|
1ކިޓް(10ވައިއަލް)
| ޢަދަދު: | |
|---|---|
▎ އޮކްސިޓޮސިން ސްޓްރަކްޗަރ
މަސްދަރު: ޕަބްކެމް |
ސިކުއެންސް: ސީއައިއައިކިޔުއެންސީޕީއެލްޖީ މޮލިކިއުލަރ ފޯމިއުލާ: C 43H 66N 12O 12S2 މޮލިކިއުލަރ ވެއިޓް: 1007.2 ގްރާމް/މޮލް ސީއޭއެސް ނަންބަރު: 50-56-6 ޕަބްކެމް ސީއައިޑީ: 439302 ސިނޮނިމްސް: އެންޑޯޕިޓިއުޓްރިނާ |
▎ އޮކްސިޓޮސިން ރިސާޗް
އޮކްސިޓޮސިންގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ރިޕްރޮޑަކްޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ހާދިސާތަކުގެ ކުރީގެ ތަޙުލީލުތައް:
ކުރީ ޒަމާނުގައި ވެސް އަންހެނުންނަށް ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި އަންހެނުންގެ ރަހިމު ގަވާއިދުން ކޮންޓްރެކްޓްވާކަން މީހުންނަށް ފާހަގަކުރެވުނުއިރު، މި ކޮންޓްރެކްޝަނަކީ ދަރިފުޅު ވިހެއުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އޭރު މި ކޮންޓްރެކްޝަން މެދުވެރިވަނީ ކޮން މާއްދާއަކުން ކަމެއް ސާފެއް ނުވެއެވެ. ބޭސްވެރިކަން ތަރައްޤީވުމާއެކު، ފަހުން އޮކްސިޓޮސިން ހޯދުމުގެ ބިންގާ އެޅި، ވިހެއުމާއި ނަސްލު އުފެއްދުމާ ގުޅުންހުރި ފިޒިއޮލޮޖިކަލް މެކޭނިޒަމްތައް މަޑުމަޑުން ހޯދަން ފެށިއެވެ.
ޖަނަވާރުތަކުގެ ތަޖުރިބާތަކާއި ފުރަތަމަ ހޯދުން:
1906 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ފިޒިއޮލޮޖިސްޓް ހެންރީ ހެލެޓް ޑޭލް ޖަނަވާރުތަކުގެ ރިޕްރޮޑަކްޓިވް ފިޒިއޮލޮޖީ ދިރާސާ ކުރައްވަމުން ވިދާޅުވީ ޕިޓޫއިޓަރީ އެކްސްޓްރެކްޓްތަކުގެ ސަބަބުން ރަހިމުގެ އޮމާން މަސްތައް ކޮންޓްރެކްޓް ވެދާނެ ކަމަށެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް އާއި ރިޕްރޮޑަކްޓިވް ފިޒިއޮލޮޖީއާ އޮންނަ ގުޅުމުގެ ފުން ދިރާސާއެއް ފެށިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ތަޖުރިބާތަކުގެ ތެރެއިން ސައިންސްވެރިން އިތުރަށް ކަނޑައެޅީ ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑްގައި ވަކި މާއްދާއެއް ހުރި ކަމަށާއި އެއީ ރަހިމު ކޮންޓްރެކްޓް ވުމާއި މެމޭރީ ގްލޭންޑްތަކުން ކިރު ބޭރުވުން ކުރިއެރުވުމުގެ އަސަރު ކުރާ ކަމަށެވެ.
