▎ वेसुजेन संशोधन
वेसुजेनाची संशोधन फाटभूंय कितें?
रशियेंतल्या सेंट पीटर्सबर्ग हांगाच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ बायोरेग्युलेशन अँड जेरोन्टोलॉजी हे संस्थेन तयार केल्लो वेसुजेन हो पॅप्टायड संकुल. संवसारभर हृदयविकाराचे दुयेंस अपंगत्व आनी आयुश्य उणें जावपाचें एक मुखेल कारण जालां हे फाटभुंयेर ताची उदरगत जाली. रगतपेशींचे वण्टींत बदल, रगताच्या प्रवाहांत बदल आनी ऊतकांनी पोशक तत्वांचें फावो तें शोशण जावंक ना हीं अशा रोगांचे संभाव्य निमित्त आसात. वेगवेगळ्या रोगांक लागून जावपी रगतपेशींच्या रोगजन्य बदलांक दुरुस्त करपाखातीर वेसुजन तयार केल्लो आसून तातूंत आशिल्ले अॅमिनो अॅसिड ऊतकांची दुरुस्ती करपाक आनी रगतपेशींचें कार्य सामान्य करपाक योगदान दितात.
वेसुजेनाची क्रियेची यंत्रणा कितें?
1. कोशिकांच्या प्रसाराचेर परिणाम
Ki-67 प्रथिनाच्या संश्लेशणाक उत्तेजन दिवप: Vesugen हें ल्हान पॅप्टायड प्रसार संबंदीत Ki-67 प्रथिनाच्या संश्लेशणाक उत्तेजन दिवंक शकता. तरणाट्या आनी जाण्ट्या जनावरांकडल्यान मेळिल्ल्या ऊतक-विशिश्ट पेशी संस्कृतायेंत, तशेंच वेगळे केल्ल्या रगतपेशींच्या अंतःस्थल पेशींच्या संस्कृतायेंत, पिराये प्रमाण Ki-67 ची अभिव्यक्ती उणी जाता आनी वेसुजेन ही प्रवृत्ती उलटोवंक शकता (Khavinson VK, 2015). रेणू डॉकिंग पद्दतीवरवीं वेसुजन कि-६७ प्रथिनाचो संकेत करपी एमकेआय६७ जनुकाच्या प्रवर्तक प्रदेशाकडेन संपर्क सादता अशें दिसून आयलें. खासा करून वेसुजेन CATC ह्या क्रमांतल्यान प्रतिलिपी आरंभ स्थळाच्या सापेक्ष -14 ते +12 बेस जोड्यांनी आशिल्ल्या MKI67 जनुकांत आशिल्ल्या 5’-agcctcaaccatcaggaaaacaagagt-3’ ह्या कोर प्रवर्तकाकडेन संपर्क सादता आनी अशे तरेन Ki-67 जीन अभिव्यक्तीचें एपिजेनेटिक नियंत्रण साध्य करता. हाचेवयल्यान वेसुजन जीन अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करून कोशिकांच्या प्रसाराक चालना दिवंक शकता अशें दिसून येता [1]..
पेशींची प्रसार क्षमता वाडोवप: पिनियल ग्रंथींतल्या रोगप्रतिकार पेशींच्या अभ्यासांत व्हेसुजेन ह्या ट्रायपॅप्टायडाचो जरी पिनियल ग्रंथींतल्या रोगप्रतिकार पेशींच्या भेदक क्षमतेक कसलोच परिणाम जायना तरी तांची प्रसार क्षमता वाडटा अशें दिसून आयलें.
2. जाण्ट्या लोकसंख्येंत रगतपेशींचो संरक्षणात्मक परिणाम
एपिजेनेटिक नियंत्रणावरवीं मेळिल्लें रगतपेशींचें संरक्षण: जाण्ट्यांमदीं वेसुजन ह्या पॅप्टायडाचो आदीं उक्तो जाल्लो रगतपेशींचें संरक्षणात्मक परिणाम Ki-67 जीन अभिव्यक्तीच्या एपिजेनेटिक नियंत्रणावरवीं मेळूंक शकता. Ki-67 प्रथिन पेशी प्रसारांत म्हत्वाची भुमिका करता आनी वेसुजेनान ताचे अभिव्यक्तीचें नियंत्रण केल्ल्यान रगतपेशींच्या अंतःस्थल पेशींची प्रसार क्षमता तिगोवन दवरपाक मदत जावं येता, अशे तरेन रगतपेशींच्या संरक्षणांत भुमिका करपाक शकता [1] ..
