1 sett (10 hettuglös)
| Framboð: | |
|---|---|
| Magn: | |
▎ Hvað er GLP-1?
GLP-1, sem langvirkur glúkagonlíkur peptíð-1 (GLP-1) viðtakaörvi, er mikið notaður í klínískri meðferð á sykursýki af tegund 2. Lyfið hefur margvíslegar aðgerðir með því að líkja eftir lífeðlisfræðilegum áhrifum innræns GLP-1: það stuðlar að glúkósaháðri insúlínseytingu, hindrar losun glúkagons, seinkar magatæmingarhraða og bælir matarlyst og nær þar með tvöföldum markmiðum blóðsykursstjórnunar og þyngdarstjórnunar. Miðað við helmingunartíma þess, sem er um það bil sjö dagar, er hægt að nota gjöf einu sinni í viku undir húð í klínískri vinnu; þessi lyfjahvarfaeiginleiki bætir verulega meðferðarheldni sjúklinga.
Klínískar upplýsingar benda til þess að GLP-1 meðferð tengist minni hættu á blóðsykurslækkun og leiði samtímis til marktækrar minnkunar á hættu á hjarta- og æðasjúkdómum. Fyrir utan notkun þess við sykursýkisstjórnun hefur GLP-1 sýnt skýra virkni við offitustjórnun. Eins og er eru hugsanleg lækningaleg áhrif þess á óáfenga fituhrörnunarbólgu (NASH) og Alzheimerssjúkdóm í ítarlegri rannsókn. Þessi meðferðaraðferð, sem byggir á tvöföldum verkunarmáta, veitir sjúklingum víðtækan ávinning af efnaskiptum og eykur verulega heildarmeðferðarárangur fyrir langvinna efnaskiptasjúkdóma.
▎ GLP-1 uppbygging
Heimild: Pub Chem |
Röð: His-Aib-Glu-Gly-Thr-Phe-Thr-Ser-Asp-Val-Ser-Ser-Tyr-Leu-Glu-Gly-Gln-Ala-Ala-Lys (Aeea-Aeea-γ-glu-octadecanedioic)-Glu-Phe-Ile-Ala-Trp-Leu-Val-Arg-Gly-Arg-Gly-OH Sameindaformúla: C 187H 291N 45O59 Mólþyngd: 4114 g/mól CAS númer 910463-68-2 PubChem CID 56843331 Samheiti: Rybelsus; Ozempic ; Wegovy |
▎ GLP-1 rannsóknir
Hver er rannsóknarbakgrunnur GLP-1?
GLP-1 er glúkagonlíkt peptíð-1 (GLP-1) hliðstæða úr mönnum, flokkað sem GLP-1 viðtakaörvi. GLP-1 er náttúrulegt hormón sem er seytt af frumum í þörmum eftir að hafa borðað. Það gegnir hlutverki við að stuðla að insúlínseytingu og hamla seytingu glúkagons og stjórnar þar með blóðsykursgildi. Þróun GLP-1 stafar af ítarlegum könnunum á lífeðlisfræðilegum virkni GLP-1. Hins vegar hefur GLP-1 afar stuttan helmingunartíma í líkamanum, sem varir aðeins um 1 til 2 mínútur, sem er rakið til næmni þess fyrir niðurbroti með dípeptidýl peptíðasa-4 (DPP-4) ensímum í líkamanum. Til að sigrast á þessari takmörkun breyttu vísindamenn uppbyggingu GLP-1 með sérstökum amínósýruskiptum og bættu við verndarhópum, aukið viðnám þess gegn DPP-4 ensímum og lengt þannig verkunartíma þess [1] . Í uppbyggingu GLP-1 er alanín í 8. sæti skipt út fyrir α-amínóísósmjörsýru (Aib). Þessi breyting bætir ekki aðeins stöðugleika lyfsins heldur styrkir einnig bindingu þess við GLP-1 viðtakann (Ma H, 2020). Að auki, einstök fitusýru hliðarkeðja tengd við C-enda þess, tengd með γ-glútamíni við lýsín leifar, lengir helmingunartímann enn frekar, sem gerir kleift að sprauta einu sinni í viku eða einu sinni á dag til inntöku [1] . Upphaflega byggt á rannsóknum og breytingum á náttúrulegu GLP-1, miðar GLP-1 að því að bjóða upp á skilvirkari meðferðarmöguleika fyrir sjúklinga með sykursýki af tegund 2 [1, 2] . Eftir fínstillingu á byggingu heldur það lífeðlisfræðilegri virkni GLP-1 á meðan það bætir verulega lyfjahvarfaeiginleika þess og verður mikilvægur langverkandi GLP-1 viðtakaörvi. Rannsóknir og þróun á GLP-1 hafa mikla þýðingu fyrir meðferð sykursýki af tegund 2 og bjóða upp á nýtt val fyrir sjúklinga. Með því að fínstilla uppbygginguna sigrast það á vandamálinu með stuttum helmingunartíma náttúrulegs GLP-1, sem eykur stöðugleika og verkunartíma lyfsins.