އެކަހެރިކުރުމާއި ނަން ދިނުން:
1953 ވަނަ އަހަރު ވިންސެންޓް ޑޫ ވިގްނިއޯޑް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ގާތަކުގެ ފަހަތު ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބުން އޮކްސިޓޮސިން އެކަހެރިކޮށް، އޭގެ ކެމިކަލް ސްޓްރަކްޗަރ ކަނޑައެޅީ، އެއީ 9 އެމިނޯ އެސިޑް އިން އެކުލެވޭ ޕޮލިޕެޕްޓައިޑެކެވެ. ބަޔޯކެމިސްޓްރީގެ ދާއިރާއިން ޚާއްސަކޮށް ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯންތަކުގެ ދިރާސާގައި ހޯއްދެވި ކާމިޔާބީތަކުގެ ސަބަބުން 1955 ވަނަ އަހަރު ކެމިސްޓްރީގެ ނޮބެލް އިނާމު ލިބިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އޭގެ ފަހުން އޮކްސިޓޮސިން އަކީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ކެމިކަލް މާއްދާއެއްގެ ގޮތުގައި ދެނެގަނެވިފައިވާއިރު، އޭގެ މަސްދަރަކީ ވެސް ޕޮސްޓިރިއަރ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް ކަމަށް ސާފުކޮށް ދެނެގަނެވިފައިވެއެވެ.
ޖީން ލެވެލްގައި ދިރާސާކުރުން:
މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީގެ އުކުޅުތައް ތަރައްޤީވުމާއެކު ސައިންސްވެރިން ވަނީ އޮކްސިޓޮސިންގެ ސޯސް މެކޭނިޒަމް އިތުރަށް ފުންކޮށް ދިރާސާކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން އޮކްސިޓޮސިން ސިންތެސިސް ކުރަނީ ހައިޕޮތެލަމަސްގެ ޕެރަވެންޓްރިކިއުލަރ ނިއުކްލިއަސް އަދި ސުޕްރޮއޮޕްޓިކް ނިއުކްލިއަސްގައި ހުންނަ ނިއުރޯންތަކުން ކަމަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މި ނިއުރޯންތަކުން ޖީން ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން އަދި ޓްރާންސްލެޝަންގެ ޕްރޮސެސްތަކުގެ ތެރެއިން އޮކްސިޓޮސިން ޕްރިކަސަރ ސިންތެސިސް ކޮށް، ދެން ސިލްސިލާކޮށް ޕްރޮސެސިންގ އާއި މޮޑިފިކޭޝަން އަށް ފަހު އެންމެ ފަހުން ބަޔޯއެކްޓިވް އޮކްސިޓޮސިން އުފެދެއެވެ. ސިންތެސިސް އަށް ފަހު އޮކްސިޓޮސިން ނިއުރޯންތަކުގެ އެކްސަންތަކުގެ ތެރެއިން ނިއުރޯހައިޕޯފިސިސް (ޕޮސްޓިރިއަރ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް) އަށް ރައްކާކުރުމަށްޓަކައި ދަތުރުކުރެއެވެ. ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ވަގުތު ލޭގެ ތެރެއަށް ދޫކޮށްލާފައި އޭގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް އަސަރުތައް ކުރާނެ އެވެ.
އޮކްސިޓޮސިންގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
1. ވިހެއުމާއި ރަހިމު ކޮންޓްރެކްޝަން އަށް އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް
ރިސެޕްޓަރ ރެގިއުލޭޝަން:
އޮކްސިޓޮސިން ރިސެޕްޓަރ (OTR) ނިސްބަތްވަނީ ޖީ ޕްރޮޓީން ކަޕްލްޑް ރިސެޕްޓަރސްގެ ރޮޑޮޕްސިން ޓައިޕް (ކްލާސް 1) ސުޕަރފެމިލީ އަށެވެ [1] . މާބަނޑު ދުވަސްވަރާއި ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި ރިސެޕްޓަރ އެކްސްޕްރެޝަން، ޑިސެންސިޓައިޒޭޝަން، އަދި ލޯކަލް އޮކްސިޓޮސިން ކޮންސެންޓްރޭޝަނަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އޭގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓް ކުރާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި އެންޑޯޖެނަސް އޮކްސިޓޮސިންގެ މިންވަރު އިތުރުވުމުން އޮކްސިޓޮސިން ރިސެޕްޓަރސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން އިތުރުވެ، މިކަމުގެ ސަބަބުން މަޔޯމެޓްރިއަމްގެ އޮކްސިޓޮސިންއަށް ނާޒުކުކަން އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ.
