1kits(10Fiyɛliw) .
| A sɔrɔli: | |
|---|---|
| Hakɛ: | |
▎ GHK CU ye mun ye?
GHK CU ye fɛn ye min bɛ sɔrɔ fɛnɲɛnɛma saba sirili fɛ — min bɛ kɛ ni glycine (Gly), histidine (His) ani lysine (Lys) ye minnu sirilen don pepitiri sirili fɛ — ni kuran ion divalent (Cu⊃2;+) ye. A ka kemikoro sigicogo kɔnɔ, histidini tolen ka imidazɔli bololanɛgɛ bɛ jɛɲɔgɔnya sabatilen kɛ ni nɛgɛ ion ye, ka jɛɲɔgɔnya fɛnɲɛnamafagalan dɔ da min bɛ yɔrɔko kɛrɛnkɛrɛnnen ni ɲɛnamaya baara kɛ.
▎ GHK CU ka baarakɛcogo
Sɔrɔyɔrɔ: PubChem |
A kɛcogo: Gly-His-Lys Formula molekilɛri: C 28H 46CuN 12O8 Molecules girinya: 742,3g/mol CAS nimɔrɔ: 130120-56-8 PubChem ka CID: 9831891. Bamako, Mali Kɔrɔɲɔgɔnmaw: Bisprezatide copper;DL1TR6W6VM |
▎ Molecules (Molecules) ka ɲɛfɔli
GHK (glycyl-L-histidyl-L-lysine) ye tripeptide ye min dilannen don ni glycine (Gly), histidine (His) ani lysine (Lys) ye. Histidine bɛ sɔrɔ ɲɔgɔndan min na, o bɛ se ka nɛgɛ ion divalent (Cu⊃2;+) labɛn, o bɛ kɛ sababu ye ka GHK suguyaw sɔrɔ minnu bɛ tali kɛ nɛgɛ la, n’u ɲɛfɔlen don tuma caman na sɛbɛnw kɔnɔ ko GHK-Cu. PubChem kɔnɔ, sɛbɛn caman bɛ yen minnu bɛ tali kɛ 'GHK-Cu' ani 'copper tripeptide' daɲɛw la, minnu bɛ danfara jira stoikiometri deposité, protonation cogoya, ani structurel jiracogo la. O de kama, GHK-Cu ka fisa ka jate i n’a fɔ coordination-complex designation fo ni kemikɛli suguya tigitigi ɲɛfɔra k’a kɛ kɔrɔbɔli kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ ye [1,12–14].
Ɲininikalan ɲɛtaa
Maquart ni a ɲɔgɔnnaw. sɛgɛsɛgɛli kɛra GHK-Cu kan joginda-so modɛli dɔ kɔnɔ min donna Sprague-Dawley wuluw la. Nin ɲinini in kɛra ni hakɛ caman ye minnu ɲɛfɔra k’a lajɛ, ka girinya jalen, farikolojɔli dumuni bɛɛ lajɛlen, kolajɛ, ADN ani glycosaminoglycan hakɛ suman farikolo yɔrɔw la minnu sɔrɔla. Nin baganw ka misali in cogoyaw la, sɛbɛnnikɛlaw ye dɔ farali kofɔ ɲɔgɔndan-yɔrɔ sumanikɛlan damadɔw la [2].
Abdulghani ni a ɲɔgɔnnaw. ye kalo kelen sɛgɛsɛgɛli kɛ ka ɲɛsin mɔgɔ mugan ma walasa ka fɛn caman sɛgɛsɛgɛ fɛn caman sɛgɛsɛgɛli la minnu bɛ tali kɛ fura naani na minnu bɛ kɛ fari la, GHK-Cu, melatonin, witamini C walima asidi retinoiki bɛ minnu na. Nin lajɛ in senfɛ, mɔgɔ tan ye furakisɛw kɛ minnu kɔnɔ GHK-Cu ni melatonin bɛ sɔrɔ, olu kɛra u cɛmancɛw la minnu bɛ ɲɔgɔn kɛrɛfɛ, ka sɔrɔ mɔgɔ tɔw ye furakisɛw kɛ minnu kɔnɔ witamini C ni asidi retinoiki bɛ sɔrɔ. Fari biyɔpisiw lajɛra a daminɛ na ani kalo kelen kalan waati kɔfɛ. Sɛbɛnnikɛlaw y’a jira ko dɔ farala porokolajɛni sɔrɔli kan farikolojidɛsɛbanakisɛw fɛ GHK-Cu kulu kɔnɔ mɔgɔ 70% la, ni i ye o suma ni witamini C kulu la 50% ye ani asidi retinoiki kulu la 40%. Ikomi nin tun ye sɛgɛsɛgɛli fitinin ye min bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na, o la, sɔrɔw ka kan ka faamuya a ka misali hakɛ n’a dilanni dancɛ kɔnɔ [3].
