میلانۆتا 10ملگم

▎ میلانۆتان-١ پێکهاتەی

سەرچاوە: PubChem

ڕێککەوت: سێر-تایر-سێر-نلێ-گلو-هیس-دی-فی-ئارگ-ترپ-گلای-لایس-پرۆ-ڤاڵ فۆرمۆلەی گۆگردی: C 78H 111N 21O19 کێشی گۆڕانکاری: 1646.8g/mol ژمارەی CAS: 75921-69-6 پابکیم سی ئای دی: 16154396 هاوواتاکان: ئافامێلانۆتیدا؛ NDP-MSH

▎ توێژینەوەی میلانۆتان-١

پاشخانی توێژینەوەی میلانۆتان-١ چییە؟

میلانۆتان-١ هاوشێوەیەکی دروستکراوی هۆرمۆنی هاندەری α-میلانۆسایتە (α-MSH). α-MSH لەلایەن خانە تایبەتەکانی جەستەی مرۆڤەوە بەرهەمدەهێنرێت و ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە پرۆسەی فیزیۆلۆژی وەک ڕەنگکردندا. بە مەبەستی لێکۆڵینەوە لە بەکارهێنانی لە بوارە جیاوازەکاندا، توێژەران پەرەیان بە میلانۆتان-١ دا. لێکۆڵینەوەیەکی قووڵ لەسەر α-MSH بووە هۆی لەدایکبوونی میلانۆتان-١. α-MSH ناسراوە کە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە هاندانی بەرهەمهێنانی میلانین، و میلانۆتان-1 بە شێوەیەک دیزاین کراوە کە چالاکیی بەهێزتر و ئەرکی تایبەتی هەبێت، وەک لە ڕەنگکردنی پێست و کاریگەرییە فۆتۆپارێزییە ئەگەرییەکان ^[1]. .

میلانۆتان-١ چییە؟

میلانۆتان-١ هاوشێوەیەکی دروستکراوی هۆرمۆنی هاندەری α-میلانۆسایتە. بە بەستنەوەی بە MC1R لەسەر میلانۆسایدەکان، میلانۆسایدەکان هان دەدات بۆ بەرهەمهێنانی میلانین. کاریگەرییەکی بەرچاوی لە چارەسەرکردنی پرۆتۆپۆرفیریای دروستکەری خوێنبەرەکاندا نیشانداوە و هەروەها ئاسۆی بەکارهێنانی پۆتانسێلی هەیە لە چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی تری پێستدا.

میلانۆتان-١ تایبەتمەندی کاریگەری درێژخایەنی هەیە. دەتوانێت بەردەوام میلانۆسایدەکان لە جەستەدا هان بدات بۆ بەرهەمهێنانی میلانین، بەم شێوەیە کاریگەری چارەسەری درێژخایەن دابین دەکات. بە بەراورد لەگەڵ هەندێک شێوازی تری چارەسەرکردن، میلانۆتان-١ پێویستی بە بەکارهێنانی زۆر نییە، ئەمەش بارگرانی چارەسەرکردن لەسەر نەخۆشەکان کەمدەکاتەوە. لە توێژینەوە کلینیکییەکاندا، میلانۆتان-١ سەلامەتییەکی باشی نیشانداوە. کاردانەوە نەرێنییە باوەکان بریتین لە سەرئێشە، سکچوون، ڕشانەوە و هتد، بەڵام بە گشتی سووکن و دەتوانرێت لە ڕێگەی چارەسەری گونجاوەوە ڕزگاریان بێت. جگە لەوەش، میلانۆتان-١ ژەهراویبوونی کەمی هەیە بۆ ئەندامە گرنگەکانی وەک جگەر و گورچیلە، ئەمەش گەرەنتییەکی سەلامەتی دیاریکراو بۆ بەکارهێنانی کلینیکی دابین دەکات.

