1ކިޓް(10ވައިއަލް)
| ލިބޭނެ ގޮތް: | |
|---|---|
| ޢަދަދު: | |
▎ މެލަނޯޓަން -1 އޯވަރވިއު
މެލަނޯޓަން-1 އަކީ ސިންތެޓިކް ޕެޕްޓައިޑް ކޮމްޕައުންޑެކެވެ. އޭގެ ކެމިކަލް ސްޓްރަކްޗަރ އަކީ އިންސާނާގެ ގުދުރަތީ ހޯރމޯން α-މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން (α-MSH) އާއި އެއްގޮތް އެއްޗެއް ކަމަށާއި، މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އޭގެ އަސަރުތައް ކުރާނީ ހަމުގެ ދަށުން އިންޖެކްޝަން ދިނުމުންނެވެ ޓެނިންގ. މި އަސަރަކީ އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭސް އިން ހަމުގެ ގުދުރަތީ ރައްކާތެރިކަން އިތުރުކޮށްދީ ސީދާ އިރުގެ އަލިން ހަންގަނޑަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭ އަސަރެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
▎ މެލަނޯޓަން-1 ގެ އޮނިގަނޑު
މަސްދަރު: ޕަބްކެމް |
ސިކުއެންސް: ސެރ-ޓައިރ-ސަރ-އެންލޭ-ގްލޫ-ހިސް-ޑީ-ފޭ-އާރގް-ޓްރޕް-ގްލައި-ލައިސް-ޕްރޯ-ވަލް މޮލިކިއުލަރ ފޯމިއުލާ: C 78H 111N 21O19 މޮލިކިއުލަރ ވެއިޓް: 1646.8ގ/މޮލް ސީއޭއެސް ނަންބަރު: 75921-69-6 ޕަބްކެމް ސީއައިޑީ: 16154396 ސިނޮނިމްސް: އަފާމެލަނޮޓިޑާ؛ އެންޑީޕީ-އެމްއެސްއެޗް |
▎ މެލަނޯޓަން-1 ރިސާޗް
މެލަނޯޓަން-1 ގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟
މެލަނޯޓަން-1 އަކީ α-މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން (α-MSH) ގެ ސިންތެޓިކް އެނަލޮގެކެވެ. α-އެމްއެސްއެޗް އަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ވަކި ސެލްތަކުން އުފައްދާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، މިއީ ޕިގްމެންޓޭޝަން ފަދަ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސްތަކުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެކި ދާއިރާތަކުގައި އޭގެ ބޭނުންތައް ހޯދުމަށްޓަކައި ދިރާސާވެރިން ވަނީ މެލަނޯޓަން-1 އުފައްދާފައެވެ. α-އެމްއެސްއެޗް އާއި ބެހޭ ފުން ދިރާސާތަކުގެ ސަބަބުން މެލަނޯޓަން-1 އުފެދުނެވެ. α-އެމްއެސްއެޗް އަކީ މެލަނިން އުފެއްދުން ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެއްކަން އެނގިފައިވާއިރު، މެލަނޯޓަން-1 ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ހަންގަނޑު ޓޭނިންގ އާއި ފޮޓޯޕްރޮޓެކްޓިވް އިފެކްޓްސް ފަދަ ވަރުގަދަ ހަރަކާތްތަކާއި ވަކި ވަޒީފާތަކެއް އަދާކުރުމަށެވެ [1]. .
މެލަނޯޓަން-1 އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
މެލަނޯޓަން-1 އަކީ α-މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯންގެ ސިންތެޓިކް އެނަލޮގެކެވެ. މެލަނޯސައިޓްތަކުގައި ހުންނަ އެމްސީ1އާރ އާއި ގުޅިގެން މެލަނޯސައިޓްތައް މެލަނިން އުފެއްދުމަށް ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރެއެވެ. އެރިތޮޕޮއިއެޓިކް ޕްރޮޓޯޕޯފައިރިއާ އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބޮޑު ފައިދާއެއް ދައްކާފައިވާއިރު، ހަމުގެ އެހެން ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވެސް ބޭނުންކުރެވޭނެ ފުރުސަތުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.
މެލަނޯޓަން-1 އަކީ ދިގުދެމިގެންދާ އަސަރެއް ކުރާ ސިފައެކެވެ. އެއީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ މެލަނޯސައިޓްތައް މެދުނުކެނޑި ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށް މެލަނިން އުފެއްދުމަށް ބާރުއަޅައި، ދިގު މުއްދަތަކަށް ފަރުވާގެ އަސަރުތައް ފޯރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އެހެން ބައެއް ފަރުވާގެ ގޮތްތަކާ އަޅާބަލާއިރު، މެލަނޯޓަން-1 ގިނައިން ދޭން ނުޖެހޭތީ، ބަލިމީހުންނަށް ފަރުވާގެ ބުރަ ކުޑަވެގެންދެއެވެ. ކްލިނިކަލް ދިރާސާތަކުން މެލަނޯޓަން-1 ގެ ރައްކާތެރިކަން ރަނގަޅު ކަމަށް ދައްކާފައިވެ އެވެ. އާންމުކޮށް ދިމާވާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ބޮލުގައި ރިހުން، މޭނުބައިކުރުން، ހޮޑުލުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނޭ ނަމަވެސް އާންމުކޮށް އެއީ މަޑުމައިތިރި ކަންތައްތަކެއް ކަމުން އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއަކުން ލުއި ލިބިދާނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން މެލަނޯޓަން-1 އަކީ ފުރަމޭ އާއި ކިޑްނީ ފަދަ މުހިންމު ގުނަވަންތަކަށް ވިހަ މާއްދާއެއް މަދު އެއްޗަކަށް ވާތީ، އޭގެ ކްލިނިކަލް އެޕްލިކޭޝަން އަށް ވަކި ރައްކާތެރިކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް ލިބިގެންދެއެވެ.
