ކޭޕީވީ 30އެމްޖީ އެވެ

▎ ޓީކޭޕީވީ ސްޓްރަކްޗަރ

މަސްދަރު:ޕަބްކެމް

އައިޔޫޕީއޭސީ ކޮންޑެންސްޑް:އެޗް-ލައިސް-ޕްރޯ-ވަލް-އޯއެޗް މޮލިކިއުލަރ ފޯމިއުލާ: C 16H 30N 4O4 މޮލިކިއުލަރ ވެއިޓް: 342.43ގ/މޮލް ސީއޭއެސް ނަންބަރު: 67727-97-3 ޕަބްކެމް ސީއައިޑީ: 125672 ސިނޮނިމްސް: އެމްޝް (11-13);އަލްފާ-މްޝް (11-13);އޭސީޓީއެޗް-(11-13)

▎ ކޭޕީވީ ރިސާޗް

ކޭޕީވީގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟

ކޭޕީވީ އަކީ α-މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން (α-MSH) އިން އުފައްދާ ޓްރައިޕެޕްޓައިޑެކެވެ. α-އެމްއެސްއެޗް އަކީ ހަމުގެ ކުލަ ޖެހުމާއި، ދިފާޢީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި، އަދި އެހެނިހެން ކަންކަން ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯނެކެވެ. α-އެމްއެސްއެޗްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކޭޕީވީ އެކަހެރިކޮށް ފުންކޮށް ދިރާސާކޮށްފައިވެއެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި މެޑިކަލް ދާއިރާއިން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައިވީ ނަމަވެސް، އިންފްލެމެޓަރީ ބަވަލް ޑިޒީޒް (އައިބީޑީ) އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ގޮތްތައް އަދިވެސް ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ކަމަށާއި، ސާޖަރީގެ ނިސްބަތް އަދިވެސް މަތި ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އާ އަދި ފައިދާހުރި ފަރުވާގެ ގޮތްތައް ހޯދުމަކީ އަވަސް މަސައްކަތަކަށް ވެއްޖެއެވެ. އައިބީޑީގެ ތެރޭގައި އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސް، ކްރޯންސް ޑިޒީޒް ފަދަ ބަލިތައް ހިމެނޭއިރު، މިއީ ދިގުދެމިގެންދާ ގޮހޮރުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ފާހަގަކުރެވޭ އަދި ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރާ ބައްޔެކެވެ. މިހާރު ފަރުވާ ދިނުމުގެ އުސޫލުތަކުގެ ތެރޭގައި ޑްރަގް ތެރަޕީ އާއި ސާޖިކަލް ޓްރީޓްމަންޓް ހިމެނޭ ނަމަވެސް މި ދެ ގޮތް ވެސް ވަކި ލިމިޓެޝަންތަކެއް ހުރެ އެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި މަސްތަކުގައި ޑެކްސްޓްރަން ސަލްފޭޓް ސޯޑިއަމް (ޑީއެސްއެސް) ކޮލައިޓިސްގައި α-އެމްއެސްއެޗް ފަދަ މެލަނޯކޯޓިން ޕެޕްޓައިޑްސްގެ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަސަރުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ ކޭޕީވީގެ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ޕޮޓެންޝަލް ދިރާސާކުރުމަށް ފިލާވަޅެއް ލިބިގެންދާ ކަމެކެވެ. α-އެމްއެސްއެޗްގައި އިމިއުން ރެގިއުލޭޝަން އަދި އިންފްލެމޭޝަން އެލިވިއޭޝަން ފަދަ ވަޒީފާތައް ހުންނައިރު، އެއިން އުފެދޭ ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ އަކީ ވެސް މިފަދަ އެންޓި-އިންފްލެމޭޓަރީ ޕްރޮޕަޓީސްތަކެއް ހުރި އެއްޗެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ކޭޕީވީގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯ؟

އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސްގައި އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް

ސްޓެބިލިޓީ ރަނގަޅުކޮށް ރެކްޓަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ފަސޭހަކުރުން: 

