1kits(10Fiyɛliw) .
| A sɔrɔli: | |
|---|---|
| Hakɛ: | |
▎ Motc ka ɲɛfɔli kunbaba
Motc ye polipɛtidi ye min kofɔlen don mitokondriyaw ka jamu fɛ, wa a bɛ kɛ ni asidi aminiki 16 ye. A jɔyɔrɔ ka bon farikoloɲɛnajɛ labɛnni na, selilɛriw ka degun jaabi la, ani banakisɛfagalanw. Farikoloɲɛnajɛ labɛnni na, Motc bɛ farikoloɲɛnajɛ sira jɔnjɔn dɔw labɛn i n’a fɔ asidi fatɔw ka oksidan ni sukaro sɔrɔcogo AMPK (adenylate-activated protein kinase) baarakɛcogo fɛ, o min nafa ka bon joli sukaro homeostasis sabatili la ani ka fasa ni inisɔndiya bali. Ka fara o kan, Motc bɛ se fana ka sukaro ni tulumafɛnw sɛnɛcogo ɲɛnabɔ, ka joli siraw labɛncogo ɲɛ, ka koloci nɔgɔya ani ka farikolo kɔrɔya sumaya ni a bɛ baara kɛ ni AMPK ye. Kɔnɔnatumuw ka degun jaabi siratigɛ la, Motc jiracogo hakɛ bɛ Changé ni seliluw bɛ degun sɔrɔ, i n’a fɔ oksidan degun walima balodɛsɛ. A bɛ selilu kɔnɔ degun taamasiɲɛw siraw baara ani ka selilu ka degun kunbɛncogo ɲɛ. Oksidan degun cogoyaw la, Motc bɛ oksidan kɛlɛli anzimuw jirali bila mɔgɔ la, o min bɛ farikolokisɛw dɛmɛ ka radikaliw bɔ minnu ka ca kojugu ani ka oksidan tiɲɛniw nɔgɔya, o la, a bɛ selilu dafalen ni baara lakana. Ka fara o kan, Motc bɛ ni funu ni farikolo tangalan ye, o bɛ se ka funu cɛmancɛfɛnw dilanni bali ani ka oksidan degun dɔgɔya, o bɛ fɛɛrɛ kura di bana basigilenw kunbɛnni n’u furakɛli ma i n’a fɔ dusukunnabana ani farikoloɲɛnajɛ. A bɛ se fana ka jɔyɔrɔba ta selilu nukili la ni a bɛ jɛɲɔgɔnya kɛ ni sɛbɛnnikɛlanw ni ADN nukilila labɛnbagaw ye ani ka ADN nukilila jirali ɲɛnabɔ k’a ɲɛsin a yɛrɛ ma. Motc, i n’a fɔ pepitiri min bɛ bɔ mitokondriyaw la, a bɛ ni ɲɛnamaya baara suguya caman ye, minnu nafa ka bon kosɛbɛ farikoloɲɛnajɛ homeostasis ni fɛnɲɛnama ka kɛnɛya sabatili la.
▎ Motc ka sigicogo
Sɔrɔyɔrɔ: PubChem |
A kɛcogo: MRWQEMGYIFYPRKLR Formula molekilɛri: C101H152N28O22S2 Molecules girinya: 2174,6g/mol CAS nimɔrɔ: 1627580-64-6 PubChem ka CID: 146675088. Bamako, Mali Kɔrɔɲɔgɔnmaw: UNII-A5CV6JFB78 |
▎ Motc Sɛgɛsɛgɛli
Motc ka ɲininiw kɛcogo ye mun ye?
Mitokondriyɛn ye yɔrɔ nafama ye fanga sɛnɛcogo la farikolokisɛw kɔnɔ. A bɛ waati jan bɔ, dɔnnikɛlaw ye ɲinini caman kɛ ani ka ɲɛ kosɛbɛ mitokondriyaw jɔcogo n’u baaracogo kan. O kɛcogo in na, a dɔnna dɔɔnin dɔɔnin ko mitokondriyaw jɔyɔrɔba tɛ fanga sɔrɔli dɔrɔn na, nka u bɛ se ka u sen don fana seliluw ka farikoloɲɛnajɛ taabolo wɛrɛw la fɛɛrɛ dɔnbali dɔw fɛ.
