▎ ވެސުޖެން ރިސާޗް
ވެސުޖެންގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ވެސުޖެން އަކީ ރަޝިޔާގެ ސެއިންޓް ޕީޓާސްބާގްގައި ހުންނަ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ބަޔޯރެގިއުލޭޝަން އެންޑް ޖެރޮންޓޮލޮޖީން އުފައްދާފައިވާ ޕެޕްޓައިޑް ކޮމްޕްލެކްސްއެކެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގައި ވެސް ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކަކީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކަށް ވެފައިވާ ކަމާއި އުމުރު ދުވަސް ކުރުވެފައިވާ ކަމުގެ ދަނޑިވަޅެއްގައި ތަރައްގީ ކުރި އެއްޗެކެވެ. ލޭހޮޅިތަކުގެ ފާރަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ލޭދައުރުވުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ޓިޝޫތަކުން ނިއުޓްރިއެންޓްސް އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ޖަހައިގަތުމަކީ މިފަދަ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުތަކެކެވެ. ވެސޫޖަން ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ އެކި ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ލޭހޮޅިތަކަށް އަންނަ ޕެތޮލޮޖިކަލް ބަދަލުތައް އިސްލާހުކުރުމަށް ކަމަށާއި، އޭގައި ހިމެނޭ އެމިނޯ އެސިޑްތަކަކީ ޓިޝޫ މަރާމާތުކުރުމާއި ވެސްކިއުލަރ ފުންކްޝަން ނޯމަލައިޒް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ.
ވެސުޖެންގެ އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
1. ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަނަށް ކުރާ އަސަރުތައް
ކި-67 ޕްރޮޓީން ސިންތެސިސް ސްޓިމިއުލޭޓްކުރުން: ކުރު ޕެޕްޓައިޑް ވެސުޖެން އިން ޕްރޮލިފަރޭޝަން އާއި ގުޅުންހުރި ޕްރޮޓީން ކި-67 ސިންތެސިސް ސްޓިމިއުލޭޓް ކުރެވިދާނެއެވެ. ޒުވާން އަދި މުސްކުޅި ޖަނަވާރުތަކުން ލިބޭ ޓިޝޫއަށް ޚާއްޞަ ސެލް ކަލްޗަރތަކުގެ އިތުރުން އެކަހެރިކޮށްފައިވާ ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތަކުގެ ކަލްޗަރތަކުގައި އުމުރާއެކު ކި-67 ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ދަށްވެ، ވެސުޖެން އިން މި ޓްރެންޑް ރިވަރސް ކުރެވިދާނެއެވެ (Khavinson VK, 2015). މޮލިކިއުލަރ ޑޮކިންގ މެތެޑްސް މެދުވެރިކޮށް ވެސުޖެން މުއާމަލާތް ކުރަނީ ކި-67 ޕްރޮޓީން އިންކޯޑްކުރާ އެމްކޭއައި67 ޖީންގެ ޕްރޮމޯޓަރ ރީޖަން އާއިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް، ވެސޫޖެން ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން އިނިޝިއޭޝަން ސައިޓަށް ނިސްބަތްކޮށް -14 އިން +12 އަށް ބޭސް ޖޯޑުތަކުގައި ހުންނަ MKI67 ޖީންގައި ހުންނަ ކޯރ ޕްރޮމޯޓަރ 5’-agcctcaaccatcaggaaaacaagagt-3’ އާއި ސިކުއެންސް CATC މެދުވެރިކޮށް ކޮންޓެކްޓްވެ، މިހެންވުމުން Ki-67 ޖީން އެކްސްޕްރެޝަންގެ އެޕިޖެނެޓިކް ރެގިއުލޭޝަން ހާސިލްވެއެވެ. މިކަމުން ދޭހަވަނީ ވެސުޖެން ޖީން އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން ޕްރޮމޯޓް ކޮށްފާނެ ކަމެވެ [1] ..