ކޭޕީވީ (Lys-Pro-Val) އަކީ α-MSH (α-melanocyte-stimulating hormone) އިން އުފެދިފައިވާ ޓްރައިޕެޕްޓައިޑެއް ކަމަށާއި، ކޮލައިޓިސް އާއި ދެކޮޅަށް އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަސަރުތަކެއް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް ރެކްޓަލް ދިނުމުގެ ތެރޭގައި ކޭޕީވީ ސޮލިއުޝަން ވަރަށް ނުތަނަވަސްވެ، އޭގެ ފަރުވާގެ އަސަރަށް އަސަރުކުރެއެވެ. މި ދިރާސާގައި ސިސްޓިއަމިން ގްރާފްޓް γ-ޕޮލިގްލޫޓަމިކް އެސިޑް (SH-PGA) ސިންތެސިސް ކޮށްފައިވަނީ γ-PGA ގެ ކާރބޮކްސިލް ގްރޫޕް އާއި ސިސްޓިއަމިން އެއްކޮށްލައިގެންނެވެ. ކްރޮސް ލިންކިންގ އޭޖެންޓެއް ބޭނުން ނުކޮށް %4 ޕޮލިމަރ ކޮންޓެންޓް SH-PGA ހައިޑްރޯޖެލް އުފެދިފައިވަނީ ސަލްފްހައިޑްރިލް ގްރޫޕްތަކުގެ ސެލްފް ކްރޮސް ލިންކިންގ މެދުވެރިކޮށެވެ. ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން 0.01-10 ހޯސްޕަވަރުގައި ގުޅޭ ވިސްކޯސް މޮޑިއުލަސް (ޖީ'') އަށް ވުރެ މަތީ އިލާސްޓިކް މޮޑިއުލަސް (ޖީ') އެއް ފެނިފައިވާއިރު، ރަނގަޅު މެކޭނިކަލް ސްޓެބިލިޓީ އާއި ޝިއާ ތިންނިންގ ބިހޭވިއަރ ފެނިފައިވާއިރު، މިއީ ރެކްޓަލް އަށް ފައިދާހުރި ކަމެކެވެ. ހަމައެއާއެކު، އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލްގައި ކޭޕީވީގެ ސްޓެބިލިޓީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ. ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން 20 މިނެޓް ތެރޭގައި ދޫވެފައިވަނީ އެންމެ %30 ކޭޕީވީ ކަމަށާއި، އޭގެ ފަހުން މެދުނުކެނޑި ދޫކުރުމުގެ ސުލޫކެއް ފެނިގެން ދިޔައެވެ ^[1]..

ކޮލައިޓިސްގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ދިނުން: 

2،4،6-ޓްރިނިޓްރޯބެންޒީން ސަލްފޮނިކް އެސިޑް (ޓީއެންބީއެސް) އިން އުފެދޭ އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސް ޖެހިފައިވާ ކުދިންގެ މައްޗަށް ކުރި ތަޖުރިބާތަކުގެ ތެރެއިން، ކޮލައިޓިސްއަށް ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލްގެ ފަރުވާގެ އަސަރު އިތުރުވެފައިވާކަން ކަށަވަރުވެފައިވެއެވެ. ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް ރެކްޓަލް އިން ދިނުމަށްފަހު، ބަރުދަން ލުއިވުމާއި ޑިޒީޒް އެކްޓިވިޓީ އިންޑެކްސް ސްކޯރސް ހިމެނޭ ގޮތަށް ކޮލައިޓިސްގެ އަލާމާތްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ލުއިވެފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން ފަރުވާ ދިނުމުން ޓީއެންބީއެސް އިންޖެކްޓް ކުރި ކުދިންގެ ބޮޑު ގޮހޮރު ކުރުވުން ހުއްޓުވައި، ކޮލޮނިކް މައިލޯޕެރޮކްސިޑޭޒްގެ މިންވަރު ދަށްވެއެވެ. ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު، އެޕިތެލިއަލް ބެރިއާ، ކްރިޕްޓްސް، އަދި އިންޓެކްޓް ގޮބްލެޓް ސެލްސް ހިމެނޭ ގޮތަށް ބޮޑު ގޮހޮރުގެ މޯރފޮލޮޖީ އަލުން ރަނގަޅު ކުރެވުނެވެ. ހަމައެއާއެކު، ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން ޓިއުމަރ ނެކްރޮސިސް ފެކްޓަރ α އަދި އިންޓަރލިއުކިން 6 ފަދަ ޕްރޯ-އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ދަށްކޮށްދެއެވެ ^[1]..

އިންފްލެމެޓަރީ ގޮހޮރުގެ ބަލީގެ މައުސް މޮޑެލްތަކުގައި އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް

ޑީއެސްއެސް ކޮލައިޓިސް މޮޑެލް: ޑީއެސްއެސް ކޮލައިޓިސް މޮޑެލްގައި ކޭޕީވީ އިން ފަރުވާ ދިނުމުން ކުރިން ރަނގަޅުވެ، ބަރުދަން ރަނގަޅުވުން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ. ހިސްޓޮލޮޖިކަލީ ކޭޕީވީ ފަރުވާ ދިން މަސްތަކުގައި އިންފްލެމެޓަރީ އިންފިލްޓްރޭޝަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، މިކަން ކަށަވަރު ކުރެވުނީ ކޭޕީވީ ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު ކޮލޮނިކް ޓިޝޫގައި މައިލޯޕެރޮކްސިޑޭޒް (އެމްޕީއޯ) ގެ ހަރަކާތް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވުމުންނެވެ ^[2]..