Ni ɲinini fɛɛrɛw bɛ ka taa ɲɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, jamu ni poroteyomi fɛɛrɛw yiriwali, a kɛra sababu ye ka mitokondriyaw ni ɲɔgɔn cɛ fɛnɲɛnamafagalan kuraw sɔrɔ. Motc (mitokondriyaw da wulilen kalansen 12S rRNA-c) ye pepitiri ye min bɛ bɔ mitokondriyaw la, min kofɔlen don 12S rRNA yɔrɔ fɛ mitokondriyaw ka jamu kɔnɔ.
Mitokondriyaw ka jamu sɛgɛsɛgɛli kuncɛlen fɛ, dɔnnikɛlaw ye kalansen dafalen misɛnnin dɔw sɔrɔ (sORF), minnu bɛ se ka pepitiri dɔw kofɔ minnu bɛ baara kɛrɛnkɛrɛnnenw kɛ. Sɛgɛsɛgɛli wɛrɛw ni sɛgɛsɛgɛli wɛrɛw kɛlen kɔ, Motc Sɔrɔla. Kɔlɔsiliw y’a jira ko Motc bɛ sɔrɔ farikolo yɔrɔ suguya caman na hadamadenw ni baganw na. A bɛ baara kɛ kosɛbɛ kolotugudaw la joli fɛ, ka dɔ fara sukaro tali ni a baara kan, o bɛ inisɔndiya kunbɛncogo ɲɛ ani ka farikoloɲɛnajɛ balansi labɛn.
Ni ɲininiw juguyara, a jirala ko fɛn minnu bɛ yeli kɛ Motc jiracogo la, olu ni kɔrɔya ni kɔrɔya banaw sɔrɔli n’u yiriwali bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na kosɛbɛ. Misali la, Motc hakɛ bɛ dɔgɔya joli la ni mɔgɔ si hakɛ ye (Zheng Y, 2013). O waati kelen na, a jirala ko Motc nafa ka bon banaw la minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ, i n’a fɔ farikoloɲɛnajɛ, dusukunnabana, koloci, musoya kɔfɛ fasa, ani Alzheimer bana.
Motc ka baarakɛcogo ye mun ye?
Jɛnɛya jiracogo ɲɛnabɔli:
Motc bɛ se k’a farikolo baara kɛ ni a bɛ jeninida jiracogo ɲɛnabɔ. Misali la, a bɛ se ka jamu jiracogo ɲɛnabɔ i n’a fɔ GLUT4, STAT3 ani IL-10. Motc b’a nɔ jira kosɛbɛ ni AICAR-AMPK taamasiɲɛw sira baara ye ani ka folate-methionine cycle tiɲɛ selilu kɔnɔ [4] ..
Insuline (insuline) kunbɛncogo ɲɛnabɔli:
Motc bɛ se ka dɔ bɔ inisɔndiya la ani ka farikoloɲɛnajɛ suguya 2 bali. A kɛcogo bɛ se ka kɛ ni miyɔstatini balili ye. Kɔlɔsiliw y’a jira ko Motc hakɛ min bɛ joli la, o ni miyɔstatini hakɛ bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na cogo jugu la hadamaden farikolo la. Motc bɛ se ka inisɔndiya kɛcogo ɲɛ ni a ye sanfɛla sɛbɛnnikɛlan FOXO1 ka baara bali ani ka miyɔstatini hakɛ dɔgɔya [5] ..
Farikolo danfara sabatili:
Farikolo yɔrɔw la, Motc bɛ jɛɲɔgɔnya kɛ ni STAT3 ye SH2 sirili motif dɔ fɛ min bɛ miiri ko YIFY mara la, o bɛ dɔ bɔ STAT3 ka sɛbɛnni baara la, o la, a bɛ dɔ fara mikorotubuw dilanni kan. Kungo kɔnɔ Motc pepitiri bɛ se ka dɔ fara hadamaden (LHCN-M2) ni soso (C2C12) farikolo ɲɛfɛla seliluw ka miyɔtubu sɔrɔli kan ani ka farikolokisɛw lakana ka bɔ nukilila miyɔjeni nɔgɔli dɔgɔyali la min bɛ sɔrɔ interleukin-6 (IL-6) fɛ.