میکانیزمی تایبەت چییە کە میلانۆتان-١ ڕێگری لە زیانەکانی خۆر دەکات؟

میلانین لە پێستدا ڕۆڵی هەیە لە هەڵمژینی تیشکی سەروو بنەوشەیی و ڕادیکاڵە ئازادەکان، بەمەش پێست لە زیانەکانی سەروو بنەوشەیی دەپارێزێت. تیشکی سەروو بنەوشەیی دەبێتە هۆی گۆڕانکاری لە جینەکانی خانەکانی پێست و هۆکاری سەرەکی شێرپەنجەی جۆراوجۆری پێستە. بوونی میلانین دەتوانێت بەرکەوتنی ڕاستەوخۆی تیشکی سەروو بنەوشەیی بە خانەکانی پێست کەم بکاتەوە و مەترسی گۆڕانکاری جینەکان کەم بکاتەوە. دوای ئەوەی پێست بەر تیشکی سەروو بنەوشەیی دەبێت، دەبێتە هۆی زیادبوونی چالاکیی وەرگرەکانی هۆرمۆنی هاندەری میلانۆسایدەکان، لە ئەنجامدا یۆمیلانین لە میلانۆسایتی سەر پێستدا زیاد دەکات. وەک هاوشێوەی هۆرمۆنی هاندەری α-میلانۆسایت، میلانۆتان-1 دەتوانێت ئەم پرۆسەیە وەربگرێت و بەرهەمهێنانی میلانین بەرەوپێش ببات ^[2] . بە زیادکردنی ڕێژەی میلانین لە پێستدا، میلانۆتان-١ دەتوانێت زیانەکانی ڕاستەوخۆی تیشکی سەروو بنەوشەیی بۆ خانەکانی پێست کەم بکاتەوە. لێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە کە دوای بەکارهێنانی میلانۆتان-1، بەرگەگرتنی پێست بۆ تیشکی سەروو بنەوشەیی بەرز دەبێتەوە، هەروەها ڕوودانی سووتانی خۆر کەم دەبێتەوە. بە بەراورد لەگەڵ شێوازە تەقلیدییەکانی ڕەنگکردن وەکو ڕەنگکردنی خۆر و بەکارهێنانی بەرهەمەکانی ڕەنگکردن، میلانۆتان-١ کۆمەڵێک سوودی ناوازەی هەیە. ڕەنگکردنی پێست بە خۆر پێویستی بە بەرکەوتنی درێژخایەن بە تیشکی خۆر هەیە، کە ئەگەری هەیە ببێتە هۆی سووتانی پێست بە خۆر و پیربوون و زیادبوونی مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی پێست. بەکارهێنانی بەرهەمەکانی ڕەنگکردن لەوانەیە کێشەی هەبێت وەک خورانی پێست و حەساسیەت کە بەهۆی پێکهاتە کیمیاییەکانەوە دروست دەبێت. میلانۆتان-١، لە ڕێگەی دەرزی ژێر پێستەوە، دەتوانێت بە شێوەیەکی وردتر کۆنترۆڵی بەرهەمهێنانی میلانین بکات و کاریگەرییە نەرێنییەکانی لەسەر پێست کەم بکاتەوە.

میکانیزمی تایبەتی کارکردنی میلانۆتان-١ لە چارەسەرکردنی ڤیتیلیگۆدا چییە؟

هاندانی بەرهەمهێنانی میلانین: میلانۆتان-١ دەتوانێت میلانۆسایدەکان هان بدات بۆ بەرهەمهێنانی میلانین. میلانین مادەیەکی گرنگە کە ڕەنگی پێست دیاری دەکات. لە نەخۆشانی تووشبوو بە ڤیتیلیگۆ، بەهۆی تێکچوون یان نائاسایی میلانۆسایدەکانەوە، پەڵەی سپی لەسەر پێست دەردەکەون. میلانۆتان-١ پەرە بە زیادبوون و جیاکردنەوەی میلانۆسایدەکان دەدات و دروستکردنی میلانین زیاد دەکات بە چالاککردنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی تایبەت ^[3]..