ކެލްސިއަމް އަޔަން ރެގިއުލޭޝަން:
ރިސެޕްޓަރ އެކްޓިވޭޝަނަށްފަހު، މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އިންޓްރާސެލިއުލަރ ކެލްސިއަމް އަޔަން (Ca⊃2;+) ގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށްގެން ރަހިމުގެ ކޮންޓްރެކްޝަން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރުމަށްޓަކައި ސިގްނަލް އިވެންޓްތަކުގެ ސިލްސިލާއެއް އުފެދިގެންދާނެއެވެ [1] . މީގެ ތެރޭގައި އިނޮސިޓޯލް-ޓްރިސް-ފޮސްފޭޓް މެދުވެރިކޮށް ކެލްސިއަމް ސްޓޯރ ރިލީޒް ކުރުމާއި، ސްޓޯރ އޮޕަރޭޓް ކުރާ Ca⊃2;+ އެންޓްރީ އާއި، ވޯލްޓޭޖް އޮޕަރޭޓް ކުރާ Ca⊃2;+ އެންޓްރީ ހިމެނެއެވެ. ކެލްސިއަމް އަޔަންސް އަށް އަންނަ މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން މަޔޯމެޓްރިއަލް ސެލްތައް ކޮންޓްރެކްޓްވެ، ދަރިފުޅު ވިހެއުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.
2. އިޖުތިމާޢީ ސުލޫކުގެ މައްޗަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ މެކޭނިޒަމް
ނިއުރަލް ރެގިއުލޭޝަން:
އޮކްސިޓޮސިން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އުފައްދަނީ ހައިޕޮތެލަމަސް އިން ކަމަށާއި، މިއީ މައިންބަފައިންގެ ސުލޫކާއި، އިޖުތިމާޢީ ގުޅުންތައް އުފެދުމާއި، ސްޓްރެސް އަށް ރައްދުދީގެން ތަޖުރިބާތައް ބެލެހެއްޓުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ [2] . މިއީ ސްޓްރެސް އަށް ރައްދުދީ، ސެންޓްރަލް އަދި އޮޓޮނޮމިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރޭގައި ދިފާއީ ނިޒާމާއި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ފަންކްޝަންތަކަށް ކުރާ އަސަރުތައް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ. މިވަގުތު ބެލެވޭ ގޮތުގައި އޮކްސިޓޮސިން އިން ސިކުނޑީގައި ހުންނަ ނިއުރަލް ސާކިއުޓްތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން އިޖުތިމާއީ ސުލޫކަށް އަސަރު ކޮށްފާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް އިޖުތިމާޢީ ގުޅުންތައް އުފެއްދުމުގެ މަރުޙަލާގައި އޮކްސިޓޮސިން އިން ސިކުނޑީގެ ވަކި ސަރަޙައްދުތަކެއްގައި ހުންނަ ނިއުރޯންތަކުގެ ހަރަކާތްތެރިކަން އިތުރުކޮށްދީ، އިތުބާރާއި އެހެން މީހުންނާ ގާތްކަމުގެ އިޙްސާސް އިތުރުކޮށްދެއެވެ.
3. ތަދުކެނޑުމުގައި ޢަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް
ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތައް ރެގިއުލޭޓްކުރުން:
އޮކްސިޓޮސިން އަކީ އެހެން ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ނެތި ޓެންޝަން އާއި ރިހުން ފިލުވައިދޭ އެއްޗެކެވެ [3] . މިހާރު ކުރެވިފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އޮކްސިޓޮސިން އިން އޭގެ ތަދުކެނޑުމުގެ އަސަރު ކޮށްފާނެ ކަމަށާއި އެއީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުގައި ރިހުން ގެންދާ މަގު ރެގިއުލޭޓް ކޮށްގެން ކަމަށެވެ. މިސާލަކަށް ތަދު ސިގްނަލްތައް ފޯރުކޮށްދިނުން ހުއްޓުވައި ނުވަތަ ތަދު ދެނެގަތުމާއި ޖަޒުބާތީ ޖަވާބުތަކާ ގުޅުންހުރި ސިކުނޑީގެ ސަރަހައްދުތަކުގެ ހަރަކާތް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެ އެވެ.