Hostynek ni a ɲɔgɔnnaw. ye GHK-Cu doncogo jateminɛ hadamaden ɲɛda fan bɛɛ la (SC), ɲɛda bɛɛ lajɛlen (SC fara ɲɛda ɲɛnama ɲɛnama kan), ani fari min bonya tilalen don in vitro. Ni sɛbɛnnikɛlaw ye baara kɛ ni plasma mass spectrometry couplé inductivement (Kp) ye sanga 48 kɔnɔ, k’a ta santimɛtɛrɛ 3 × 10−7/h la ɲɛgɛnɛsiraw la minnu faralen don ɲɔgɔn kan ni funteni ye ka se 5,5 × 10−⊃3 ma santimɛtɛrɛ/h ka tɛmɛ ɲɛkisɛw kan minnu bɛ yɔrɔ kelen na. Kupu min sumanlen don a minɛyɔrɔ la, o bɛ se ka kɛ 0,006% ɲɔgɔn ye a tata hakɛ la min kɛra ɲɛdawolo la, 20% ye ɲɛdawolo yɔrɔ kelen na, ani 2% fari la min janya tilalen don. O sɛgɛsɛgɛli fana y’a jira ko nɛgɛ marali ka ca kosɛbɛ ɲɛda ɲɛkisɛ yɔrɔ kelen na ka tɛmɛ fari kan min janya tilalen don. Sɛbɛnnikɛlaw y’a jira ko jiginni min bɛ ye kosɛbɛ, o ka kan ka faamuya ka da farikolo yɔrɔ jugumanw tɛ sɔrɔ o modɛli kɔnɔ [4].
Park ni a ɲɔgɔnnaw. baara kɛra ni Franz diffusion cellule ye ni phosphate-buffered saline receptor phase ye walasa ka GHK, GHK-Cu ani Pal-GHK suma ɲɔgɔn na sintetiki ɲɛgɛnɛsira la (Neoderm-E®) sanga 24 kɔnɔ. Permeation cumulative min fɔra, o kɛra 4,61% ye Pal-GHK la, 3,86% ye GHK-Cu la, ani 2,53% ye GHK la. Nin jaabi ninnu bɛ taabolo ɲɛfɔ ka tɛmɛ sintetiki membrane fɛ min kɛra k’a lajɛ, wa u man kan ka kɔrɔfɔ iko hadamaden fari bɔli sumanikɛlan tilennen in vivo [5].
Chen ni a ɲɔgɔnnaw. ye baara caman kɛ ni Gel/ODex/MT/GHK-Cu hidrojɛli sigida ye min bɛ baara kɛ ni Schiff-base cross-linking dynamique ye jelatin (Gel) ni oxydized dextran (ODex) cɛ, ka fara MXene@TiO2 (MT) hétérojunction nanosheets ni GHK-Cu kan i n’a fɔ baarakɛminɛnw. Sɛbɛnnikɛlaw ye rheological, yɛrɛkɛnɛya, nɔrɔli ani funu cogoyaw fɔ o fɛn faralen ɲɔgɔn kan. Ni 808 nm ye infirɛri kɛrɛfɛ fiɲɛ ye, MT bɛ min kɔnɔ, o sera funteni ma min bɛ tɛmɛ 45°C kan miniti 15 kɔnɔ, wa sɛgɛsɛgɛli in y’a jira ko banakisɛw bɔli ka ca ni 99% ye Staphylococcus aureus ni Escherichia coli la, fototacogo sɛgɛsɛgɛlenw kɔnɔ. Kɔrɔbɔli minnu kɛra ni selilu ye, olu tun bɛ tali kɛ redɔkisi ni endoteliyali-selilu jiginni labanw na, ka sɔrɔ soso fari-dɛsɛ misali dafalen dɔ kɛra ka joginda datugucogo, epiteliyali, kolajɛ bilali, ani kunsigi-kɔnɔ-fɛnw labanyɔrɔw jateminɛ. Ikomi GHK-Cu tun ye hidrojɛli yɔrɔ caman na, sɔrɔ minnu fɔra, olu bɛ kɔrɔbɔli kɛcogo dafalen ɲɛfɔ, wa u man kan ka da GHK-Cu dɔrɔn kan

Jaa 1. (a) ODex ni Gel/ODex/MT/GHK-Cu hidrogel labɛnni jiracogo misali. (b) Kɔrɔbɔli baarakɛcogo minnu jateminɛna hidrojɛli sigida faralen ɲɔgɔn kan kalan kofɔlen kɔnɔ [6] ..