ڕێکخستنی سیستەمی بەرگری: ڤیتیلیگۆ بە نەخۆشییەکی بەرگری خۆکار دادەنرێت، کە تێیدا سیستەمی بەرگری بە شێوەیەکی نائاسایی هێرش دەکاتە سەر میلانۆسایدەکان. ڕەنگە میلانۆتان-١ ڕۆڵی هەبێت لە ڕێکخستنی سیستەمی بەرگری و کەمکردنەوەی هێرش بۆ سەر میلانۆسایدەکان. لەوانەیە وەڵامی بەرگری لەش ڕێکبخات بە کاریگەری لەسەر چالاکیی و کارکردنی خانەکانی بەرگری، بەم شێوەیە نیشانەکانی ڤیتیلیگۆ ڕزگار دەکات.

کاریگەری دژە ئۆکسێنەر: هەروەها فشاری ئۆکسجینی ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە دروستبوونی نەخۆشی ڤیتیلیگۆ. ڕەنگە میلانۆتان-١ توانای دژە ئۆکسێنەری دیاریکراوی هەبێت و زیانەکانی فشاری ئۆکسجینی بۆ میلانۆسایدەکان کەم بکاتەوە. دەتوانێت ڕادیکاڵە ئازادەکان بێلایەن بکات و میلانۆسایدەکان لە زیانەکانی ئۆکسجین بپارێزێت و یارمەتی پاراستنی کارکردنی ئاسایی میلانۆسایدەکان بدات.

چ داتایەکی توێژینەوە پشتگیری لە کاریگەرییە تایبەتەکانی میلانۆتان-١ دەکات لە چارەسەرکردنی پرۆتۆپۆرفیریای دروستکەری سوور؟

پرۆتۆپۆرفیریای دروستکەری ئێسک (EPP) نەخۆشییەکی بۆماوەیی گۆڕانکارییەکانی پۆرفیرینە کە تێیدا نەخۆشەکان تووشی کاردانەوەی توندی ژەهراویبوونی فۆتۆ دەبن، کە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر کوالیتی ژیانیان دەبێت. وەک هاوشێوەیەکی دروستکراوی هۆرمۆنی هاندەری α-میلانۆسایت، میلانۆتان-١ ئەم زانیارییە توێژینەوەیەی خوارەوەی هەیە بۆ پشتگیریکردن لە کاریگەرییە تایبەتەکانی لە چارەسەرکردنی EPP:

باشترکردنی بەرگەگرتنی ڕووناکی: لە چەندین لێکۆڵینەوەی کلینیکیدا، سەلمێنراوە کە میلانۆتان-١ بەرگەگرتنی ڕووناکی نەخۆشانی EPP باشتر دەکات. بۆ نموونە، لە تاقیکردنەوەی قۆناغی III CUV039، چارەسەرکردن بە میلانۆتان-1 بەرگەگرتنی ڕووناکی نەخۆشانی EPP باشتر کرد. بە بەراورد لەگەڵ پلاسیبۆ، چارەسەرکردن بە میلانۆتان-١ نەخۆشەکانی توانی کاتێکی زیاتر لە تیشکی ڕاستەوخۆی خۆردا بەسەر بەرن بەبێ ئازار و کاتەکەی زیادکرد تا نیشانە سەرەتاییەکانی ژەهراویبوونی فۆتۆ کە بەهۆی سەرچاوەیەکی ڕووناکی ستانداردەوە دروستبووە دەرکەوتن ^[4]. .

باشترکردنی کوالیتی ژیان: چەندین لێکۆڵینەوە دەریانخستووە کە چارەسەرکردن بە میلانۆتان-١ دەتوانێت کوالیتی ژیانی نەخۆشانی EPP باشتر بکات. لە تاقیکردنەوە کلینیکییە جیاوازەکاندا، دوای وەرگرتنی چارەسەری میلانۆتان-١، کوالیتی ژیانی نەخۆشەکان بە بەکارهێنانی پرسیارنامەی پەسەندکراو هەڵسەنگێندرا، و ئەنجامەکان باشتربوونی کوالیتی ژیانیان نیشان دا ^[4]..