CD45RB (hi) ޓްރާންސްފާ ކޮލައިޓިސް މޮޑެލް: 

މަތީގައިވާ ހޯދުންތަކަށް ތާއީދުކޮށް، ޓްރާންސްފާޑް ކޮލައިޓިސް އަށް ކޭޕީވީ ފަރުވާ ދިނުމުން ބަލި ރަނގަޅުވެ، ބަރުދަން ރަނގަޅުވެ، ހިސްޓޮލޮޖިކަލް ޕާސްޕެކްޓިވް އިން އިންފްލެމޭޓަރީ ބަދަލުތައް މަދުވެގެން ދިޔައެވެ ^{[2] .}.

MC1Re/e މައުސް މޮޑެލް: 

ނޮން ފަންކްޝަނަލް މެލަނޯކޯޓިން-1 ރިސެޕްޓަރ (MC1Re/e) އެކްސްޕްރެސް ކުރާ މަސްތަކުގައި ކޭޕީވީ ފަރުވާ ދިނުމުން ފަރުވާ ދިން ގްރޫޕްގެ ހުރިހާ ޖަނަވާރުތަކެއް ޑީއެސްއެސް ކޮލައިޓިސްގެ ތެރޭގައި މަރުވުމުން ސަލާމަތް ކުރެވުނެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ކޭޕީވީގެ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އެފެކްޓް އެމްސީ1އާރ ސިގްނަލިންގ އާއި މަދުވެގެން ބައެއް ގޮތްގޮތުން މިނިވަންވާހެން ހީވާކަމެވެ ^{[2] .}.

ބްރޮންކިއަލް އެޕިތެލިއަލް ސެލް އިންފްލެމޭޝަންގައި އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް

އައި ންހިބިޓިންގ އެންއެފް-ކޭބީ ސިގްނަލިންގ: 

އިމޯޓަލައިޒްޑް ހިއުމަން ބްރޮންކިއަލް އެޕިތެލިއަލް ސެލްތަކުގައި މެލަނޯކޯޓިން އާއި ގުޅުންހުރި ޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ އަދި އެއަރވޭ އެޕިތެލިއަމް (MC3R) ގެ އެގޮނިސްޓް α-އެމްއެސްއެޗް އިން p65RelA ގެ ނިއުކްލިއަރ އިމްޕޯޓް ހުއްޓުވައި އެޕިތެލިއަލް MC3R އެކްޓިވޭޓްކޮށް NF-κB ސިގްނަލިންގ އިންހިބިޓް ކުރެއެވެ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ކޭޕީވީގެ އަސަރަކީ އޭގެ ނިއުކްލިއަރ އިމްޕޯޓާ ގުޅުންހުރި ކަމެއް ކަމަށާއި، މިއީ ވައިއެފްޕީ އިން ލޭބަލްކޮށްފައިވާ p65RelA ގެ ނިއުކްލިއަރ ޓްރާންސްލޮކޭޝަން ހުއްޓުވޭނެ ކަމެކެވެ. ހަމައެއާއެކު، ކޭޕީވީ އަދި އިމްޕް-α/β ގެ ބައިންޑިންގ ސައިޓްތައް ހުންނަނީ p65RelA ގައި ކަމަށާއި، މިއީ އިމްޕޯޓިން-α އާމަޑިލޯ ޑޮމެއިން 7 އަދި 8 ބްލޮކް ކުރުން ހިމެނޭ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ^{[3] .}.

ކީމޯތެރަޕީ އިންޑައުސްޑް އޮރެލް މޫކޯސައިޓިސް ގައި އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމް

އެންޓިބެކްޓީރިއަލް، އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ، އަދި މަރާމާތު ކުރުމުގެ އަސަރުތައް: 