Mitokondriyaw ka baarakɛcogo ɲɛnabɔli:
Motc bɛ se ka mitokondriyaw ka farikoloɲɛnajɛ labɛn. Kɔlɔsiliw y’a jira ko baganw ka selilɛriw furakɛli ni Motc ye, o bɛ se ka dɔ fara mitokondriyaw ka biyojeni taamasiɲɛw TFAM, COX4 ani NRF1 farikolojɔli dumuniw hakɛ kan, nka flow cytometry sɛgɛsɛgɛli b’a jira ko mitokondriyaw hakɛ bɛ dɔgɔya kosɛbɛ Motc furakɛli kɔfɛ. Sɛgɛsɛgɛli wɛrɛw y’a jira ko Motc bɛ se ka mitokondriyaw ka fusili baara kɛ ɲɔgɔn fɛ ani ka dɔ fara GTPase fila kan, n’olu ye OPA1 ani MFN2 ye, olu ka farikolojɔli dumuniw nafa ka bon kosɛbɛ baganw ka mitokondriyaw farali la. Nin GTPase fila ninnu balili walima ka MFN2 gosi siRNA fɛ, o bɛna Motc ka se ban ka GLUT4 jiginni ni sukaro tali sabati.

Motc ye furakɛli laɲini ye min bɛ se ka kɛ bana caman na minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ, i n’a fɔ farikolojidɛsɛ, koloci, dusukunnabana, joli siraw gɛlɛya, sarcopenia, farikoloɲɛnajɛ suguya 2, ani fasa.
Source:PubMed [8] Bamako, Mali.
Motc ka baarakɛcogo ye mun ye?
Bana minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ, olu ɲɛnabɔli
Jɛɲɔgɔnya min bɛ ni kɔrɔya ye:
Motc ye pepitiri ye min bɛ bɔ mitokondriyaw la, wa a jiracogo yeli bɛ tali kɛ kɔrɔya ni kɔrɔya banaw sɔrɔli n’u yiriwali la kosɛbɛ. Ni mɔgɔw bɛ kɔrɔbaya, Motc hakɛ bɛ dɔgɔya. Kɔlɔsiliw y’a jira ko farikoloɲɛnajɛ bɛ nɔba bila Motc jiracogo la, wa Motc bɛ se ka kɛ farikoloɲɛnajɛ ka kɔrɔya kɛlɛli nɔ cɛmancɛ ye [3]..
Fɛnɲɛnɛmafagalanw:
Motc bɛ se ka farikolo ka sukaro ni tulumafɛnw sɛnɛcogo ɲɛ, ka mitokondriyaw ka baara sabati farikolokisɛw la, ani ka farikolo funu basigilen jaabi dɔgɔya. Jabɛtibanabagatɔw fɛ, Motc hakɛ bɛ dɔgɔya joli la. Motc bɛ se ka farikoloɲɛnajɛ kɛcogo ɲɛnabɔ ni sukaro tali teliya ye ani ka inisɔndiya kɛcogo ɲɛ, wa a bɛ nɔ ɲuman bila farikoloɲɛnajɛ suguya 2 balili la.
Dusukun ni jolisiraw banaw:
Dusukun jɔcogo kura ni a baarakɛbaliya ye farikoloɲɛnajɛ gɛlɛyaw ye minnu ka teli ka sɔrɔ, tuma caman na, o bɛ na ni dusukun ni jolisiraw ka ko juguw ye. Motc bɛ se ka joli siraw kɔnɔna baara ɲɛ ani a ye furakɛli laɲini kura ye farikolojɔli dusukun ni jolisiraw gɛlɛyaw la. Kɔlɔsiliw y’a jira ko Motc bɛ se ka dusukun tantanni mitokondriyaw tiɲɛni dilan sukarodunbanabagatɔw la ani ka dusukun sistoli ni diastolic baarakɛcogo lakana [9] ..
Koloci : Motc bɛ se ka kolotugudaw caya, ka danfara don u ni ɲɔgɔn cɛ ani ka u minɛcogo sabati, ka kolotugudaw bɔli bali, ani ka kolotugudaw falenfalencogo ni kolotugudaw labɛncogo kura ɲɛnabɔ. Farikoloɲɛnajɛ bɛ se ka Motc jiracogo kɔrɔta kosɛbɛ, nka farikoloɲɛnajɛ bɛ Motc labɛncogo kɛrɛnkɛrɛnnen min kɛ kolo la, o ma jɛya hali bi [10] ..
Bana wɛrɛw
Fogonfogon la fiɲɛbana: 1 .