3. केंद्रीय तंत्रिका तंत्राच्या चिरकालीन बहुरोग आनी कार्बनी मेंदवाच्या सिंड्रोमाच्या दुयेंतींचेर परिणाम
म्हत्वाचे अॅनाबॉलिक परिणाम: मल्टीमोर्बिडिटी आशिल्ल्या आनी केंद्रीय तंत्रिका तंत्राच्या ऑर्गेनिक ब्रेन सिंड्रोमाच्या रिमिशन टप्प्यांतल्या 41 - 83 वर्सां पिरायेच्या 32 दुयेंतींचेर केल्ल्या अभ्यासांत 'पिनेलॉन' आनी 'व्हेसुजेन' ह्या वखदांचो म्हत्वाचो अॅनाबॉलिक परिणाम जाल्ल्याचें दिसून आयलें. तांणी केंद्रीय तंत्रिका तंत्र आनी हेर म्हत्वाच्या अवयवांची क्रियाशीलताय सुदारली आनी जैविक पिराय निर्देशकांवरवीं पिराय वाडपाचें प्रमाण मंद केलें. तशेंच, वेसुजेन हाणें पिनेलॉन परस चड स्पश्ट पिरायेच्या विरोधांत आडावपी परिणाम दाखयलो [3]..
क्रोमॅटीन संघननाचेर कसलोच परिणाम ना: ह्या अभ्यासांत पिनेलॉन आनी वेसुजेन हांचो क्रोमॅटीन संघननाच्या प्रमाणाचेर परिणाम जावंक ना अशें दिसून आयलां, ताका लागून अणुकेंद्रीय आनुवंशिक पातळेचेर ते सुरक्षीत आसात अशें दिसून येता [3]..
वेसुजेनाचे उपेग कितें?
1. पिरायेच्या विरोधांत
कोशिकीय पिरायेच्या विरोधांत: वेसुजन सिर्टुइन 1 प्रथिन सक्रिय करूंक शकता, कॅलरी निर्बंधाचे परिणाम अनुकरण करूंक शकता, अपोप्टोसीस उणो करूंक शकता आनी कोशिकीय पिरायेच्या वाडपाचें प्रमाण उणें करूंक शकता [3] . कोशिकीय जाण्टेपणाक लागून ऊतक आनी अवयवांचे कार्य उणे जातात आनी पिरायेच्या वाडपाक लागून जावपी रोगांचो धोको वाडटा. सिर्टुइन १ प्रथिन हें म्हत्वाचें पिरायेच्या विरोधांतलें प्रथिन आसून तें पेशींभितरल्या चयापचयाच्या मार्गांचें नियंत्रण करपाक शकता, पेशींची अँटीऑक्सिडेंट क्षमता वाडोवंक शकता आनी मुक्त कण काडून उडोवंक शकता. सिर्टुइन १ प्रथिन सक्रिय केल्या उपरांत वेसुजन पेशींची जिवीत उरपाची तांक वाडोवंक शकता आनी पेशींची पिराय वाडपाची प्रक्रिया कळाव करपाक शकता.
एकंदर पिरायेच्या विरोधांत: रगतपेशी आनी तंत्रिका तंत्र ह्या सारक्या जायत्या ऊतकांचेर आनी अवयवांचेर संरक्षणात्मक आनी दुरुस्ती करपी परिणामांवरवीं वेसुजन कुडीचें एकंदर कार्य सांबाळपाक मदत करता, पिरायेच्या वाडपाक लागून जावपी रोगांची घडणूक कळाव करता आनी कुडीचें भलायकेक बरो आयुश्य सुदारता [3] . काळजाचे रोग, तंत्रिका तंत्राचे रोग, चयापचयाचे रोग अशे जाण्टेपणाक लागून कुडीच्या भलायकेन भरिल्ल्या आयुश्याचेर गंभीर परिणाम जावंक शकतात. जायत्या ऊतकांचेर आनी अवयवांचेर संरक्षणात्मक आनी दुरुस्ती करपी परिणामांवरवीं वेसुजन पिरायेच्या संबंदीत दुयेंसांचो धोको उणो करूंक शकता आनी कुडीचें भलायकेक बरो आयुश्य सुदारूंक शकता.