މެޓްރިކްސްގެ ގޮތުގައި ޓެމްޕަރޭޗަރ ސެންސިޓިވް ޕީއެލްޖީއޭ-ޕީއީޖީ-ޕީއެލްޖީއޭ (ޕީޕީޕީ) އަދި އެޑެޝަން އެންހެންސަރުގެ ގޮތުގައި އިންހެރެންޓް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އެކްޓިވިޓީއާއެކު އެޕިގަލޯކެޓެޗިން-3-ގޭލެޓް (އީޖީސީޖީ) ބޭނުންކޮށްގެން އިން-ސިޓޫ މޫކޯސަލް އެޑްހީޒިވް ހައިޑްރޯޖެލް (ޕީޕީޕީ_އީ) ކާމިޔާބުކަމާއެކު ތައްޔާރުކުރެވުނެވެ. ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ ފިނި ޕީޕީޕީ_2% އީ ޕްރިކަސަރ ސޮލިއުޝަންގައި މޮޑެލް ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ގިރާލުމަށްފަހު ކޭޕީވީ@ޕީޕީޕީ_2% އީ ހައިޑްރޯޖެލް ތައްޔާރުކޮށްފައިވެއެވެ. އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އެކްޓިވިޓީއާއި ޕީޕީޕީ-2% އީ ހައިޑްރޯޖެލްގައި ކޭޕީވީގެ ސެލް މައިގްރޭޝަން ކުރިއެރުވުމުގެ ފުރުސަތު ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން KPV@PPP_2% E އިން ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސް އާއި ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އަސަރެއް ކުރިއެވެ. ކީމޯތެރަޕީ އިންޑައުސްޑް އޮރެލް މޫކޯސައިޓިސް ޖެހިފައިވާ ކުދިންގެ ޖިންޖިވަލް މޫކޯޒާއަށް KPV@PPP_2% E ހައިޑްރޯޖެލް އުނގުޅުމުން، ހަލުވިކަމާއެކު ހައިޑްރޯޖެލަކަށް ބަދަލުވެ، ޒަޚަމްގެ މަތީގައި 7 ގަޑިއިރު ވަންދެން ތާށިވެ، ކުދިންގެ ކާނާ ކެއުމާއި ބަރުދަން ރަނގަޅުވުން ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ސީކޭ10 އަދި ޕީސީއެންއޭގެ އެކްސްޕްރެޝަން ޕްރޮމޯޓްކޮށްގެން، ކޭޕީވީ@ޕީޕީޕީ_އީ ހައިޑްރޯޖެލް އިން ވެސް އަލްސަރޭޓް ޖިންޖިވާގެ ޓިޝޫ މޯރފޮލޮޖީ ރަނގަޅަށް މަރާމާތު ކުރިއެވެ. މީގެ އިތުރުން KPV@PPP_2% E ހައިޑްރޯޖެލް އިން IL-1β އަދި TNF-α ހިމެނޭ އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް ވަރަށް ބޮޑަށް އިންހިބިޓްކޮށް، ހަމަ އެއާއެކު IL-10 އަޕްރެގްޔުލޭޓް ކޮށްދެއެވެ ^{[4] .}.

މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް ^[5]

ކޭޕީވީ ބޭސްތަކުގެ ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަން ކޭސްތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟

އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުން

ސެލްފް ކްރޮސްލިންކިންގ ހައިޑްރޯޖެލް މެދުވެރިކޮށް ދިނުން: 

ދިރާސާއެއްގައި ސިސްޓީއަމިން ގްރާފްޓްޑް γ-ޕޮލިގްލޫޓަމިކް އެސިޑް (SH-PGA) ސިންތެސިސްކޮށް ހައިޑްރޯޖެލް އަކަށް ހަދައިގެން ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ ސްޓޭބަލް ކޮށްފައިވެއެވެ ^[1] . 2،4،6-ޓްރިނިޓްރޯބެންޒީން ސަލްފޮނިކް އެސިޑް (ޓީއެންބީއެސް) އިން އުފެދޭ އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސްގެ ރޭޓް މޮޑެލްގައި ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން ރަނގަޅު ފަރުވާގެ އަސަރުތަކެއް ފެނިފައިވެއެވެ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ރެކްޓަލް ދިނުމަށްފަހު ބަރުދަން ލުއިވުމާއި ޑިޒީޒް އެކްޓިވިޓީ އިންޑެކްސް ސްކޯރސް ފަދަ ކޮލައިޓިސްގެ އަލާމާތްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ލުއިވެ، ޓީއެންބީއެސް އިންޖެކްޓް ކުރި ކުދިންގެ ބޮޑު ގޮހޮރު ކުރުވުން ހުއްޓުވައި، ކޮލޮނިކް މައިލޯޕެރޮކްސިޑޭޒްގެ މިންވަރު ދަށްކުރެވިދާނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ކޭޕީވީ/އެސްއެޗް-ޕީޖީއޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު، އެޕިތެލިއަލް ބެރިއަރ، ކްރިޕްޓްސް، އަދި އިންޓެކްޓް ގޮބްލެޓް ސެލްސް ހިމެނޭ ގޮތަށް ބޮޑު ގޮހޮރުގެ މޯރފޮލޮޖީ އަލުން ރަނގަޅުވެ، ހައިޑްރޯޖެލް އިން ޓިއުމަރ ނެކްރޮސިސް ފެކްޓަރ α އަދި އިންޓަރލިއުކިން 6 ފަދަ ޕްރޯ-އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ވެސް ދަށްކޮށްދިނެވެ.

