އެލްއެލް-37 5އެމްޖީ

▎ އެލްއެލް-37 ސްޓްރަކްޗަރ

▎ އެލްއެލް-37 ރިސާޗް

އެލްއެލް-37 ގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟

އެލްއެލް-37 ފުރަތަމަ ހޯދީ ސިލްކްވޯމް ސާމިއާ ސިންތީއާ ރިސިނީގެ ޕިއުޕޭގައި ހުންނަ ކެޝަނިކް ކުދި ޕެޕްޓައިޑް މާއްދާތަކުގެ ކްލާހެއްގެ ގޮތުގައި 1980 ވަނަ އަހަރު ސްވިޑެންގެ ސައިންސްވެރިޔާ ބޯމަން އެޗްޖީ އެވެ އިންވޭޝަން އަދި ކީމޯޓެކްސިސްގައި މުހިންމު ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފަންކްޝަންތަކެއް އަދާކޮށް، ޒަޚަމް ބަންދުވުން ޕްރޮމޯޓްކޮށް، އަދި އެންޖިއޯޖެނެސިސް އަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ (ޗެން އެކްސް، 2018). އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑްސް ޖަނަވާރުތަކާއި ގަސްގަހާގެހި އަދި މަދު މިންވަރަކަށް މައިކްރޯއޮގަނައިޒްމަންޓްތަކުގައި ގިނައިން ހުންނައިރު، މިއީ ކަށިގަނޑުގެ ޖަނަވާރުތަކުގެ އިންނެޓް އިމިއުނިޓީގެ މުހިންމު ބައެކެވެ. ސެކްރެޓަރީ ޕްރޮޓީނެއްގެ ގޮތުގައި އެލްއެލް-37 އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެތައް ގުނަވަންތަކާއި ޓިޝޫތަކެއްގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ހުރެއެވެ. އެޕިތެލިއަލް ސެލްސް، ކެރެޓިނޯސައިޓްސް، މާސްޓް ސެލްސް، ނިއުޓްރޯފިލްސް، މެކްރޯފޭޖްސް، އަދި މޮނޮސައިޓްސް ފަދަ އެކި ސެލްތަކުން މިކަން ނިކުމެދާނެއެވެ. މިބާވަތުގެ އެންޓިބަޔޮޓިކްގެ ގިނައީ 37 - 39 'އެމިނޯ އެސިޑް ރެސިޑިއުސް' ހިމެނޭއިރު 0 ސިސްޓައިން އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑްގެ އެން-ޓާރމިނަލް ޕޮޒިޝަންގައި ވަރުގަދަ ބެސިސިޓީއެއްގެ ސަބަބުން، ސްޓޭބަލް 'އެމްފިފިލިކް ހެލިކަލް ސްޓްރަކްޗަރ' އެއް އުފެދިދާނެއެވެ. އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 ގައި ވެސް 'އެމްފިފިލިކް α-ހެލިކަލް ސްޓްރަކްޗަރ' އެއް ހުރެއެވެ. ޕެތޯޖެނިކް ބެކްޓީރިއާ މަރާލުމުގެ ވަޒީފާ އަދާކުރާތީ، މިއަށް ކިޔަނީ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެވެ. އެލްއެލް-37 ގެ ނަމުގައިވާ '37' އަކީ އޭގެ އެމިނޯ އެސިޑް ރެސިޑެއިންސްގެ އަދަދާ ގުޅިފައިވާ އެއްޗަކަށް ވެދާނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު ކެތެލިސިޑިން އަދި ރޯޕޮކެމްޕްޓައިޑްގެ ނަމުން ވެސް ނަންދެވިފައިވެއެވެ.

އެންޓިބަޔޮޓިކް އަށް ދިފާޢުވާ ބެކްޓީރިއާތަކާ ދެކޮޅަށް އެލްއެލް-37 ގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

ބެކްޓީރިއާގެ ސެލް މެމްބަރޭން އަށް ބުރޫއެރުން: 