2. हृदयविकार आडावप आनी उपचार
रगतपेशींचें कार्य सुदारप: वेसुजन अंतःस्थल पेशींची दुरुस्ती आनी पुनरुत्पादनाक चालना दिवंक शकता. अंतःस्थल पेशी रगतपेशींच्या भितरल्या वण्टीचो एक म्हत्वाचो घटक आसून तांची नुकसान जाल्ल्यान रगतपेशींचें काम विकृत जावंक शकता. वेसुजन नायट्रीक ऑक्सायड (NO) आनी एन्डोथेलीन ह्या नाडीविस्तारक आनी नाडीसंकुचीत घटकांच्या समतोलाचें नियंत्रण करून रगतपेशींची लवचीकता सुदारता आनी रगतपेशींचो प्रतिकार उणो करता [3] . हाका लागून उच्च रक्तदाब आनी धमनीकाठिन्य अशे रगतपेशींचे विकृत दुयेंस आडावपाक आनी सुदारपाक मदत जाता. उच्च रक्तदाब आनी धमनीकाठिन्य हे हृदयविकाराचे मुखेल धोके घटक आसून हृदयविकाराचो धोको उणो करपाखातीर वेसुजेनाचो हो परिणाम खूब म्हत्वाचो आसा.
धमनीकाठिन्यविरोधी: धमनीकाठिन्य हो हृदयविकाराचो एक मुखेल रोगजन्य आदार. वेसुजन दाहक प्रतिसाद आडावन, ऑक्सिडीभवन ताण नुकसान उणें करून आनी लिपिड चयापचयाचें नियंत्रण करून धमनीकाठिन्य प्लेक तयार जावप आनी विकास आडायता [3] . धमनीकाठिन्य जावपाक आनी वाडपाक दाहक प्रतिसाद आनी ऑक्सिडीभवन ताण हांचो मुखेल वांटो आसता. वेसुजन ट्यूमर नेक्रोसिस फॅक्टर-α (TNF-α), इंटरल्युकिन-6 (IL-6) आदी दाहक घटकांची सोडवणूक आडावंक शकता आनी प्रतिक्रियाशील ऑक्सिजन प्रजाती (ROS) आदी ऑक्सिडीभवन ताण उत्पादांची निर्मिती उणी करपाक शकता.तेभायर वेसुजन लिपिड चयापचयाचें नियंत्रण करपाक शकता, उण्या घनतेच्या लिपोप्रोटीन कोलेस्टेरॉलाची पातळी उणी करपाक शकता (LDL-C) आनी पातळी वाडोवंक शकता उच्च घनतेचें लिपोप्रोटीन कोलेस्टेरॉल (HDL-C), अशें तरेन हृदयविकारांचो धोको उणो जाता.
ह्दयस्पंदन संरक्षण: ह्दयस्पंदन इस्केमिया आनी हायपोक्सिया ह्या रोगजन्य परिस्थितींत वेसुजन ह्दयस्पंदन पेशींचें अपोप्टोसिस आनी क्षयरोग उणें करूंक शकता आनी संबंदीत संकेत मार्ग सक्रिय करून ह्दयस्पंदन पेशींचें जिवीत उरपाचें प्रमाण वाडोवंक शकता [3] . ह्दयस्पंदन आनी काळजाचें दुयेंस अशा रोगांक लागून ह्दयस्पंदन पेशींक व्हड प्रमाणांत मरण येवंक शकता, जाका लागून काळजाच्या कार्याचेर परिणाम जाता. वेसुजन पेशींभितर फॉस्फेटिडिलिनोसिटोल ३-कायनेझ/प्रथिन काइनेझ बी (PI3K/Akt) मार्ग आनी मायटोजन सक्रिय प्रथिन काइनेझ (MAPK) मार्ग अशे जिवीत उरपाचे संकेत मार्ग सक्रिय करपाक शकता आनी कॅस्पेस मार्ग आदी अपोप्टोसीस संकेत मार्ग आडावपाक शकता आनी अशे तरेन ह्दयस्पंदन पेशींची राखण करपाक शकता. हाका लागून ह्दयस्पंदन आनी काळजाचें दुयेंस अशा दुयेंसांचें पूर्वानुमान सुदारपाक मदत जाता.