ސެލްތަކުގެ ޕްރޮލިފަރޭޝަން ޕޮޓެންޝަލް އިތުރުކުރުން: ޕައިނިއަލް ގްލޭންޑްގައި ހުންނަ ދިފާޢީ ސެލްތަކުގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ދިރާސާއަކުން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ގޮތުގައި ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ވެސޫޖެން އިން ޕައިނިއަލް ގްލޭންޑްގައި ހުންނަ ދިފާޢީ ސެލްތަކުގެ ތަފާތުކުރުމުގެ ޤާބިލުކަމަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރި ނަމަވެސް، އެ ސެލްތަކުގެ ޕްރޮލިފަރޭޝަން ޕޮޓެންޝަލް އިތުރުކުރެއެވެ [2]..
2. އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ތެރޭގައި ވެސްކިއުލަރ ޕްރޮޓެކްޓިވް އެފެކްޓް
އެޕިޖެނެޓިކް ރެގިއުލޭޝަން މެދުވެރިކޮށް ވެސްކިއުލަރ ޕްރޮޓެކްޝަން ހާސިލްކުރުން: އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ގައިގައި ކުރިން ހާމަވެފައިވާ ޕެޕްޓައިޑް ވެސޫޖެން ގެ ވެސްކިއުލަރ ޕްރޮޓެކްޓިވް އެފެކްޓް ހާސިލްކުރެވޭނީ ކި-67 ޖީން އެކްސްޕްރެޝަންގެ އެޕިޖެނެޓިކް ރެގިއުލޭޝަން މެދުވެރިކޮށެވެ. ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަންގައި ކި-67 ޕްރޮޓީން މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާއިރު، އޭގެ އެކްސްޕްރެޝަން ވެސުޖެން ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަކީ ވެސްކިއުލަރ އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތަކުގެ ޕްރޮލިފަރޭޝަން ޤާބިލުކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ޕްރޮޓީންއެއް ކަމަށާއި، މިހެންވުމުން ވެސްކިއުލަރ ޕްރޮލިފަރޭޝަންގައި ދައުރެއް އަދާކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް ޑރ ..
3. ސެންޓްރަލް ނާރވަސް ސިސްޓަމްގެ ކްރޮނިކް މަލްޓިމޯބިޑިޓީ އަދި އޯގަނިކް ބްރޭން ސިންޑްރޯމް ހުންނަ ބަލިމީހުންނަށް ކުރާ އަސަރު
މުހިންމު އެނަބޮލިކް އަސަރުތައް: މަލްޓިމޯބިޑިޓީ ހުންނަ އަދި ސެންޓްރަލް ނާރވަސް ސިސްޓަމްގެ އޯގަނިކް ބްރޭން ސިންޑްރޯމް ރިމިޝަން ސްޓޭޖްގައި ތިބި 41 - 83 އަހަރުގެ 32 ބަލިމީހުންގެ މައްޗަށް ކުރި ދިރާސާއަކުން 'ޕިނޭލޯން' އަދި 'ވެސުޖެން' ތައްޔާރީތަކުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެނަބޮލިކް އަސަރުތަކެއް ކުރާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އެއީ މަރުކަޒީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމާއި އެހެނިހެން މުހިންމު ގުނަވަންތަކުގެ ހަރަކާތްތެރިކަން ރަނގަޅުކޮށް، ބަޔޮލޮޖިކަލް އުމުރު އިންޑިކޭޓަރުތަކުގެ ތެރެއިން މުސްކުޅިވުމުގެ ރޭޓް ލަސްކޮށްދިނުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެސުޖެން އިން ޕިނޭލޯން އަށް ވުރެ ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވޭ އެންޓި-އޭޖިންގ ޕްރިވެންޓިވް އެފެކްޓެއް ފެނިފައިވެއެވެ [3] ..
ކްރޮމެޓިން ކޮންޑެންސޭޝަނަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރޭ: މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕިނޭލޯން އާއި ވެސުޖެން އިން ކްރޮމެޓިން ކޮންޑެންސޭޝަންގެ މިންވަރަށް އަސަރެއް ނުކުރާ ކަމަށާއި، މިއީ ނިއުކްލިއަރ ޖެނެޓިކް ފެންވަރުގައި އެއީ ރައްކާތެރި އެއްޗެއް ކަމަށް ދައްކައެވެ [3] ..
ވެސުޖެންގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
1. އެންޓި އެޖިންގ
ސެލްއުލަރ އެންޓި-އޭޖިންގ: ވެސޫޖެން އިން ސިރޓޫއިން 1 ޕްރޮޓީން އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ކެލޮރީ ރެސްޓްރިކްޝަންގެ އަސަރުތައް ސިމިއުލޭޓްކޮށް، އެޕޮޕްޓޮސިސް މަދުކޮށް، ސެލްއުލަރ އެޖިންގ ގެ ރޭޓް ދަށްކޮށްދެއެވެ [3] . ސެލްތަކުގެ މުސްކުޅިވުމުން ޓިޝޫތަކާއި ގުނަވަންތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ދަށްވެ، މުސްކުޅިވުމާ ގުޅުންހުރި ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އިތުރުވެއެވެ. ސިރްޓޫއިން 1 ޕްރޮޓީނަކީ ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ މެޓަބޮލިކް މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ސެލްތަކުގެ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކޮށް، ފްރީ ރެޑިކަލްސް ސްކޭވެންޖް ކުރެވޭ މުހިންމު އެންޓި އެޖިންގ ޕްރޮޓީނެކެވެ. ސިރްޓޫއިން 1 ޕްރޮޓީން އެކްޓިވޭޓް ކުރުމަށްފަހު ވެސުޖެން އިން ސެލްތަކުގެ ދިރިހުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ރަނގަޅުކޮށްދީ، ސެލްތަކުގެ މުސްކުޅިވުމުގެ ޕްރޮސެސް ލަސްކޮށްދެއެވެ.
ޖުމްލަކޮށް އެންޓި-އޭޖިންގ: ވެސްކިއުލަރ ސިސްޓަމް އަދި ނާރވަސް ސިސްޓަމް ފަދަ އެތައް ޓިޝޫތަކާއި ގުނަވަންތަކަށް ކުރާ ރައްކާތެރިކަމާއި ރިޕަރޭޓިވް އަސަރުތަކުގެ ތެރެއިން ވެސޫޖެން އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ޖުމްލަ ވަޒީފާ ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދީ، މުސްކުޅިވުމާ ގުޅުންހުރި ބަލިތައް ފެނުން ލަސްކޮށްދީ، ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮ އުމުރު ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ [3] . މުސްކުޅިވުމާ ގުޅުންހުރި ބަލިތައް ކަމަށްވާ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކާއި، ނާރުތަކުގެ ބަލިތަކާއި، މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮ އުމުރަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކޮށްފާނެއެވެ. ގިނަ ޓިޝޫތަކާއި ގުނަވަންތަކަށް ކުރާ ރައްކާތެރިކަމާއި ރިޕަރޭޓިވް އަސަރުތަކުގެ ތެރެއިން ވެސުޖެން އިން މުސްކުޅިވުމާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދީ ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮ އުމުރު ރަނގަޅުކޮށްދެ އެވެ.
2. ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމާއި ފަރުވާ ދިނުން
ލޭހޮޅިތަކުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކުރުން: ވެސުޖެން އަކީ އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތައް މަރާމާތުކޮށް އަލުން އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އެންޑޯތެލިއަލް ސެލްތަކަކީ ލޭހޮޅިތަކުގެ އެތެރޭ ފާރުގެ މުހިންމު ބައެއް ކަމަށާއި، އެސެލްތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ލޭހޮޅިތަކުގެ ޑިސްފެންޝަން އުފެދިދާނެ ކަމަށް ވެސް ޑރ. ވެސޫޖެން އިން ވެސްކިއުލަރ އިލެސްޓިސިޓީ ރަނގަޅުކޮށްދީ ވެސްކިއުލަރ ރެސިސްޓެންސް ދަށްކޮށްދެނީ ނައިޓްރިކް އޮކްސައިޑް (NO) އަދި އެންޑޯތެލިން ފަދަ ވެސޯޑިލޭޓަރ އަދި ވެސޯކޮންސްޓްރިކްޓަރ ފެކްޓަރސްގެ ބެލެންސް ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެންނެވެ [3] . މިއީ ހައިޕަރޓެންޝަން އަދި އާޓިރިއޯސްކްލޮރޯސިސް ފަދަ ވެސްކިއުލަރ ޑިސްފެންޝަނަލް ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވެ ރަނގަޅު ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ. ހައިޕަރޓެންޝަން އާއި އާޓިރިއޯސްކްލޮރޯސިސް އަކީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ބޮޑު ކަންތައްތަކެއް ކަމަށާއި، ވެސުޖެންގެ މި އަސަރަކީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު އަސަރެކެވެ.