Jeon ni a ɲɔgɔnnaw. ye Torilis japonica extract (TJE) ni GHK-Cu complexe dɔ labɛn ani k’a jateminɛ TNF-α/IFN-γ-stimulated HaCaT keratinocyte model kɔnɔ. Nin ɲinini in ye kemokiniw TARC/CCL17 ani CTACK/CCL27 minnu bɛ tali kɛ atɔpi-farikolodisi la, olu suman, jaabi minnu bɛ tali kɛ IgE la, Th2 sitokiniw IL-4, IL-5, IL-10 ani IL-13 sɛbɛnni, ani keratinositɛriw ka jiginni. Sɛbɛnnikɛlaw ye fɛn caman sɛmɛntiya o labanko ninnu na, ni 6:4 TJE:GHK-Cu cogoya ye nɔba bila furakɛlicogo sɛgɛsɛgɛlenw cɛma u ka in vitro sigida la. Nin sɔrɔlen ninnu kɛrɛnkɛrɛnnen don selilɛri modɛli ni u faralen ɲɔgɔn kan minnu jateminɛna kalan in kɔnɔ [7].

Jaa 2. Th2 sitokini jamu jiracogo labanw fɔra TJE ni TJE–GHK-Cu complexe kan TNF-α/IFN-γ-stimulated HaCaT selilɛriw kɔnɔ. IL-4, IL-5, IL-10 ani IL-13 ka ARNm jirali danfaralen hakɛ jateminɛna ni RT-qPCR ye, ka a normalize ka kɛ β-actin ye. Kunnafoni ni jateminɛw ɲɛfɔli bɛ segin ka bɔ in vitro sɛgɛsɛgɛli la min kofɔlen don [7] ..
Tucker ni a ɲɔgɔnnaw. jateminɛ kɛra GHK-Cu kan 5xFAD sosow ka jamu caman cili modɛli la min kɛra ka amiloyi ni farikolojidɛsɛ sɛgɛsɛgɛ. Kɔrɔbɔli waati kɔnɔ, sɛgɛsɛgɛlikɛlaw ye kɛwale kɛcogo, amiloyi-plaque doni, ani funu labanyɔrɔw jateminɛ hakili la. Sɛbɛnnikɛlaw ye danfara jira GHK-Cu ni saline kuluw cɛ hakililata, amiloyi ni funu fɛɛrɛ sugandilenw na. Nin kɔlɔsili ninnu kɛra sosow ka misali la min bɛ kɛ ka kɔn kɛnɛyaso ɲɛ, wa u tɛ nɔ minnu bɛ se ka suma ɲɔgɔn ma hadamadenw na, olu sigi sen kan [8].
Kalan wɛrɛ la, min kɛra C57BL/6 sogo kɔrɔlenw kan, Tucker et al. ye yɔrɔ-hakilila ni kalan-taama baara sɛgɛsɛgɛ ɲɔgɔn fɛ ni taamasiyɛnw ye minnu bɛ tali kɛ senfagabana ni axonal tiɲɛni na. Ni an bɛ tali kɛ kɔgɔjida la, sɛbɛnnikɛlaw y’a jira ko baara kɛcogo ka bon kɛwale baara sugandilenw na ani taamasiyɛn sugandilenw jirali dɔgɔyara GHK-Cu kulu kɔnɔ. Nin baara in bɛ to ka kɔn kɛnɛyaso ɲɛ, wa a ka kan ka kɔrɔfɔ baganw ka misali cogoyaw kɔnɔ [9].