މެލަނޯޓަން-1 އިން އިރުގެ އަލިން ލިބޭ ގެއްލުން ހުއްޓުވޭ ވަކި މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
ހަންގަނޑުގައި ހުންނަ މެލަނިން އަކީ އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭސް އާއި ފްރީ ރެޑިކަލްސް ޖަހައިގަތުމުގައި ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗަކަށް ވާތީ، އަލްޓްރާވައިލެޓް ގެއްލުންތަކުން ހަންގަނޑު ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ. އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭޑިއޭޝަންގެ ސަބަބުން ހަމުގެ ސެލްތަކުގެ ޖީންތަކަށް މުއުޓޭޝަން އުފެދި، ހަމުގެ ތަފާތު ކެންސަރު ޖެހުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. މެލަނިން ހުރުމަކީ ހަމުގެ ސެލްތަކަށް އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭ ސީދާ ހުށަހެޅުން މަދުކޮށްދީ، ޖީން މުއުޓޭޝަންގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ހަންގަނޑު އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭސް އަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު، މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން ރިސެޕްޓަރސްގެ ހަރަކާތް އިތުރުވެ، އެޕިޑާމަލް މެލަނޮސައިޓްތަކުގައި ޔޫމެލަނިން އިތުރުވާނެއެވެ. α-މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯންގެ އެނަލޮގެއްގެ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އިން މި ޕްރޮސެސް ނަކަލުކޮށް މެލަނިން އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ [2] . ހަންގަނޑުގައި ހުންނަ މެލަނިންގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށްގެން މެލަނޯޓަން-1 އިން ހަމުގެ ސެލްތަކަށް އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭގެ ސީދާ ގެއްލުން ކުޑަކުރެވޭނެ އެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 ބޭނުން ކުރުމަށްފަހު އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭސް އަށް ހަންގަނޑުގެ ކެތްތެރިކަން އިތުރުވެ، އަވިން ފިހިގެން ދިއުން މަދުވެއެވެ. އަވިން ޓޭނިން ފަދަ ސަގާފީ ގޮތްތަކާއި ޓެނިން ޕްރޮޑަކްޓްތައް ބޭނުންކުރުމާ އަޅާބަލާއިރު މެލަނޯޓަން-1 ގައި ތަފާތު ބައެއް ފައިދާތައް ހުރެ އެވެ. އަވިން ޓޭނިންގ އަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް އަވިން ހުރުމަކީ ހަންގަނޑު އަވިން އަނދާ، މުސްކުޅިވުމާއި، ހަމުގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވުން އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ޓެނިން ޕްރޮޑަކްޓްތައް ބޭނުންކުރުމުން ހަންގަނޑު ރިއްސުމާއި ކެމިކަލް ކޮމްޕޯނެންޓްތަކުގެ ސަބަބުން އެލާޖީ ޖެހުން ފަދަ މައްސަލަތައް ދިމާވެދާނެ އެވެ. މެލަނޯޓަން-1 އަކީ ހަމުގެ ދަށުން އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން މެލަނިން އުފެއްދުން މާ ސީދާކޮށް ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ހަންގަނޑަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
ވިޓިލިގޯއަށް ފަރުވާކުރުމުގައި މެލަނޯޓަން-1 ގެ އަމަލުކުރާ ވަކި މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
މެލަނިން އުފެއްދުމަށް ބާރުއެޅުން: މެލަނޯޓަން-1 އިން މެލަނޯސައިޓްސް ސްޓިމިއުލޭޓްކޮށް މެލަނިން އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. މެލަނިން އަކީ ހަމުގެ ކުލަ ކަނޑައަޅާ މުހިއްމު މާއްދާއެކެވެ. ވިޓިލިގޯ ޖެހިފައިވާ ބަލިމީހުންގެ މެލަނޯސައިޓް ހަލާކުވުމުން ނުވަތަ އާދަޔާ ހިލާފުވުމުން ހަންގަނޑުގައި ހުދުކުލައިގެ ތަންތަން ފެނެއެވެ. މެލަނޯޓަން-1 އަކީ މެލަނޯސައިޓްތައް ގިނަވުމާއި ތަފާތުވުން އިތުރުކޮށްދީ، ވަކި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް މެލަނިން ސިންތެސިސް އިތުރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [3] ..
ދިފާއީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓްކުރުން: ވިޓިލިގޯ އަކީ އޮޓޯއިމިއުން ބައްޔެއް ކަމުގައި ބެލެވޭއިރު، މި ބައްޔެއްގައި ދިފާއީ ނިޒާމު އާދަޔާ ހިލާފަށް މެލަނޯސައިޓްތަކަށް ހަމަލާދެއެވެ. ދިފާއީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓްކޮށް، މެލަނޯސައިޓްތަކަށް ދޭ ހަމަލާ ކުޑަކުރުމުގައި މެލަނޯޓަން-1 ގެ ދައުރެއް އޮވެދާނެ އެވެ. އެއީ ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ ހަރަކާތާއި ވަޒީފާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ޖަވާބު ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ވިޓިލިގޯގެ އަލާމާތްތަކަށް ލުއި ލިބިދާނެ ކަމެކެވެ.
އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް އެފެކްޓް: އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް އަކީ ވެސް ވިޓިލިގޯގެ ޕެތޯޖެނެސިސްގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. މެލަނޯޓަން-1 ގައި ވަކި އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ކެޕޭސިޓީއެއް ހުރެ، މެލަނޯސައިޓްތަކަށް އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަވެދާނެ އެވެ. އެއީ ފްރީ ރެޑިކަލްސް ނިއުޓްރަލައިޒްކޮށް، އޮކްސިޑޭޓިވް ޑެމޭޖްތަކުން މެލަނޯސައިޓްސް ރައްކާތެރިކޮށްދީ، މެލަނޯސައިޓްސްގެ އާދައިގެ ވަޒީފާ ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ.
އެރިތޮޕޮއިއެޓިކް ޕްރޮޓޯޕޯފިރިއާ އަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި މެލަނޯޓަން-1 ގެ ވަކި އަސަރުތަކަށް ތާއީދު ކުރަނީ ކޮން ދިރާސާ ޑޭޓާތަކެއް ހެއްޔެވެ؟
އެރިތްރޮޕޮއިއެޓިކް ޕްރޮޓޯޕޯފައިރިއާ (EPP) އަކީ ވިރާސީ ޕޯރފައިރިން މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރެއް ކަމަށާއި، މިއީ ބަލިމީހުންނަށް ސީރިއަސް ފޮޓޯޓޮކްސިކް ރިއެކްޝަންތަކެއް ކުރިމަތިވެ، ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރާ ބައްޔެކެވެ. α-މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯންގެ ސިންތެޓިކް އެނަލޮގެއްގެ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 ގެ އީޕީޕީއަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އޭގެ ވަކި އަސަރުތަކަށް ތާއީދުކުރާ ތިރީގައިވާ ދިރާސާ ޑޭޓާ ލިބިފައިވެއެވެ.
އަލި ޓޮލަރެންސް ރަނގަޅުކުރުން: އެތައް ކްލިނިކަލް ދިރާސާތަކެއްގައި މެލަނޯޓަން-1 އިން އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ އަލި ޓޮލަރެންސް ރަނގަޅުކޮށްދޭކަން ސާބިތުވެފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް ފޭސް III ޓްރައިއަލް ސީޔޫވީ039 ގައި މެލަނޯޓަން-1 އިން ފަރުވާ ދިނުމުން އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ އަލި ކެތްތެރިވުން ރަނގަޅުވި އެވެ. ޕްލޭސިބޯއާ އަޅާބަލާއިރު މެލަނޯޓަން-1 އިން ފަރުވާ ދިނުމުން ބަލިމީހުންނަށް ތަދު ނުވެ ސީދާ އިރުގެ އަލީގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކޮށް، ސްޓޭންޑަރޑައިޒްޑް ލައިޓް ސޯސްއެއްގެ ސަބަބުން ފޮޓޯޓޮކްސިސިޓީގެ ފުރަތަމަ އަލާމާތްތައް ފެންނަންދެން ވަގުތު އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ [4]. .
ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުން: ގިނަ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އިން ފަރުވާ ދިނުމުން އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ އެވެ. އެކި ކްލިނިކަލް ޓްރައިލްތަކުގައި މެލަނޯޓަން-1 ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކޮށްފައިވަނީ ސައްހަ ސުވާލު ފޮތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށާއި، ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ [4]..
ފުރަމޭގެ މަސައްކަތްތަކަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރު: ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އިން އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ ފުރަމޭގެ މަސައްކަތްތަކަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރު ކޮށްފާނެ އެވެ. ރެޓްރޮސްޕެކްޓިވް އޮބްޒަވޭޝަނަލް ދިރާސާއެއްގައި 70 އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ 2933 ލިވަރ ފަންކްޝަން ޓެސްޓާއި 1186 ޕްރޮޓޯޕޯފައިރިން ކޮންސެންޓްރޭޝަން ޓެސްޓާއި 1659 މެލަނޮޓަން-1 އިމްޕްލާންޓް އެޕްލިކޭޝަން ހިމަނާފައިވެއެވެ. ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެންމެ ފަހުން މެލަނޯޓަން-1 އިމްޕްލާންޓް ކުރިތާ ދުވަސްތަކުގެ އަދަދު އިތުރުވުމުން ޕްރޮޓޯޕޯރފައިރިން (PPIX) ގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ (p < 0.0001)؛ އޭގެ އިތުރުން ވޭތުވެދިޔަ 365 ދުވަހު މެލަނޯޓަން-1 ގެ ޑޯޒް އިތުރުވުމުން އެލަނިން އެމިނޯޓްރާންސްފެރޭޒް (ALAT) އަދި ބިލިރޫބިން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ (p = 0.012, p = 0.0299). މިކަމުން ދޭހަވަނީ މެލަނޯޓަން-1 އިން އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ ފުރަމޭގެ މަސައްކަތްތަކަށް ޑޯޒަށް ބަރޯސާވާ ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރެއް ކުރާކަމެވެ [5] . .