4. މައިގްރެއިންގައި އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް
ރިސެޕްޓަރ އެކްސްޕްރެޝަން އެންޑް ފަންކްޝަން:
މައިގްރެއިންގެ ދިރާސާއިން ފާހަގަކުރެވުނީ ރޭޓްސްގެ ޓްރައިޖެމިނޯވަސްކިއުލަރ ސިސްޓަމްގައި އޮކްސިޓޮސިން ރިސެޕްޓަރ (OTR) ވަރަށް ބޮޑަށް އެކްސްޕްރެސް ވެފައިވާކަމެވެ [4] . ޚާއްޞަކޮށް ޓްރައިޖެމިނަލް ގޭންގްލިއަންގައި އޯޓީއާރު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެކްސްޕްރެސް ކުރެވެނީ Aδ ސެންސަރީ ނިއުރޯންތަކާއި ފައިބަރުތަކުގައި ކަމަށާއި، ސީ ފައިބަރ ސެންސަރީ ނިއުރޯންތަކުގައި މަދު އަދަދެއްގެ އޯޓީއާރުތައް ކެލްސިޓޮނިން ޖީން ރިލެޓެޑް ޕެޕްޓައިޑް (CGRP) އާއި ކޯ ލޮކަލައިޒް ވެއެވެ. އަދި ޓްރައިޖެމިނަލް ނާރުގެ ކޯޑަލް ނިއުކްލިއަސް ގައި ވެސް އޯޓީއާރު އެކްސްޕްރެސް ވެއެވެ. ނަމަވެސް ޑޫރާ މެޓަރ ގައި ހުންނަ އެކަހެރި ޓްރައިޖެމިނަލް ގޭންގްލިއާ ނުވަތަ ޓްރައިޖެމިނަލް ގޭންގްލިއަން އެފެރެންޓް ފައިބަރުތަކުން ޕޮޓޭސިއަމް އަޔަން އިންޑައުސްޑް ސީޖީއާރުޕީ ދޫކުރުމަށް އޮކްސިޓޮސިންގެ އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ.
ވެސްކިއުލަރ އެކްޝަން:
އިން ވިޓްރޯގައި އޮކްސިޓޮސިން އަށް ރައްދުދީ ޕެރިފެރަލް ކްރެނިއަލް އާޓާރީސް ކޮންޓްރެކްޓް ކުރެވޭއިރު، މި ޖަވާބު އޯޓީއާރު އެންޓާގޮނިސްޓް L368899 އިން ބްލޮކް ކުރެވިދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓްރައިޖެމިނަލް ގޭންގްލިއަންގެ ސެޓެލައިޓް ގްލިއަލް ސެލްތަކުން އޮކްސިޓޮސިން އިމިއުނޯރިއެކްޓިވިޓީ ފެނިފައިވީނަމަވެސް ޓްރައިޖެމިނަލް ގޭންގްލިއަން އިން އޮކްސިޓޮސިން އެމްއާރްއެންއޭ ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން ދައުރުވާ އޮކްސިޓޮސިން އަކީ ޓްރައިޖެމިނަލް ގޭންގްލިއަންގައި ހުންނަ އޯޓީއާރުތަކަށް އަމަލުކޮށްގެން ތަދު ގެންދިއުމަށް އަސަރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެންމެ ބޮޑު ކަމަކަށް ވާތީ، މިއީ މައިގްރެއިންގައި ހޯރމޯންތަކުގެ ނުފޫޒު ބަޔާންކޮށްދީ ފަރުވާއަށް އާ ޓާގެޓެއް ހޯދައިދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ [4]..
މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް [3]
އޮކްސިޓޮސިންގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟
1. އޮބްސްޓެޓްރިކްސްގައި ބޭނުންކުރުން
ވިހެއުން ކުރިއެރުވުން:
ވިހެއުމުގެ ދާއިރާގައި އޮކްސިޓޮސިން ބޭނުންކޮށްގެން ރަހިމުގެ ކޮންޓްރެކްޝަންތައް ވަރުގަދަކޮށް، ވިހެއުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެވިދާނެ އެވެ. ރަހިމުގެ އެޓޯނީ ހުންނަ ބައެއް ވިހެއުމަށްފަހު، އެގްޒޯޖެނަސް އޮކްސިޓޮސިން އަކީ ކާމިޔާބު ޖިންސީ ގުނަވަނުން ވިހެއުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ އެއްޗެކެވެ. މިސާލަކަށް ވަކި ހާލަތްތަކެއް ހުންނަ ބައެއް ވިހެއުމަށްފަހު، މަންމައަށް ޕްރީކްލެމްޕްސިއާ، ޖެސްޓޭޝަނަލް ޑައިބެޓީސް މެލިޓަސް، ވަގުތުން މެމްބަރޭންސް ފަޅައިގެން ދިއުން، ރަހިމު ހަރަކާތްތެރި ނުވާއިރު ވިހެއުމަށް ބާރުއަޅަން ޖެހުމާއި، ދެވަނަ ޓްރައިމަސްޓާގައި ކޮންމެހެން ނުވަތަ ފުރިހަމައަށް ބަލިވެ އިނުން ފަދަ ކަންކަމުގައި އޮކްސިޓޮސިން ވިހެއުމުގެ ކުރިން ބޭނުން ކުރުމަށް އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ހުއްދަ ދީފައިވެއެވެ . [5] ..
2. ދިގުދެމިގެންދާ ރިހުންތަކަށް ފަރުވާ ދިނުން
ކްރޮނިކް ނިއުރޯޕެތިކް، ޕެލްވިކް، އަދި މަސްކިއުލޯސްކެލިޓަލް ރިހުން ހުންނަ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ނޭފަތުގެ ތެރެއިން އޮކްސިޓޮސިން ދިނުމުން ތަދުވުމާއި ވަޒީފާ ރަނގަޅު ކުރުމަށް ވަކި އަސަރެއް ކޮށްފާނެ އެވެ. ޕްލޭސިބޯ ކޮންޓްރޯލްޑް، ޓްރިޕްލް ބްލައިންޑް، ސިކުއެންޝަލް، ވިން ސަބްޖެކްޓް ކްރޮސްއޮވަރ ޓްރައިއަލްއެއްގައި ބަލިމީހުން އަމިއްލައަށް ދުވާލަކު ދެފަހަރު 2 ހަފްތާ ވަންދެން އޮކްސިޓޮސިން ނޭސަލް ސްޕްރޭ (24IU، 48IU، އަދި ޕްލޭސިބޯ) ގެ ތަފާތު ތިން ޑޯޒެއް ދީފައިވެއެވެ. ޕްރައިމަރީ އައުޓްކަމްތަކުގެ ތެރޭގައި ރިހުން އަދި ރިހުން ގުޅުންހުރި އިންޓަފެރެންސް ހިމެނޭއިރު، ސެކަންޑަރީ އައުޓްކަމްސްގެ ތެރޭގައި އިމޯޝަނަލް ފަންކްޝަން، ނިދުމުގެ އުދަނގޫތަކާއި، ބަދަލުގެ ޖުމްލަ އިމްޕްރެޝަން ހިމެނެއެވެ. އިންޓެންޝަން ޓު ޓްރީޓް އެނަލިސިސް އިން ފަރުވާއަށްފަހު ރިހުން އަދި ޖިސްމާނީ މަސައްކަތް ރަނގަޅުވާނެތޯ ވަޒަންކުރެވޭނެ [6] ..
3. އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ސާކޯޕެނިކް އޮބެސިޓީއަށް ކުރާ އަސަރު
އުމުރުން ދުވަސްވީ އާބާދީގައި އޮކްސިޓޮސިންގެ ސަބަބުން ސާރކޯޕެނިކް އޮބެސިޓީއަށް ފަރުވާގެ އަސަރު ކޮށްފާނެއެވެ. ޑަބަލް ބްލައިންޑް، ޕްލޭސިބޯ ކޮންޓްރޯލްޑް ރެންޑޮމައިޒްޑް ކޮންޓްރޯލްޑް ޓްރައިއަލް އިން 21 އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން (67.5 ± 5.4 އަހަރު)، ފަލަ (30 - 43 ކިލޯ/މީޓަރު 2؛)، ސެޑެންޓަރީ (ހަފްތާއަކު 2 ބުރަ ކަސްރަތަށް ވުރެ މަދު)، އަދި މަޑުމަޑުން ހިނގާ (1m/s އަށް ވުރެ މަދު، ސާރކޯޕެނިއާގެ ސެރޮގޭޓް މާކެރެއްގެ ގޮތުގައި) އިންޓްރާނޭސަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަންގެ... އޮކްސިޓޮސިން (24އައިޔޫ، ދުވާލަކު 4 ފަހަރު 8 ހަފްތާ ވަންދެން) އަށް އެއްވެސް ސީރިއަސް ނޭދެވޭ ކަމެއް ނުފެނި ރަނގަޅަށް ޓޮލަރޭޓް ކުރެވުނެވެ. އޮކްސިޓޮސިން އިން މުޅި ހަށިގަނޑުގެ ލީން ބޮޑީ މާސް 2.25 ކިލޯ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްދީ، ޕްލޭސިބޯއާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު ތަފާތެއް ފެނިގެންދިޔަ (P <.01)، އަދި ފެޓް މާސް ދަށްވުމުގެ ޓްރެންޑެއް ވެސް ހުއްޓެވެ. އަދި ޕްލާސްމާ ލޯ ޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން ކޮލެސްޓްރޯލް -19.3mg/dL އިން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދިނެވެ (P =.023). ނަމަވެސް ބޮޑީ މާސް އިންޑެކްސް، އެޕެޓައިޓް ސްކޯރސް، ބްލަޑް ގްލޫކޯޒް، ޕްލާސްމާ ހައި ޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން، ޓްރައިގްލިސެރައިޑްސް ނުވަތަ ޑިޕްރެޝަންގެ އަލާމާތްތަކަށް މާބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެއް ނުވެއެވެ [7] ..
4. މައިގްރެއިން އަށް ކުރާ އަސަރު
ފަހުގެ ކްލިނިކަލް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އޮކްސިޓޮސިން އަކީ މައިގްރެއިން އާއި ބޮލުގައި ރިއްސުމަށް އިންހިބިޓޯރީ އެފެކްޓެއް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އޮކްސިޓޮސިން ރިސެޕްޓަރ (OTR) ގިނައިން އެކްސްޕްރެސް ކުރެވެނީ ރޭޓްސްގެ ޓްރައިޖެމިނޯވަސްކިއުލަރ ސިސްޓަމްގައެވެ. ޓްރައިޖެމިނަލް ގޭންގްލިއަން (TG) ގައި ޚާއްޞަކޮށް ގިނަ އޭ-ޑެލްޓާ ސެންސަރީ ނިއުރޯންތަކާއި ފައިބަރުތަކުގައި އޯޓީއާރު އެކްސްޕްރެޝަން ފެނިފައިވެއެވެ. އަދި ޓީޖީ އެފެރެންޓް ފައިބަރުތަކުގެ މަރުކަޒީ އަމާޒު ކަމަށްވާ ޓްރައިޖެމިނަލް ނާރުގެ ކޯޑަލް ނިއުކްލިއަސްގައި ވެސް އޯޓީއާރު އެކްސްޕްރެސް ވެއެވެ. ޓީޖީގައި ހުންނަ މަދު އަދަދެއްގެ ސީ ފައިބަރ ސެންސަރީ ނިއުރޯންތަކުން އޯޓީއާރު އެކްސްޕްރެސްކޮށް ނިއުރޯޕެޕްޓައިޑް ކެލްސިޓޮނިން ޖީން ރިލެޓެޑް ޕެޕްޓައިޑް (ސީޖީއާރުޕީ) އާއި ކޯ ލޮކަލައިޒް ވެއެވެ. ނަމަވެސް ޑޫރާ މެޓަރ ގައި ހުންނަ އެކަހެރި ޓީޖީ ނުވަތަ ޓީޖީ އެފެރެންޓް ފައިބަރުތަކުން ޕޮޓޭސިއަމް