لەلایەن Cocer Peptides 
1 مانگ پێش ئێستا
هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.
ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بە پێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.
تێڕوانینێکی گشتی
(1) دۆخ و مەترسییەکانی ئێستای تەنگەنەفەسی و هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە
تەنگەنەفەسی نەخۆشییەکی باوی درێژخایەنی هەوکردنی بۆری هەوایە و بڵاوبوونەوەی زۆرە لە سەرانسەری جیهاندا. تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی بریتین لە هەوکردنی درێژخایەنی بۆری هەوا، زۆر وەڵامدانەوەی بۆری هەوا و سنووردارکردنی ڕۆیشتنی هەوای گەڕاوە. زۆرجار نەخۆشەکان تووشی نیشانەکانی وەک خسخس، هەناسە تەنگی، گرژبوونی سنگ و کۆکە دەبن، کە بە شێوەیەکی بەرچاو کوالیتی ژیان تێکدەدەن و تەنانەت ڕەنگە مەترسی لەسەر ژیانیش دروست بکەن. هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە بە شێوەیەکی سەرەکی بە هەوکردنی درێژخایەنی نادیاریکراوی بۆرییەکانی هەناسە تایبەتمەندە، کە کۆکە و بەرهەمهێنانی بەڵغەم وەک نیشانە سەرەکییە کلینیکیەکان. ئەم حاڵەتە ساڵانە لانیکەم سێ مانگ بۆ ماوەی دوو ساڵ لەسەریەک یان زیاتر بەردەوام دەبێت.
(2) ڕۆڵی ناوەندی هەوکردنی بۆری هەوا لە تەنگەنەفەسی و هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە
هەوکردنی بۆری هەوا لە نەخۆشی تەنگەنەفەسیدا
لە کاتی گەشەکردنی نەخۆشی تەنگەنەفەسیدا، خانە هەوکردنە جۆراوجۆرەکان وەک ئیۆزینۆفیلەکان، خانەکانی ماست و لیمفۆسایتی T وەرگیراون بۆ بۆری هەوا، زنجیرەیەک ناوبژیوانی هەوکردن و سایتاکینەکان ئازاد دەکەن، لەوانە ئینتەرلوکین-٤ (IL-4)، ئینتەرلوکین-٥ (IL-5) و ئینتەرلوکین-١٣ (IL-13)، کە هەوکردنی بۆری هەوا دەستپێدەکەن. ئەم وەڵامە هەوکردنانە دەبێتە هۆی تێکچوونی پۆششی بۆری هەوا، زیادبوونی دەردانی بەڵغەم، گرژبوونی ماسولکەی نەرمی بۆری هەوا و دووبارە داڕشتنەوەی، ئەمەش دەبێتە هۆی زۆر وەڵامدانەوەی بۆری هەوا و سنووردارکردنی لێشاوی هەوا.
وێنەی 1 پۆششی بۆری هەوا وەک ڕووکاری سەرەکی نێوان ژینگە و سییەکان کاردەکات.
هەوکردنی بۆری هەوا لە هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە
هەوکردنی بۆری هەوا لە هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسەدا بە شێوەیەکی سەرەکی لە لایەن نیوترۆفیلەکان، ماکرۆفاژەکان و خانەکانی ترەوە بەڕێوەدەچێت. پرۆتئازەکان و جۆرەکانی ئۆکسجینی کارلێککەر و ئەو مادانەی تر کە لە کاتی پرۆسەی هەوکردندا دەردەکەون زیان بە پێکهاتە و کارکردنی بۆری هەوا دەگەیەنن، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەستووربوونی دیوارەکانی بۆری هەوا و تەسکبوونەوەی لومێن، بەمەش ئاڵوگۆڕی گازی تێکدەچێت. هەروەها هاندانی درێژخایەنی هەوکردن دەتوانێت پێشکەوتنی نەخۆشییەکە بەرەوپێش ببات و مەترسی ئاڵۆزییەکانی وەک تێکچوونی کارکردنی سییەکان و نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان زیاد بکات.