Hver er verkunarmáti GLP-1?
GLP-1 er langvirkur glúkagonlíkur peptíð-1 (GLP-1) viðtakaörvi og verkunarháttur þess er sem hér segir:
Blóðsykursstjórnun: Sem nýr glúkagonlíkur peptíð-1 viðtakaörvi (GLP-1RA), dregur GLP-1 aðallega úr löngun sjúklinga í mat og dregur úr vali þeirra á fituríkri matvæli með því að bæla matarlyst. Það stjórnar fóðrunarstöðinni í undirstúku, dregur úr fæðuinntöku, eykur mettun, hindrar magatæmingu og dregur úr hreyfanleika í meltingarvegi og nær þannig markmiðinu um þyngdartap. Þyngdartap hjálpar til við að bæta insúlínviðnám og stjórnar enn frekar blóðsykursgildum [3] (Kim HS, 2021). GLP-1 veldur þyngdartapi hjá nagdýrum í gegnum dreifðar taugabrautir. Rannsóknir hafa sýnt að GLP-1 virkar beint á svæði eins og heilastofn, septalakjarna og undirstúku. Þó að það fari ekki yfir blóð-heila þröskuldinn, hefur það samskipti við heilann í gegnum hringlaga líffæri og ákveðin svæði nálægt sleglunum. Það framkallar miðlæga c-Fos virkjun á 10 heilasvæðum, þar á meðal afturheilasvæðum sem beint er beint að GLP-1 og aukasvæðum án beinna GLP-1R víxlverkunar, svo sem hlið parabrachial kjarna. Sjálfvirk greining gefur til kynna að virkjunin gæti tengst því að máltíðir sem stjórnað er af taugafrumum í hliðarhluta parabrachial kjarnanum er hætt og þar með stjórnað blóðsykursgildi [4].
Reglugerð í meltingarvegi: GLP-1 verkar á GLP-1 viðtaka í meltingarvegi. Í gegnum aðlægan farveg vagus taugarinnar, virkar það á svæði í heilanum eins og kjarna einfarvegsins og bakhreyfilkjarna vagus taugarinnar til að stjórna hreyfanleika í meltingarvegi. Það getur hamlað samdrætti magans, aukið spennu í hringvöðva pylorus, lengt dvalartíma fæðu í maga og seinkað innkomu hans í skeifugörn, komið í veg fyrir hraða hækkun á blóðsykri eftir máltíð og gert blóðsykursbreytingar stöðugri [5] (Katsurada K, 2016). Að auki verkar GLP-1 á GLP-1 viðtaka í miðtaugakerfinu, aðallega á svæðum eins og bogadregnum kjarna og paraventricular nucleus í undirstúku. Það hindrar losun matarlystarörvandi þátta eins og taugapeptíð Y (NPY) og agouti-tengt prótein (AgRP), og virkjar á sama tíma pro-opiomelanocortin (POMC) taugafrumum, sem stuðlar að seytingu α-melanocyte-örvandi hormóns (α-MSH) [5] . Þessi áhrif mynda mettunartilfinningu, draga úr hungri og draga úr fæðuinntöku, sem hefur óbeint jákvæð áhrif á blóðsykursstjórnun.