އެލްއެލް-37 އަކީ ބެކްޓީރިއާގެ ސެލް މެމްބަރޭން އަށް ވަދެ، ޚާއްޞަކޮށް ފޮސްފަޓިޑައިލްގްލިސެރޯލް (ޑީޕީޕީޖީ) ހިމެނޭ ސެލް މެމްބަރޭން އަށް ފަނާކުރަނިވި އަސަރު ކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ބެކްޓީރިއަލް ސެލް މެމްބަރޭންގެ ސްޓްރަކްޗަރ އަށް ބުރޫއަރާ، ބެކްޓީރިއާ މަރުވުމުގެ އަސަރު ކުރާނެ ކަމެކެވެ ^[1] . މިސާލަކަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ގްރާމް ޕޮޒިޓިވް އަދި ގްރާމް ނެގެޓިވް ބެކްޓީރިއާގެ ސެލް މެމްބަރޭންސް އަށް އެލްއެލް-37 ވަދެ، ސެލް މެމްބަރޭންގެ ޕާމިއޭބިލިޓީ އިތުރުވެ، ސެލްގެ ތަކެތި ލީކުވެ، އެންމެ ފަހުން ބެކްޓީރިއާ މަރުވެ އެވެ.

ބްރޯޑް ސްޕެކްޓްރަމް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެކްޓިވިޓީ: 

އެލްއެލް-37 އަކީ އެންޓިބަޔޮޓިކް އަށް ދިފާޢުވާ ތަފާތު ބެކްޓީރިއާތަކާ ދެކޮޅަށް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެކްޓިވިޓީއެއް ހުންނަ އެއްޗެކެވެ. މިއީ ގްރާމް ޕޮޒިޓިވް ބެކްޓީރިއާ (ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސް، ސްޓްރެޕްޓޯކޮކަސް، އެންޓިރޯކޮކަސް ފަދަ)، ގްރާމް ނެގެޓިވް ބެކްޓީރިއާ (ސޫޑޯމޮނަސް އެރޫޖިނޯސާ، އެސްޗެރިޗިއާ ކޮލައި، ސަލްމޮނެލާ ފަދަ) އަދި އެހެނިހެން ބެކްޓީރިއަލް ޕެތޯޖަން (މައިކޯޕްލާސްމާ، ޔޫރިއާޕްލާސްމާ، މައިކޯބެކްޓީރިއަމް ފަދަ) އާއި ދެކޮޅަށް އަމަލުކުރާ އެއްޗެކެވެ ^[2] . މި ބްރޯޑް ސްޕެކްޓްރަމް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެކްޓިވިޓީގެ ސަބަބުން އެންޓިބަޔޮޓިކް ރެސިސްޓެންޓް ބެކްޓީރިއާގެ އެކި ބާވަތްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގައި އެލްއެލް-37 އަށް ޕޮޓެންޝަލް އެޕްލިކޭޝަން ވެލިއު ލިބިގެންދެއެވެ.

އުފެދިފައިވާ ބަޔޯފިލްމް ނައްތާލުން: 

ބެކްޓީރިއަލް ބަޔޯފިލްމް އަކީ ޕެތޯޖެނިކް ބެކްޓީރިއާ އަށް ބޭސް ދިފާއުވުމަށް މެދުވެރިވާ މުހިންމު އެއް ސަބަބެވެ. އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 އިން އުފެދިފައިވާ ބަޔޯފިލްމް ހަލާކުކޮށް، ބެކްޓީރިއާގެ ބޭހަށް ދިފާއުވުން ދަށްކޮށްދެއެވެ. މިސާލަކަށް އާޓިފިޝަލް ޖޮއިންޓް ބަދަލުކުރުމަށްފަހު ޕްރޮސްތެޓިކް ޖޮއިންޓް އިންފެކްޝަން (ޕީޖީއައި) ގައި ބެކްޓީރިއަލް ބަޔޯފިލްމްގެ ސަބަބުން ޕެތޯޖެނިކް ބެކްޓީރިއާގެ ބޭހަށް ދިފާޢުވުމުގެ ސަބަބުން ފަރުވާ ދިނުމަށް ދަތިވެއެވެ. ނަމަވެސް އެލްއެލް-37 އިން ބަޔޯފިލްމް އުފެދުން ހުއްޓުވައި، އުފެދިފައިވާ ބަޔޯފިލްމް ނައްތާލައި، އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އަދި ބެކްޓީރިއޯސްޓޭޓިކް ދައުރެއް އަދާކުރެވޭނެ އެވެ.