(4) پێشینەی توێژینەوە لەسەر برۆنکۆجین وەک هۆکارێکی چارەسەری ئەگەری
بە سەرنجدان بە دۆخی ئێستای چارەسەرکردن بۆ هەوکردنی بۆری هەوا لە تەنگەنەفەسی و هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە، دیاریکردنی ماددە چارەسەرییە نوێ، سەلامەت و کاریگەرەکان گرنگییەکی کلینیکی بەرچاوی هەیە. بۆرییەکانی هەناسە دەتوانێت وەڵامەکانی هەوکردن لە ڕێگەی چەندین ڕێڕەوەوە بگۆڕێت، بە ئەگەرێکی زۆرەوە هەوکردنی بۆری هەوا لە نەخۆشانی تووشبوو بە تەنگەنەفەسی و هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسەدا ڕێگری دەکات، بەمەش یارمەتی چارەسەرکردنی ئەم حاڵەتانە دەدات.
کاریگەری ڕێگریکەری برۆنکۆجین لەسەر هەوکردنی بۆری هەوا لە نەخۆشانی تەنگەنەفەسی
(1) کاریگەرییە ڕێکخراوەییەکان لەسەر خانە هەوکردنەکان
ئیۆزینۆفیلەکان
ئیۆزینۆفیلەکان ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە هەوکردنی بۆری هەوا لە نەخۆشی تەنگەنەفەسیدا. ئەو ماددە ژەهراویانەی کە دەریدەخەن، وەک پرۆتینی کاتیۆنی ئیۆزینۆفیل، دەتوانن زیان بە خانەکانی پۆششی بۆری هەوا بگەیەنن و وەڵامەکانی هەوکردن توندتر بکەنەوە. برۆنکۆجین دەتوانێت ڕێگری لە کیمۆتاکسی و چالاکبوونی ئیۆزینۆفیلەکان بکات، ئەمەش دزەکردنیان بۆ بۆری هەوا کەمدەکاتەوە. بە ڕێکخستنی دەربڕینی وەرگرەکانی کیمۆکاین، بە تایبەتی وەرگری کیمۆکاینەکانی CC 3 (CCR3)، ڕێگری لە لکاندنی نێوان ئیۆزینۆفیلەکان و خانەکانی پۆششی بۆری هەوا و هەروەها خانەکانی ناوپۆشی دەکات، بەمەش کۆبوونەوەیان لە شانەکانی بۆری هەوادا کەمدەکاتەوە.
لیمفۆسایتی T
خانەکانی Th2 خانەکانی بەرگری گرنگن لە هەوکردنی تەنگەنەفەسیدا، سایتاکاینەکانی وەک IL-4، IL-5، و IL-13 دەردەکەن، چالاککردنی ئیۆزینۆفیل و وەڵامدانەوەی زۆری بۆری هەوا بەرەوپێش دەبەن. برۆنکۆجین جیاکردنەوە و کارکردنی خانەکانی Th2 ناهێڵێت، بەرهەمهێنانی ئەم سایتاکینانە کەمدەکاتەوە. هەروەها برۆنکۆجین ژمارە و کارکردنی خانەکانی T ڕێکخەر (Tregs) ڕێکدەخات، کاریگەری ڕێگری Tregs لەسەر خانەکانی Th2 بەرز دەکاتەوە، هاوسەنگی بەرگری لەش دەپارێزێت و هەوکردنی بۆری هەوا کەم دەکاتەوە.
خانەکانی ماست
خانە ماستەکان بە خێرایی ناوبژیوانی هەوکردن وەک هیستامین و لیۆکۆتریینەکان لە کاتی هێرشی تەنگەنەفەسیدا ئازاد دەکەن، ئەمەش دەبێتە هۆی گرژبوونی ماسولکەکانی نەرمی بۆری هەوا و زیادبوونی ڕژانی خوێنبەرەکان. برۆنکۆجین پەردەی خانەکانی ماست جێگیر دەکات، ڕێگری دەکات لە دانەوێڵەکردن و دەردانی نێوەندگیری هەوکردن کەمدەکاتەوە، بەمەش هەوکردنی توندی بۆری هەوا کەمدەکاتەوە.