Jaa 3. Immunohistochimie labanyɔrɔw ɲɛda la ka bɔ soso kɔrɔlenw ka sɛgɛsɛgɛli kofɔlen na, MCP-1, IBA-1 ani NFL-1 nɔgɔli fanga sen bɛ o la. Jateminɛw ɲɛfɔli ni kulu kunnafoniw bɛ segin ka bɔ ja fɔlɔ la min tun bɛ kɛ ka kɔn kɛnɛyaso ɲɛ [9] ..
Park ni a ɲɔgɔnnaw. ye GHK-Cu jateminɛ lipopolysaccharide (LPS)-stimulated RAW 264.7 macrophages kɔnɔ in vitro ani LPS-induite soso modɛli kɔnɔ. Kɔnɔnatumuw ka sɛgɛsɛgɛliw la, sɛbɛnnikɛlaw ye fɛn dɔw fɔ NF-κB p65 ni p38 MAPK taamasiɲɛw la, oksizɛni suguya minnu bɛ se ka kɛ (ROS), superoxide dismutase (SOD) baara, TNF-α, ani IL-6. Sogow ka misali la, fogonfogon jogincogo histologic ani inflammatory-cell-infiltration labanw tun tɛ kelen ye kɔlɔsili kuluw cɛ. Nin kɔlɔsili ninnu kɛra cogoya ɲɛfɔlenw na ka kɔn kɛnɛyaso ɲɛ [10].

Jaa 4. Kɔrɔbɔli kɛcogo, fogonfogon yɔrɔw jiralenw, ani fogonfogon joginni jatebɔ ka bɔ LPS-induite sosow ka sɛgɛsɛgɛli kofɔlen na. Jɛkulu ka baarakɛcogo, fura tata hakɛ, sɛgɛsɛgɛli kɛcogo, ani jateminɛ sɛbɛnw bɛ segin ka bɔ ja fɔlɔ la min tun bɛ kɛ ka kɔn kɛnɛyaso ɲɛ [10] ..
Ɲininikalan Danyɔrɔw
GHK-Cu man kan ka jate ko a bɛ suguya kelen jira min tɛ fɛn caman sɛmɛntiya kemikaliya siratigɛ la, k’a lajɛ cogoya bɛɛ la. Jiko siratigɛ la, nɛgɛso jɛɲɔgɔnya bɛ se ka wuli ni fɛnw ye i n’a fɔ pH, nɛgɛ ni ligandi hakɛ, counterion, tampon composition, ani formulation variable wɛrɛw. PubChem fana kɔnɔ, sɛbɛn caman bilalen bɛ yen minnu bɛ tali kɛ GHK-Cu walima kuran-tripeptide jiracogo la. Kɔsa in na, seginnkanni dɔ y’a sinsin a kan ko jɛɲɔgɔnya cogoya, suguya, sabatili, ani baga bɛ se ka bɔ furakɛli cogoyaw la kosɛbɛ [1,12–14].
GHK/GHK-Cu ɲinini minnu bɔra kɛnɛ kan, olu fana bɛ ni dalilu nafamaw dan ye. Fari-don-sɛgɛsɛgɛli minnu bɛ kɛ in vitro (in vitro) olu tɛ a jira k’a ɲɛsin hadamaden farikolo ɲɛnamaw ma, wa hadamadenw ka sɛgɛsɛgɛli minnu bɛ sɔrɔ, olu ka dɔgɔn kosɛbɛ, wa u tɛ kelen ye. Dɔgɔtɔrɔso kunnafonidilanba minnu bɛ kɔlɔsi kosɛbɛ, olu dan ye hali bi, k’a sɔrɔ sɔrɔ caman minnu bɔra kɛnɛ kan, olu bɛ bɔ selilɛriw la, ex vivo, synthétique-membrane walima baganw ka misaliw la. O de kama, nin sigida ninnu jaabiw ka kan ka faamuya kalan fɔlɔ dilanni n’a labanw kɔnɔ sanni ka kɛ fɛn bɛɛ ye hadamadenw ka sɔrɔw la [11].