Hjarta- og æðavörn: GLP-1 getur stuðlað að æðaþelsfrumum til að losa æðavíkkandi þætti eins og nituroxíð (NO), eykur æðavíkkun og bætir blóðflæði gegnflæði. Á sama tíma hamlar það bólgusvörun og oxunarálagi, dregur úr skemmdum á æðaþelsfrumum og dregur úr hættu á æðakölkun. Þar að auki, með því að draga úr matarlyst og fæðuinntöku, hjálpar GLP-1 við þyngdartapi, bætir blóðfitu sykursýki, dregur úr magni þríglýseríða og lágþéttni lípópróteins kólesteróls (LDL-C) og eykur magn háþéttni lípópróteins kólesteróls (HDL-C). Það getur einnig haft jákvæð áhrif á blóðþrýsting með því að stjórna blóðafl nýrna og taugainnkirtlastarfsemi, draga úr hættu á háþrýstingi og áhættuþáttum hjarta- og æðasjúkdóma [6].
GLP-1 og umritunarstjórnun á WAT til BAT umbreytingu og BAT virkjun.
Heimild: PubMed [12]
Hverjar eru helstu tilraunir og rannsóknir?
Hönnun og hagræðing á efnafræðilegri uppbyggingu: Við hönnun GLP-1 var tekin upp aðferð til að bindast albúmíni til að lengja verkunartíma lyfsins. Með því að ákvarða ákjósanlegasta samsetningu fitusýra og tengja, en viðhalda virkni GLP-1 viðtakans (GLP-1R), var bindingargetan við albúmín hámarkað [7].
Lyfjanotkun: GLP-1 er glúkagonlíkur peptíð-1 viðtakaörvi (GLP-1 RA) með tiltölulega langan brotthvarfshelmingunartíma, sem gerir ráð fyrir inndælingu einu sinni í viku undir húð. Hjá sjúklingum með sykursýki af tegund 2 (T2DM) eru þyngdartapáhrifin af inndælingu GLP-1 einu sinni í viku undir húð betri en annarra GLP-1RAs einu sinni í viku. Í II. stigs skammtarannsókn fyrir offitusjúklinga án T2DM sýndi inndæling einu sinni á sólarhring undir húð af GLP-1 betri þyngdartapsáhrif en lyfleysa og 3,0 mg af liraglútíð einu sinni á sólarhring. Stig þyngdartaps af völdum GLP-1 í þessari rannsókn fór yfir staðla fyrir þyngdartapslyf sem sett eru af Lyfjastofnun Evrópu (EMA) og Matvæla- og lyfjaeftirlit Bandaríkjanna (FDA), og það er öruggt, sem gefur til kynna að inndæling GLP-1 einu sinni á sólarhring undir húð geti orðið þyngdartapslyf í framtíðinni [8].
Meðferð á hjarta- og æðasjúkdómum með því að bæta hjartastarfsemi: Niðurstöður STEP-HFpEF rannsóknarinnar sýndu að háskammta sykursýkislyfja glúkagon-líkt peptíð 1 örvi GLP-1 bætti marktækt einkenni tengd hjartabilun með varðveittu útfallshlutfalli (HFpEF) og minnkaði magn af N-terminal pro-B-gerð natri pro-B-peptíð (NT-terminal pro-B-peptide). Rannsóknarpróf hafa leitt í ljós að bráðameðferð með GLP-1 getur aukið spennu gáttaþekkja manna um meira en þrisvar sinnum á skammtaháðan hátt, án aukinnar tilhneigingar til hjartsláttartruflana. Þessi áhrif geta stafað af aukinni upptöku Ca2+ af sarcoplasmic reticulum. Meðferð með háskammta GLP-1 hjá sjúklingum með hjartabilun getur bætt gáttastarfsemi og þar með létt á einkennum [9].
GLP-1 er í rannsókn til meðhöndlunar á óáfengri fituhepatibólgu (NASH): Skynsamleg hönnun GLP-1 hefur lagt mikið af mörkum til að bæta blóðsykursstjórnun, líkamsþyngd, blóðþrýsting, blóðfitu, β-frumuvirkni og hjarta- og æðakerfi hjá sjúklingum með sykursýki af tegund 2. Að auki getur þróun á inntökuformi af GLP-1 veitt viðbótarávinning hvað varðar meðferðarsamræmi [7].