کاریگەری پارێزەر لەسەر کارکردنی جگەر: توێژینەوەکان دەریانخستووە کە میلانۆتان-١ ڕەنگە کاریگەری پارێزەری لەسەر کارکردنی جگەری نەخۆشانی EPP هەبێت. لە توێژینەوەیەکی چاودێری پاشگەزبوونەوەیدا، 2933 تاقیکردنەوەی کارکردنی جگەر، 1186 تاقیکردنەوەی چڕیی پرۆتۆپۆرفیرین، و 1659 بەکارهێنانی چاندنی میلانۆتان-1 لە 70 نەخۆشی EPP وەرگیران. ئەنجامەکان دەریانخست کە لەگەڵ زیادبوونی ژمارەی ڕۆژەکان لە دوایین چاندنی میلانۆتان-١، چڕیی پرۆتۆپۆرفیرین (PPIX) بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد بوو (p < 0.0001); لە کاتێکدا لە 365 ڕۆژی ڕابردوودا، لەگەڵ زیادبوونی ژەمی میلانۆتان-1، ئالانین ئەمینۆترانسفێراس (ALAT) و بیلیروبین بە شێوەیەکی بەرچاو کەمبوونەوە (p = 0.012، p = 0.0299). ئەمە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە میلانۆتان-١ کاریگەری پارێزەری وابەستە بە ژەمە دەرمانەکە لەسەر کارکردنی جگەری نەخۆشانی EPP هەیە ^[5]. .

پەیوەندی PPIX و پارامێتەرەکانی جگەر. دیاگرامی (A): هیستۆگرامەکان (سەوز) دابەشبوونی داتاکانی تاقیگە نیشان دەدەن. بەراوردکارییەکانی جووت بۆ هەموو داتاکانی تاقیگە پیشان دەدرێن. دیاگرام (B): داتای ئاماری بۆ هەر تاقیکردنەوەیەک، لەوانەش مامناوەندی، SD، مامناوەند، کەمترین و زۆرترین، پیشان دەدرێت.

سەرچاوە:PubMed ^[5]

کۆمپانیای ئوسترالی EpiTan توێژینەوەی لەسەر فۆرمولاسیۆنێکی نوێی میلانۆتان (I): 

میلانۆتان (I) هاوشێوەی هۆرمۆنی هاندەری α-میلانۆسایتە، بۆ ڕێگریکردن لە زیانەکانی خۆر بەکاردێت. هاندەری بەرهەمهێنانی میلانین و پێست تاریک دەکات و بەم شێوەیە پێست لە تیشکی سەروو بنەوشەیی دەپارێزێت.

سێ توێژینەوەی کلینیکی هەن کە سەلامەتی میلانۆتان-١یان پشتڕاست کردووەتەوە. لە توێژینەوەی یەکەمدا، 4 کەس بە شێوەیەکی هەڕەمەکی دیاریکران بۆ وەرگرتنی میلانۆتان-1 (0.08mg/kg دەرزی ژێر پێست لە ڕۆژێکدا)، و 4 کەسی دیکە دەرزی گیراوەی کلۆریدی سۆدیۆمی ئایزۆتۆنی (9%)یان وەرگرت بۆ ماوەی 10 ڕۆژ، دواتر تیشکی ڕووناکی UV-B بە 3 هێندەی کەمترین ژەمی سووربوونەوە (MED) لەسەر مل.

ئەنجامەکان دەریانخستووە کە ٣ لە کۆی ٤ کەس کە میلانۆتان-١یان وەرگرتووە، ڕەنگکردنیان بەدەستهێناوە، و ژمارەی خانە سووتاوەکانی خۆر لە ناوچەی ملی تیشکدراوی ئەم کەسانە بە ڕێژەی ٤٧% کەمیکردووە (Dorr RT).

لە توێژینەوەی دووەمدا، ژەمی MT-1 زیادکرا بۆ 0.16mg/kg لە ڕۆژێکدا بۆ ماوەی 10 ڕۆژ.