COCER Peptides bɛ GHK-Cu jira laboratuwari ɲininiw dɔrɔn de kama. A ma dabɔ hadamadenw walima baganw ka baara kama. Sɛgɛsɛgɛli minnu kofɔra sanfɛ, olu bɛ sɔrɔw lajɛ minnu fɔra sɛbɛnw kɔnɔ minnu kofɔlen don, wa u tɛ kɛnɛyaso nafa fɔcogo ye walima baarakɛcogo cikan ye.
▎ Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la
Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la
[1] Mateescu D, Gavrilescu D, Mincioaga R, ani a ɲɔgɔnnaw. GHK-Cu i n’a fɔ Metallopeptide Bioactive ani fura-ci doni: Coordination Chemistry, Formulation Science, Therapeutic Evidence, ani Translational Roadmap[J]. Furakɛcogo, 2026,18(9):1077.
DOI:10.3390/furakɛcogo18091077.
[2] Maquart F, Bellon G, Chaqour B, ani a ɲɔgɔnnaw. Jɛɲɔgɔnya yɔrɔw dalajɛli in vivo lawulili ni tripeptide-copper complex glycyl-L-histidyl-L-lysine-Cu2+ ye sosow ka sɛgɛsɛgɛli joginda la.[J]. Dɔgɔtɔrɔso sɛgɛsɛgɛli gafe, 1993,92(5):2368-2376.
DOI :10,1172/JCI116842. Bamako, Mali
[3] Abdulghani A. A., Sherr A., Shirin S., ani a ɲɔgɔnnaw. Kɛrɛmu minnu bɛ kɛ fari la, witamini C bɛ minnu na, n’o ye pepitiri krɛmɛ ye min bɛ nɛgɛ siri ani melatonin ni u ni tretinoin ta kɛra ɲɔgɔn fɛ, olu bɛ se ka kɛ fari kɛnɛman ultrastructure la[J]. Banaw kunbɛnni ni kɛnɛyaso sɔrɔcogo, 1998,1(4):136-141.
DOI:10.1016/s1088-3371(98)00011-4. Bamako, Mali
[4] Hostynek JJ, Dreher F, Maibach H I. Hadamaden fari doncogo nɛgɛ tripeptide dɔ la in vitro i n’a fɔ fari lamini baara[J]. Funu ɲinini, 2011,60(1):79-86.
DOI:10.1007/s00011-010-0238-9. Bamako, Mali
[5] Park S. I., An G. M., Kim M. G., ani a ɲɔgɔnnaw. Kurukuru kɛlɛli pepitiri GHKw fari doncogo bonya ni pepitiriw ye minnu bɛ don selilɛri kɔnɔ[J]. Kore ka kemikɛli Ɛntɛrinɛti ɲinini, 2020,58(1):29-35.
DOI: 10,9713/kcer.2020.58.1.29. Bamako, Mali
[6] Chen S, Lei M, Liu P, ani mɔgɔ wɛrɛw. Dextran Schiff base hydrogel min bɛ oksidan kɛ ni jelatini ye ni MXene@TiO 2 ani GHK-Cu ye: Furakɛcogo caman bɛ kɛ ka joginda dilan fototalan-banakisɛfagalanw ni joli-sira-funu-banakisɛw la[J]. Kolow ni dugukolow A: Fizikimiki ni Ɛntɛrinɛti fanw, 2026,751:141621.
DOI: https://doi.org/10.1016/j.colsurfa.2026.141621. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew.
[7] Jeon S, Maeng J, Lee J, ani mɔgɔ wɛrɛw. Torilis japonica Extract–GHK-Cu Complex dɔ bɛ Th2 sitokiniw dɔgɔya ani ka keratinocytes kɛnɛya sabati: Oksidan kɛlɛli fɛɛrɛ min bɛ se ka kɛ farikolojidɛsɛ atopiki la[J]. Oksidanw, 2026,15(7):818.
DOI:10,3390/banakisɛfagalan15070818.
[8] Tucker M, Liao GY, Keely A, ani mɔgɔ wɛrɛw. Alzheimer bana ka kɛwalew ni hakiliɲagami taamasiɲɛw bɛ dɔgɔya 5xFAD sogow la minnu furakɛra ni GHK pepitiri ye nugu kɔnɔ[J]. Kɔrɔya banakisɛw ni furakɛli, 2024, 6(3):102-108.
DOI:10.31491/APT.2024.09.148. Bamako : DNAFLA, 2024.09.148.