(2) کاریگەری لەسەر نێوەندگیری هەوکردن و سایتاکینەکان
کەمکردنەوەی دەردانی نێوەندگرەکانی هەوکردن
جگە لە ڕێگریکردن لە دەردانی هیستامین و لیکۆترینەکان لە خانەکانی ماست، برۆنکۆجین ئاستی ناوبژیوانەکانی تری هەوکردن کەمدەکاتەوە، وەک پرۆستاگلاندین D2 (PGD2) و ترۆمبۆکسانی A2 (TXA2). ئەم ناوبژیوانە هەوکردنانە دەتوانن ببنە هۆی گرژبوونی ماسولکەی نەرمی بۆرییەکانی هەناسە، زیادبوونی دەردانی بەڵغەم و فراوانبوونی خوێنبەرەکان، ئەمەش هەوکردنی بۆرییەکانی هەناسە توندتر دەکات. بە ڕێگریکردن لە چالاکیی ئەنزیمەکانی وەک سایکلۆئۆکسیجیناز (COX)، برۆنکۆجین دروستکردنی PGD2 و TXA2 کەمدەکاتەوە، بەمەش وەڵامەکانی هەوکردنی بۆرییەکانی هەناسە کەمدەکاتەوە.
ڕێکخستنی تۆڕی سایتاکینەکان
وەک پێشتر باسمان کرد، نەخۆشانی تەنگەنەفەسی ناهاوسەنگی لە سایتاکینەکانی جۆراوجۆردا لەناو بۆری هەوادا نیشان دەدەن، لەگەڵ بەرزبوونەوەی ئاستی سایتاکاینەکانی جۆری Th2 وەک IL-4، IL-5، و IL-13، لەکاتێکدا سایتاکینەکانی دژە هەوکردن وەک IL-10 کەم دەبنەوە. برۆنکۆجین دەتوانێت دەربڕینی سایتاکینەکانی دژە هەوکردن وەک IL-10 بەرز بکاتەوە، لە هەمان کاتدا بەرهەمهێنانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن وەک IL-4، IL-5، و IL-13 ڕێگری دەکات، بەمەش ناهاوسەنگی تۆڕی سایتاکینەکان ڕاست دەکاتەوە و هەوکردنی بۆری هەوا کەمدەکاتەوە. هەروەها برۆنکۆجین چالاکیی سایتاکینەکانی وەکو فاکتەری نەکرۆزی وەرەم-α (TNF-α) و ئینتەرفیرۆن-γ (IFN-γ) ناهێڵێت، کە هەروەها ڕۆڵی گرنگ دەگێڕن لە هەوکردنی بۆری هەوای تەنگەنەفەسی و دووبارە داڕشتنەوەی بۆری هەوا.
وێنەی ٢ تەنگەنەفەسی، نەخۆشییەکی درێژخایەنی هەوکردنی بۆری هەوایە، بە هەوکردنی ئیۆزینۆفیلیک، زیاد دەردانی بەڵغەم، زیادبوونی خانەی جام، زۆر وەڵامدانەوەی بۆری هەوا و هەناسەبڕکێ تایبەتمەندە.
(3) کاریگەری پارێزەر لەسەر خانەکانی پۆششی بۆری هەوا
کەمکردنەوەی تێکچوونی خانەکانی پۆششی لەش
هەوکردنی بۆری هەوای تەنگەنەفەسی دەتوانێت ببێتە هۆی تێکچوونی خانەکانی پۆششی بۆری هەوا، ئەمەش کارکردنی بەربەستی بۆری هەوا تێکدەدات. برۆنکۆجین یارمەتی چاککردنەوە و دووبارە دروستبوونەوەی خانەکانی پۆششی بۆری هەوا دەدات، ئەمەش کارکردنی بەربەستەکانیان بەرز دەکاتەوە. برۆنکۆجین دەربڕینی پڕۆتینەکانی پەیوەندی توند وەک ئۆکلودین و پڕۆتینی پەیوەندی توند-١ (ZO-1) بەرز دەکاتەوە، پەیوەندی توند لە نێوان خانەکانی پۆششی پۆششیدا دەپارێزێت و هاتنی ناوبژیوانانی هەوکردن و ماددە هەستیارەکان کەمدەکاتەوە.
ڕێگریکردن لە دەردانی بەڵغەمی زۆر
دەردانی بەڵغەمی زۆر لە بۆری هەوادا یەکێکە لە تایبەتمەندییە سەرەکییە نەخۆشییەکانی تەنگەنەفەسی. بەڵغەمی زۆر دەتوانێت بۆری هەوا بگرێت و سنووردارکردنی لێشاوی هەوا توندتر بکات. بۆرییەکانی هەناسە دروستکردن و دەردانی بەڵغەم کەمدەکاتەوە بە ڕێگریکردن لە دەربڕینی جینەکانی موسین (MUC) لە خانەکانی پۆششی بۆری هەوادا. سەرەڕای ئەوەش، کارکردنی پاککردنەوەی چڵکنەکان ڕێکدەخات، یارمەتی لابردنی بەڵغەم لە بۆری هەوا و پاراستنی کردنەوەی بۆری هەوا دەدات.