Hver er munurinn á þyngdartapsáhrifum GLP-1 meðal mismunandi þýða?
Fullorðnir með fyrirliggjandi hjarta- og æðasjúkdóma, ofþyngd eða offitu en án sykursýki: Í SELECT rannsókninni á hjarta- og æðasjúkdómum minnkaði GLP-1 meiriháttar aukaverkanir á hjarta- og æðasjúkdómum um 20% hjá 17.604 fullorðnum með fyrirliggjandi hjarta- og æðasjúkdóma, ofþyngd eða offitu, og án sykursýki [10 , 2]. Í þessari fyrirfram tilgreindu greiningu skoðuðu vísindamenn áhrif GLP-1 á líkamsþyngd, mannfræðilegar niðurstöður, öryggi og þol í samræmi við grunnlíkamsþyngdarstuðul (BMI). Sjúklingar sem fengu GLP-1 fundu fyrir samfelldri lækkun á líkamsþyngd innan 65 vikna, sem stóð í allt að 4 ár. Eftir 208 vikur, samanborið við lyfleysuhópinn, leiddi GLP-1 til meðaltalslækkunar á líkamsþyngd (-10,2%), mittismáli (-7,7 cm) og mittis-til-hæðarhlutfalli (-6,9%), en lyfleysuhópurinn hafði minnkun upp á (-1,5%, -1,3 cm og -1,0%), í sömu röð og lyfleysu, í samanburði við lyfleysu, í sömu röð og lyfleysu. Klínískt þýðingarmikið þyngdartap átti sér stað hjá bæði körlum og konum, öllum þjóðernishópum, líkamsgerðum og svæðum. GLP-1 tengdist færri alvarlegum aukaverkunum. Fyrir hvern BMI flokk (<30, 30 til <35, 35 til <40 og ≥40 kg/m²) var tíðni alvarlegra aukaverkana af GLP-1 (fjöldi tilvika sem komu fram á 100 mannár) lægri (43,23, 43,54, 51,07, og fyrir GLP-0, 51,07, og GLP-1, 51,07, og 49,66, 52,73 og 60,85 fyrir lyfleysu). GLP-1 tengdist aukinni tíðni stöðvunar á rannsókninni. Eftir því sem BMI flokkurinn lækkaði jókst tíðni stöðvunar meðferðar. Í SELECT rannsókninni, eftir 208 vikur, framkallaði GLP-1 marktækt klínískt þyngdartap og endurbætur á mannfræðilegum gildum samanborið við lyfleysu, og þyngdartapið hélst í 4 ár.
Einstaklingar sem eru of feitir eða of þungir en án sykursýki: Kerfisbundin endurskoðun metin virkni og öryggi GLP-1 hjá einstaklingum sem eru of feitir eða of þungir en án sykursýki [11] . Þessi endurskoðun tók saman niðurstöður margra klínískra rannsókna og lagði áherslu á áhrif GLP-1 á þyngdartap, efnaskiptabreytur og heildar heilsufar. Niðurstöðurnar sýndu að GLP-1 tengdist verulegu þyngdartapi og framförum á offitutengdum heilsuvísum og það gæti verið dýrmætur meðferðarúrræði fyrir offitusjúklinga.
