GLP-1 miligaramu 20

▎ GLP-1 ka baarakɛcogo

▎ GLP-1 Sɛgɛsɛgɛli

GLP-1 ka ɲininiw kɛcogo ye mun ye?

GLP-1 yiriwali bɔra GLP-1 ka farikoloɲɛnajɛ nɔw ɲinini na. Dɔnniyakɛlaw bilala exendin-4 la min bɛ wuluw daji la walasa ka GLP-1 minɛbaga agoniste bɔnsɔn fɔlɔ dilan. Walasa ka furakɛli suguya jan kɛ, GLP-1 dabɔra GLP-1 pepitiri cakɛda kemikaliya caman cili fɛ, ni asidi fatɔ cakɛdaw farala a kan walasa k’a tilancɛ si janya. Ni ɲininiw kɛra ka taa a fɛ, a seko fana bɛ ye ka ɲɛsin farikolo girinya dɔgɔyali ma ani dusukunnabana kunbɛnni n’a furakɛli ma.

GLP-1 ka baarakɛcogo ye mun ye?

Insuline ni glucagon bɔli ɲɛnabɔli: 

I n’a fɔ GLP-1 minɛbaga agoniste (GLP-1 RA), GLP-1 bɛ pankreyasi β-cellw lawuli u ka insuline bɔ ka sɔrɔ a bɛ α-cellw bali ka glucagon bɔ. Dumuni kɔfɛ, ni sukaro hakɛ cayara joli la, GLP-1 bɛ siri GLP-1 minɛbagaw la, ka jiginɛ taamasiɲɛw siraw baara walasa ka β selilɛriw bila ka inisɔndiya bɔ, ka sukaro tali ni a baaracogo ɲɛ farikolo la, ani ka sukaro hakɛ dɔgɔya joli la. Ni a bɛ sukaro bɔli bali ani ka sugunɛ sukaro bɔli dɔgɔya, a bɛ sukaro hakɛ sabati ka taa a fɛ. Ni farikolo cogoya bɛnnen don, farikolo bɛ joli sukaro hakɛ sabatilen mara ni a bɛ inisɔndiya ni sukaro hakɛ balansi labɛn. GLP-1 bɛ GLP-1 nɔw ladege, ka nin sariyasunba in kɛcogo ɲɛ ^[1,2]..

Jaa 1 GLP-1 bɛ se ka nɔ minnu bila sukarodunbana ni fasa la ^[3]..

Sugunɛbilenni (gluconeogenesis) balili: 

GLP-1 bɛ sugunɛbilenni kɛcogo bali. Gluconeogenesis ye sira ye sugunɛ bɛ sukaro bɔ min fɛ sunɔgɔ walima kɔngɔ waati la, ka joli sukaro sabatili sabati ni joli sukaro hakɛ dɔgɔyara. Nka bana dɔw la i n’a fɔ sukarodunbana, sukarobana bɛ se ka kɛ baara ye kojugu, o bɛ na ni sukaro hakɛ caya ye joli la. GLP-1 bɛ baara kɛ taamasiɲɛ siraw kan minnu bɛ bɛn o ma walasa ka dɔ bɔ sukarobanakisɛ jɔnjɔnw jirali walima u baara la, o la, a bɛ dɔ bɔ sugunɛbilenni na ani ka dɛmɛ don joli sukaro kɔlɔsili ^la.

A bɛ nɔ minnu bila fanga sukarodunbana ni dumuni nege la: 

GLP-1 bɛ se ka sariyaw sigi fanga sukarodunbana ni dumuni nege la. A bɛ fanga dunta dɔgɔya, a bɛ se ka kɛ ni a bɛ baara kɛ farikolo cɛmancɛ la walasa ka nɔ bila dumuni nege ɲɛnabɔyɔrɔw la, ka fasa dusukunnata bila mɔgɔ la ani ka dumuni dunta dɔgɔya. Ka fara o kan, GLP-1 tɛ nɔba bila fanga musaka la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, a bɛ se ka girinya hakɛ jateminɛ ni fanga dɔgɔyali ye, o bɛ dɛmɛ ka farikolo girinya dɔgɔya banabagatɔ fasalenw na. Kɔrɔbɔliw la, banabagatɔ minnu bɛ GLP-1 ta, olu ka teli ka dumuni nege dɔgɔya ani ka u girinya dɔgɔya o kɔfɛ ^[1,4]..

Fɛɛrɛ minnu bɛ se ka kɛ dusukun ni jolisiraw la: GLP-1 bɛ se ka nɔ ɲuman bila dusukun ni jolisiraw la fɛɛrɛ caman fɛ. Faan dɔ fɛ, a bɛ se ka joli sukaro ni farikolo girinya dɔgɔya, o la, farikoloɲɛnajɛ bɛ kɛ sababu ye ka dusukun ni jolisiraw ka tiɲɛniw nɔgɔya. Faan wɛrɛ fɛ, GLP-1 bɛ se ka baara kɛ dusukun ni jolisiraw la k’a ɲɛsin a yɛrɛ ma, i n’a fɔ ka joli siraw kɔnɔna baara ɲɛ, ka funu jaabiw ni oksidan degunw dɔgɔya, ka joli siraw jɔli sabati, ani ka dusukunnabana farati dɔgɔya. Cigrovski ka ɲininiw y’a jira ko GLP-1 bɛ se ka joli siraw kɔnɔnatumuw ka baara ɲɛ ka ɲɛsin ɔkisizɛni azotiki bɔli ma, ka joli siraw bonya bonya, ani ka dusukun ni jolisiraw ^lakana.

A nɔ tilennenw dusukun baara la: 

Kɔsa in na, sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko GLP-1 tali jugumanba bɛ se ka kɛ sababu ye ka inotropiki nɔ ɲuman barikama bila hadamadenw ka ɲɛgɛnɛsiraw la minnu bɛ bɔ a tata hakɛ la, k’a sɔrɔ a ma dɔ fara farikolojidɛsɛ teli kan. O nɔ bɛ se ka bɔ sarcoplasmic reticulum Ca2+ seginni caya la, ka ɲɛgɛnɛsira baara ɲɛ, wa a bɛ nɔ ɲuman bila dusukun tantanni banabagatɔw la taamasiɲɛw lajɔli la. Kɔrɔbɔli minnu bɛ tali kɛ o la, ɲɛgɛnɛsiralabanaw minnu bɛ GLP-1 la, olu ye sɔgɔsɔgɔ fanga bonyalenba jira k’a sɔrɔ dɔ ma fara farikolojidɛsɛ kan ^{[6] .}.

GLP-1 baarakɛcogo ye mun ye?

Ni sukarodunbana suguya 2 ye: 

GLP-1 bɛ kɛ ka sukarodunbana suguya 2 furakɛ. A kɛra da la pikiri fɛ wo, a kɛra farikolo jukɔrɔla pikiri fɛ wo, a bɛ ɛmoɲini A1c (HbA1c) hakɛ dɔgɔya kosɛbɛ ^{[1] .}.

Walasa ka fasa furakɛ: 

GLP-1 bɛ nafa caman jira fasa furakɛli la. Kɛnɛyaso sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko banabagatɔ fasalenw minnu furakɛra ni GLP-1 ye, olu girinya bɛ dɔgɔya kosɛbɛ, o bɛ taa ni u cɛmancɛ lamini dɔgɔyali ye, tansiyɔn hakɛ bɛ dɔgɔya, ka HbA1c hakɛ dɔgɔya, ani ka jolisegindumuniw hakɛ ɲɛ (misali la, kolosinsinnan bɛɛ lajɛlen dɔgɔyali, kolosinsinnanw ka kolosinsinnan minnu ka dɔgɔn, ani triglycérides, ani kolosinsinnanw ka kolosinsinnanw caya). A ka girinya dɔgɔyali nɔ ka fisa ni furakisɛw ni farikolojidɛsɛ fura wɛrɛw ta ye, a bɛ sariyaw labato minnu sigilen don EMA ni FDA fɛ farikolojidɛsɛ furaw kan, ani ka furakɛli suguya kura di banabagatɔ fasalenw ma ^[1,.

Dusukun ni jolisiraw ka banaw farati bɛ dɔgɔya: 

Sukarodunbana suguya 2 bɛ mɔgɔkɔrɔbaw la ani dusukunnabana dɔntaw, GLP-1 bɛ se ka dusukunnabana farati dɔgɔya. Kalan minnu kɛra i n’a fɔ SUSTAIN 6 ani PIONEER 6 sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko GLP-1 min bɛ kɛ farikolo jukɔrɔ ani min bɛ kɛ da kɔnɔ, o tɛ dɔgɔya ani a lakanani ye dusukun ni jolisiraw kɛnɛya la, wa SELECT sɛgɛsɛgɛli y’a jira ka t’a fɛ a nafa bɛ se ka sɔrɔ dusukun ni jolisiraw kɔlɔlɔw ɲɛnabɔli la, o bɛ dɛmɛ ka dusukun ni jolisiraw ka ko kɛlenw farati ^dɔgɔya.

Sugunɛ lakanani nɔ minnu bɛ sɔrɔ: 

Sogow ka misali dɔ la, sugunɛbilenni-schemie-reperfusion joginni, GLP-1 ye sugunɛ lakanani nɔ jira. A bɛ dɔ bɔ funubanakisɛw hakɛ la i n’a fɔ tumor necrosis factor-α (TNF-α) ani a minɛbaga, interleukin-6 (IL-6), a bɛ dɔ bɔ F8 porositaglandini bɔli la, ka dɔ fara PI3K ni AKT hakɛ kan sugunɛbilenni na, ani ka sugunɛ joginni nɔgɔya, o b’a jira ko GLP-1 bɛ se ka furakɛ sugunɛ jogin jugumanba ^la.

Kuncɛli

I n’a fɔ GLP-1 minɛbaga agoniste, GLP-1 bɛ sukaro hakɛ kɔlɔsi kosɛbɛ sukarodunbana suguya 2 bɛ banabagatɔ minnu na, a kɛtɔ ka inisɔndiya ni sukaro bɔli labɛn, ka sugunɛbilenni bali, ani ka nɔ bila fanga sukarodunbana ni dumuni nege la, ka sɔrɔ ka farikolo girinya dɔgɔya kosɛbɛ mɔgɔ fasalenw na. Dusukun ni jolisiraw tangacogo bɛ a la, a bɛ dusukunnabana farati dɔgɔya, wa a bɛ sugunɛw tanga. A bɛ furakɛli kɛ sugunɛ joginni jugumanba la, sukarodunbana fɛ, ani sugunɛbana wɛrɛw la.

A sɛbɛnbaga ko la

Fɛn minnu kofɔlen dòn san fɛ, olu bɛɛ ɲinini Kɛra, k’u Labɛn ani k’u Lajɛ Cocer Peptides fɛ.

Dɔnniya gafe sɛbɛnbaga

Hegner, P. sigilen bɛ Regensburg Iniwɛrisite la Alimanjamana na, wa a ka ɲininiw ka di kosɛbɛ. Olu ye dusukun ni jolisiraw ni dusukunnakow ye, a bɛ dusukunnabanaw kɛcogo n’u furakɛcogo sɛgɛsɛgɛ yɔrɔ min na; biyokimisi ni molekiyɔmu biologi, k’a sinsin molekiyɔmu biyokimiki ni biyokimiki waleyali fɛɛrɛw n’a labɛnni taabolo jirali kan; furakɛli ni furakɛli, ka sinsin furaw dilanni ni u nafa jateminɛni kan; ani ninakilicogo ka fara furakɛli bɛɛjɛfanga ni kɔnɔna furakɛli kan, k’u sinsin ninakilibanaw ni kɔnɔna furakɛli cogoyaw sɛgɛsɛgɛli n’u furakɛli kan. Ale ye dɔnnikɛla ye min ye ɲɛtaa sɔrɔ furakɛli sira caman na. Hegner P tɔgɔ sɛbɛnnen bɛ citation (citation) ɲɛfɔli sɛbɛn kɔnɔ [6].

▎ Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la

[1] Oleszczuk R, Kozińska I, Gras-Ozimek J, ani a ɲɔgɔnnaw. GLP-1 min bɛ kɛ ka fasa furakɛ[J]. Kalan, kɛnɛya ani farikoloɲɛnajɛ gafe, 2022. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:245423376.

[2] Christou G. A., Katsiki N., Blundell J., ani a ɲɔgɔnnaw. GLP-1 ye fasa fura ye min bɛ layidu ta[J]. Fasa lajɛw, 2019,20(6):805-815.DOI:10.1111/obr.12839.

[3] Kurtzhals P, Flindt Kreiner F, Singh Bindra R. Kisɛya kunbɛnni jɔyɔrɔ sukarodunbana suguya 2 furakɛli la: GLP-1 jateminɛw[J]. sukarodunbana ɲinini ni kɛnɛyaso baarakɛcogo, 2023,203.DOI:10.1016/j.diabres.2023.110881.

[4] Chao A. M., Tronieri J. S., Amaro A., ani mɔgɔ wɛrɛw. GLP-1 min bɛ kɛ ka fasa furakɛ[J]. Dusukun ni jolisiraw furakɛli taabolo, 2023,33(3):159-166.DOI:10.1016/j.tcm.2021.12.008.

[5] Cigrovski BM, Strollo F. GLP-1-ɲɛnabɔli jaabiw[J]. Diɲɛ kɔnɔ sukarodunbana gafe, 2023,14(4):424-434.DOI:10.4239/wjd.v14.i4.424.

[6] Hegner P, Seitz S, Schopka S, ani a ɲɔgɔnnaw. GLP-1 bɛ sɔgɔsɔgɔninjɛ baara ɲɛ hadamadenw ka ɲɛgɛnɛsiraw la minnu bɛ yɔrɔ kelen na[J]. Erɔpu dusukunnakow gafe, 2024,45(Furakɛcogo_1):ehae666-ehae3729.DOI:10.1093/eurheartj/ehae666.3729.

[7] Tiba AT, Qassam H, Hadi N R. GLP-1 sugunɛbilenni-joginni joli seginni na sosow la[J]. J Med Ɲɛnamaya, 2023,16(2):317-324.DOI:10.25122/jml-2022-0291.

BƐƐRƐ KUNNAFONIW NI FƐRƐW KUNNAFONIW BƐƐ MIN BƐ NI WEBSITE KAN NA, U BƐ KUNNAFONIW FƆLƆ DƆRƆN NI KALANSENW YE.  

Fɛn minnu bɛ di nin siti in kan, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro. Sɛgɛsɛgɛli in vitro (latinkan na: *in glass*, o kɔrɔ ye gilasi minɛnw na) bɛ kɛ hadamaden farikolo kɔkan. Nin fura ninnu tɛ furaw ye, Ameriki dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso (FDA) ma sɔn u ma, wa u man kan ka kɛ ka furakɛli bana, bana walima bana si bali, k’a furakɛ, walima k’a furakɛ. A dagalen don kosɛbɛ sariya fɛ ka nin fɛn ninnu don hadamaden walima bagan farikolo la cogo o cogo.