އެންޓި-އެތެރޮސްކްލޮރޯސިސް: އެތެރޮސްކްލޮރޯސިސް އަކީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ މައިގަނޑު ޕެތޮލޮޖިކަލް އެއް އަސާސެވެ. ވެސޫޖެން އިން އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ހުއްޓުވައި، އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ޑެމޭޖް މަދުކޮށް، ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށް އެތެރޮސްކްލޮރޮޓިކް ޕްލެކްސް އުފެދުމާއި ތަރައްޤީވުން ހުއްޓުވައެވެ [3] . އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް އާއި އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް އަކީ އެތެރޮސްކްލޮރޯސިސް އުފެދުމާއި އުފެދުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ވެސޫޖެން އިން ޓިއުމަރ ނެކްރޮސިސް ފެކްޓަރ-α (TNF-α)، އިންޓަރލިއުކިން-6 (IL-6) ފަދަ އިންފްލެމެޓަރީ ފެކްޓަރސް ދޫކުރުން ހުއްޓުވައި، ރިއެކްޓިވް އޮކްސިޖަން ސްޕީޝީސް (ROS) ފަދަ އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ޕްރޮޑަކްޓްސް އުފެއްދުން މަދުކޮށްދެއެވެ ހައި ޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން ކޮލެސްޓްރޯލް (އެޗްޑީއެލް-ސީ) ގެ ސަބަބުން ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަވެގެންދެއެވެ.
މަޔޯކާޑިއަލް ޕްރޮޓެކްޝަން: މަޔޯކާޑިއަލް އިސްކެމިއާ އަދި ހައިޕޮކްސިއާ ފަދަ ޕެތޮލޮޖިކަލް ހާލަތްތަކުގައި ވެސުޖެން އިން މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގެ އެޕޮޕްޓޮސިސް އަދި ނެކްރޮސިސް މަދުކޮށް، ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށްގެން މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތަކުގެ ދިރިހުރުމުގެ ރޭޓް އިތުރުކޮށްދެއެވެ [3] . މަޔޯކާޑިއަލް އިންފާރކްޝަން އަދި ހިތް ފެއިލްވުން ފަދަ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތައް ގިނަ އަދަދަކަށް މަރުވެ، ހިތުގެ މަސައްކަތްތަކަށް އަސަރުކޮށްފާނެއެވެ. ވެސޫޖެން އިން ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ފޮސްފަޓިޑައިލިނޮސިޓޯލް 3-ކައިނޭޒް/ޕްރޮޓީން ކިނާޒް ބީ (PI3K/Akt) މަގާއި މައިޓޯޖަން އެކްޓިވޭޓް ޕްރޮޓީން ކިނާޒް (MAPK) މަގު ފަދަ ސަރވައިވަލް ސިގްނަލިންގ މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ކަސްޕޭސް މަގު ފަދަ އެޕޮޕްޓޮސިސް ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ހުއްޓުވައި، މަޔޯކާޑިއަލް ސެލްތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ. މިއީ މަޔޯކާޑިއަލް އިންފާރކްޝަން އަދި ހާޓް ފެއިލްވުން ފަދަ ބަލިތަކުގެ ޕްރޮގްނޯސިސް ރަނގަޅު ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.
3. ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުން
ނިއުރޯޕްރޮޓެކްޝަން: ވެސޫޖެން އިން ނިއުރޯންތަކަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ އަސަރު ކުރާއިރު، މިއީ ނިއުރޯންތަކުގެ ދިރިހުރުމުގެ ރޭޓް އިތުރުކޮށްދީ ނާރު ސެލްތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ [3] . ޕާކިންސަން ޑިޒީޒް އަދި އަލްޒައިމާ ޑިޒީޒް ފަދަ ނިއުރޯޑިޖެނެރޭޓިވް ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ނިއުރޯންތަކުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން މަރުވެ، ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތްތަކަށް އަސަރުކޮށްފާނެ އެވެ. ވީސުޖެން އިން ނާރު ސެލްތަކުގެ އެޕޮޕްޓޮސިސް ހުއްޓުވޭނީ ނާރު ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ބީ-ސެލް ލިމްފޯމާ-2 (Bcl-2) އާއިލާގެ ޕްރޮޓީންތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ކަސްޕޭސް މަގު ހުއްޓުވައިގެންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެސޫޖަން އަކީ ނާރު ސެލްތަކުގެ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ކެޕޭސިޓީ ރަނގަޅުކޮށްދީ، ނާރު ސެލްތަކަށް އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
ނާރު ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވުން: މި ބޭހަކީ ނާރުތަކުގެ އެކްސަންތައް ބޮޑުވުމާއި އަލުން އުފެދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ބޭހެކެވެ. ޕެރިފެރަލް ނާރުތަކަށް އަނިޔާވުމާއި ސްޓްރޯކް ފަދަ ބަލިތަކަށް ރިހެބިލިޓޭޝަން ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވެސޫޖެން އަކީ ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުވެ، ބަލިމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ އެއްޗެކެވެ. ނާރުތަކުގެ އެކްސަންތައް ބޮޑުވުމާއި އަލުން އުފެދުމަކީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު މަރާމާތުކުރުމުގައި މުހިއްމު ގުޅުންތަކެކެވެ. ވެސޫޖެން އިން ނާރު ގްރޯތް ފެކްޓަރސް (އެންޖީއެފް) އާއި އެހެނިހެން ނިއުރޯޓްރޮފިކް ފެކްޓަރސް ގެ އެކްސްޕްރެޝަން އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ނާރު އެކްސަންސް ބޮޑުވުމާއި ރިޖެނެރޭޝަން އަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެސޫޖެން އިން ނާރު ސެލްތަކުގެ މައިކްރޯއެންވަޔަރަންމަންޓް ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭއިރު، އިންފްލެމެޓަރީ ރިސްޕޮންސް ދަށްކޮށް، ގްލިއަލް ސެލްތަކުގެ ސަޕޯޓިވް ރޯލް ޕްރޮމޯޓްކޮށް، ނާރު ރިޖެނެރޭޝަނަށް ފަހި ޝަރުތުތަކެއް އުފެއްދިދާނެ އެވެ.
4. މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުގައި އިންޓަރވެންޝަން
އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ ރަނގަޅުކުރުން: ސިރޓޫއިން 1 ޕްރޮޓީން އެކްޓިވޭޓް ކުރުމަށްފަހު ވެސުޖެން އިން އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ ރަނގަޅުކޮށް، ސެލްތަކަށް ގްލޫކޯޒް ރަނގަޅަށް ޖަހައިގަނެ ބޭނުންކުރުމަށް އެހީތެރިވެދީ، ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދެއެވެ [3] . ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް އަކީ އާންމު މެޓަބޮލިކް ބައްޔެއް ކަމަށާއި، އޭގެ މައިގަނޑު ސިފަތަކަކީ އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް އާއި ލޭގައި ހަކުރު މަތިވުމެވެ. ވެސުޖެން އިން އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ ރަނގަޅުކޮށްދީ ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދޭއިރު، މިއީ ޓައިޕް 2 މެޓަބޮލިޒަމް އާއި އޭގެ ކޮމްޕްލިކޭޝަންތައް ހުއްޓުވުމާއި ފަރުވާ ދިނުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކުރުން: މި ބޭހަކީ ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ގުޅުންހުރި ޖީންތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ފެޓީ އެސިޑްތަކުގެ އޮކްސިޑޭޓިވް ޑިކޮމްޕޮޒިޝަން ޕްރޮމޯޓްކޮށް، ހަށިގަނޑުގައި ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކޮށްދީ، ހައިޕަރލިޕިޑެމިއާ އަދި ފަލަވުން ފަދަ މެޓަބޮލިކް ބަލިތައް ރަނގަޅުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ބޭހެކެވެ [3] . ހައިޕަރލިޕިޑެމިއާ އާއި ފަލަވުމަކީ މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ބޮޑު ކަންތައްތަކެއް ކަމުން ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ ބަލިތަކާއި މެޓަބޮލިޒަމް ފަދަ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އިތުރުވާނެ އެވެ. ވެސޫޖަން އިން ލިޕިޑް މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ގުޅުންހުރި ޖީންތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ޕެރޮކްސިސޯމް ޕްރޮލިފެރޭޓަރ އެކްޓިވޭޓެޑް ރިސެޕްޓަރ (PPAR) ފަދަ ޖީންތަކުގެ އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް، ފެޓީ އެސިޑްތަކުގެ އޮކްސިޑޭޓިވް ޑިކޮމްޕޮޒިޝަން ޕްރޮމޯޓްކޮށް، ހަށިގަނޑުގައި ފެޓް ޖަމާވުން މަދުކޮށް، މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދެއެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ ވެސުޖެން އަކީ ސެލް މަރާމާތުކުރުމާއި ރިޖެނެރޭޝަން ކުރިއެރުވުމާއި، މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓްކޮށް، މުސްކުޅިވުން ލަސްކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ވާއިރު، މިއީ ކާޑިއޯ ވެސްކިއުލަރ، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމާއި ފަރުވާ ދިނުމާއި ސިއްހީ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
މެޝްޗަނިނޯވް، ވިކްޓަރ އެން އަކީ އެންޓި އެޖިންގ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އިލްމުވެރިއެކެވެ. އޭނާ އަކީ ޔެކަޓެރިންބާގްގެ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް މެޑިކަލް ސެލް ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެންޓި އެޖިންގް ޓެކްނޮލޮޖީ ލެބޯޓްރީގެ އިސްވެރިޔާގެ އިތުރުން ޔޫރަލް ސްޓޭޓް މެޑިކަލް ޔުނިވާސިޓީގެ ބަޔޯކެމިސްޓްރީ ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ޗެއާމަން އެވެ. އޭނާގެ މަސައްކަތްތަކުގައި ބަޔޯކެމިސްޓްރީ، ސެލް ބަޔޮލޮޖީ، އަދި މޮލިކިއުލަރ ބަޔޮލޮޖީ ހިމެނޭއިރު، އެންޓި އެޖިންގ ޓެކްނޮލޮޖީއަށް ފޯކަސްކޮށްފައިވެއެވެ.
އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގެ ތެރޭގައި ކްރޮނިކް ޕޮލިމޯބިޑިޓީ އާއި އޯގަނިކް ބްރޭން ސިންޑްރޯމް ހުންނަ ބަލިމީހުންގެ މުސްކުޅިވުމަށް ސިންތެޓިކް ޕެޕްޓައިޑްސް އިން އަސަރުކުރާ ގޮތް ދިރާސާކުރުމުގެ އިތުރުން ޕަލްމޮނަރީ އިޑިމާ އާއި ސިސްޓަމިކް ސާރކިއުލޭޓަރީ ކޮންޖެޝަން އަށް އަލްޓްރާސައުންޑް ޑައިގްނޯސް ކުރުން ހިމެނެ އެވެ. މި ދިރާސާތަކުން އޭނާގެ މެޑިކަލް ތަޖުރިބާއާއި ފުޅާ ނުފޫޒު ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އޭނާގެ ހޯދުންތަކުން އެންޓި އެޖިންގް ޓެކްނޮލޮޖީގެ ތިއަރީއާއި ޕްރެކްޓިސް ކުރިއަރުވައި، ގުޅުންހުރި ދާއިރާތަކަށް އަގުހުރި އިރުޝާދުތަކެއް ލިބިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ. މެޝްޗަނިނޯވް، ވިކްޓަރ އެން ލިސްޓްކޮށްފައިވަނީ ސައިޓޭޝަންގެ ރެފަރެންސް [3] ގައެވެ.