[9] Tucker M, Keely A, Park J. Y., ani mɔgɔ wɛrɛw. GHK pepitiri min bɛ kɛ nugu kɔnɔ, o bɛ dɔ fara u ka se ka hakili dɔgɔyali sabati soso kɔrɔbaw la[J]. bioRxiv, 2023. Ɲɛjirali dɔw.
DOI:10.1101/2023.11.16.567423. Bamako, Mali.
[10] Park J, Lee H, Kim S, ani mɔgɔ wɛrɛw. Tri-peptide GHK-Cu complexe bɛ fogonfogon jogin jugumanba min bɛ sɔrɔ lipopolysaccharide fɛ, o ɲɛnabɔ sosow la[J]. Oncotarget, 2016,7 (36): 58405-58417. Bamako : DNAFLA, 2016.
DOI:10.18632/kanko laɲini.11168.
[11] Mortazavi SM, Mohammadi Vadoud SA, Moghimi H R. GHK min bɛ kɛ fari la i n’a fɔ kurukuruni kɛlɛli pepitiri: Nafaw, gɛlɛyaw ani nataw[J]. BioImpacts, 2024,15:30071. Bamako : DNAFLA, 2024.
DOI:10,34172/bi.30071 ye fɛn ye min bɛ se ka kɛ.
[12] PubChem ye baara kɛ ni a ye. CID 73587, glycyl-L-histidyl-L-lysine, o ye fɛnɲɛnamafagalanw kuncɛlen ye. Jamana ka biyoteknoloji kunnafoniko baarada.
[13] PubChem ye baara kɛ ni a ye. Kuma surun faralen ɲɔgɔn kan CID 133697840, GHK-Cu. Jamana ka biyoteknoloji kunnafoniko baarada.
[14] PubChem ye baara kɛ ni a ye. Kuma surun min bɛ kɛ ka CID 139035031, Kupu tripeptide. Jamana ka biyoteknoloji kunnafoniko baarada.
FƐƐRƐW, ƝƐFƆLIW, FƐƐRƐW, FƐRƐW ƝƐFƆLIW, ANI KUNNAFONI WƐRƐW BƐƐ MIN BƐ DI ƝƐSIN ƝƐNABƆLI ƝƐNABƆLI MA, KUNNAFONIW ANI KALANSENW DƆRƆN MA.
Cocer Peptides bɛ fura minnu di, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro ani laboratuwari kɔnɔ, wa u ma dabɔ hadamadenw walima baganw ka baara kama, hadamadenw ka dumuni na, kɛnɛyaso la, bana sɛgɛsɛgɛli la, furakɛli la, ka u fara ɲɔgɔn kan, ka u yɛrɛ ta, ka u pikiri kɛ, walima ka u di hadamadenw walima baganw ma cogo wɛrɛ la. Nin fura ninnu ma dabɔ ka bana walima furakɛli cogoya si sɛgɛsɛgɛ, k’a furakɛ, k’a furakɛ, k’a nɔgɔya, walima k’a bali, wa u ma dabɔ fana ka nɔ bila hadamaden walima bagan farikolo jɔcogo walima a baara la. Fo ni a fɔra cogo wɛrɛ la, fɛn minnu bɛ dilan nin siti in kan, olu ma jateminɛ walima ka sɔn u ma Ameriki dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso fɛ (FDA) hadamadenw walima baganw ka baara kama. Fɛn o fɛn bɛ tali kɛ kalan bɔlenw na, biyokimiki siraw, molekiyɔmuw ka fɛɛrɛw, walima kɔrɔbɔli sɔrɔlenw kan, olu bɛ di dɔnniya baro ni ɲininiw dɔrɔn de kama, wa u tɛ kɛ furakɛli ladilikanw ye, furakɛli kumaw, fura tata hakɛ ɲɛfɔli, walima baarakɛcogo cikanw ye. Sannikɛlaw dɔrɔn de ka kan k’a lajɛ ko fɛn bɛɛ bɛ sɔrɔ, ka minɛ, ka mara, ka baara kɛ ni u ye, ani ka fili ka kɛɲɛ ni sariyaw, sariyakolow, sigida ka wajibiw ani laboratuwari lakanani sariyaw ye minnu bɛ sirataama.