އެންޓިބަޔޮޓިކްސްގެ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެކްޓިވިޓީ އިތުރުކުރުން: 

ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެލްއެލް-37 އަކީ ވަކި އެންޓިބަޔޮޓިކްތަކާ އެކު ސިނަޖިސްޓިކް އެފެކްޓެއް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. މިސާލަކަށް އެމޮކްސިސިލިން ކްލެވުލެނިކް އެސިޑް (އޭއެމްސީ) އާއި އެކު ބޭނުން ކުރާއިރު، އެލްއެލް-37 އަކީ އޭއެމްސީގެ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެކްޓިވިޓީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.

މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް ^[6]

އެލްއެލް-37 އަށް ހުށަހަޅާ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟

ކަށި އާލާވުން ކުރިއެރުވުން: 

ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 ގެ ސަބަބުން ކަށިތައް އާލާވުމަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކުރެ އެވެ. ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ހިއުމަން އެޑިޕޯސް ޑައިރެވިޑް މެސެންޗައިމަލް ސްޓެމް ސެލްސް (hADSCs) ކަލްޗަރ ކޮށްފައިވަނީ LL-37 ގެ ތަފާތު ކޮންސެންޓްރޭޝަންތަކާއެކު ކަމަށާއި، LL-37 ގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަންގެ ސަބަބުން hADSCs ގެ އޮސްޓިއޯޖެނިކް ޤާބިލުކަމަށް އަސަރުކޮށް، 4μg/ml އަށް ޕީކަށް އަރާފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ރޭޓް ކެލްވަރިއަލް ޑިފެކްޓް މޮޑެލްގައި ޕީއެސްއީޑީ/އެޗްއޭޑީއެސްސީސް/އެލްއެލް-37 ކޮމްބިނޭޝަން ސްކެފޯލްޑް އިން ޕީއެސްއީޑީ/އެޗްއޭޑީއެސްސީސް، ޕީއެސްއީޑީ، އަދި ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕް ސްކެފޯލްޑްސް އަށް ވުރެ މޮޅު އޮސްޓިއޯޖެނިކް ޕްރޮޕަޓީސްތަކެއް ފެނިފައިވާއިރު، މިއީ ކްލިނިކަލް ބޯން ރިޖެނެރޭޝަންގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަން ދައްކާ ކަމެކެވެ.

އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އަސަރު:

މަލްޓިޕަލް ޕެތޯޖެނިކް ބެކްޓީރިއާ އިންހިބިޝަން: 

ބައެއް ދިރާސާތަކުގައި މައިކްރޯ ޑަބަލް ޑައިލޫޝަން މެތެޑެއް ބޭނުންކޮށްގެން އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 ގެ މިނިމަމް އިންހިބިޓޯރީ ކޮންސެންޓްރޭޝަން (އެމްއައިސީ) ކަނޑައެޅީ އެސްޗެރިޗިއާ ކޮލައި، ސަލްމޮނެލާ، އަދި ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސް އާއި ދެކޮޅަށެވެ. މި ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެލްއެލް-37 އިން މި ތިން ޕެތޯޖެނިކް ބެކްޓީރިއާ އަށް ތަފާތު މިންވަރަކަށް އިންހިބިޓޯރީ އަސަރު ކުރާއިރު، އެންމެ ކުޑަ އިންހިބިޓޯރީ ކޮންސެންޓްރޭޝަން 3.12، 1.56، އަދި 0.78μg/mL އަށް އަރާފައިވެއެވެ. ތަމަލް ސްޓެބިލިޓީ ޓެސްޓުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރިކޮމްބިނޭންޓް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އަދިވެސް މަތީ ފިނިހޫނުމިނުގައި ރަނގަޅު އެކްޓިވިޓީއެއް ހުރެއެވެ. އެސިޑް-ބޭސް ސްޓެބިލިޓީ ޓެސްޓްގެ ނަތީޖާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި އެލްއެލް-37 ގައި ވަކި އެކްޓިވިޓީއެއް ޕީއެޗް ރޭންޖް 2.0 އާއި 12.0 ގައި ހުރިއިރު، އެންމެ ރަނގަޅު އެކްޓިވިޓީ ޕީއެޗް 5.0 އާއި 6.0 އާއި ދެމެދުގައި ހުންނައިރު، -20 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް އަކީ ދިގު މުއްދަތަކަށް ރައްކާކުރުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ހާލަތެވެ ^[3]..

