرەکەی فاکتەری گەشەی هاوشێوەی هۆرمۆنی گەشە-ئەنسۆلین:

دوای زیادبوونی دەردانی هۆرمۆنی گەشە، کار لەسەر شانەکانی وەک جگەر دەکات و هاندەری دروستکردن و دەردانی فاکتەری گەشەی هاوشێوەی ئەنسۆلین (IGF)ە. IGF هۆکارێکی گرنگی ڕێکخستنی گەشەکردنە کە دەتوانێت پەرە بە زیادبوونی خانەکان، جیاکردنەوە و دروستکردنی پڕۆتین بدات، ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە گەشەکردن و گەشەکردنی منداڵان [3].

سێرمۆرلین بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ پەرە بە دروستکردن و دەردانی IGF دەدات بە هاندانی دەردانی هۆرمۆنی گەشە، بەم شێوەیە کاریگەری پەرەپێدانی گەشە زیاتر بەرز دەکاتەوە. IGF دەتوانێت بە وەرگرەکانی IGF لەسەر خانە ئامانجدارەکان ببەسترێتەوە، ڕێڕەوی ئاماژەدانی خوارەوە چالاک بکات، و گەشەکردنی خانەکان و میتابۆلیزم بەرەوپێش ببات.

کاریگەری لەسەر گەشەی ئێسک: ١.

هۆرمۆنی گەشەکردن و IGF کاریگەرییەکی گرنگیان هەیە لەسەر گەشەی ئێسک. دەتوانن پەرە بە زیادبوون و جیاکردنەوەی کۆندرۆسایتەکان بدەن، درێژی ئێسک و چڕی ئێسک زیاد بکەن [3]. سیمۆرلین چارەسەری سەرکوتکردنی گەشەی منداڵان دەکات کە بەهۆی کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتاییەوە دروست دەبێت بە زیادکردنی ئاستی هۆرمۆنی گەشەکردن و IGF، ئەمەش دەبێتە هۆی گەشەکردن و گەشەکردنی ئێسک.

جگە لەوەش هۆرمۆنی گەشە دەتوانێت میتابۆلیزمی کانزاکانی وەک کالیسیۆم و فسفۆریش ڕێکبخات، ئەمەش پێکهاتەی ئاسایی و کارکردنی ئێسکەکان دەپارێزێت. ڕەنگە سیمۆرلین زیاتر گەشەی ئێسک بەرەوپێش ببات بە کاریگەری لەسەر ئەم پرۆسانەی گۆڕانکاری خۆراک.

کاریگەری لەسەر میتابۆلیزمی ماسولکە و چەوری:

هۆرمۆنی گەشە و IGF تەنها کاریگەری لەسەر گەشەی ئێسک نییە بەڵکو کاریگەری لەسەر میتابۆلیزمی ماسولکە و چەوریش هەیە. هۆرمۆنی گەشە دەتوانێت یارمەتی دروستکردنی پڕۆتین بدات، بارستەی ماسولکەکان زیاد بکات و لە هەمان کاتدا کەڵەکەبوونی چەوری کەم بکاتەوە [3]. چارەسەری سیمۆرلین لەوانەیە میتابۆلیزمی ماسولکە و چەوری منداڵان باشتر بکات بە زیادکردنی ئاستی هۆرمۆنی گەشەکردن، گەشەپێدان و گەشەکردنی جەستەیی.

جگە لەوەش هۆرمۆنی گەشە دەتوانێت میتابۆلیزمی وزە ڕێکبخات و ڕێژەی گۆڕانکاری بنەڕەتی زیاد بکات و بەکارهێنانی وزە زیاد بکات. ئەمەش یارمەتی پاراستنی کێشی ئاسایی و پێکهاتەی جەستەی منداڵان دەدات و گەشەکردنی تەندروست بەرەوپێش دەبات.

بەکارهێنانە پەیوەندیدارەکانی سێرمۆرلین چین؟

بەکاردێت بۆ چارەسەری سەرکوتکردنی گەشەی منداڵ:

وەک هاوشێوەیەکی دروستکراوی فاکتەری دەردانی هۆرمۆنی گەشە، سیمۆرلین بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ یارمەتی دەردانی هۆرمۆنی گەشەی ناوخۆیی دەدات بە چالاککردنی وەرگرەکانی GHRH لە ڕژێنی پێشەوەی هێلکەدان، کە بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی باڵا و کارکردنی گۆڕانکارییەکانی منداڵان باشتر دەکات کە کەمی هۆرمۆنی گەشەی سەرەتایییان هەیە. گرنگییەکەی لە دابینکردنی بژاردەی چارەسەرکردندایە لەگەڵ میکانیزمێکی ڕێکخستنی فیزیۆلۆژی بۆ ئەو نەخۆشانەی کە کارکردنی ئاسایی هێلکەدانیان هەیە بەڵام GHRH بەس نییە، دوورکەوتنەوە لە مەترسییەکانی کاردانەوەی دژەتەنەکان یان تێکچوونی گۆڕانکاری خۆراک کە ڕەنگە بەهۆی چارەسەری جێگرەوەی هۆرمۆنی گەشەی دەرەکییەوە بێتە ئاراوە. سیمۆرلین سوودەکانی ئەوەیە کە پشت بە دەردانی خۆی دەبەستێت و کاریگەری هۆرمۆنەکان کەم دەکاتەوە و نزیکترە لە شێوازی ڕێکخستنی فیزیۆلۆژی.