(4) کاریگەری لەسەر دووبارە داڕشتنەوەی بۆری هەوا
ڕێگریکردن لە زیادبوون و کۆچکردنی خانەکانی ماسولکەی نەرم
دووبارە داڕشتنەوەی بۆری هەوا گۆڕانکارییەکی گرنگی نەخۆشییە لە تەنگەنەفەسیدا، لەوانە ئەستووربوونی ماسولکەی نەرمی بۆری هەوا و نیشتنی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی. برۆنکۆجین ڕێگری دەکات لە زیادبوون و کۆچی خانەکانی ماسولکەی نەرمی بۆری هەوا، ژمارە و قەبارەیان کەمدەکاتەوە. بە ڕێکخستنی دەربڕینی پڕۆتینەکانی پەیوەست بە خولی خانەکان، کینازەکانی وابەستە بە سایکلین (CDKs) و سایکلینەکان، برۆنکۆجین دەبێتە هۆی ئەوەی خانەکانی ماسولکەی نەرمی بۆری هەوا لە قۆناغە تایبەتەکانی خولی خانەکاندا ڕابگرن، بەمەش ڕێگری لە زیادبوونیان دەکات.
کەمکردنەوەی نیشتنی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی
لە کاتی دووبارە داڕشتنەوەی بۆری هەوای تەنگەنەفەسیدا، ڕیشاڵە گەورەکان بڕێکی زۆر لە پێکهاتەکانی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی وەک کۆلاجین و ڕیشاڵی هەناسە دروست دەکەن و دەریدەدەن، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەستووربوونی دیوارەکانی بۆری هەوا. برۆنکۆجین دەتوانێت چالاکبوون و بڵاوبوونەوەی ڕیشاڵە گەورەکان ڕابگرێت، دروستکردن و نیشتنی پێکهاتەکانی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی کەمدەکاتەوە. هەروەها دەتوانێت هاوسەنگی نێوان میتالۆپڕۆتینازەکانی ماتریکس (MMPs) و ڕێگریکەرانی شانەکانیان (TIMPs) ڕێکبخات، ئەمەش بەرەوپێشبردنی تێکچوونی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی و کەمکردنەوەی ڕادەی دووبارە داڕشتنەوەی بۆری هەوا.
کاریگەری ڕێگریکەری بۆرییەکانی هەناسە لەسەر هەوکردنی بۆری هەوا لە نەخۆشانی هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە
(1) ڕێکخستنی وەرگرتن و چالاککردنی خانە هەوکردنەکان
نیوترۆفیلەکان
نیوترۆفیلەکان لە هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسەدا زاڵن بەسەر هەوکردنی بۆری هەوادا و ئەو پرۆتئازانەی کە دەریدەدەن وەک ئیلاستاز، دەتوانن زیان بە پێکهاتەی بۆری هەوا بگەیەنن. برۆنکۆجین دەتوانێت کیمۆتاکسی نیوترۆفیل و چالاکبوون بگرێت، کەڵەکەبوونیان لە بۆری هەوادا کەمدەکاتەوە. بە ڕێگریکردن لە دەربڕینی ئینتیگرینەکان لەسەر ڕووی نیوترۆفیلەکان، وەکو ئینتیگرینی β2، لکاندنی نیوترۆفیلەکان بە خانەکانی ناوپۆشی کەمدەکاتەوە، بەمەش کۆچکردنیان بۆ ناو شانەکانی بۆری هەوا کەمدەکاتەوە.
ماکرۆفاژەکان
ماکرۆفاژەکان نەک تەنها بەشداری لە پاککردنەوەی ماددە نەخۆشخوازەکان دەکەن لە کاتی پرۆسەی هەوکردنی هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە بەڵکو ناوبژیوانی هەوکردنی جۆراوجۆریش ئازاد دەکەن. برۆنکۆجین دەتوانێت دۆخی جەمسەرگیری ماکرۆفاژەکان ڕێکبخات، گۆڕانکارییان بەرەوپێش دەبات بۆ ماکرۆفاژەکانی دژە هەوکردن (جۆری M2)، بەمەش دەردانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن وەک IL-1β و TNF-α کەمدەکاتەوە لە هەمان کاتدا دەردانی سایتاکینەکانی دژە هەوکردن وەک IL-10 زیاد دەکات، بەمەش هەوکردنی بۆری هەوا کەمدەکاتەوە.