އެންޓިބަޔޮޓިކް އަށް ދިފާޢުވާ ބެކްޓީރިއާތަކަށް ކުރާ އަސަރު: 

ބައެއް މީހުން ވަނީ ބަޔޯފިލްމް އާއި ގުޅުންހުރި އިންފެކްޝަންތަކުގައި އާންމުކޮށް ފެންނަ މައިކްރޯއޮގަނައިޒްމަންޓެއް ކަމަށްވާ ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސް (S. aureus) އާ ދެކޮޅަށް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 އަދި ސިލްވަރ ނެނޯޕާޓިކަލްސް (AgNPs) ގެ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެފިސިކޭޝަން ދިރާސާކޮށްފައެވެ. މި ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެލްއެލް-37 އަކީ އެންމެ ފައިދާހުރި އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އޭޖެންޓެއް ކަމަށާއި، ކޮލޮނީ ކައުންޓް 4 ލޮގަރިޒަމް އަށް ވުރެ ދަށްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. މިއާ ހިލާފަށް ސިލްވަރ ނެނޯޕާޓިކަލްސް އާއި ކޮންވެންޝަނަލް އެންޓިބަޔޮޓިކްސްގެ އަސަރު ދަށްވެ، ކޮލޮނީ ކައުންޓް 1 ލޮގަރިޒަމް އަށް ވުރެ ދަށްވެފައިވެއެވެ. ރިފަމްޕިސިން އާއި އެކު އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ކޮމްބިނޭޝަން ފަރުވާ ދިނުމުން AgNPs އަދި ޖެންޓަމައިސިން ގެ ލޮގަރިޒަމް ރިޑަކްޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވި ނަމަވެސް އަދިވެސް އެކަނި ބޭނުންކުރި LL-37 އަށް ވުރެ މާ ދަށް ^{[4] .}.

ފުއްޕާމޭގެ އިންފެކްޝަންގައި ބޭނުންކުރުން: 

ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ސޫޑޯމޮނަސް އެރޫޖިނޯސާ (ޕީއޭ) އަކީ ފުއްޕާމޭގެ އިންފެކްޝަން އާއި ފުއްޕާމޭގެ އަނިޔާއަށް އަވަސް ގޮންޖެހުމަކަށް ވެއްޖެ އެވެ. އެލްއެލް37 ޕެޕްޓައިޑަކީ ޕީއޭ ސްޓްރޭންސްތަކާ ދެކޮޅަށް ފައިދާހުރި އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އޭޖެންޓެއް ނަމަވެސް އިން ވިވޯގައި ހަލުވިކަމާއެކު ކްލިއަރެންސްވުމާއި، ބަޔޯސޭފްޓީގެ މައްސަލަތަކާއި، ބަޔޯއެވޭލަބިލިޓީ ދަށްވުމުން އޭގެ އެޕްލިކޭޝަން ލިމިޓްވެފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އިންޓަރމޮލިކިއުލަރ ޑައިސަލްފައިޑް ބޮންޑް އުފައްދައިގެން އިން ވިވޯގައި ޕީއޭއާ ދެކޮޅަށް އެލްއެލް37 ގެ ޕާފޯމަންސް ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި ރިޑަކްޝަން ސެންސިޓިވް އެލްބިއުމިން އަށް ބިނާކޮށް ނެނޯޑްރަގް ޑެލިވަރީ ސިސްޓަމެއް ތަރައްޤީކޮށްފައިވެއެވެ. ކެޝަނިކް އެލްއެލް37 އަށް އިލެކްޓްރޯސްޓޭޓިކް އިންޓަރެކްޝަން މެދުވެރިކޮށް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އެންކެޕްސުލޭޓްކޮށްގެން ރަނގަޅު އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެފެކްޓެއް ލިބިދާނެ އެވެ. LL37 ޕެޕްޓައިޑް އިން LL37 ޕެޕްޓައިޑް ނެނޯޕާޓިކަލްސް (LL37 PNP) އިން 48 ގަޑިއިރަށް ވުރެ ގިނައިރު ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ރިލީޒް ވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުނުއިރު، އިންކިއުބޭޝަން ވަގުތު އިތުރުވުމާއެކު އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެފެކްޓް ދިގުދެމިގެންދާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އެކިއުޓް ޕީއޭ ޕަލްމޮނަރީ އިންފެކްޝަންގެ މައުސް މޮޑެލްއެއްގައި LL37 ޕީއެންޕީ އިން ޓީއެންއެފް-α އަދި އައިއެލް-1β ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދީ ފުއްޕާމޭގެ އަނިޔާއަށް ލުއި ލިބިދެއެވެ. އެއީ މިނިވަން އެލްއެލް37 ޕެޕްޓައިޑަށްވުރެ ޕީއޭ ޕަލްމޮނަރީ އިންފެކްޝަން އަދި އޭގެ ފަހުން ލިބޭ އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް އެލްއެލް37 ޕީއެންޕީ އިން މާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރަނގަޅުކޮށްދޭކަން ދައްކާ ކަމެކެވެ ^{[3] .}.