ޕީޕީއައިއެކްސް އާއި ލިވަރ ޕެރަމިޓަރސް އާއި ގުޅުން. ޑައިގްރާމް (އޭ): ހިސްޓޯގްރާމް (ފެހި) އިން ފެންނަނީ ލެބޯޓްރީގެ ޑޭޓާ ބެހިފައިވާ ގޮތެވެ. ހުރިހާ ލެބޯޓްރީ ޑޭޓާއެއްގެ ޖޯޑުޖޯޑަށް އަޅާކިޔުންތައް ދައްކާފައިވެއެވެ. ޑައިގްރާމް (ބީ): ކޮންމެ ޓެސްޓެއްގެ ތަފާސްހިސާބު ޑޭޓާ، މީން، އެސްޑީ، މީޑިއަން، މިނިމަމް، އަދި މެކްސިމަމް ހިމެނޭ ގޮތަށް ދައްކާފައިވެއެވެ.
މަސްދަރު:ޕަބްމެޑް [5]
އޮސްޓްރޭލިއާގެ ކުންފުނި އެޕިޓަން އިން ވަނީ މެލަނޯޓަން (I) ގެ އާ ޓޮޕިކަލް ފޯމިއުލޭޝަނެއްގެ މައްޗަށް ދިރާސާއެއް ކޮށްފަ އެވެ.
މެލަނޯޓަން (I) އަކީ α-މެލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯންގެ އެނަލޮގެއް ކަމަށާއި، މިއީ އަވިން ލިބޭ ގެއްލުންތައް ހުއްޓުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ހޯރމޯނެކެވެ. އެއީ މެލަނިން އުފެއްދުމަށް ބާރުއަޅައި، ހަންގަނޑު އަނދިރިކޮށްދީ، މިގޮތަށް ހަންގަނޑު އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭޑިއޭޝަނުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
މެލަނޯޓަން-1 ގެ ރައްކާތެރިކަން ޔަގީންކޮށްފައިވާ ތިން ކްލިނިކަލް ދިރާސާއެއް ކުރެވިފައިވެ އެވެ. ފުރަތަމަ ދިރާސާގައި 4 މީހަކަށް ރެންޑަމްކޮށް މެލަނޯޓަން-1 (ދުވާލަކު 0.08އެމްޖީ/ކިލޯ ސަބްކިއުޓަނިއަސް އިންޖެކްޝަން) ދިނުމާއި، އިތުރު 4 މީހަކަށް އައިސޮޓޮނިކް ސޯޑިއަމް ކްލޮރައިޑް (9%) ސޮލިއުޝަން އިންޖެކްޝަން 10 ދުވަސް ވަންދެން ދީ، އޭގެ ފަހުން ކަރުގައި އެންމެ ކުޑަމިނުން އެރިތެމާ ޑޯޒް (އެމްއީޑީ) ގެ 3 ގުނަ ޔޫވީ-ބީ ލައިޓް އިރެޑިއޭޝަން ދިނެވެ.
ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން މެލަނޯޓަން-1 ލިބުނު 4 މީހުންގެ ތެރެއިން 3 މީހުން ޓެނިންގ ހާސިލްކޮށްފައިވާއިރު، މި ފަރާތްތަކުގެ އިރެޑިއޭޓް ކުރެވިފައިވާ ކަރުގެ ސަރަހައްދުގައި އަވިން އަނދާފައިވާ ސެލްތަކުގެ އަދަދު %47 ދަށްވެފައިވެއެވެ (ޑޯރ އާރްޓީ).
ދެވަނަ ދިރާސާގައި އެމްޓީ-1 ގެ ޑޯޒް ދުވާލަކު 0.16އެމްޖީ/ކިލޯއަށް 10 ދުވަސް ވަންދެން އިތުރުކޮށްފައިވެއެވެ.
އެމްޓީ-1 ދިނުމުގެ މުއްދަތުގައި (n = 7) ނުވަތަ އޭގެ ފަހުން (n = 5) ބުރަކަށީގެ ސަރަހައްދު ޔޫވީ-ބީ ރޭޑިއޭޝަން (0.25 - 0.75 އެމްއީޑީ) އަށް ހުށަހެޅިފައިވެއެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން އެމްޓީ-1 ގެ ޑޯޒް ބޮޑުވުމުން ހަމުގެ އިތުރު ސަރަހައްދުތައް އަނދިރިވެގެންދެއެވެ (ޑޯރ އާރްޓީ).ތިންވަނަ ދިރާސާގައި 8 މީހަކު ރެންޑަމްކޮށް 3 - 5 ދުވަހު ހާފް ބެކް ސަންލައިޓް އެކްސްޕޯޒް ނުވަތަ ސަންލައިޓް އެކްސްޕޯޝަރ ޕްލަސް 0.16mg/kg އެމްޓީ-1، ހަފްތާއަކު 5 ދުވަހު 4 ހަފްތާއަށް ޙަވާލުކޮށްފައިވެއެވެ. ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެމްޓީ-1 ގްރޫޕްގެ ބެކް ޓެނިންގ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ، މި ޓެނިންގ އެފެކްޓް ހަމައެކަނި އިރުގެ އަލިން ލިބޭ ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕަށްވުރެ މަދުވެގެން 3 ހަފްތާއަށް ދިގުދެމިގެންދާއިރު، ކޮންޓްރޯލް ގްރޫޕްގައި ވެސް ހަމަ އެ މިންވަރަށް ޓެނިންގ ހާސިލްކުރުމަށް %50 އިތުރު އިރުގެ އަލިން ވަގުތު ބޭނުންވެއެވެ [6]..