Fogonfogonlabana ye fogonfogonlabana jugumanba ye min ɲɛfɔcogo man ɲi, wa a sababu ni a banakisɛ sɔrɔcogo ma jɛya hali bi. 12S rRNA-c (Motc) ka mitokondriyaw da wulilen kalansen ye pepitiri ye min kofɔlen don mitokondriyaw ka jamu fɛ, o bɛ nɔ ɲuman bila sukaro ni tulumafɛnw sɛnɛcogo la, selilɛriw ni mitokondriyaw ka omɛostazi la, ani farikolo funu jaabi dɔgɔyali la, wa a bɛ se ka kɛ farikoloɲɛnajɛ ladegecogo ye min bɛ se ka kɛ. Nin seginnkanni in kun ye ka sɛbɛnw sɛgɛsɛgɛ kosɛbɛ minnu bɛ Motc jɔyɔrɔ kan fogonfogonlabana yiriwali la ani ka furakɛli laɲini kɛrɛnkɛrɛnnenw dɔn furakɛli fɛɛrɛ nataw kama.
Duchenne farikolojidɛsɛ:
Motc ye pepitiri biyoaktif ye min bɛ bɔ mitokondriyaw la, farikolo laɲinicogo bɛ a la, min bɛ se ka dɔ fara farikolo distrophikiw ka glycolytic flux ni fanga sɔrɔli seko kan in vitro ani in vivo, o la, fosfonodiamidite morpholino oligomères (PMO) tali n’u ka baara bɛ bonya mdx sosow la. Motc ni PMO tali segin-segin waati jan kɔnɔ o bɛ se ka kɛ sababu ye ka disitorofini hakɛ furakɛcogo jira farikolo lamini na, ka mdx sogow farikolo baara ni u ka bana ɲɛ, wa baga jɛlen tɛ a la , .
Fasa ni farikolojidɛsɛ:
Fasa ni farikoloɲɛnajɛ suguya 2 ye farikoloɲɛnajɛ banaw ye minnu bɛ sɔrɔ tuma caman na ni sarcopenia ni farikolojidɛsɛ ye. Motc, i n’a fɔ hormone systemique, a bɛ a sen don farikoloɲɛnajɛ homeostasis la. Kɔlɔsiliw y’a jira ko Motc hakɛ min bɛ joli la, o ni miyɔstatini hakɛ bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na cogo jugu la hadamaden farikolo la. Motc bɛ se ka C2C12 miyɔtubu danfaralenw ka sɔgɔsɔgɔninjɛ bali asidi palmitiki fɛ ani ka miyɔstatini hakɛ dɔgɔya sogo fasalenw joli la minnu bɛ sɔrɔ dumuni fɛ. Ni a ye miyostatini bali, Motc bɛ se ka kɛ fura ye min bɛ se ka kɛ kolotugudaw sɔgɔsɔgɔli la min bɛ sɔrɔ inisɔndiya tali fɛ ani farikolojidɛsɛ fɛnɲɛnamafagalan wɛrɛw i n’a fɔ sarkopeni [5] ..
Farikoloɲɛnajɛ banaw farati bɛ sinji kansɛribanatɔw la:
Muso minnu ye sinji kansɛri furakɛ, olu farati ka bon dusukunnabana, farikoloɲɛnajɛ, ani fasa la, wa farikoloɲɛnajɛ bɛ se ka o kɔlɔlɔw nɔgɔya. Motc bɛ farikoloɲɛnajɛ ladege baara la, wa a bɛ nɔ ɲuman bila farikoloɲɛnajɛ ni farikoloɲɛnajɛ seko la. Kɔlɔsiliw y’a jira ko dɔgɔkun 16 farikoloɲɛnajɛ ni farikolojidɛsɛ farikoloɲɛnajɛ bɛ se ka dɔ fara Motc hakɛ kan sinji kansɛri sɔrɔbagaw la minnu tɛ Hisipaɲi ye, nka a tɛ nɔba bila Hisipaɲi sinji kansɛri sɔrɔbagaw la. Motc hakɛ caya min bɛ sɔrɔ farikoloɲɛnajɛ fɛ sinji kansɛribanatɔw la minnu tɛ Hisipaɲikaw ye, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka inisɔndiya ka ɲɛtaa sabati, o la, a bɛ dɔ bɔ bana wɛrɛw farati la.