Sjúklingar sem ekki voru með sykursýki (sönnunargögn frá mörgum RCT): Í 4 slembiröðuðum samanburðarrannsóknum fengu sjúklingar með líkamsþyngd 96 til 105 kg vikulega 2,4 mg af GLP-1 undir húð og lífsstílsinngrip (ráðgjöf, mataræði og hreyfing) til þyngdartapsmeðferðar. Ein slembiröðuð samanburðarrannsókn fyrir sjúklinga sem ekki voru með sykursýki (N = 1961) sýndi að eftir 68 vikur var meðalþyngdartapið 15% (15 kg), sem var tölfræðilega marktækt frábrugðið 2% (3 kg) í lyfleysuhópnum. Hlutfall sjúklinga með þyngdartap ≥5% var 86% samanborið við 32% í lyfleysuhópnum og fjöldinn sem þarf til að meðhöndla (NNT) = 2; hlutfall sjúklinga með þyngdartap ≥10% var 69% samanborið við 12% í lyfleysuhópnum og NNT = 2. Þyngdartapið jafnaðist eftir um það bil 60 vikur. Tíðni aukaverkana í meltingarvegi (AEs) var 74% samanborið við 48% í lyfleysuhópnum og fjöldinn sem þarf til að skaða (NNH) = 3. Hlutfall sjúklinga sem hættu meðferð vegna aukaverkana var 7% samanborið við 3% í lyfleysuhópnum, og NNH = 25. Í öðru slembivali með slembiraðaðri þyngdartapi 6 í þríþættri þyngdartapi (N) GLP-1 hópurinn var 16% (17 kg), sem var tölfræðilega marktækur frábrugðinn 6% (6 kg) í lyfleysuhópnum. Í slembiraðaðri samanburðarrannsókn á skömmtum fyrir sykursýkissjúklinga (N = 1210) fengu sjúklingar vikulega 2,4 mg af GLP-1, vikulega 1,0 mg af GLP-1 eða lyfleysu. Eftir 68 vikur var meðalþyngdartap 10% (2,4 mg), 7% (1,0 mg) og 3% (lyfleysa). Hlutfall sjúklinga með þyngdartap ≥5% var 69% (2,4 mg), 57% (1,0 mg) samanborið við 29% í lyfleysuhópnum. Fyrir 2,4 mg og 1,0 mg skammtana, NNT = 9. Aukaverkanirnar voru svipaðar hjá mismunandi skömmtum. Í slembiraðaðri samanburðarrannsókn á þyngdarviðhaldi (N = 803) fengu þátttakendur sem ekki voru með sykursýki vikulega meðferð með 2,4 mg af GLP-1 í 20 vikur og var síðan skipt af handahófi í hóp sem hélt áfram GLP-1 meðferð eða lyfleysuhóp. Eftir 48 vikur missti hópurinn sem hélt áfram GLP-1 meðferð 8% af líkamsþyngd sinni, en lyfleysuhópurinn þyngdist um 7% af líkamsþyngd sinni.
Að lokum er GLP-1 GLP-1 viðtakaörvandi lyf með notkunargildi á mörgum sviðum. Á sviði sykursýkismeðferðar stjórnar það blóðsykursgildum á áhrifaríkan hátt með því að bindast GLP-1 viðtökum, stuðla að insúlínseytingu og hindra losun glúkagons, sem veitir mikilvægan meðferðarmöguleika fyrir sjúklinga með sykursýki af tegund 2. Í þætti offitumeðferðar dregur GLP-1 verulega úr orkuinntöku með aðferðum eins og miðlægri matarlyst og seinkun á magatæmingu, sem hjálpar offitusjúklingum að léttast og bæta efnaskiptaástand þeirra. Að auki sýnir GLP-1 einnig mögulega notkunarmöguleika í forvörnum og meðferð hjarta- og æðasjúkdóma. Umbætur þess á áhættuþáttum hjarta- og æðasjúkdóma veitir nýja nálgun til að draga úr tíðni hjarta- og æðasjúkdóma.
Um höfundinn
Ofangreint efni er allt rannsakað, ritstýrt og tekið saman af Cocer Peptides.
Höfundur vísindatímarits
Hegner P er fræðimaður við háskólann í Regensburg. Verk hans spanna efnafræði, hjarta- og æðakerfi og hjartafræði. Í efnafræði kannar hann viðbrögð tengd hjarta- og æðaheilbrigði. Í rannsóknum á hjarta- og æðakerfi rannsakar hann starfsemi hjarta og æða og leitar að lækningafræðilegri innsýn. Rannsóknir hans í hjartalækningum beinast að forvörnum, greiningu og meðferð hjartasjúkdóma.
Framlög Hegners eru umtalsverð. Efnafræðileg innsýn hans hefur ýtt undir þróun nýrra hjarta- og æðalyfja. Vinna hans um hjarta- og æðakerfi hefur aukið skilning á hjarta- og æðasjúkdómum. Klínískt hafa rannsóknir hans bætt stjórnun hjartasjúkdóma og hækkað kröfur um umönnun sjúklinga. Á heildina litið auðgar þverfagleg nálgun Hegners hjarta- og æðalækningum, gefur von um minni sjúkdómsbyrði og betri afkomu sjúklinga. Hegner P er skráð í tilvísun í tilvitnun [9].