މެލަނޯމާ ރިސާޗްގައި މެލަނޯޓަން-1 ގެ އެޕްލިކޭޝަން:
މެލަނޯމާ އަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް މެލިގްނަންޓް ހަމުގެ ޓިއުމަރެއް ކަމަށާއި، މިހާރު ފަރުވާ ދިނުމުގެ އުސޫލުތަކުގެ ތެރޭގައި ސާޖަރީ، ރޭޑިއޯތެރަޕީ، ކީމޯތެރަޕީ، އަދި އިމިއުނޯތެރަޕީ ހިމެނެއެވެ. އެމްސީއާރު އެގޮނިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އިން މެލަނޯމާ ސެލްތަކުގެ ބޮޑުވުމާއި، ތަފާތުވުމާއި، އެޕޮޕްޓޮސިސް ރެގިއުލޭޓްކޮށް ފަރުވާގެ ގޮތުން ޕޮޓެންޝަލް ރޯލެއް އަދާކުރެވިދާނެއެވެ. ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އަކީ މެލަނޯމާ ސެލްތައް ގިނަވުމާއި ވަދެގަތުން ހުއްޓުވައި، މެލަނޯމާ ސެލްތަކުގެ އެޕޮޕްޓޮސިސް އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [7] ..
މެލަނޯޓަން-1 ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުވާ ކުރެވޭނީ ކޮން ބަލިތަކަކަށް ހެއްޔެވެ؟
އެރިތްރޮޕޮއިއެޓިކް ޕްރޮޓޯޕޯރފައިރިއާ (އީޕީޕީ):
އެރިތްރޮޕޮއިއެޓިކް ޕްރޮޓޯޕޯފައިރިއާ އަކީ ފެރޯޗެލެޓޭޒް އެކްޓިވިޓީ ދަށްވުމުން އުފެދޭ ވިރާސީ ޕޯރފައިރިއާ އެއް ކަމުން ލޭގެ ރަތް ސެލްތަކާއި ޕްލާސްމާ އާއި ފުރަމޭ އަދި ހަންގަނޑުގައި ޕްރޮޓޯޕޯފައިރިން ޖަމާވެއެވެ. އާންމުކޮށް ބަލިމީހުންނަކީ އިރުގެ އަލިން ނާޒުކު ބައެއް ކަމަށާއި، އަވިއަށް ދިއުމުން ހަންގަނޑުގައި ރިހުން، ހީވާގިވުން، އެރިތެމާ، އަދި ފުއްޕާމޭ ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނާނެ ކަމަށެވެ. މެލަނޯޓަން-1 އިން އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ އަލާމާތްތައް ކުޑަކޮށްދެނީ ހަންގަނޑުގައި މެލަނިން އުފެއްދުމަށް ބާރުއަޅައި، އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭސް އިން ހަންގަނޑުގެ ރައްކާތެރިކަން އިތުރުކޮށްދީގެންނެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އަކީ އީޕީޕީ ބަލިމީހުންގެ ފޮޓޯޓޮކްސިކް ރިއެކްޝަންތަކުގެ ފަހަރުތަކާއި ސީރިއަސްކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކޮށްދީ، އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [8] ..
ކޮންޖެނިޓަލް އެރިތޮޕޮއިއެޓިކް ޕޯރފައިރިއާ (CIPA):
ކޮންޖެނިޓަލް އެރިތޮޕޮއިއެޓިކް ޕޯރފައިރިއާ އަކީ މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ އޮޓޯސޯމަލް ރިސެސިވް ޖެނެޓިކް ބައްޔެއް ކަމަށާއި، މިއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ހައިޑްރޮކްސީމެތައިލްބިލޭން ސިންތޭޒް (HMBS) ޖީންގައި ހުންނަ މުއުޓޭޝަންތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ބައްޔެކެވެ. ބަލިމީހުންނަކީ އަލިކަމަށް އިންތިހާއަށް ނާޒުކު ބައެއް ކަމުން، އެމީހުންގެ ހަންގަނޑާއި ލޮލަށް ފަސޭހައިން ގެއްލުން ލިބެއެވެ. އަދި މެލަނޯޓަން-1 އިން ސީއައިޕީއޭ ބަލިމީހުންނަށް އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭސް އިން ވަކި ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބިގެންދާނީ ހަމުގެ މެލަނިން އުފެއްދުން އިތުރުކޮށްދީ، އެމީހުންގެ އަލާމާތްތައް މަދުކޮށްގެން [9] . .