3. तंत्रिका तंत्राच्या दुयेंसांचेर उपचार
तंत्रिका संरक्षण: वेसुजेनाचो तंत्रिका कोशिकांचेर संरक्षणात्मक परिणाम जाता, जाका लागून तंत्रिका कोशिकांचें जिवीत उरपाचें प्रमाण वाडूंक शकता आनी तंत्रिका पेशींचें नुकसान उणें जावंक शकता [3] . पार्किन्सन रोग आनी आल्झायमर रोग ह्या सारक्या तंत्रिका विकृतीच्या रोगांक लागून तंत्रिका कोशिकांक व्हड प्रमाणांत मरण येवंक शकता आनी ताका लागून तंत्रिका तंत्राच्या कार्याचेर परिणाम जाता. बी-सेल लिंफोमा-२ (Bcl-2) कुटुंबांतल्या प्रथिनांच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करप आनी कॅस्पेस मार्ग आडावप अशा तंत्रिका कोशिकांतल्या संकेत मार्गांचें नियंत्रण करून वेसुजन तंत्रिका कोशिकांच्या अपोप्टोसीसाक आडावंक शकता. तेभायर वेसुजन तंत्रिका कोशिकांची अँटीऑक्सिडेंट क्षमताय वाडोवंक शकता आनी तंत्रिका पेशींक जावपी ऑक्सिडीभवन ताण उणें करपाक शकता.
तंत्रिका पुनरुत्पादनाक चालना दिवप: हें वखद तंत्रिका अक्षतंतूची वाड आनी पुनरुत्पादनाकय चालना दिवंक शकता आनी तंत्रिका कार्यांत सुदारणा करपाक शकता. परिधीय तंत्रिका जखम आनी स्ट्रोक ह्या दुयेंसांचेर पुनर्वसन उपचारांत व्हेसुजन तंत्रिका कार्य परतून मेळोवपाक आनी दुयेंतीच्या जिणेचो दर्जो सुदारपाक मदत करूंक शकता. तंत्रिका अक्षतंतूची वाड आनी पुनरुत्पादन हे तंत्रिका तंत्राची दुरुस्ती करपाक मुखेल दुवे आसात. वेसुजन तंत्रिका वाडीच्या घटकांची (NGF) आनी हेर तंत्रिका विकृत घटकांची अभिव्यक्ती सक्रिय करून तंत्रिका अक्षतंतूची वाड आनी पुनरुत्पादनाक चालना दिवंक शकता. तेभायर वेसुजन तंत्रिका कोशिकांच्या सूक्ष्म वातावरणाचेंय नियंत्रण करूंक शकता, जशें दाहक प्रतिसाद उणो करप आनी ग्लिअल पेशींची आदार दिवपी भुमिका वाडोवप, तंत्रिका पुनरुत्पादनाखातीर अनुकूल परिस्थिती निर्माण करप.
4. चयापचयाच्या रोगांत हस्तक्षेप करप
इन्सुलिनाची संवेदनशीलताय वाडोवप: सिर्टुइन 1 प्रथिन सक्रिय केल्या उपरांत वेसुजेन इन्सुलिनाची संवेदनशीलताय सुदारूंक शकता, पेशींक ग्लुकोज चड बरो शोशून घेवपाक आनी वापरपाक मदत करूंक शकता आनी अशे तरेन रगतांतली साकर उणी करपाक शकता [3] . प्रकार 2 चयापचय हो चयापचयाचो एक सामान्य रोग आसून ताचीं मुखेल खाशेलपणां म्हळ्यार इन्सुलिनाक प्रतिकारशक्ती आनी रगतांतली साकर वाडप. वेसुजन इन्सुलिनाची संवेदनशीलताय वाडोवंक शकता आनी रगतांतली साकर उणी करपाक शकता, जें प्रकार 2 चयापचय आनी ताच्या गुंतागुंतांचेर आळाबंदा हाडपाक आनी उपचार करपाक व्हड म्हत्व आसा.