Kuncɛli la, i n’a fɔ asidi aminiki 16 polipɛtidi min kofɔlen don mitokondriyaw ka jamu fɛ, Motc jɔyɔrɔ ka bon farikolo ka farikoloɲɛnajɛ labɛnni na, degunw lafasali la, ani banaw kunbɛnni ni u furakɛli la. A bɛ se ka sukaro ni tulumafɛnw falenfalenni ka homeostasis ɲɛ kosɛbɛ, ka inisɔndiya sabati, ani ka miostatini jirali bali, ka farikoloɲɛnajɛ suguya 2, fasa, ani farikolojidɛsɛ min bɛ tali kɛ o la, o nɔgɔya kosɛbɛ. O waati kelen na, ni Motc bɛ mitokondriyaw ka biyojenizi ni u ka fusili labɛn, a bɛ dɔ fara selilɛri ka farikolo tangacogo kan ani ka funu jaabi bali, o bɛ furakɛli seko jira bana basigilenw na i n’a fɔ dusukunnabana, koloci, ani fogonfogonlabana. Kɛrɛnkɛrɛnnenya la, min nafa ka bon kosɛbɛ, i n’a fɔ mitokondriyaw ni nukiliw ka kumaɲɔgɔnya cɛmancɛla, Motc bɛ se ka farikoloɲɛnajɛ nɔw ladege ani ka kɔrɔya taabolo bila kɔfɛ. A hakɛ bɛ tali kɛ banaw la minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ, wa a tali kɔkanna na, o bɛ se ka farikoloɲɛnajɛ banaw kɔsegin ani ka banakisɛw caya bali. A bɛ fɔ a ma ko 'mitokondriyali ɔrimɔni'.
A sɛbɛnbaga ko la
Fɛn minnu kofɔlen dòn san fɛ, olu bɛɛ ɲinini Kɛra, k’u Labɛn ani k’u Lajɛ Cocer Peptides fɛ.
Dɔnniya gafe sɛbɛnbaga
Dieli-Conwright CM ye dɔnnikɛla ye min fanga ka bon kosɛbɛ kansɛri ni farikoloɲɛnajɛ dɔnniya siratigɛ la. Sisan, a bɛ furakɛli karamɔgɔba dɛmɛnbaa ye Harvard dɔgɔtɔrɔso la ani Dana-Farber kansɛri kalanso la ani a bɛ karamɔgɔba jɔyɔrɔ la balodɛsɛko minisiriso la Harvard TH Chan foroba kɛnɛya kalanso la. Dɔgɔtɔrɔ Dieli-Conwright ka ɲininiw sinsinnen bɛ farikoloɲɛnajɛ bɛ se ka kansɛribanatɔw nɔfɛkow sɛgɛsɛgɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, farikoloɲɛnajɛ bɛ se ka kansɛribanatɔw farikolo baara, u kolo kɛnɛya ani u ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲɛ cogo min na. A ka kalanko dɔnniya bɛ baara caman kɛ i n’a fɔ ɲɛnamayako, kinesiyɔli, foroba kɛnɛyako, ani biyokinɛsiyɔmu. A y’a ka kalan ban baaradaw la i n’a fɔ Californie Etazini Iniwɛrisite, Northridge, ani Saheli Kalifɔrini Iniwɛrisite ani k’a ka dɔgɔtɔrɔya kɔfɛ ɲininiw kɛ City of Hope National Medical Center la. Dɔgɔtɔrɔ Dieli-Conwright ka ɲinini kɛlenw bɔra kosɛbɛ kalanko gafe suguya caman kɔnɔ, wa a ka baara ɲɛsinnen bɛ kalan caman ma i n’a fɔ foroba kɛnɛya, balodɛsɛ, dusukun ni jolisiraw, ani dusukunnakow, o bɛ dɔnniya dalilu nafamaw di kansɛribanatɔw ka kɛnɛyako ni u ka kɛnɛyako ɲɛnabɔli ma. Dieli-Conwright CM tɔgɔ sɛbɛnnen bɛ citation (citation) kɔnɔ [13].
▎ Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la
[1] Zheng Y, Wei Z, Wang T. Motc: Pepitiri min bɛ bɔ mitokondriyaw la, o ye layidu talen ye furakɛli nafa kama[J]. Dancɛw ka ɲɛsin Endocrinologie ma, 2023,14.DOI:10.3389/fendo.2023.1120533.
[2] Boyu Y. Farikoloɲɛnajɛ ni Motc bɛ dɔ fara mitokondriyaw ka pepitiri Motc jirali kan ani ka inisɔndiya kunbɛncogo ɲɛ AMPK/PGC-1α sira fɛ[D]. Dɔgɔtɔrɔso Iniwɛrisite, 2019.10.27652/d.cnki.gzyku.2019.001531.
[3] Mohtashami Z, Singh M. K., Salimiaghdam N, ani a ɲɔgɔnnaw. Motc, Peptide min bɛ bɔ mitokondriyaw la kɔsa in na hadamadenw ka kɔrɔya ni banaw la minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ[J]. Duniya kɔnɔ, 2022,23(19).DOI:10.3390/ijms231911991.