ޑައުއަލް ނެޓްވޯކް ހައިޑްރޯޖެލް މެދުވެރިކޮށް ދިނުން: 

އަނެއް ދިރާސާއަކުން ތައިއޯލް-މެލޭއިމައިޑް ކްރޮސް-ލިންކިންގ އަދި ސެލްފް އޮކްސިޑޭޝަން މެދުވެރިކޮށް ތައިއޯލް-މެލެއިމައިޑް ކްރޮސް-ލިންކިންގ އާއި ސެލްފް އޮކްސިޑޭޝަން މެދުވެރިކޮށް މެލިއޭޓެޑް γ-ޕޮލިގްލޫޓާމިކް އެސިޑް އަދި ތައިއޮލެޓެޑް γ-ޕޮލިގްލޫޓަމިކް އެސިޑް އިން އުފެދޭ ޑައުއަލް ނެޓްވޯކް ހައިޑްރޯޖެލް (PMSP) އެއް އުފެއްދިއެވެ ^[5] . މި ހައިޑްރޯޖެލް އަކީ ދުޅަހެޔޮ މޫކޯޒާއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ދުޅަވެފައިވާ މޫކޯޒާގައި ވަކިން ތާށިވެ، ރަނގަޅު މެކޭނިކަލް ސްޓްރެންތް އަދި ބަޔޮލޮޖިކަލް އެޑެޝަން އެއް ލިބިފައިވާ ހައިޑްރޯޖެލްއެކެވެ. މޮޑެލް ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ކޭޕީވީ އަކީ އިލެކްޓްރޯސްޓޭޓިކް އިންޓަރެކްޝަން މެދުވެރިކޮށް ޕީއެމްއެސްޕީ އިން ފަސޭހައިން އަތުލައިގަނެވޭ އެއްޗަކަށް ވާތީ، މަތީ ފިނިހޫނުމިނުގައި އޭގެ ބަޔޮލޮޖިކަލް އެކްޓިވިޓީ ގިނަ ދުވަހު ދެމެހެއްޓޭނެ އެވެ. ޓީއެންބީއެސް އިން އުފެދޭ ކޮލައިޓިސް ޖެހިފައިވާ ކުދިންގެ ގައިގައި ޕީއެމްއެސްޕީ-ކޭޕީވީ ރެކްޓަލް އިން ދިނުމަށްފަހު، ކޮލައިޓިސް އަށް ކޭޕީވީގެ ލުއިކޮށްދޭ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުވެ، ބޮޑު ގޮހޮރުގެ އެޕިތެލިއަލް ބެރިއާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އަލުން އާލާވެފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕީއެމްއެސްޕީ-ކޭޕީވީ އިން ގޮހޮރުގެ ފްލޯރާ ވެސް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ގޮހޮރުގައި ފައިދާހުރި މައިކްރޯއޮގަނައިޒްމަންޓްތަކުގެ ގިނަކަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްދެއެވެ.