ސޯލާ އުރުޓިކެރިއާ:
ސޯލާ އަރޓިކެރިއާ ޖެހިފައިވާ ބަލިމީހުންނަށް މެލަނޯޓަން-1 އަކީ އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭސް އިން ހަންގަނޑުގެ ރައްކާތެރިކަން އިތުރުކޮށްދީ، އަރޓިކޭރިއާގެ އަލާމާތްތައް ފެނުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [10]..
ޕޮލިމޯރފަސް ލައިޓް އެރަޕްޝަން (ޕީއެމްއެލްއީ):
ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އިން ޕީއެމްއެލްއީ ބަލިމީހުންނަށް ވެސް ވަކި ފަރުވާއެއްގެ އަސަރެއް ކުރާއިރު، މިއީ ރޯގާ ޖެހުން މަދުކޮށްދީ، ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ [10]..
ވިޓިލިގޯ:
މެލަނޯޓަން-1 އިން މެލަނޯސައިޓްސް ގިނަވުމާއި ތަފާތުވުން ކުރިއެރުވައިގެން ވިޓިލިގޯ ބަލިމީހުންގެ ރިޕިގްމެންޓޭޝަން ކުރިއެރުވުމުގައި ވަކި ދައުރެއް އަދާކުރެވިދާނެއެވެ. މިވަގުތު ވިޓިލިގޯއަށް ފަރުވާކުރުމުގައި އޭގެ ބޭނުންކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން ކުރެވޭ ދިރާސާތައް ނިސްބަތުން މަދު ނަމަވެސް، ފުރަތަމަ ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ވަކި ފުރުސަތުތަކެއް ހުރެއެވެ [10]..
ފިހިގަނޑު:
ފިހިގަނޑަށް މެލަނޯޓަން-1 ގެ ފަރުވާގެ އަސަރަކީ ދިފާޢީ ނިޒާމު ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި އިންފްލެމޭޓަރީ ރިސްޕޮންސް ދަށްވުމާ ގުޅުން ހުރި ކަމެއް ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އަކީ ފިހިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮ އަލާމާތްތަކަށް ލުއިދީ ހަމުގެ ލޭހޮޅިތައް ރަނގަޅުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [10]..
ހޭލީ-ހޭލީ ބަލި:
މެލަނޯޓަން-1 އިން ވެސް ހޭލީ-ހެއިލީ ބައްޔަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަކި ފަރުވާގެ އަސަރުތަކެއް ފެނިފައިވެ އެވެ. މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ މި ހަމުގެ ބަލީގެ ސިފައަކީ ތަކުރާރުކޮށް ހަންގަނޑުގައި ފޮތިގަނޑު އުފެދުމާއި ގިރައިގެން ދިއުމެވެ. މެލަނޯޓަން-1 އިން ހަމުގެ ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ބަލިމީހުންގެ އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ [10] ..
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، α-މެލަނޯސައިޓް-ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން (α-MSH) ގެ ސިންތެޓިކް އެނަލޮގެއްގެ ގޮތުގައި، މެލަނޯޓަން-1 (މެލަނޯޓަން އައި) އަކީ ހަމުގެ ސިއްހަތުގެ ދާއިރާއިން ވަރަށް ބޮޑު މުހިންމު އެއްޗެކެވެ. އެއީ ހަންގަނޑުގައި މެލަނިންގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށް، އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑަށް ރަނގަޅަށް ދެކޮޅު ހަދައި، އަވިން ފިހިލުން ހުއްޓުވައި، ހަންގަނޑު މުސްކުޅިވުން މަދުކޮށް، ހަމުގެ ކެންސަރުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. މެލަނޯކޯޓިން ރިސެޕްޓަރ އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން މެލަނޯޓަން-1 އިން މެލަނިން އުފެއްދުމާއި ބެހުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަރުވައި، އަލްޓްރާވައިލެޓް ރޭގެ ސަބަބުން ހަމުގެ ސެލްތައް ޑީއެންއޭ އަށް ލިބޭ ގެއްލުމާއި ފްރީ ރެޑިކަލްސް އަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ހަމުގެ ސެލްތައް ރައްކާތެރި ކުރުމަށް ގުދުރަތީ 'ސަންސްކްރީން' އެއް އުފައްދައެވެ.
ހަމުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވެސް މެލަނޯޓަން-1 އިން ބޭނުން ކުރެވިދާނެ އަގު ދައްކަ އެވެ. ވިޓިލިގޯ ފަދަ ޕިގްމެންޓޭޝަން ޑިސްއޯޑަރސް އަށް މެލަނޯސައިޓްސްގެ ހަރަކާތްތެރިކަން އިތުރުކޮށްދީ، މެލަނިން ސިންތެސިސް ކުރިއެރުވައި، ހަމުގެ އާދައިގެ ޕިގްމެންޓޭޝަން އަލުން ހޯދުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މެލާސްމާ ފަދަ ޕިގްމެންޓޭޝަން އެއްވަރެއް ނުވާ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވެސް ވަކި ފުރުސަތުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. މެލަނިންގެ ބެހިފައިވާ ގޮތާއި މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ހަމުގެ ކުލައާއި އެއްގޮތްކަން ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ.
ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް މާއްދާއެއްގެ ގޮތުގައި މެލަނޯޓަން-1 އަށް މަޑުމަޑުން އިތުރު ސަމާލުކަމާއި ދިރާސާތައް ލިބެމުންދާއިރު، ހަމުގެ ކުލައާއި ކޮސްމެޓޮލޮޖީގެ ދާއިރާތަކުން ހަމުގެ ކުލައާއި ގުޅުންހުރި މައްސަލަތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް އާ ގޮތެއް ލިބިގެންދެއެވެ. ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ މެލަނޯޓަން-1 ގެ މެޑިކަލް އެޕްލިކޭޝަން އަދިވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް އިވެލުއޭޓް ކުރަން ޖެހޭ ކަމެވެ. މިވަގުތު ގިނަ ދިރާސާތަކުގައި ސާމްޕަލް ސައިޒު ކުޑަވެ، ދިގުމުއްދަތުގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިމިޓްކޮށްފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް އާ ސަސްޓެއިންޑް ރިލީޒް ފޯމިއުލޭޝަންތަކާއި ލޯކަލް ޑްރަގް ޑެލިވަރީ ސިސްޓަމްތައް ތަރައްގީވުމާއެކު ކްލިނިކަލް ޓްރާންސްލެޝަން އަށް އޭގެ ފުރުސަތު އުއްމީދީ އެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
އެލިޒަބަތު އޭ ލަންގަން އަކީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މަޝްހޫރު ހަމުގެ ޑޮކްޓަރެއްގެ އިތުރުން މެޑިކަލް ރިސާޗަރެކެވެ. ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ލުބެކް އާއި ޔުނިވާސިޓީ އޮފް މެންޗެސްޓާގެ ޕްރޮފެސަރޝިޕްތަކުގެ އިތުރުން ހައިޑަލްބާގް ޔުނިވާސިޓީ އާއި ލަންޑަންގެ ކުއީން މެރީ ޔުނިވާސިޓީގެ ރޯލްތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް އެތައް މުއައްސަސާތަކެއްގެ އެކަޑަމިކް މަގާމުތައް ފުރުއްވާފައިވެ އެވެ. ލަންގަން މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ޝްލެސްވިގް-ހޯލްސްޓައިން ޔުނިވާސިޓީ ހޮސްޕިޓަލާއި ސަލްފޯޑް ރޯޔަލް އެންއެޗްއެސް ފައުންޑޭޝަން ޓްރަސްޓް ފަދަ މަޝްހޫރު މެޑިކަލް އިންސްޓިޓިއުޝަންތަކުގަ އެވެ. ޑަރމަޓޮލޮޖިކަލް ސައިންސް ފަދަ ޕްރޮފެޝަނަލް ޖާނަލްތަކުގައި ގިނަ ކަރުދާސްތަކެއް ޝާއިއު ކުރައްވާފައިވެ އެވެ. އޭނާގެ ދިރާސާ ދާއިރާތަކުގެ ތެރޭގައި ޑަރމަޓޮލޮޖީ، ޖެނެރަލް އެންޑް އިންޓަރނަލް މެޑިސިން، ސާޖަރީ، އޮންކޮލޮޖީ، އަދި ރިސާޗް އެންޑް އެކްސްޕެރިމެންޓަލް މެޑިސިން ހިމެނެއެވެ. އެކަމަނާގެ މަސައްކަތް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާއިރު، މި މެޑިކަލް ދާއިރާތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އެހީތެރިވެދީފައިވެ އެވެ. އެލިޒަބަތު އޭ ލަންގަން ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރިފަރެންސް [1] ގައެވެ.
▎ ކަމާބެހޭ ސައިޓޭޝަންތައް
[1] ލަންގަން އީއޭ، ނީ ޒެޑް، ރޯޑްސް އެލް އީ.މެލަނޮޓްރޮޕިކް ޕެޕްޓައިޑްސް: ހަމައެކަނި 'ބާބީ ޑްރަގްސް' އަދި 'ސަން-ޓޭން ޖަބްސް' އަށް ވުރެ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް؟[ޖޭ]. ބްރިޓިޝް ޖާނަލް އޮފް ޑަރމަޓޮލޮޖީ، 2010،163(3):451-455.DOI:10.1111/j.1365-2133.2010.09891.x.
[2] ހަމްފްރީ އެސްއެމް، އޫ ޓީ، ބާނެޓްސަން އެސް ސީ. އެކްސްޕެރިމެންޓަލް ޑަރމަޓޮލޮޖީ، 2004،13(9):578.
[3] ޕެރޭޒް-ބޫޓެލޯ ޖޭ، ކޮވާ-މާޓިން އާރ، ނަހާރޯ-ރޮޑްރިގޭޒް ޖޭ، އެޓް އަލް. ވިޓިލިގޯ: ޕެތޯޖެނެސިސް އެންޑް ނިއު އެންޑް އިމަރޖިންގ ޓްރީޓްމަންޓްސް[ޖޭ]. އިންޓަރނޭޝަނަލް ޖާނަލް އޮފް މޮލިކިއުލަރ ސައިންސަސް، 2023،24(24).DOI:10.3390/ijms242417306.
