By Cocer Peptides 
1 म्हयनो आदीं
ह्या संकेतथळार दिल्ले सगळे लेख आनी उत्पादन माहिती फकत म्हायती प्रसार आनी शिक्षणीक उद्देशां खातीर आसात.
ह्या संकेतथळार दिल्ले उत्पाद फकत इन विट्रो संशोधनाक आसात. आंतकड्यांनी संशोधन (लॅटीन: *कंवचेंत*, म्हळ्यार कंवचेच्या आयदनांत) मनशाचे कुडीभायर जाता. हे उत्पाद वखदां न्हय, अमेरिकेच्या अन्न आनी वखदां प्रशासनान (FDA) मान्यताय दिवंक ना, आनी खंयचेय वैजकी स्थिती, रोग वा दुयेंस आडावंक, उपचार करपाक वा बरे करपाक वापरूंक फावना. मनशाच्या वा जनावरांच्या कुडींत खंयच्याय रुपांत हीं उत्पादनां हाडपाक कायद्यान खर बंदी आसा.
1. परिचय
संवसारभर स्थूलताय हो भौशीक भलायकेचो हुस्को वाडत आसा, ताका लागून हृदयविकार आनी गोडेंमूत अशा वेगवेगळ्या गुंतागुंतांचो धोको खूब वाडला. स्थूलतायेचेर उपचार करपी प्रभावी वखदां सोदप हें सगळ्यांत म्हत्वाचें. ग्लुकागन रिसेप्टर (GCGR) आनी ग्लुकागोन सारके पॅप्टायड-1 रिसेप्टर (GLP-1R) हांचेर कार्य करपी ड्युअल एगॉनिस्ट म्हणून सरवोड्यूटायड स्थूलतायेचेर उपचार करपाच्या मळार व्हड संभाव्यताय दाखयता.
आकृती १ ग्लुकागोनसारक्या पॅप्टायड-१ (GLP-1), ग्लुकोज-आदारीत इन्सुलिनोट्रोपिक पॉलीपॅप्टायड (GIP) आनी ग्लुकागन हांचे वेगवेगळ्या म्हत्वाच्या अवयवांचेर आनी ऊतकांचेर परिणाम.
2. सुरवोड्यूटायडाची नियाळ
२.१ उदरगतीची फाटभूंय
संवसारीक स्थूलताय आनी टायप 2 गोडेंमूत मेलिटस (T2DM) चें प्रमाण वाडत आसा आनी पारंपारीक गोडेंमूत विरोधी वखदांक लागून चड करून वजन वाडटा, जाका लागून T2DM आनी स्थूलतायेचेर एकाच वेळार उपचार करपाक शकता अशा नवीन उपचारांची बेगोबेग गरज पडटा. जीएलपी-१ रिसेप्टर एगॉनिस्ट (जीएलपी-१ आरए) आनी ड्युअल जीएलपी-१/जीआयपी रिसेप्टर एगॉनिस्ट हांणी वजन उणें करपाक आनी चयापचयांत सुदारणा करपाक कार्यक्षमताय दाखयल्या, सुरवोड्यूटायड (बीआय ४५६९०६) हो एक आशादायक उमेदवार म्हणून उदेला, सध्या चवकशी खाला दीर्घकाळ कार्य करपी ड्युअल एगॉनिस्ट.
२.२ लक्ष्य यंत्रणा
सरवोड्यूटायडाचें खाशेलें खाशेलपण म्हळ्यार जीसीजीआर आनी जीएलपी-१आर एकाच वेळार सक्रिय करपाची ताची तांक. जीसीजीआर मुखेलपणान रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी नियंत्रीत करता, सक्रिय जातकच यकृतांत ग्लायकोजीनोलायसिस आनी ग्लुकोनियोजेनेसिस हाका चालना दिता आनी ताका लागून रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी वाडटा. सुरवोड्यूटायडाच्या क्रियेच्या यंत्रणेंत तो फकत रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी वाडयना पूण ताचे बदला जीएलपी-१आर हांचेवांगडा समन्वयात्मक क्रियेवरवीं ऊर्जा चयापचयाचें नियंत्रण करता. जीएलपी-१आर हें स्वादुपिंड, जठरान्तरमार्ग, काळीज आनी मेंदू ह्या सारक्या जायत्या ऊतकांत आनी अवयवांनी व्हड प्रमाणांत पातळ्ळां. जीएलपी-१आर सक्रिय केल्यार इन्सुलिनाचो स्राव वाडटा, ग्लुकागन स्राव आडायता, जठराची रिकामी जावपाक कळाव जाता, तृप्ती वाडटा, जाका लागून अन्न सेवन उणें जाता आनी कुडीचें वजन उणें जाता. सुरवोड्यूटायड ड्युअल रिसेप्टर एगोनिझमावरवीं चड व्यापक चयापचयाचो नियंत्रक परिणाम करता आनी ताका लागून स्थूलतायेचेर उपचार करपाक मदत जाता.