لە ماوەی (n = 7) یان دوای (n = 5) ماوەی بەڕێوەبردنی MT-1، ناوچەی کونی بەرکەوتەی تیشکی UV-B بوو (0.25 - 0.75 MED). ئەنجامەکان دەریانخست کە ژەمی بەرزی MT-1 ناوچەی زیاتری پێست تاریک دەکات (Dorr RT). لە توێژینەوەی سێیەمدا، 8 کەس بە شێوەیەکی هەڕەمەکی دیاریکران بۆ وەرگرتنی تیشکی خۆری نیوەی پشت بۆ ماوەی 3 - 5 ڕۆژ یان بەرکەوتنی تیشکی خۆر لەگەڵ 0.16mg/kg MT-1، 5 ڕۆژ لە هەفتەیەکدا بۆ ماوەی 4 هەفتە. ئەنجامەکان دەریانخست کە ڕەنگکردنی پشت لە گروپی MT-1 بە شێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە، و ئەم کاریگەرییە ڕەنگکردنە لانیکەم 3 هەفتە زیاتری خایاندووە لە گروپی کۆنترۆڵ کە تەنها بەرکەوتنی تیشکی خۆریان وەرگرتووە، لەکاتێکدا گروپی کۆنترۆڵ پێویستی بە 50% زیاتر کاتەکانی بەرکەوتنی تیشکی خۆر هەبووە بۆ بەدەستهێنانی هەمان پلەی ڕەنگکردن ^[6]..

بەکارهێنانی میلانۆتان-١ لە توێژینەوەکانی میلانۆمادا: 

میلانۆما وەرەمێکی زۆر شێرپەنجەیی پێستە و شێوازەکانی چارەسەری ئێستا بریتین لە نەشتەرگەری، چارەسەری تیشکی، چارەسەری کیمیایی و چارەسەری بەرگری. وەک ئاگۆنیستێکی MCR، میلانۆتان-1 لەوانەیە ڕۆڵێکی چارەسەری پۆتانسێل بگێڕێت بە ڕێکخستنی گەشەکردن، جیاکردنەوە و ئەپۆپتۆزی خانەکانی میلانۆما. هەندێک لە لێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە کە میلانۆتان-١ دەتوانێت ڕێگری لە بڵاوبوونەوە و داگیرکردنی خانەکانی میلانۆما بکات و ئەپۆپتۆزی خانەکانی میلانۆما هان بدات ^[7]..

بۆ چارەسەری کام نەخۆشی میلانۆتان-١ دەتوانرێت بەکاربهێنرێت؟

پرۆتۆپۆرفیریای دروستکەری خوێنبەرەکان (EPP): 

پرۆتۆپۆرفیریای دروستکەری ئیریترۆپۆرفیریا پۆرفیریایەکی بۆماوەییە کە بەهۆی کەمی چالاکیی فێرۆچیلاتازەوە دروست دەبێت، کە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی پرۆتۆپۆرفیرین لە خڕۆکە سوورەکانی خوێن و پلازما و جگەر و پێستدا. نەخۆشەکان بەزۆری هەستیارن بە تیشکی خۆر و کاتێک بەر تیشکی خۆر دەکەون، تووشی نیشانەکانی وەک ئازاری پێست و خوران و سووربوونەوە و تاڵە مووەکان دەبن. میلانۆتان-١ نیشانەکانی نەخۆشانی EPP کەمدەکاتەوە بە هاندانی بەرهەمهێنانی میلانین لە پێستدا و زیادکردنی پاراستنی پێست لە تیشکی سەروو بنەوشەیی. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە میلانۆتان-١ دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو فرێکوێنسی و توندی کاردانەوەی ژەهراویبوونی فۆتۆ لە نەخۆشانی EPP کەم بکاتەوە و کوالیتی ژیانیان باشتر بکات ^[8]..