[4] ކިމް އީ.އެސް، ގާރނޮކް-ޖޯންސް ކޭ ޕީ.އަފަމެލަނޮޓައިޑް: އެ ރިވިއު އިން އެރިތްރޮޕޮއިއެޓިކް ޕްރޮޓޯޕޯރފައިރިއާ[ޖޭ]. އެމެރިކަން ޖާނަލް އޮފް ކްލިނިކަލް ޑަރމަޓޮލޮޖީ، 2016،17(2):179-185.DOI:10.1007/s40257-016-0184-6.
[5] މިންޑަރ އޭ، ޝްނައިޑަރ-އިން އެކްސް، ޒުލެވްސްކީ އެޗް، އެޓް އަލް. އަފާމެލަނޮޓައިޑް އަކީ އެރިތްރޮޕޮއިއެޓިކް ޕްރޮޓޯޕޯރފައިރިއާ އާއި ގުޅުންހުރި ފުރަމޭއަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ޑޯޒް ޑިޕެންޑެންޓް ޕްރޮޓެކްޓިވް އެފެކްޓާ ގުޅިފައިވާ އެއްޗެކެވެ[J]. ލައިފް-ބެސެލް، 2023،13(4).ޑީއޯއައި:10.3390/ލައިފް13041066.
[6] ޑޯރ އާރްޓީ، އެރޓްލް ޖީ، ލެވިން އެން، އެޓް އަލް. އިންސާނީ ވޮލަންޓިއަރުންގެ ހަންގަނޑު ޓޭނިންގ އަށް ސޯލާ ޔޫވީ ރޭޑިއޭޝަން އާއި ގުޅިގެން ސުޕަރޕޮޓެންޓް މެލަނޮޓްރޮޕިކް ޕެޕްޓައިޑެއްގެ އަސަރުތައް[J]. އާރކައިވްސް އޮފް ޑަރމަޓޮލޮޖީ، 2004،140(7):827-835.DOI:10.1001/archderm.140.7.827.
[7] ރީޑް ސީ، ފިޓްޒްޖެރަލްޑް ޓީ، ފެބްރޭ އޭ، އެޓް އަލް. މެލަނޯޓަން އިންޖެކްޝަން ޖެހުމަށްފަހު އެޓިޕިކަލް މެލަނޯސައިޓިކް ނައެވީ.[ޖ]. އައިރިޝް މެޑިކަލް ޖާނަލް، 2013،106(5):148-149. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23914578/ ގެ ނަމުގައި ޑރ.
[8] ޑޮމިންގޭޒް-މޮޒޯ އެމްއައި، ޓޮލެޑާނޯ-މާޓިނޭޒް އީ، ރޮޑްރިގޭޒް-ރޮޑްރިގޭޒް އެލް، އެޓް އަލް. ރިޓޫކްސިމަބް އިން ފަރުވާ ހޯދާ އޮޓޯއިމިއުން ރޫމެޓިކް ބަލިތައް ހުންނަ ބަލިމީހުންގެ ގައިގައި ޖޭސީ ވައިރަސް ރީއެކްޓިވޭޓްވުން[J]. ސްކެންޑިނޭވިއަން ޖާނަލް އޮފް ރޫމަޓޮލޮޖީ، 2016،45(6):507-511.DOI:10.3109/03009742.2015.1135980.
[9] ވޫ ވީ، ސައިކްސް އީއޭ، ބެއިއާ އެމްއެމް، އެޓް އަލް. އެޕްރޯޗް އަ އެޑޮޕްޓަރ ޕޯރ ލާ ޕްރައިޒް އެން ޗާޖް ޑެ ލާ ލެލެޑި ޑެ މެނިއަރ. ކެނެޑާގެ ފެމިލީ ފިޒިޝަން މެޑެސިން ޑި ފެމިލް ކެނެޑީއަން، 2019،65(7):468-472. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31300427/ ގދ.
[10] މެކްނީލް އެމް.އެމް، ނަހަހަސް އެފް، ބްރައުންބަރގަރ ޓީ.އެލް، އެޓް އަލް. ހަމުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާކުރުމުގައި އަފާމެލަނޮޓައިޑް[J]. ސްކިން ތެރަޕީ ލެޓަރ، 2018،23(6):6-10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30517779/ ގދ.
މި ވެބްސައިޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހުރިހާ މާއްދާތަކާއި އުފެއްދުމުގެ މައުލޫމާތަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި ތައުލީމީ ބޭނުމުގައެވެ.
މި ވެބްސައިޓުގައި ފޯރުކޮށްދޭ އުފެއްދުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗަށް ޚާއްޞަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ. އިން ވިޓްރޯ ރިސާޗް (ލެޓިން ބަހުން: *އިން ގްލާސް*، މާނައަކީ ބިއްލޫރި ތަކެތީގައި) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. މި އުފެއްދުންތަކަކީ ބޭސްތަކެއް ނޫން، އެމެރިކާގެ ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (އެފްޑީއޭ) އިން ފާސްކޮށްފައި ނުވާ އުފެއްދުންތަކެއް ކަމަށާއި، އެއްވެސް ސިއްހީ ހާލަތެއް، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް ހުއްޓުވުމަށް، ފަރުވާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތައާރަފް ކުރުމަކީ ގާނޫނުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަނާ ކަމެކެވެ.