ޕްލެޓްލެޓްތަކުގެ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ފަންކްޝަން އެކްޓިވޭޓްކުރުން: 

ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 އިން އިންސާނާގެ ޕްލެޓްލެޓްތަކުގެ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ފަންކްޝަން އެކްޓިވޭޓް ކޮށްދެ އެވެ. ޕްލެޓްލެޓްތަކަށް LL-37 އިން ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު، މައިކްރޯއޮގަނައިޒްމަންޓްސް (ޓޯލް-ލައިކް ރިސެޕްޓަރސް (TLRs) 2 އަދި -4، CD32، CD206، Dectin-1، CD35، LOX-1، CD41، CD62P، އަދި αIIbβ3 އިންޓެގްރިން) ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރާ ރިސެޕްޓަރތަކުގެ ސަރަހައްދީ އެކްސްޕްރެޝަން އަދި ޓީ ލިމްފޯސައިޓްތަކަށް އެންޓިޖެންތައް ހުށަހެޅުމާ ގުޅުންހުރި މޮލިކިއުލްތައް (CD80, CD86، އަދި HLA-ABC) އިތުރުވެ، އެންޓިބެކްޓީރިއަލް މޮލިކިއުލްތައް ނިކުމެއެވެ: ބެކްޓީރިސައިޑަލް/ޕަރމިއޭބިލިޓީ-އިންކްރިސިންގ ޕްރޮޓީން (BPI)، އެޒޫރޯސިޑިން، ހިއުމަން ނިއުޓްރޯފިލް ޕެޕްޓައިޑް (HNP)-1، އަދި މައިލޯޕެރޮކްސިޑޭޒް އެވެ. އަދި އެޒޫރޯސިޑިން ތަރުޖަމާކޮށް، އެސްޗެރިޗިއާ ކޮލައި، ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސް، އަދި ކެންޑިޑާ އަލްބިކަންސް އާއި ގުޅުން އިތުރުކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެލްއެލް-37 އިން ފަރުވާ ދިން ޕްލެޓްލެޓްތަކުގެ ސުޕަރނެޓެންޓުން އެސްޗެރިޗިއާ ކޮލައި ބޮޑުވުން ހުއްޓުވޭނެ ނުވަތަ ޕްލެޓްލެޓްތަކުން އެމީހުންގެ އެލްއެލް-37 ބޭނުންކޮށްގެން މައިކްރޯބިއަލް ބޮޑުވުން ހުއްޓުވޭނެ ^{[5] .}.