ކީމޯތެރަޕީ އިންޑައުސްޑް އޮރެލް މޫކޯސައިޓިސް އަށް

މެޓްރިކްސްގެ ގޮތުގައި ޓެމްޕަރޭޗަރ ސެންސިޓިވް ޕީއެލްޖީއޭ-ޕީއީޖީ-ޕީއެލްޖީއޭ (ޕީޕީޕީ) އަދި އެޑެޝަން އެންހެންސަރުގެ ގޮތުގައި އެޕިގަލޮކެޓެޗިން-3-ގޭލެޓް (އީޖީސީޖީ) ބޭނުންކޮށްގެން އިން-ސިޓޫ މޫކޯސަލް އެޑްހީޒިވް ހައިޑްރޯޖެލް (PPP_E) ތައްޔާރުކުރިއެވެ ^[4] . ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ ފިނި ޕީޕީޕީ_2% އީ ޕްރިކަސަރ ސޮލިއުޝަންގައި މޮޑެލް ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ގިރާލުމަށްފަހު ކޭޕީވީ@ޕީޕީޕީ_2% އީ ހައިޑްރޯޖެލް ތައްޔާރުކޮށްފައިވެއެވެ. މި ހައިޑްރޯޖެލް އަކީ ކީމޯތެރަޕީގެ ސަބަބުން އަނގައިގެ މޫކޯސައިޓިސް އަށް އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ، އެންޓިބެކްޓީރިއަލް، އަދި މަރާމާތު ކުރުމުގެ އަސަރު ކުރާ އެއްޗެކެވެ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް، ކޭޕީވީގެ އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އެކްޓިވިޓީއާއި ސެލް މައިގްރޭޝަން ކުރިއެރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދެމެހެއްޓޭނެ ކަމަށާއި، ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސްއާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އަސަރެއް ކުރާ ކަމަށް ވެސް ޑރ. ކީމޯތެރަޕީ އިންޑައުސްޑް އޮރެލް މޫކޯސައިޓިސް ޖެހިފައިވާ ކުދިންގެ ޖިންޖިވަލް މޫކޯޒާއަށް ދިނުމަށްފަހު، ޕީޕީޕީ_2% އީ ޕްރިކަސަރ ސޮލިއުޝަން ހަލުވިކަމާއެކު ހައިޑްރޯޖެލަކަށް ބަދަލުވެ، ޒަޚަމްގެ މަތީގައި 7 ގަޑިއިރު ވަންދެން ތާށިވެފައި ހުރެއެވެ. KPV@PPP_2% E ހައިޑްރޯޖެލް އިން ފަރުވާ ދިނުމުން ކުދިންގެ ކާނާ ކެއުމާއި ބަރުދަން ރަނގަޅުވުން ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުވެ، CK10 އަދި PCNA ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ޕްރޮމޯޓްކޮށް، އަލްސަރޭޓް ޖިންޖިވާގެ ޓިޝޫ މޯރފޮލޮޖީ ރަނގަޅަށް މަރާމާތުކޮށް، ހަމައެއާއެކު IL-1β އަދި TNF-α ފަދަ އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް ވަރަށް ބޮޑަށް ހުއްޓުވައި، IL-10 ގެ އެކްސްޕްރެޝަން އަޕްރެގްޔުލޭޓް ވެއެވެ. މި ހައިޑްރޯޖެލްގެ ސަބަބުން މެތިސިލިން ރެސިސްޓެންޓް ސްޓެފިލޮކޮކަސް އޯރިއަސް (MRSA) އިންފެކްޓްވެފައިވާ ޖިންޖިވަލް އަލްސަރ ޒަޚަމްތަކަށް ވެސް އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އަސަރު ކުރާއިރު، ސަބްމިއުކޯސަލް ޓިޝޫއަށް އިންފްލެމެޓަރީ ސެލްތައް ވަނުން ވަރަށް ބޮޑަށް ހުއްޓުވައެވެ.