▎ Viðeigandi tilvitnanir
[1] Memon A, Tehrim M, Kumari B. GLP-1: ný dögun fyrir sykursjúka[J]. Journal of the Pakistan Medical Association, 2023,73(3):721.DOI:10.47391/JPMA.7558.
[2] Ma H, Huang W, Wang X, o.fl. Byggingarfræðileg innsýn í virkjun GLP-1R með litlum sameindaörva[J]. Frumurannsóknir, 2020,30(12):1140-1142.DOI:10.1038/s41422-020-0384-8.
[3] Kim HS, Jung C H. Oral GLP-1, fyrsti inntaka glúkagonlíki peptíð-1 viðtakaörvi: Gæti það verið töfrakúla fyrir sykursýki af tegund 2?[J]. International Journal of Molecular Sciences, 2021,22(18).DOI:10.3390/ijms22189936.
[4] Gabery S, Salinas CG, Paulsen SJ, o.fl. GLP-1 lækkar líkamsþyngd hjá nagdýrum um dreifðar taugaleiðir[J]. Jci Insight, 2020,5(6).DOI:10.1172/jci.insight.133429.
[5] Katsurada K, Yada T. Taugaáhrif glúkagonlíks peptíðs-1 úr þörmum og heila og viðtakaörva þess [J]. Journal of diabetes Investigation, 2016,7:64-69.DOI:10.1111/jdi.12464.
[6] Ryan DH, Lingvay I, Colhoun HM, o.fl. GLP-1 áhrif á hjarta- og æðasjúkdóma hjá fólki með ofþyngd eða offitu (SELECT) rök og hönnun[J]. American Heart Journal, 2020,229:61-69.DOI:10.1016/j.ahj.2020.07.008.
[7] Knudsen LB, Lau J. Uppgötvun og þróun Liraglutide og GLP-1[J]. Frontiers in Endocrinology, 2019,10.DOI:10.3389/fendo.2019.00155.
[8] Christou GA, Katsiki N, Blundell J, o.fl. GLP-1 sem efnilegt lyf gegn offitu[J]. Offita umsagnir, 2019,20(6):805-815.DOI:10.1111/obr.12839.
[9] Hegner P, Seitz S, Schopka S, o.fl. GLP-1 bætir samdráttarvirkni í einangruðum gáttum manna [J]. European Heart Journal, 2024,45.DOI:10.1093/eurheartj/ehae666.3729.
[10] Ryan DH, Lingvay I, Deanfield J, o.fl. Langtíma þyngdartapsáhrif GLP-1 í offitu án sykursýki í SELECT rannsókninni[J]. Nature Medicine, 2024,30(7):2049-2057.DOI:10.1038/s41591-024-02996-7.
[11] Alanazi M, Alshahrani JA, Aljaberi AS, o.fl. Áhrif GLP-1 hjá einstaklingum með offitu eða ofþyngd án sykursýki[J]. Cureus Journal of Medical Science, 2024,16(8).DOI:10.7759/cureus.67889.
[12] Papakonstantinou I, Tsioufis K, Katsi V. Kastljós á verkunarmáta GLP-1[J]. Current Issues in Molecular Biology, 2024,46(12):14514-14541.DOI:10.3390/cimb46120872.
ALLAR GREINAR OG VÖRUUPPLÝSINGAR Á ÞESSARI VEFSÍÐU ERU EINVOLU TIL UPPLÝSINGADREIFINGAR OG FRÆÐSLA TILGANGUR.
Vörurnar sem gefnar eru upp á þessari vefsíðu eru eingöngu ætlaðar fyrir in vitro rannsóknir. In vitro rannsóknir (latína: *í gleri*, sem þýðir í glervöru) eru gerðar utan mannslíkamans. Þessar vörur eru ekki lyf, hafa ekki verið samþykktar af matvæla- og lyfjaeftirliti Bandaríkjanna (FDA) og má ekki nota til að koma í veg fyrir, meðhöndla eða lækna sjúkdóma, sjúkdóma eða kvilla. Það er stranglega bannað samkvæmt lögum að koma þessum vörum í manns- eða dýralíkamann í hvaða formi sem er.