پۆرفیریای زگماکی دروستکەری خوێنبەرەکان (CIPA): 

پۆرفیریای زگماکی دروستکەری خوێنبەرەکان نەخۆشییەکی بۆماوەیی دەگمەنی ئۆتۆسۆمی پاشەکشەیە، بە شێوەیەکی سەرەکی بەهۆی گۆڕانکاری لە جینی هایدرۆکسی میتیلبیلان سینتاز (HMBS)دا دروست دەبێت، کە دەبێتە هۆی میتابۆلیزمی نائاسایی پۆرفیرین. نەخۆشەکان لەڕادەبەدەر هەستیارن بەرامبەر ڕووناکی، هەروەها پێست و چاوەکانیان بە ئاسانی زیانیان پێدەگات. هەروەها میلانۆتان-١ دەتوانێت پارێزگارییەکی دیاریکراو لە دژی تیشکی سەروو بنەوشەیی بۆ نەخۆشانی CIPA دابین بکات بە زیادکردنی بەرهەمهێنانی میلانینی پێست و کەمکردنەوەی نیشانەکانیان ^[9]. .

کۆکە خۆر: ١. 

بۆ ئەو نەخۆشانەی کە تووشی کۆکە خۆر بوون، میلانۆتان-١ دەتوانێت پاراستنی پێست لە تیشکی سەروو بنەوشەیی بەرز بکاتەوە و فرێکوێنسیی و توندی نیشانەکانی کۆکە کەم بکاتەوە ^[10]..

تەقینەوەی ڕووناکی فرەجۆر (PMLE): 

توێژینەوەکان دەریانخستووە کە میلانۆتان-١ کاریگەرییەکی چارەسەری دیاریکراوی لەسەر نەخۆشانی PMLE هەیە، کە دەتوانێت ڕوودانی پەڵە کەم بکاتەوە و کوالیتی ژیانی نەخۆشەکان باشتر بکات ^[10]..

ڤیتیلیگۆ: 

ڕەنگە میلانۆتان-١ ڕۆڵێکی دیاریکراو بگێڕێت لە پێشخستنی دووبارە ڕەنگبوونەوەی نەخۆشانی ڤیتیلیگۆ بە پێشخستنی بڵاوبوونەوە و جیاکردنەوەی میلانۆسایدەکان. هەرچەندە لە ئێستادا تاڕادەیەک کەم لێکۆڵینەوە هەیە لەسەر بەکارهێنانی لە چارەسەرکردنی ڤیتیلیگۆدا، بەڵام ئەنجامە سەرەتاییەکان هەندێک پۆتانسێل نیشان دەدەن ^[10]..

زیپکە: زیپکە: . 

کاریگەری چارەسەری میلانۆتان-١ لەسەر زیپکە ڕەنگە پەیوەندی بە ڕێکخستنی سیستەمی بەرگری و کەمکردنەوەی وەڵامی هەوکردنەوە هەبێت. هەندێک لە لێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە کە میلانۆتان-١ دەتوانێت نیشانەکانی هەوکردنی زیپکە ڕزگار بکات و چاکبوونەوەی برینەکانی پێست بەرەوپێش ببات ^[10]..

نەخۆشی هایلی-هایلی: 

هەروەها میلانۆتان-١ هەندێک کاریگەری چارەسەری لە چارەسەرکردنی نەخۆشی هایلی-هایلیدا نیشانداوە. ئەم نەخۆشییە دەگمەنەی پێست بە دووبارەبوونەوەی تاڵە موو و وەرینی پێست دەناسرێتەوە. میلانۆتان-١ لەوانەیە نیشانەکانی نەخۆشەکان باشتر بکات بە ڕێکخستنی کارکردنی خانەکانی پێست ^[10]..

لە کۆتاییدا، وەک هاوشێوەیەکی دروستکراوی هۆرمۆنی هاندەری α-میلانۆسایت (α-MSH)، میلانۆتان-١ (میلانۆتان I) گرنگییەکی زۆری هەیە لە بواری تەندروستی پێستدا. دەبێتە هۆی زیادکردنی ڕێژەی میلانین لە پێستدا، یارمەتی پێست دەدات باشتر بەرگری لە زیانەکانی تیشکی سەروو بنەوشەیی بکات، بەمەش ڕێگری دەکات لە سووتانی خۆر و کەمبوونەوەی پیربوونی پێست و کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی پێست. بە چالاککردنی وەرگری میلانۆکۆرتین، میلانۆتان-١ پەرە بە بەرهەمهێنان و دابەشکردنی میلانین دەدات، 'دژەخۆر'یەکی سروشتی پێکدەهێنێت بۆ پاراستنی خانەکانی پێست لە تێکچوونی DNA کە بەهۆی تیشکی سەروو بنەوشەییەوە دروست دەبێت و زیانەکانی ڕادیکاڵە ئازادەکان.