دەربارەی نووسەر

ئەو مادانەی سەرەوە هەموویان لەلایەن کۆمپانیای Cocer Peptides ^{[4] لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە و دەستکاری کراوە و کۆکراونەتەوە.}.

نووسەری گۆڤاری زانستی

سیمۆن تی جەی توێژەرێکە و پەیوەندی بە چەندین ڕێکخراوی بەناوبانگەوە هەیە. لەوانە کاروباری ڕێکخستنی زۆیتیس ڤێت مێد، تاقیگەی ئینتەراکت ئاکیلی، زانکۆی کالیفۆرنیا دەیڤس، زانکۆی کالیفۆرنیا، بەشی زانستی دەروونی و هەڵسوکەوت، UC Davis MIND Inst، زانکۆی ویلایەتی کالیفۆرنیا ساکرامنتۆ، MIND Inst، UCDHS، نەخۆشخانەی منداڵانی فیلادلفیا، پەیمانگای نیشتمانی NIH بۆ بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان (NIDA)، زانکۆی ئیمۆری، پەیمانگای تەکنەلۆژیای جۆرجیا، و کۆمپانیای Merck & Company. ئەم جۆرە پەیوەندییە دامەزراوەییە هەمەچەشنانە تیشک دەخەنە سەر پێشینەی ئەکادیمی و توێژینەوەی فراوانی ئەو.

بەرژەوەندییە توێژینەوەکانی لە پۆلە جیاوازەکانی بابەتەکانی وەک زانستی دەمار و دەمار، دەروونی، دەروونناسی، جینات و بۆماوەیی، و گەدە و ڕیخۆڵە و جگەردا دەگرێتەوە. کارەکانی لەم بوارانەدا ڕەنگدانەوەی زانیاری قووڵ و بەشدارییە بەرچاوەکانییە لە پێشخستنی زانستی پزیشکی و باشترکردنی پراکتیکەکانی چاودێری تەندروستی. سیمۆن تی جەی لە ئاماژەی وەرگێڕانەکەدا هاتووە [4].

▎ وەرگێڕانی پەیوەندیدار

[1] سویدرۆسکا ج، زیگمۆنت ئەی، بیێرناکا-زیلینسکا م، و هاوکارانی. کاریگەری چارەسەری بایۆلۆجی لەسەر گەشەکردن لە منداڵانی تووشبوو بە نەخۆشی درێژخایەنی هەوکردنی شانە بەستراوەکان [J]. ڕیوماتۆلۆجیا (وارشۆ)، 2015،53(1):14-20.DOI:10.5114/reum.2015.50552.

[2] سیجی ی، جیانگفێنگ ئۆ. شیکاری کلینیکی 102 حاڵەتی منداڵانی تووشبوو بە هەوکردنی درێژخایەنی سییەکان [J]. گۆڤاری پزیشکی مۆدێرن و تەندروستی، 2019،35(12):1800-1803. https://kns.cnki.net/kcms2/article/abstract?v=bEegF8awJvx1tuc8VX9mZWsnvku8OJf3MuA155FDI97duNJbDlT0BpqFrBjyXEORr9zmNdi7f9n51M5zS6v3ccNYGDIl_c rUXos6V5MhYjUzV8NZaxoHVQnVZoB_FvN7hrZq7OLXrt_tDSd0mmMfeiuHoDq37r6raVNjZXCwj4IV5TxOlYAFg7GmsIw1HpJNE6VF_CEHjw=&یەک پلاتفۆرم=NZKPT&زمان=CHS.

[3] لی مینگ. فاکتەری دەردانی هۆرمۆنی گەشە کە لە چارەسەرکردنی کەمی هۆرمۆنی گەشەدا بەکاردێت [J]. دەرمانساز چینی، 1999(06): 333. https://kns.cnki.net/kcms2/article/abstract?v=bEegF8awJvyCUvydH2XgdIGr7pLvLM2eL7wOoSCfKs3gR77cpaEUGORQnJJ3l4BU_yyyXCohkE2UjpJI2ZKu5t_bAgmBg XMK5MRJMpt4ieJiS55PZv6llMK0foTlnsaYu1ETWfpCauLwyWWEtc7W5R4v1Ow5FMn0MdHZPR3wOfU_zWBMuCi3_GjoxcjsSOCn1Yii66eto=&یەک پلاتفۆرم=NZKPT&زمان=CHS

[4] سیمۆن تی ج. تایبەتمەندییە مەعریفیەکانی منداڵانی تووشبوو بە نیشانە بۆماوەییەکان[J]. کلینیکەکانی دەروونی منداڵان و هەرزەکارانی ئەمریکای باکوور، 2007،16(3):599.DOI:10.1016/j.chc.2007.03.002.

هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.  

ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بە پێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.