އަޔަން އިންޑައުސްޑް ރިލީޒް ސީޖީއާރުޕީ އަށް އޮކްސިޓޮސިންގެ އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. އިން ވިޓްރޯ ގައި ޕެރިފެރަލް ޓީޖީގެ އަނެއް ޓާގެޓެއް ކަމަށްވާ ކްރެނިއަލް އާޓާރީ އޮކްސިޓޮސިން އަށް ރައްދުދީ ކޮންޓްރެކްޓް ވެ، މި ޖަވާބު އޯޓީއާރު އެންޓާގޮނިސްޓް L368899 އިން ބްލޮކް ކުރެވިދާނެ އެވެ. ޓީޖީ ސެޓެލައިޓް ގްލިއަލް ސެލްތަކުން އޮކްސިޓޮސިން އިމިއުނޯރިއެކްޓިވިޓީ ފެނިފައިވީނަމަވެސް ޓީޖީ އިން އޮކްސިޓޮސިން އެމްއާރްއެންއޭ ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން ދައުރުވާ އޮކްސިޓޮސިން ޓީޖީގައި ހުންނަ އޯޓީއާރުތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެންމެ ބޮޑެވެ، މިކަމުގެ ސަބަބުން ރިހުން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އަސަރުކުރެއެވެ [4] ..
5. ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޮޓިލިޓީއާއި ސެކްރެޓަރީ އެކްޓިވިޓީއަށް ކުރާ އަސަރުތައް
އޮކްސިޓޮސިން (އޯޓީ) އިން ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޮޓިލިޓީ އާއި ސެކްރެޓަރީ އެކްޓިވިޓީސް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި ގިނަ ޕޮޓެންޝަލް އެފެކްޓްސްތަކެއް ދައްކައެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އޯޓީ އިން އެންޓިޓިއުމަރ ޑްރަގް ވިންކްރިސްޓިން (ވީސީއާރު) ގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޮޓިލިޓީ ޑިސްއޯޑަރސް ރަނގަޅު ކުރެވޭއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރާންސިޓް ލަސްވުމާއި އިލެކްޓްރިކަލް ފީލްޑް ސްޓިމިއުލޭޝަނަށް އެކަހެރި ބޮޑު ގޮހޮރުގެ ސެގްމެންޓްތަކުގެ ޖަވާބު ދަށްވުން ހިމެނެއެވެ. އެގްޒޯޖެނަސް އޯޓީ ޕްރީޓްރީޓްމަންޓުން ވީސީއާރު އިން ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޮޓިލިޓީ އިންހިބިޝަން ކުރުމާއި މައިންޓަރިކް ނިއުރޯންތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން އޯޓީ އިން ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުމާއި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޮޓިލިޓީ ވެސް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެ އެވެ. ހައިޕޮތެލަމިކް-ވެގަލް އޮކްސިޓޯސިނެރޖިކް ނިއުރަލް ސާރކިއުޓް އެކްޓިވޭޓް ކުރުމުން، ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން ލަސްވުމާއި މޮޓިލިޓީ މައްސަލަތައް ހުއްޓުވައި، ގޭސްޓްރިކް ޓޯން އަދި މޮޓިލިޓީ އިތުރުކޮށްދެއެވެ [8] . ގޮހޮރުގެ ޕެރިސްޓަލްސިސްގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، އޯޓީ/އޯޓީއާރު ސިގްނަލްގެ ސަބަބުން ގޮހޮރުގެ ޕެރިސްޓަލްސިސް އަށް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރެއް ކުރެއެވެ. އޯޓީއާރު ނޮކްއައުޓް (OTRKO) މަސްތަކުގެ ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރާންސިޓް ޓައިމް ވަލު ވައްތަރުގެ މަސްތަކަށްވުރެ އަވަސް ކަމަށާއި، އޯޓީ އިން އިން ވިޓްރޯގައި އުފެދޭ އެންޓިރިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް (ENS) އަށް ޑިޕެންޑް ކޮލޮނިކް މައިގްރޭޓިންގ މޮޓޯ ކޮމްޕްލެކްސް އިންހިބިޓް ކުރެވިދާނެއެވެ [9] . ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ސެކްރެޓަރީ އެކްޓިވިޓީސްގެ ގޮތުން އޯޓީ އިންޓެސްޓިނަލް މޫކޯސަލް ޕަރމިއޭބިލިޓީ އާއި ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ގޮހޮރުގެ މޫކޯޒާ ބެލެހެއްޓުމުގައި ދައުރެއް އަދާކޮށް، ކޮލައިޓިސް އަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރު ކުރެއެވެ [9] . މި ދިރާސާތަކުގެ ނަތީޖާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް ޓްރެކްޓްގެ އެކިއެކި މަސައްކަތްތަކުގައި އޯޓީ/އޯޓީއާރު ސިގްނަލް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، އޮކްސިޓޮސިން އަކީ ރަހިމުގެ އޮމާން މަސްތައް ކޮންޓްރެކްޓްވެ، ނަސްލީ ނިޒާމުގައި ހުންނަ މެމޭރީ ގްލޭންޑްތަކުން ކިރު ނިކުތުމަށް ބާރުއަޅައި، ހަމައެއާއެކު ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުގައި އިޖުތިމާއީ ސުލޫކާއި، ޖަޒުބާތުތަކާއި، ސްޓްރެސް ރިސްޕޮންސްތައް ރެގިއުލޭޓް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން އޮކްސިޓޮސިން އިން ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޮޓިލިޓީ އާއި ސެކްރެޓަރީ އެކްޓިވިޓީސް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ކީމޯތެރަޕީ ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް މޮޓިލިޓީ ޑިސްއޯޑަރސް ރަނގަޅުކޮށް، ގޭސްޓްރިކް ހުސްވުން އިތުރުކޮށް، ގޭސްޓްރިކް އެސިޑް ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައި، ގޭސްޓްރިކް އަލްސަރސް އަދި ކޮލައިޓިސް އަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރު ކުރެއެވެ. އޭގެ މަލްޓިފަންޝަނަލިޓީގެ ސަބަބުން ރިޕްރޮޑަކްޝަން، މެޓަބޮލިޒަމްގައި މުހިންމު އެޕްލިކޭޝަންތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
ޔަންގް އެލް އަކީ ހުއާޒޮންގް ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީއާ ގުޅުން ހުރި ދިރާސާވެރިއެކެވެ. އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގައި ނިއުރޯސައިންސަސް އެންޑް ނިއުރޮލޮޖީ، ފާމަކޯލޮޖީ އެންޑް ފާމަސީ، ރިސާޗް އެންޑް އެކްސްޕެރިމެންޓަލް މެޑިސިން، އޮންކޮލޮޖީ، އަދި ބަޔޯކެމިސްޓްރީ އެންޑް މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ ފަދަ މުހިންމު ދާއިރާތަކެއް ހިމެނެ އެވެ. އެކަޑަމިކް އަދި ރިސާޗް ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން މި ދާއިރާތަކަށް ބޮޑެތި ޙިއްޞާތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވެއެވެ. ޔަންގް އެލް ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރެފަރެންސް [3] ގައެވެ.