هەروەها لە چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی پێستدا، میلانۆتان-١ بەهای بەکارهێنانی ئەگەری نیشان دەدات. بۆ تێکچوونەکانی ڕەنگکردن وەکو ڤیتیلیگۆ، دەتوانێت چالاکیی میلانۆسایدەکان هان بدات و دروستکردنی میلانین بەرەوپێش ببات، ئەمەش یارمەتیدەرە بۆ گەڕاندنەوەی ڕەنگکردنی ئاسایی پێست. جگە لەوەش توانای دیاریکراوی هەیە لە چارەسەرکردنی ئەو نەخۆشیانەی کە ڕەنگی نایەکسانیان هەیە وەک میلازما. بە ڕێکخستنی دابەشبوون و میتابۆلیزمی میلانین، دەتوانێت ڕەنگی پێست و یەکپارچەیی باشتر بکات.

وەک مادەیەکی پۆلیپێپتید، میلانۆتان-١ وردە وردە سەرنج و لێکۆڵینەوەی زیاتری لە بوارەکانی پێست و جوانکاریدا وەرگرتووە، ئەمەش بژاردەیەکی نوێ بۆ خەڵک دەڕەخسێنێت بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کێشەکانی پەیوەست بە ڕەنگی پێست. پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە بەکارهێنانی پزیشکی میلانۆتان-١ هێشتا پێویستی بە هەڵسەنگاندنی توند هەیە. لە ئێستادا زۆربەی توێژینەوەکان قەبارەی نمونەیەکی بچووک و داتای سەلامەتی درێژخایەنیان سنووردارە. بەڵام لەگەڵ پەرەپێدانی فۆرمولاسیۆنی نوێی دەردانی بەردەوام و سیستەمی گەیاندنی دەرمانی ناوخۆیی، ئاسۆکانی بۆ وەرگێڕانی کلینیکی ئومێدبەخشە.

دەربارەی نووسەر

ئەو مادانەی سەرەوە هەموویان لەلایەن کۆمپانیای Cocer Peptides لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە و دەستکاری کراوە و کۆکراونەتەوە.

نووسەری گۆڤاری زانستی

ئەلیزابێس ئەی لانگان پزیشکی بەناوبانگی پێست و توێژەری پزیشکی بەریتانیایە. خاوەنی پۆستی ئەکادیمییە لە چەندین دامەزراوەدا، لەوانە پۆستی پرۆفیسۆر لە زانکۆی لوبێک و زانکۆی مانچستەر، هەروەها ڕۆڵی لە زانکۆی هایدلبێرگ و زانکۆی کوین مەری لە لەندەن. لانگان لە دامەزراوە پزیشکییە بەناوبانگەکانی وەک نەخۆشخانەی زانکۆی شلێسویگ-هۆڵشتاین و دامەزراوەی دامەزراوەی سالفۆرد ڕۆیاڵ NHS کاردەکات. چەندین توێژینەوەی لە گۆڤارە پیشەییەکانی وەک زانستی پێستدا بڵاوکردۆتەوە. بوارەکانی توێژینەوەکانی پێست، پزیشکی گشتی و ناوخۆیی، نەشتەرگەری، ئۆنکۆلۆژی، و پزیشکی توێژینەوە و ئەزموونی دەگرێتەوە. کارەکانی بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسراوە و بەشدارییەکی بەرچاوی لەم بوارانەی پزیشکیدا کردووە. ئەلیزابێس ئەی لانگان لە ئاماژەی وەرگێڕانەکەدا هاتووە [1].

▎ وەرگێڕانی پەیوەندیدار

[1] لانگان ئی ئەی، نی ز، ڕۆدس ئێڵ ئی. پێپتیدە میلانۆتڕۆپیەکان: زیاتر لە تەنها 'دەرمانەکانی باربی' و 'جەبەکانی خۆر-ڕەنگ'؟[J]. گۆڤاری بەریتانی بۆ پێست، 2010،163(3):451-455.DOI:10.1111/j.1365-2133.2010.09891.x.