ބޭސް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމުތަކުގައި ބޭނުންކުރުން

ދިރާސާތަކުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑްސް (AMPs) އަކީ ބްރޯޑް ސްޕެކްޓްރަމް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕްރޮޕަޓީސް ހުންނަ އާ ކްލާހެއްގެ ބަޔޯމޮލިކިއުލްތަކެއް ކަމަށާއި އެންޓިބަޔޮޓިކް ރެސިސްޓެންސް ހަލުވިކަމާއެކު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ސަމާލުކަން ހޯދާފައިވާ އެއްޗެކެވެ ^[6] . އެލްއެލް37 އަކީ އިންސާނުންގެ ކިބައިން ފެންނަ ހަމައެކަނި ކެތެލިސިޑިން އިން އުފައްދާ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑެވެ. ފުން ދިރާސާތަކުން އެލްއެލް37 އިން ވަނީ އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި، ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ ކީމޯޓެކްސިސް އާއި، ޒަޚަމް ރަނގަޅުވުން ކުރިއެރުވުމާއި، އޮސްޓިއޯޖެނެސިސް ފަދަ ތަފާތު ބަޔޮލޮޖިކަލް ފުންކްޝަންތައް ދައްކާފައެވެ. ނަމަވެސް އެލްއެލް37 ގެ ކްލިނިކަލް ޓްރާންސްލެޝަން ލިމިޓް ވެފައިވަނީ ޕްރޮޓީޒް ޑިގްރެޑޭޝަން، ޕޮޓެންޝަލް ޓޮކްސިސިޓީ، ދަށް ބަޔޯއެވޭލަބިލިޓީ ފަދަ ކަންކަމުންނެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، މަލްޓިފަންޝަނަލް ބަޔޯއެކްޓިވް ޕެޕްޓައިޑެއްގެ ގޮތުގައި، އެލްއެލް-37 އަކީ ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަންތަކުގައި ބޮޑު ޕޮޓެންޝަލްއެއް ދައްކާފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ކަށި ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވުމުގެ ގޮތުން، އޮސްޓިއޯބްލާސްޓް ޑިފެރެންޝިއޭޝަން އަދި އެކްޓިވިޓީ ކުރިއެރުވުން، އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އިފެކްޓްސް، އިމިއުނޯމޮޑިއުލޭޝަން، އަދި އެންޖިއޯޖެނެސިސް ޕްރޮމޯޓްކުރުން ފަދަ އެތައް މެކޭނިޒަމްތަކެއްގެ ސިނަޖިސްޓިކް އިފެކްޓްސް މެދުވެރިކޮށް، ކަށީގެ އަނިޔާ މަރާމާތު ކުރުމަށް އާ އުންމީދެއް ގެނެސްދީފައިވެއެވެ. އެންޓިބަޔޮޓިކް ރެސިސްޓެންޓް ބެކްޓީރިއާތަކާ މުއާމަލާތް ކުރާއިރު، ސީދާ ސެލް މެމްބަރޭން ހަލާކުކޮށް، ބަޔޯފިލްމް އުފެދުން ހުއްޓުވައި، އެންޓިބަޔޮޓިކްސް އާއި ގުޅިގެން، ބޭސް ރެސިސްޓެންޓް ބެކްޓީރިއާގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ވަރުގަދަ ހަތިޔާރަކަށް ވާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. ބޭސް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމުތަކުގައި، އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޕެޕްޓައިޑް ޓެމްޕްލޭޓްތައް ޑިޒައިންކޮށް އޮޕްޓިމައިޒްކޮށް، ގިނަ ބޭސް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމުތައް އުފައްދައި، ބޭސްތައް އެއްކޮށް ބޭނުންކުރުން ތަހުގީގުކޮށްގެން، އޭގެ ކްލިނިކަލް ފަރުވާގެ އަސަރު އިތުރަށް ބޮޑުކުރެވިދާނެއެވެ. ކުރުކޮށް ބުނާނަމަ، އެލްއެލް-37 އަކީ ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަންތަކުގެ އެތައް ދާއިރާއެއްގައި ޕޮޓެންޝަލް އެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ.

ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން

މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.

ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ

ފްރާންސިސްކޯ ޖޭ ސަންޗޭޒް-ޕެނާ އަކީ ޔުނިވާސިޓީ އޮޓޮނޯމާ ބެނިޓޯ ޖުއާރޭޒް ޑި އޮކްސާކާ (އޮޓޮނޮމިކް ބެނިޓޯ ޖުއާރޭޒް ޔުނިވާސިޓީ އޮފް އޮކްސާކާ) ގެ ދިރާސާވެރިއެކެވެ. 1827 ވަނަ އަހަރު އުފެދުނު މި ޔުނިވާސިޓީއަކީ މެކްސިކޯގެ އޮކްސާކާގައި ހުންނަ މުހިންމު އާންމު މުއައްސަސާއެކެވެ.

ފްރާންސިސްކޯ ޖޭ ސަންޗޭޒް-ޕެނާގެ ދިރާސާތަކުގައި ބޮޑަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ބަޔޯކެމިސްޓްރީ އެންޑް މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ، މައިކްރޯބަޔޮލޮޖީ، އަދި ކެމިސްޓްރީ އަށެވެ. މި ޑިސިޕްލިންތަކުގައި ޖަރާސީމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިނގާ ކެމިކަލް ޕްރޮސެސްތަކާއި، މޮލިކިއުލަރ ސްޓްރަކްޗަރތަކާއި ވަޒީފާތަކާއި، މައިކްރޯބިއަލް ސިފަތަކާއި، ތިމާވެއްޓާ އެތަކެތީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގެ އިތުރުން ކެމިކަލް މާއްދާތަކުގެ އެކުލެވުންތަކާއި، ސިފަތަކާއި، ބަދަލުވުމުގެ އުސޫލުތައް ދިރާސާކުރުން ހިމެނެއެވެ. މި ދާއިރާތަކުން ކުރެވޭ ދިރާސާތަކުގެ ސަބަބުން ބޭސްވެރިކަމާއި، ދަނޑުވެރިކަމާއި، ތިމާވެށީގެ ސައިންސްއާއި، އަދިވެސް އެތައް ކަމެއްގައި ބޮޑެތި ބޭނުންތަކެއް ކުރެވެއެވެ. ފްރާންސިސްކޯ ޖޭ ސަންޗޭޒް-ޕެނާ ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސްގައެވެ [5].

▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް

[1] ނެވިލް އެފް، ކަހޫޒާކް އެމް، ކޮނޮވަލޯވް އޯ، އެޓް އަލް. އެންޓިމައިކްރޮބިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 އިން ލިޕިޑް ހެޑްގްރޫޕް ޑިސްކްރިމިނޭޝަން: އިންސައިޓް އިން މެކޭނިޒަމް އޮފް އެކްޝަން[ޖޭ]. ބަޔޯފިޒިކަލް ޖާނަލް، 2006،90(4):1275-1287.ޑީއޯއައި:10.1529/ބަޔޯފިސްޖޭ.105.067595.

[2] ނޭޝާނީ އޭ، ޒާރޭ އެޗް، އީދުގާހީ އެމްއާރުއޭ، އެޓް އަލް. LL-37: ނާޒުކު އަދި އެންޓިބަޔޮޓިކް އަށް ދިފާޢުވާ އިންސާނީ ބެކްޓީރިއަލް ޕެތޯޖަންތަކާ ދެކޮޅަށް އެންޓިމައިކްރޮބިއަލް ޕްރޮފައިލް ރިވިއުކުރުން[J]. ޖީން ރިޕޯޓްސް، 2019،17:100519.ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.ޖެންރެޕް.2019.100519.

[3] ލީ އެލް، ޕެންގް ވައި، ޔުއާން ކިއު، އެޓް އަލް. ކެތެލިސިޑިން LL37 އިން ވިޓްރޯ ގައި އޮސްޓިއޯޖެނިކް ޑިފެރެންޝިއޭޝަން އަދި އިން ވިވޯ ގައި ބޯން ރިޖެނެރޭޝަން ޕްރޮމޯޓް ކުރެއެވެ[J]. ފްރޮންޓިއަރސް އިން ބަޔޯއިންޖިނިއަރިންގ އެންޑް ބަޔޯޓެކްނޮލޮޖީ، 2021،9.DOI:10.3389/fbioe.2021.638494.

[4] ކަންގް ޖޭ، ޑައިޓްޒް އެމްޖޭ، ލީ ބީ.އެންޓިމައިކްރޮބިއަލް ޕެޕްޓައިޑް އެލްއެލް-37 އަކީ ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސް ބަޔޯފިލްމްސް އާއި ދެކޮޅަށް ބެކްޓީރިއާ މަރާ އެއްޗެކެވެ[J]. ޕްލޮސް ވަން، 2019،14(6).ޑީއޯއައި:10.1371/ޖާނަލް.ޕޮން.0216676.

[5] ސަންޗޭޒް-ޕެނާ އެފްޖޭ، ރޮމެރޯ-ޓްލަލޮލިނީ އެމްޑީއެލްއޭ، ޓޮރެސް-އަގިލާ އެޗް، އެޓް އަލް. LL-37 އިން އިންސާނާގެ ޕްލެޓްލެޓްތަކުގައި އެންޓިމައިކްރޮބިއަލް އެކްޓިވިޓީ ޓްރިގަރސް[J]. އިންޓަރނޭޝަނަލް ޖާނަލް އޮފް މޮލިކިއުލަރ ސައިންސަސް، 2023،24(3).DOI:10.3390/ijms24032816.

[6] ލިން އެކްސް، ވަންގް އާރ، މައި އެސް.އެލްއެލް37[ޖޭ] ގެ ފަރުވާއަށް ބޭނުންކުރުމަށް ޑެލިވަރީ ސިސްޓަމްތަކުގައި ކުރިއެރުންތައް. ޖާނަލް އޮފް ޑްރަގް ޑެލިވަރީ ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ، 2020،60.DOI:10.1016/j.jddst.2020.102016.

މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.  

މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.