އިންފްލެމޭޓަރީ ބަވަލް ޑިޒީޒް އަށް ފަރުވާ ދިނުން

ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކޭޕީވީ އަކީ އިންފްލެމެޓަރީ ބަވަލް ޑިޒީޒް (އައިބީޑީ) އަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް އާ ބޭހަކަށް ވެދާނެ ^[6] . އިންސާނާގެ ގޮހޮރުގެ އެޕިތެލިއަލް ސެލްތަކުގައި (Caco2-BBE އަދި HT29-Cl.19A) އަދި ހިއުމަން ޓީ ސެލްތަކުގައި (Jurkat)، ޕްރޯ-އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް އިން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރުމަށްފަހު، ކޭޕީވީ އިތުރުކުރުމުން އެންއެފް-ކޭބީ އަދި އެމްއޭޕީ ކިނާޒް އިންފްލެމެޓަރީ ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްވުން ހުއްޓުވައި، ޕްރޯ-އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސް ސެކްރެޝަން މަދުކުރެވިދާނެއެވެ. މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި ކޭޕީވީ އަމަލުކުރަނީ ދިފާއީ ނިޒާމާއި ގޮހޮރުގެ އެޕިތެލިއަލް ސެލްތަކުގައި އެކްސްޕްރެސް ކުރެވޭ hPepT1 މެދުވެރިކޮށެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑެކްސްޓްރަން ސަލްފޭޓް ސޯޑިއަމް (ޑީއެސްއެސް) އަދި ޓީއެންބީއެސް އިން އުފެދޭ ކޮލައިޓިސްގެ މައުސް މޮޑެލްތަކުގައި ކޭޕީވީ އަނގައިން ދިނުމުން ޕްރޯ އިންފްލެމެޓަރީ ސައިޓޮކިންސްގެ އެކްސްޕްރެޝަން އާއި ކޮލައިޓިސް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރެވިދާނެއެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، ބޮޑު ޕޮޓެންޝަލްއެއް އޮންނަ ބަޔޯއެކްޓިވް މާއްދާއެއްގެ ގޮތުގައި ކޭޕީވީ އިން އެކި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ތަފާތު ފައިދާތަކެއް ދައްކައެވެ. އިންފްލެމެޓަރީ ބަވަލް ޑިޒީޒްގެ ދާއިރާއިން، މައުސް މޮޑެލް އެކްސްޕެރިމެންޓްތަކުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސް އަށް ތަފާތު އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން މެތޯޑްތައް ހޯދުމުގައި ވިޔަސް، ކޭޕީވީ އިން އިންފްލެމެޓަރީ އިންފިލްޓްރޭޝަން ދަށްކޮށް، ޓިޝޫ މޯރފޮލޮޖީ ރަނގަޅުކޮށް، ސައިޓޮކިން އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޕެޕްޓީ1 ޓްރާންސްޕޯޓް ފަދަ މެކޭނިޒަމްތަކުގެ ތެރެއިން މުހިންމު އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަސަރުތަކެއް ކޮށްދެއެވެ. ކީމޯތެރަޕީ އިންޑައުސްޑް އޮރެލް މޫކޯސައިޓިސް އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަކި މެޓްރިކްސް އާއި އެޑެޝަން އެންހެންސަރ އާއި އެކު ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކޭޕީވީ ހިމެނޭ ހައިޑްރޯޖެލް އިން އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ އަދި ސެލް މައިގްރޭޝަން ޕްރޮމޯޓް ކުރުމުގެ ހަރަކާތްތައް ދެމެހެއްޓުމުގެ އިތުރުން ވަރުގަދަ އެންޓިބެކްޓީރިއަލް ޤާބިލުކަމެއް ވެސް ލިބިގެންދެއެވެ. މިހާރު ކޭޕީވީގެ ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަން ކޭސްތައް އަދިވެސް މަދު ނަމަވެސް، މިހާރު ހުރި ދިރާސާތަކުގެ ނަތީޖާތަކުން އޭގެ ފަރުވާގެ އަގު ފުރިހަމައަށް ދައްކުވައިދެއެވެ. ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ބޭހުގެ ސްޓެބިލިޓީއާއި ޑެލިވަރީ އެފިޝަންސީ ރަނގަޅުކުރުމާއި، ކްލިނިކަލް އިންޑިކޭޝަންތައް ފުޅާކުރުމާއި، ކްލިނިކަލް މޮނިޓަރިންގ އަދި މެނޭޖްމަންޓް ހަރުދަނާކުރުމާ ބެހޭ ފުން ދިރާސާތަކުން ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދިއްޖެނަމަ، ކޭޕީވީން އިތުރު ބަލިމީހުންނަށް އިތުރު މަތީ ފެންވަރުގެ އަދި ވަރުގަދަ ފަރުވާގެ ގޮތްތައް ގެނެސްދީ ކްލިނިކަލް ފަރުވާގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން

މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.

ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ

ޑަލްމަސޯ ޖީ އަކީ މެޑިސިންގެ ދާއިރާއިން ދިރާސާކުރާ ފަރާތެއް ކަމަށާއި، ރިސާޗް ޑިރެކްޝަންތަކުގައި މެޑިސިން، ބަޔޯކެމިސްޓްރީ، އަދި ޖެނެޓިކްސް ފަދަ ދާއިރާތައް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ. ޔުނިވާސިޓީ ކްލެރމޮންޓް އޮވަރގްން (ޔޫސީއޭ)، ސީއެޗްޔޫ ކްލެރމޮންޓް ފެރަންޑް، އިންއާރްއޭއީ، އިންސްޓިޓިއުޓް ނޭޝަނަލް ޑެ ލާ ސަންޓޭ އެޓް ޑެ ލާ ރެޗެޝް މެޑިކަލް (އިންސަރމް)، ކްލެރމޮންޓް ޔުނިވަރސިޓީ، ޖޯޖިއާ ސްޓޭޓް ޔުނިވަރސިޓީ، އެމޯރީ ޔުނިވަރސިޓީ، ޔުނިވަރސިޓީ ކޯޓް ޑި އަޒޫރ، އަދި ޔުނިވަރސިޓީ ނޭޝަނަލް ރިއޯ ކުއާޓޯ ފަދަ މަޝްހޫރު ބައެއް މުއައްސަސާތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. މި މުއައްސަސާތަކަކީ އެކި ދާއިރާތަކުން ވަރަށް ބޮޑު އަގުހުރި މުއައްސަސާތަކެއް ކަމަށާއި، މި މުއައްސަސާތަކާ ގުޅިގެން ޑަލްމާސޯ ޖީގެ އެއްބާރުލުން ދިނުމުން ގުޅުންހުރި ދާއިރާތައް ކުރިއެރުވުމަށް އެހީތެރިވެދީފައިވާ ކަމަށެވެ. އޭނާގެ ދިރާސާގެ ހޯދުންތަކަކީ މެޑިކަލް ސައިންސް ތަރައްގީކުރުމަށް، ޚާއްޞަކޮށް ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ނަތީޖާއާއި ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު މުހިންމު ހޯދުންތަކަކަށް ވެދާނެއެވެ. ޑަލްމާސޯ ޖީ ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސްގައެވެ [6].

▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް

[1] ސަން ޖޭ، ޒޫ ޕީ، ލިއު ޖޭ، އެޓް އަލް. ސެލްފް-ކްރޮސް-ލިންކްޑް ހައިޑްރޯޖެލް އޮފް ސިސްޓީއަމިން-ގްރާފްޓްޑް γ-ޕޮލިގްލޫޓަމިކް އެސިޑް ސްޓެބިލައިޒްޑް ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ ފޯރ އެލިވިއޭޓިންގ ޓީއެންބީއެސް-އިންޑައުސްޑް އަލްސަރޭޓިވް ކޮލައިޓިސް އިން ރޭޓްސް[ޖޭ]. އެކްސް ބަޔޯމެޓީރިއަލްސް ސައިންސް އެންޑް އިންޖިނިއަރިންގ، 2021،7(10):4859-4869.DOI:10.1021/acsbiomaterials.1c00792.

[2] ކޮނެންގިސަރ ކޭ، މާސަރ ސީ، ހައިޑެމަން ޖޭ، އެޓް އަލް. މެލަނޯކޯޓިން އިން އުފައްދާ ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ އަކީ އިންފްލެމެޓަރީ ގޮހޮރުގެ ބަލީގެ މައުރިން މޮޑެލްތަކުގައި އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ ޕޮޓެންޝަލް އެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ[J]. އިންފްލެމެޓަރީ ގޮހޮރުގެ ބަލިތައް، 2008،14(3):324-331.DOI:10.1002/ibd.20334.

[3] ލޭންޑް އެސް ސީ.މެލަނޯކޯޓިން އާއި ގުޅުންހުރި ޕެޕްޓައިޑްސް އިން އިންސާނާގެ ބްރޮންކިއަލް އެޕިތެލިއަލް ސެލްތަކުގައި ސެލްއުލަރ އަދި ސިސްޓަމިކް އިންފްލެމޭޝަން ކިއުސް އިންހިބިޝަން: ކޭޕީވީ އެކްޝަންގެ މެކޭނިޒަމް އަދި އެމްސީ3އާރ އެގޮނިސްޓްސް އަށް ރޯލެއް.[ޖޭ]. އިންޓަރނޭޝަނަލް ޖާނަލް އޮފް ފިޒިއޮލޮޖީ، ޕެތޯފިޒިއޮލޮޖީ އެންޑް ފާމަކޯލޮޖީ، 2012،4(2):59-73. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22837805/ ގދ.

[4] ޝާއޯ ޑަބްލިއު، ޗެން އާރ، ލިން ޖީ، އެޓް އަލް. އިން ސިޓޫ މޫކޯއެޑެސިވް ހައިޑްރޯޖެލް ކެޕްޗަރިންގ ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ: ކީމޯތެރަޕީ އިންޑައުސްޑް އޮރެލް މޫކޯސައިޓިސް އަށް އެންޓި-އިންފްލެމެޓަރީ، އެންޓިބެކްޓީރިއަލް އަދި ރިޕެއަރިންގ އެފެކްޓް[J]. ބަޔޯމެޓީރިއަލްސް ސައިންސް، 2021،10(1):227-242.DOI:10.1039/d1bm01466h.

[5] ޒާއޯ ވައި، ޒުއެ ޕީ، ލިން ޖީ، އެޓް އަލް. ކޭޕީވީ ބައިންޑް ޑަބަލް ނެޓްވޯކް ހައިޑްރޯޖެލް އިން ދުޅަވެފައިވާ ބޮޑު ގޮހޮރެއްގައި ގުޓް މޫކޯސަލް ބެރިއާ ރިސްޓޯރ ކޮށްދެއެވެ[J]. އެކްޓާ ބަޔޯމެޓީރިއަލިއާ، 2022،143:233-252.ޑީއޯއައި:10.1016/ޖޭ.އެކްޓްބައޯ.2022.02.039.

[6] ޑަލްމާސޯ ޖީ، ޗެރިއަރ-ހިސާމުއްދީން އެލް، ންގްޔެން އެޗްޓީޓީ، އެޓް އަލް. ޕެޕްޓީ1 މެދުވެރިކޮށް ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ކޭޕީވީ ނެގުމުން ގޮހޮރުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ކުޑަވެއެވެ[J]. ގޭސްޓްރޯއެންޓަރޮލޮޖީ، 2008،134(1):166-178.ޑީއޯއައި:10.1053/ޖޭ.ގަސްޓްރޯ.2007.10.026.

މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.  

މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.