(2) کاریگەری لەسەر ناوبژیوان و پرۆتیازەکانی هەوکردن
کەمکردنەوەی ئاستی ناوبژیوانی هەوکردن
لە نەخۆشانی تووشبوو بە هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە، ناوبژیوانە هەوکردنە جۆراوجۆرەکان لە بۆری هەوادا بەرز دەبنەوە، وەک IL-8 و لیوکۆترین B4 (LTB4). ئەم ناوبژیوانە هەوکردنانە نیوترۆفیلەکان و خانە هەوکردنەکانی تر ڕادەکێشن و وەڵامی هەوکردنەکە توندتر دەکەنەوە. برۆنکۆجین دەتوانێت بەرهەمهێنان و دەردانی ئەم ناوبژیوانە هەوکردنانە ڕابگرێت بە سەرکوتکردنی چالاککردنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی هەوکردن وەکو فاکتەری ناوکی-κB (NF-κB)، بەمەش نووسینەوەی جین و دروستکردنی ناوبژیوانانی هەوکردن کەمدەکاتەوە.
ڕێگریکردن لە چالاکیی پرۆتئاز
ئەو پرۆتیازانەی کە لەلایەن نیوترۆفیلەکانەوە دەردەچن، وەک ئیلاستاز و کاتێپسین، دەتوانن ڕیشاڵی لاستیکی و کۆلاجین لە بۆری هەوادا تێکبدەن، ئەمەش دەبێتە هۆی تێکچوونی دیوارەکانی بۆری هەوا. برۆنکۆجین چالاکیی ڕێگریکردنی پرۆتئازی هەیە، ڕاستەوخۆ چالاکیی ئەم پرۆتئازانە ڕێگری دەکات و زیانەکانی شانەکانی بۆری هەوا کەمدەکاتەوە. هەروەها دەتوانێت هاوسەنگی نێوان پرۆتئازەکان و ڕێگریکەرەکانیان ڕێکبخات، ئاستی ڕێگریکەرانی پرۆتئاز وەک α1-antitrypsin زیاد دەکات، ئەمەش زیاتر زیانەکانی بۆری هەوا کە بەهۆی پرۆتئازەوە هێنراوە کەم دەکاتەوە.
(3) باشتربوونی زیاد دەردانی بەڵغەمی بۆری هەوا و کارکردنی ڕیشاڵی
کەمبوونەوەی دەردانی بەڵغەم
ئەو نەخۆشانەی کە هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسەیان هەیە زۆرجار تووشی زیادبوونی دەردانی بەڵغەم دەبن لە بۆری هەناسەدا، ئەمەش کۆکە و بەرهەمهێنانی بەڵغەم توندتر دەکات. برۆنکۆجین دەتوانێت دروستکردن و دەردانی بەڵغەم کەم بکاتەوە بە ڕێگریکردن لە دەربڕینی جینی MUC لە خانەکانی پۆششی بۆری هەوادا. هەروەها دەتوانێت تایبەتمەندییە فیزیکی و کیمیاییەکانی بەڵغەمی بۆری هەوا ڕێکبخات و چەسپاوییەکەی کەم بکاتەوە و دەرکردنی ئاسانتر بکات.
بەرزکردنەوەی کارکردنی ڕیشاڵی ڕیشاڵی
جووڵەی ئاسایی ڕیشاڵی لە بۆری هەوادا میکانیزمێکی سەرەکییە بۆ پاککردنەوەی دەردراوەکانی بۆری هەوا. لە نەخۆشانی تووشبوو بە هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە، تێکچوونی کارکردنی ڕیشاڵی دەبێتە هۆی پاکبوونەوەی بەڵغەم. برۆنکۆجین یارمەتی چاککردنەوە و دووبارە دروستبوونەوەی خانە ڕیشاڵیەکانی بۆری هەوا دەدات، فرێکوێنسی و گەورەیی لێدانی ڕیشاڵی بەرز دەکاتەوە، بەمەش کارکردنی پاککردنەوەی چڵکدار باشتر دەکات. ئەمەش یارمەتیدەرە لە دەرکردنی دەردراو و ماددە نەخۆشخوازەکان لە بۆری هەوا، هەوکردنی بۆری هەوا کەمدەکاتەوە.