[2] هامفری ئێس ئێم، ئۆو تی، بارنێتسۆن ئێس سی. توانای کلینیکی میلانۆتا® (NDP-α-MSH) لە پاراستنی پێستدا -: دۆخی ئێستا و دیدگای داهاتوو [J]. پێستناسی تاقیکاری، 2004،13(9):578.

[3] پێرێز-بووتێلۆ ج، کۆڤا-مارتین ڕ، ناهارۆ-ڕۆدریگێز ج، و هاوکارانی. ڤیتیلیگۆ: دروستبوونی نەخۆشی و چارەسەرە نوێ و سەرهەڵداوەکان[J]. گۆڤاری نێودەوڵەتی زانستە گۆڕانکارییەکان، 2023،24(24).DOI:10.3390/ijms242417306.

[4] کیم ئی ئێس، گارنۆک-جۆنز ک پی. ئافامیلانۆتید: پێداچوونەوەیەک لە پرۆتۆپۆرفیریای ئیریترۆفۆئیتیک [J]. گۆڤاری ئەمریکی بۆ پێستناسی کلینیکی، 2016،17(2):179-185.DOI:10.1007/s40257-016-0184-6.

[5] میندەر ئەی، شنایدەر-ین ئێکس، زولێڤسکی ه، و هاوکارانی. ئافامیلانۆتید پەیوەندی بە کاریگەری پارێزەری وابەستە بە ژەمە دەرمانەوە هەیە لە تێکچوونی جگەر کە پەیوەندی بە پرۆتۆپۆرفیریای دروستکەری خوێنبەرەوە هەیە [J]. لایف-بازل، 2023،13(4).DOI:10.3390/life13041066.

[6] دۆر ئاڕ تی، ئێرتل گ، لیڤین ن، و هاوکارانی. کاریگەری پێپتیدی میلانۆتڕۆپیکی سەروو بەهێز لەگەڵ تیشکی سەروو بنەوشەیی خۆر لەسەر ڕەنگکردنی پێست لە خۆبەخشانی مرۆڤدا [J]. ئەرشیفی پێست، 2004، 140(7):827-835.DOI:10.1001/archderm.140.7.827.

[7] ڕید سی، فیتزجێراڵد ت، فابر ئەی، و هاوکارانی. نایڤی میلانۆسایتی نائاسایی دوای دەرزی میلانۆتان.[J]. گۆڤاری پزیشکی ئێرلەندی، 2013، 106(5):148-149. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23914578/ تـۆ

[8] دۆمینگێز-مۆزۆ ئێم ئای، تۆلێدانۆ-مارتینێز ئی، ڕۆدریگێز-ڕۆدریگێز ل، و هاوکارانی. چالاکبوونەوەی ڤایرۆسی JC لە نەخۆشانی تووشبوو بە نەخۆشی ڕۆماتیزمی بەرگری خۆکار کە بە ڕیتوکسیماب چارەسەر کراون [J]. گۆڤاری سکاندیناڤی بۆ ڕۆماتیزمی، 2016،45(6):507-511.DOI:10.3109/03009742.2015.1135980.

[9] وو ڤ، سایکس ئی ئەی، بییا ئێم ئێم، و هاوکارانی. Approche à adopter pour la prize en charge دی لا نەخۆشی دی مێنیێر. پزیشکی خێزانی کەنەدی مێدیسین دی فامیل کەنەدی، 2019،65(7):468-472. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31300427/ تـۆ

[10] مەکنیڵ ئێم ئێم، نەهاس ئەی ئێف، براونبێرگەر تی ئێڵ، و هاوکارانی. ئافامیلانۆتاید لە چارەسەرکردنی نەخۆشی پێستدا[J]. نامەی چارەسەری پێست، 2018،23(6):6-10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30517779/ هیوای خواست لەسەر ئەم بابەتە .

هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.  

ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابین کراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بەپێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.