[4] Gao Y, Wei X, Wei P, ani a ɲɔgɔnnaw. Motc bɛ farikoloɲɛnajɛ banaw bali baarakɛcogo la[J]. Metabolitew, 2023,13(1).DOI:10.3390/metabo13010125. Ɲɛgɛnɛsiraw ani mɔgɔ dogoyɔrɔw.
[5] Kumagai H, Coelho A. R., Wan J., ani mɔgɔ wɛrɛw. Motc bɛ dɔ bɔ miyɔstatini ni farikolojidɛsɛ taamasiɲɛw la[J]. Ameriki ka farikoloɲɛnajɛ-endocrinologie ani metabolisme gafe, 2021,320(4):E680-E690.DOI:10.1152/ajpendo.00275.2020.
[6] Garsia Benlloch S, Fransisko R. R., Rafaɛl Blesa J, ani mɔgɔ wɛrɛw. Motc bɛ farikolo yɔrɔw danfara sabati in vitro[J]. Pepitidiw, 2022.155.DOI:10.1016/j.pepitidiw.2022.170840.
[7] Bhullar K. S., Shang N., Kerek E., ani a ɲɔgɔnnaw. Mitofusion ka kan ka kɛ Motc ka GLUT4 jiginni na[J]. Dɔnniya kunnafoniw, 2021,11(1).DOI:10.1038/s41598-021-93735-2.
[8] Kong BS, Lee C, Cho Y M. Peptide Motc min bɛ sɔrɔ mitokondriyaw fɛ, farikoloɲɛnajɛ, ani bana minnu bɛ sɔrɔ kɔrɔya fɛ[J]. Ɲɛgɛnɛsiraw ani fɛnɲɛnɛmafagalanw ka gafe, 2023,47(3):315-324.DOI:10.4093/dmj.2022.0333.
[9] Wang M, Wang G, Pang X, ani mɔgɔ wɛrɛw. Motc bɛ dusukun tantanni tiɲɛni dilan ni CCN1/ERK1/2/EGR1 sira balili ye sukarodunbanabagatɔw la[J]. Dancɛw balocogo la, 2023,9.DOI:10.3389/fnut.2022.1060684.
[10] Yi X, Hu G, Yang Y, ani mɔgɔ wɛrɛw. Motc jɔyɔrɔ kolotugudaw labɛnni na[J]. Dancɛw farikoloɲɛnajɛ la, 2023,14.DOI:10.3389/fphys.2023.1149120.
[11] Zhang Z, Chen D, Du K, ani a ɲɔgɔnnaw. Motc: Fogonfogonlabana kɛlɛli fɛɛrɛ min bɛ se ka kɛ, o bɛ sɔrɔ mitokondriyaw fɛ[J]. Mitokondriyo, 2023,71:76-82.DOI:10.1016/j.mito.2023.06.002.
[12] Ran N, Lin C, Leng L, ani mɔgɔ wɛrɛw. Motc bɛ fosiforodiyamidati mɔrifolinɔ oligomɛri tali ni a nafa sabati sosow la minnu ka bana bɛ u la[J]. Embo Molecules Furakɛcogo, 2021,13(2).DOI:10.15252/emmm.202012993.
[13] Dieli-Conwright C. M., Nathalie S., K. N. M., ani a ɲɔgɔnnaw. Aerobic ni resistance exercise nɔ min bɛ mitokondriyaw pepitiri MOTSc la Hisipaɲi ni Hisipaɲi tɛ sinji kansɛri sɔrɔbagaw la.[J]. Kansɛri ɲinini, 2021,81(13).
BƐƐRƐ KUNNAFONIW NI FƐRƐW KUNNAFONIW BƐƐ MIN BƐ NI WEBSITE KAN NA, olu BƐ KUNNAFONIW FƆLƆ DƆRƆN NI KALANSENW YE.
Fɛn minnu bɛ di nin siti in kan, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro. Sɛgɛsɛgɛli in vitro (latinkan na: *glasi kɔnɔ*, o kɔrɔ ye gilasi la) bɛ kɛ hadamaden farikolo kɔkan. Nin fura ninnu tɛ furaw ye, Ameriki dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso (FDA) ma sɔn u ma, wa u man kan ka kɛ ka furakɛli bana, bana walima bana si bali, k’a furakɛ, walima k’a furakɛ. A dagalen don kosɛbɛ sariya fɛ ka nin fɛn ninnu don hadamaden walima bagan farikolo la cogo o cogo.