(4) پاراستنی پێکهاتە و کارکردنی بۆری هەوا
کەمکردنەوەی ئەستووربوونی دیواری بۆری هەوا
هەوکردنی درێژخایەنی بۆری هەوا دەتوانێت ببێتە هۆی ئەستووربوونی دیوارەکانی بۆری هەوا و تەسکبوونەوەی لومێن لە نەخۆشانی هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسە. برۆنکۆجین ڕادەی ئەستووربوونی دیواری بۆری هەوا کەمدەکاتەوە بە ڕێگریکردن لە دزەکردنی خانە هەوکردنەکان، کەمکردنەوەی زیانەکانی ناوبژیوانانی هەوکردن و پرۆتئازەکان، و ڕێکخستنی میتابۆلیزمی ماتریکسی دەرەوەی خانەیی، بەمەش پێکهاتەی ئاسایی و دەرکەوتنی بۆری هەوا دەپارێزێت.
باشترکردنی کارکردنی سییەکان
بە کەمکردنەوەی هەوکردنی بۆری هەوا، کەمکردنەوەی دەردانی بەڵغەم، بەرزکردنەوەی کارکردنی ڕیشاڵی و پاراستنی پێکهاتەی بۆری هەوا، برۆنکۆجین یارمەتی باشترکردنی کارکردنی سییەکان دەدات لە نەخۆشانی هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسەدا. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە دوای چارەسەرکردن بە برۆنکۆجین، پارامێتەرەکانی کارکردنی سییەکانی نەخۆشەکان وەک قەبارەی هەناسەدانی زۆرەملێ لە یەک چرکەدا (FEV1) و توانای ژیانی زۆرەملێ (FVC) بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بوون، و نیشانەکانی وەک تەنگەنەفەسی بە شێوەیەکی بەرچاو کەمبوونەتەوە.
ئەنجام
بە کورتی، برۆنکۆجین، وەک دەرمانێکی پۆتانسێل بۆ چارەسەرکردنی هەوکردنی بۆری هەوا لە تەنگەنەفەسی و هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسەدا، خاوەنی میکانیزمێکی دژە هەوکردنی فرە ئامانج و فرە ڕێڕەوی کارکردنە. بە ڕێکخستنی خانەکانی هەوکردن، ناوبژیوانانی هەوکردن، خانەکانی پۆششی بۆری هەوا و دووبارە داڕشتنەوەی بۆری هەوا، برۆنکۆجین بە شێوەیەکی کاریگەر هەوکردنی بۆری هەوا لە نەخۆشانی تەنگەنەفەسی و هەوکردنی درێژخایەنی بۆرییەکانی هەناسەدا سەرکوت دەکات، پێکهاتە و کارکردنی بۆری هەوا باشتر دەکات، هەروەها کوالیتی ژیانی نەخۆشەکان بەرز دەکاتەوە.
سەرچاوەکان
[1] سۆن ج.دبلیو، لیم س. چارەسەرە بنەمادارەکانی گلوکاگۆن-هاوشێوەی پێپتید-1: ئاسۆیەکی نوێ لە بەڕێوەبردنی قەڵەویدا [J]. هێلکەدان و میتابۆلیزم، 2024،39(2):206-221.DOI:10.3803/EnM.2024.1940.
[2] هۆگ کەی پی، کورتیس ئێم ئێڵ، بلەین تی جەی، و هاوکارانی. دووبارە داڕشتنەوەی بۆری هەوا لە تەنگەنەفەسیدا[J]. سنوورەکان لە پزیشکیدا، 2020، بەرگی 7.DOI:org/10.3389/fmed.2020.00191.
[3] Athari S S. ئامانجکردنی ئاماژەدانی خانەکان لە تەنگەنەفەسی حەساسیەتدا[J]. گواستنەوەی سیگناڵ و چارەسەری ئامانجدار، 2019،4(1):45.DOI:10.1038/s41392-019-0079-0.
بەرهەمێک کە تەنها بۆ بەکارهێنانی توێژینەوە بەردەستە:
