ޖީއެލްޕީ-1 20އެމްޖީ

▎ ޖީއެލްޕީ-1 ސްޓްރަކްޗަރ

▎ ޖީއެލްޕީ-1 ރިސާޗް

ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟

ޖީއެލްޕީ-1 އުފެދުން އުފެދުނީ ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް އަސަރުތައް ހޯދުމުންނެވެ. ފުރަތަމަ ޖީލުގެ ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް އުފެއްދުމަށްޓަކައި ސައިންސްވެރިންނަށް ލިޒަރޑްގެ ލޭހޮޅިތަކުގައި ހުންނަ އެކްސެންޑިން-4 އިން އިންސްޕަޔަރ ކުރެވުނެވެ. ދިގު މުއްދަތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ގޮތެއް ހޯދުމަށްޓަކައި، ޖީއެލްޕީ-1 އުފެއްދީ ޖީއެލްޕީ-1 ޕެޕްޓައިޑް ޗޭންގެ ކެމިކަލް މޮޑިފިކޭޝަން މެދުވެރިކޮށް، އޭގެ ހަފް ލައިފް އިތުރުކުރުމަށް ފެޓީ އެސިޑް ޗޭންތައް އިތުރުކޮށްގެންނެވެ. ދިރާސާތައް ކުރިއަށް ދިޔަ ވަރަކަށް ބަރުދަން ލުއިކުރުމާއި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމާއި ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވެސް އޭގެ ގާބިލްކަން ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ.

ޖީއެލްޕީ-1 ގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯ؟

އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓް ކުރުން: 

ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓް (ޖީއެލްޕީ-1 އާރްއޭ) އެއްގެ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-1 އިން ޕެންކްރިއޭޓިކް β-ސެލްތައް އިންސިއުލިން ސެކްރެޓް ކުރުމަށް ބާރުއަޅާއިރު، α-ސެލްތައް ގްލޫކަގަން ސެކްރެޓް ކުރުން ހުއްޓުވައެވެ. ކެއުމަށްފަހު ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު މަތިވުމުން ޖީއެލްޕީ-1 ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރސް އާއި ގުޅިގެން ޑައުންސްޓްރީމް ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް β ސެލްތަކުން އިންސިއުލިން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅައެވެ. ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ހުއްޓުވައި، ހެޕަޓިކް ގްލޫކޯޒް އައުޓްޕުޓް ދަށްކޮށް، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު އިތުރަށް ސްޓޭބަލްކޮށްދެއެވެ. އާދައިގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ހާލަތުގައި ހަށިގަނޑުގައި އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން އާއި ދެމެދު ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ސްޓޭބަލް ވެއެވެ. ޖީއެލްޕީ-1 އިން ޖީއެލްޕީ-1 ގެ އަސަރުތައް ނަކަލުކޮށް، މި ރެގިއުލޭޓަރީ ޕްރޮސެސް އޮޕްޓިމައިޒް ކުރެއެވެ ^[1،2]..

ފޮޓޯ 1 ހަކުރުބައްޔާއި ފަލަވުމާ ގުޅުންހުރި ޖީއެލްޕީ-1 ގެ އަސަރުތައް ^{[3] .}.

ހެޕަޓިކް ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް އިންހިބިޝަން: 

ޖީއެލްޕީ-1 އިން ހެޕަޓިކް ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް ޕްރޮސެސް ހުއްޓުވައެވެ. ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް އަކީ ރޯދަ ނުވަތަ ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ހާލަތުގައި ފުރަމޭއިން ގްލޫކޯޒް އުފައްދާ މަގެވެ، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ލޭގެ ގްލޫކޯޒްގެ ސްޓެބިލިޓީ ދަމަހައްޓައިދޭ މަގެވެ. ނަމަވެސް ހަކުރުބަލި ފަދަ ޕެތޮލޮޖިކަލް ހާލަތްތަކުގައި ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް މާ ބޮޑަށް ހަރަކާތްތެރިވެ، ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު މަތިވެދާނެ އެވެ. ޖީއެލްޕީ-1 އަކީ ކަމާބެހޭ ސިގްނަލިންގ މަގުތަކުގެ މައްޗަށް އަމަލުކޮށް، މުހިއްމު ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް އެންޒައިމްތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަން ނުވަތަ އެކްޓިވިޓީ ދަށްކޮށް، މިކަމުގެ ސަބަބުން ހެޕަޓިކް ގްލޫކޯޒް އުފެއްދުން މަދުވެ، ލޭގައި ގްލޫކޯޒް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ ^[1]..

ހަކަތަ ހަކުރުބައްޔާއި ކާހިތްވުމަށް ކުރާ އަސަރުތައް: 

ޖީއެލްޕީ-1 އަކީ ހަކަތަ ހަކުރުބައްޔާއި ކެއުމަށް ޝައުގުވެރިވުމަށް ރެގިއުލޭޓަރީ އަސަރުތަކެއް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ހަކަތަ ބޭނުންކުރުން މަދުކޮށްދޭ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، މިއީ ކެއުމަށް ޝައުގުވެރިކަން ރެގިއުލޭޓް ކުރާ މަރުކަޒުތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް އަމަލުކޮށް، ފުރިހަމަކަމުގެ އިހުސާސް އުފެއްދުމާއި، ކާނާ ކެއުން މަދުކޮށްދިނުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ސަބަބުން ހަކަތައަށް ކުރާ ހަރަދަށް އެންމެ ކުޑަ އަސަރުތަކެއް ކުރާއިރު، މުހިންމު ގޮތެއްގައި ބަރުދަން ރެގިއުލޭޓް ކުރެވެނީ ހަކަތަ ބޭނުންކުރުން މަދުކޮށްގެން ކަމަށާއި، މިއީ ފަލަ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ. ޓްރައިލްތަކުގައި ޖީއެލްޕީ-1 ބޭނުންކުރާ ބަލިމީހުން ގިނައިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވަނީ ކެއުމަށް ޝައުގުވެރިކަން ކުޑަވެ، އޭގެ ފަހުން ބަރުދަން ލުއިވެފައެވެ ^[1،4]..

ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމަށް އަމަލުކުރެވޭނެ ގޮތްތައް: ޖީއެލްޕީ-1 އިން ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމަށް ފައިދާހުރި އަސަރުތަކެއް ކޮށްފާނެ އެތައް މެކޭނިޒަމްތަކެއް މެދުވެރިކޮށެވެ. އެއްފަރާތުން ލޭގެ ގްލޫކޯޒް އާއި ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ދަށްކޮށްދީ، މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރސްގެ ސަބަބުން ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަވެގެންދެއެވެ. އަނެއްކޮޅުން ޖީއެލްޕީ-1 އިން ސީދާ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ޓިޝޫތަކަށް އަމަލުކޮށްފާނެ ކަމަށާއި، އެއީ ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށް، އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް އަދި އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ދަށްކޮށް، އެތެރޮސްކްލޮރޮޓިކް ޕްލެކްސް ސްޓޭބަލްކޮށް، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްގެންނެވެ. ސިގްރޮވްސްކީގެ ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-1 އިން ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް ނިކުތުމުގައި ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށް، ވެސޯޑިލޭޝަން އިތުރުކޮށް، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމް ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ ^{[5] .}.

ކާޑިއަކް ފަންކްޝަނަށް ސީދާ އަސަރުތައް: 

ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-1 އަށް ސީރިއަސްކޮށް ހުށަހެޅުމުން އިންސާނާގެ އެޓްރިއަލް ޓްރެބިކިއުލާއަށް ޑޯޒަށް ބަރޯސާވާ ވަރުގަދަ ޕޮޒިޓިވް އިނޮޓްރޮޕިކް އަސަރެއް އުފެދި، އެރިތްމިއާ ޖެހުމުގެ ނަޒަރިއްޔާތު އިތުރު ނުވެ އެވެ. މި އަސަރު އުފެދިފައިވަނީ ސާރކޯޕްލާސްމިކް ރެޓިކިއުލަމް Ca2+ ރީއަޕްޓޭކް އިތުރުވުމާއި، އެޓްރިއަލް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުވުމާއި، ހާޓް ފެއިލިއަރ ބަލިމީހުންގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ދިނުމަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ގެންގުޅެވޭތީއެވެ. މިކަމާ ގުޅުންހުރި ތަޖުރިބާތަކުގައި ޖީއެލްޕީ-1 އަށް ހުށަހެޅިފައިވާ އެޓްރިއަލް ޓްރެބިކިއުލާތަކުން އެރިތްމިއާސް އިތުރުނުވެ ކޮންޓްރެކްޓައިލް ފޯސް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ ^[6]..

ޖީއެލްޕީ-1 ގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟

ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔަށް: 

ޖީއެލްޕީ-1 އަކީ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. އަނގައިން ދިން ނަމަވެސް ނުވަތަ ހަމުގެ ދަށުން އިންޖެކްޝަން ދިނުމުން ވެސް ހީމޯގްލޯބިން އޭ1ސީ (HbA1c) ގެ މިންވަރު ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ދަށްކޮށްދެއެވެ ^{[1] .}.

ފަލަވުމުގެ ފަރުވާއަށް: 

ފަލަވުމަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ފައިދާ ބޮޑުކަން ދައްކައެވެ. ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-1 އިން ފަރުވާ ހޯދާ ފަލަ ބަލިމީހުންގެ ބަރުދަން ބޮޑުވެ، ކަކުލުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދު ދަށްވެ، ލޭގެ ޕްރެޝަރުގެ ޕެރަމިޓަރު ރަނގަޅުވެ، އެޗްބީއޭ1ސީގެ މިންވަރު ދަށްވެ، ލިޕިޑް ޕްރޮފައިލް ރަނގަޅުވެއެވެ (އެބަހީ، ޖުމްލަ ކޮލެސްޓްރޯލް ދަށްވުން، ލޯ ޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން ކޮލެސްޓްރޯލް، އަދި ހައި ޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން ކޮލެސްޓްރޯލް އިތުރުވުން) އެވެ. އޭގެ ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ އަސަރު ޕްލޭސިބޯ އާއި ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އެހެން ބޭސްތަކަށްވުރެ މާ މޮޅު، ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކަށް އީއެމްއޭ އާއި އެފްޑީއޭ އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ، އަދި ފަލަ ބަލިމީހުންނަށް އާ ފަރުވާއެއް ލިބިގެންދެއެވެ ^[1،2]..

ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަވުން: 

ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ހުންނަ އަދި ހިތުގެ ބަލިތައް އެނގޭ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ޖީއެލްޕީ-1 އަކީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. SUSTAIN 6 އަދި PIONEER 6 ޓްރައިއަލް ފަދަ ދިރާސާތަކުން ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިއްހަތުގައި ސަބްކިއުޓަނިއަސް އަދި އޮރެލް ޖީއެލްޕީ-1 ގެ ދަށްކަމާއި ރައްކާތެރިކަން ދައްކާފައިވާއިރު، ސެލެކްޓް ޓްރައިއަލް އިން ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ނަތީޖާ ރަނގަޅުކުރުމުގައި އޭގެ ފައިދާތައް އިތުރަށް ކަށަވަރުކޮށްދީ، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ އިވެންޓްތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ ^[1]..

ކިޑްނީ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަސަރުތައް: 

ރެނަލް އިސްކެމިއާ-ރީޕަރފިއުޝަން އިންޖަރީގެ މައުސް މޮޑެލްއެއްގައި ޖީއެލްޕީ-1 އިން ރެނަލް ޕްރޮޓެކްޓިވް އެފެކްޓްސް ދައްކާފައިވެއެވެ. އެއީ ޓިއުމަރ ނެކްރޮސިސް ފެކްޓަރ-α (TNF-α) އަދި އޭގެ ރިސެޕްޓަރ، އިންޓަރލިއުކިން-6 (IL-6) ފަދަ އިންފްލެމެޓަރީ މޮލިކިއުލްތަކުގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދީ، F8 ޕްރޮސްޓަގްލެންޑިން އުފެއްދުން ދަށްކޮށްދީ، ކިޑްނީގެ ޓިޝޫގައި PI3K އަދި AKT ގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދީ، ކިޑްނީގެ އަނިޔާ ކުޑަކޮށްދޭތީ، ޖީއެލްޕީ-1 އަށް ކިޑްނީއަށް ސީރިއަސް އަނިޔާއެއް ލިބިދާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ ^{[7] .}.

ނިންމުން

ޖީއެލްޕީ-1 ރިސެޕްޓަރ އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-1 އިން ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ބަލިމީހުންގެ ލޭގައި ގްލޫކޯޒްގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، އިންސިއުލިން އާއި ގްލޫކަގަން ސެކްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ހެޕަޓިކް ގްލޫކޯނިއޯޖެނެސިސް ހުއްޓުވައި، ހަކަތަ ހަކުރުބައްޔާއި ކެއުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ފަލަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކުރެއެވެ. އެއީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ޕްރޮޓެކްޓިވް އިފެކްޓްސް ތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ، ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ އަދި ކިޑްނީ ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ކިޑްނީއަށް ލިބޭ ސީރިއަސް އަނިޔާތަކާއި، ހަކުރުބަލީގެ ނެފްރޮޕެތީއާއި، ކިޑްނީގެ އެހެނިހެން ބަލިތަކަށް ފަރުވާގެ އަސަރުތަކެއް ކުރާ އެއްޗެކެވެ.

ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން

މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.

ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ

ހެގްނަރ، ޕީ އަކީ ޖަރުމަނުގެ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ރެޖެންސްބާގްގައި ހުންނަވާ އަދި ދިރާސާގެ ދާއިރާއިން ގިނަ ޝައުގުވެރިކަމެއް ހުރި މީހެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމާއި ކާޑިއޮލޮޖީ ހިމެނޭއިރު، އެތަނުގައި އޭނާ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ މެކޭނިޒަމްތަކާއި ފަރުވާތައް ހޯދައެވެ؛ ބަޔޯކެމިސްޓްރީ އަދި މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ، މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖިކަލް އަދި ބަޔޯކެމިކަލް ރިއެކްޝަން މެކޭނިޒަމްތަކާއި ރެގިއުލޭޓަރީ ޕްރޮސެސްތައް ހާމަކުރުމަށް ފޯކަސްކުރުން؛ ފާމަކޯލޮޖީ އަދި ފާމަސީ، ބޭސް އުފެއްދުމާއި އެފިސިކޭޝަން އިވެލުއޭށަނަށް އަލިއަޅުވާލުން؛ އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ އިތުރުން އާންމު އަދި އެތެރޭގެ ބޭސްވެރިކަން، ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކާއި އާންމު އެތެރޭގެ ސިއްހީ ހާލަތްތައް ދެނެގަނެ ފަރުވާ ދިނުމަށް ސަމާލުކަން ދީގެންނެވެ. އޭނާ އަކީ ބޭސްވެރިކަމުގެ އެތައް ދާއިރާއަކުން ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދާފައިވާ އިލްމުވެރިއެކެވެ. ހެގްނަރ ޕީ ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސްގައެވެ [6].

▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް

[1] އޮލެސްޗުކް އާރ، ކޮޒިންސްކާ އައި، ގްރާސް-އޮޒިމެކް ޖޭ، އެޓް އަލް. ފަލަވުމަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ ޖީއެލްޕީ-1[J]. ޖާނަލް އޮފް އެޑިއުކޭޝަން، ހެލްތު އެންޑް ސްޕޯޓް، 2022. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:245423376.

[2] ކްރިސްޓޫ ޖީއޭ، ކަޓްސިކީ އެން، ބްލަންޑެލް ޖޭ، އެޓް އަލް. ޖީއެލްޕީ-1 އަކީ އުއްމީދީ އެންޓިއޮބެސިޓީ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި[ޖޭ]. އޮބެސިޓީ ރިވިއުސް، 2019،20(6):805-815.DOI:10.1111/obr.12839.

[3] ކަރޓްޒަލްސް ޕީ، ފްލިންޑް ކްރެއިން އެފް، ސިންގް ބިންދްރާ އާރ.ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ މެނޭޖްމަންޓްގައި ބަރުދަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ދައުރު: ޕާސްޕެކްޓިވްސް އޮން ޖީއެލްޕީ-1[ޖޭ]. ހަކުރުބަލީގެ ރިސާޗް އެންޑް ކްލިނިކަލް ޕްރެކްޓިސް، 2023،203.DOI:10.1016/j.diabres.2023.110881.

[4] ޗާއޯ އޭއެމް، ޓްރޮނިއޭރީ ޖޭއެސް، އަމަރޯ އޭ، އެޓް އަލް. ފަލަވުމަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ ޖީއެލްޕީ-1[J]. ޓްރެންޑްސް އިން ކާޑިއޯވަސްކިއުލަރ މެޑިސިން، 2023،33(3):159-166.DOI:10.1016/j.tcm.2021.12.008.

[5] ސިގްރޮވްސްކީ ބީއެމް، ސްޓްރޯލޯ އެފް.ޖީއެލްޕީ-1-އައި-ކެޗިންގ ނަތީޖާ[ޖޭ]. ވޯލްޑް ޖާނަލް އޮފް ޑައިބެޓީސް، 2023،14(4):424-434.DOI:10.4239/wjd.v14.i4.424.

[6] ހެގްނަރ ޕީ، ސެއިޓްޒް އެސް، ޝޮޕްކާ އެސް، އެޓް އަލް. ޖީއެލްޕީ-1 އިން އެކަހެރިކޮށްފައިވާ އިންސާނާގެ އެޓްރިއަމްގައި ކޮންޓްރެކްޓައިލް ފަންކްޝަން ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ[J]. ޔޫރަޕިއަން ހާޓް ޖާނަލް، 2024،45(ސަޕްލިމެންޓް_1):ehae666-ehae3729.DOI:10.1093/eurheartj/ehae666.3729.

[7] ޓިބާ އޭޓީ، ޤައްސާމް އެޗް، ހާދީ އެން އާރ.ޖީއެލްޕީ-1 އިން ރެނަލް އިސްކެމިއާ-ރީޕަރފިއުޝަން އިންޖަރީ އިން މައިސް[ޖޭ]. ޖޭ މެޑް ލައިފް، 2023،16(2):317-324.ޑީއޯއައި:10.25122/ޖީއެމްއެލް-2022-0291.

މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.  

މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައި ނުވާ އުފެއްދުންތަކެއް ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.