लिपिड चयापचयाचें नियंत्रण करप: हें वखद लिपिड चयापचयाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या जनुकांच्या अभिव्यक्तीचेंय नियंत्रण करपाक शकता, फॅटी अॅसिडांचें ऑक्सिडीभवन विघटन करपाक चालना दिवंक शकता आनी कुडींत चरबीचें संचय उणें करपाक शकता, जें हायपरलिपिडेमिया आनी स्थूलताय अशा चयापचयाच्या रोगांक सुदारणा करपाक मदत करता [3] . हायपरलिपिडेमिया आनी स्थूलताय हे चयापचयाच्या दुयेंसांक मुखेल धोको निर्माण करतात, जाका लागून हृदयविकार आनी चयापचय ह्या सारक्या रोगांचो धोको वाडटलो. वेसुजन लिपिड चयापचयाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या जंतूच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करपाक शकता, जशे की पेरोक्सिझोम प्रोलिफेरेटर-सक्रिय रिसेप्टर (PPAR) आदी, फॅटी अॅसिडांचें ऑक्सिडीभवन विघटन करपाक चालना दिवंक शकता आनी कुडींत चरबीचें संचय उणें करपाक शकता, जाका लागून चयापचयाच्या रोगांचो धोको उणो जाता.
निमाणें वेसुजेन पेशींची दुरुस्ती आनी पुनरुत्पादन करपाक चालना दिवंक शकता, चयापचयाचें नियंत्रण करपाक शकता आनी पिरायेच्या वाडपाक कळाव करपाक शकता, जें हृदयविकार, तंत्रिका तंत्राच्या दुयेंसांचेर आळाबंदा हाडपाक आनी उपचार करपाक आनी भलायकेची पातळी सुदारपाक खूब म्हत्वाचें आसा.
लेखका विशीं
वयर सांगिल्लीं सगळीं साहित्यां कोसर पॅप्टायड्स कंपनीन संशोधन, संपादन आनी संकलन केल्लीं आसात.
शास्त्रीय जर्नल लेखक
मेश्चानिनोव्ह, व्हिक्टर एन हो पिरायेच्या विरोधी तंत्रगिन्यानाचो एक नामनेचो विद्वान. येकातेरिनबर्गच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सेल टेक्नॉलॉजींतल्या अँटी-एजिंग टेक्नॉलॉजी लॅबोरेटरीचो तो मुखेली आनी उराल स्टेट मेडिकल युनिव्हर्सिटींतल्या जैव रसायनशास्त्र विभागाचो अध्यक्ष आसा. ताच्या वावरांत जैव रसायनशास्त्र, कोशिका जीवशास्त्र आनी रेणू जीवशास्त्र हांचो आस्पाव जाता आनी तातूंत पिरायेच्या विरोधी तंत्रगिन्यानाचेर भर दिला.
ताच्या संशोधनांत कृत्रीम पॅप्टायडांचो चिरकालीन बहुरोग आनी कार्बनी मेंदवाचो सिंड्रोम आशिल्ल्या दुयेंतीच्या पिरायेचेर कसो परिणाम जाता हाचो अभ्यास करप, तशेंच फुफ्फुसांतल्या सूज आनी प्रणालीगत रक्तसंचार संकुचन हांचे अल्ट्रासाऊंड निदान करप हांचो आस्पाव जाता. ह्या अभ्यासांतल्यान ताची वैजकी तज्ञताय आनी व्यापक प्रभाव उजवाडाक येता. ताच्या सोदांक लागून पिरायेच्या विरोधांतल्या तंत्रगिन्यानाचो सिध्दांत आनी वेव्हार फुडें व्हरून संबंदीत मळांखातीर मोलादीक मार्गदर्शन मेळ्ळां. मेश्चानिनोव्ह, व्हिक्टर एन हांचो उल्लेख उल्लेखाच्या संदर्भांत केला [3].