3. स्थूलतायेचेर उपचारांत सरवोड्यूटायडाची भुमिका
३.१ वजन नियंत्रणाचो परिणाम
स्थूल दुयेंतीचेर सुरवोडुटायडाचो वजन उणो करपी म्हत्वाचो परिणाम जाता अशें जायत्या वैजकी अभ्यासांतल्यान दिसून आयलां. गोडेंमूत नाशिल्ल्या मोटव्या व्यक्तींक लक्ष्य करून फेज 2 क्लिनीकल चांचणेंत, 18 ते 75 वर्सां पिरायेच्या 387 भाग घेवप्यांक बॉडी मास इंडेक्स (बीएमआय) ≥27 किग्रॅ/मी⊃2; यादीक पांच गटांत दवरले, तांकां सप्तकी चमड्यापोंदा सुरवोडुटायड (०.६, २.४, ३.६, वा ४.८ मिग्रॅ) वा प्लेसीबोचीं इंजेक्शनां ४६ सप्तकां मेरेन दिली. 46 सप्तकांच्या निमाणें सगळ्या सुरवोड्यूटायड डोस गटांत वजन उणें जालें, 4.8 मिग्रॅ गटांत सरासरी 18.7% मेरेन वजन उणें जालें. लिंग आनी बीएमआय हांचे प्रमाण उपसमूह विश्लेशणा वयल्यान बायलांक 4.8 मिग्रॅ सुरवोड्यूटायड दिल्या उपरांत चड स्पश्ट वजन उणें जाल्लें दिसून आयलें, सरासरी वजन उणें जावपाची टक्केवारी -17.0%, जाल्यार दादल्यांक -11.9% आशिल्ली. वेगवेगळ्या बीएमआय उपसमूहांत बीएमआय < 30 किग्रॅ/मी⊃2 आशिल्ले भाग घेवपी; ज्या लोकांक Survodutide 4.8 mg उपचार मेळ्ळो तांकां वजन उणें जावपाची टक्केवारी सगळ्यांत चड मेळ्ळी आनी ती -19.1% मेरेन पावली. हाचेवयल्यान वेगवेगळ्या लिंगांच्या आनी बीएमआय पातळेच्या मोटव्या दुयेंतींचेर सुरवोड्यूटायडाचो वजन उणो करपी परिणाम जाता आनी कांय उपसमूहांत चड स्पश्ट परिणाम जाता अशें दिसून येता.
आकृती 2 नियोजीत उपचारा उपरांत 48 सप्तकां उपरांत प्राथमीक निमाणो बिंदू.
३.२ कुडींतल्या चरबीच्या वितरणाचेर परिणाम
एकूण वजन उणें करपावांगडाच सुरवोड्यूटायडाचो कुडींतल्या चरबीच्या वितरणाचेरय फायदेशीर परिणाम जाले. प्लेसीबो गटाकडेन तुळा केल्यार सगळ्या सुरवोड्युटायड डोस गटांत कमराच्या परिघांत उणाव दिसून आयलो आनी 4.8 मिग्रॅ गटांत सरासरी 16.6 सेंमी. कमराचो परिघ उणो जाल्यार पोटाची चरबी उणी जाल्ल्याचें दाखयतात, हाचो हृदयविकाराच्या धोक्याक लागींचो संबंद आसता. हाचेवयल्यान अशें दिसून येता की सुरवोड्यूटायड फकत कुडीचें वजन उणें करताच पूण पोटाची चरबी उणी करून कुडींतल्या चरबीचें वितरण सुदारता, जाका लागून स्थूलतायेक लागून जावपी हृदयविकारांचो धोको उणो जाता.
३.३ चयापचयाच्या मापदंडांत सुदारणा
सरवोड्यूटायड फकत कुडीच्या वजनाचे नियंत्रण करताच पूण जायत्या चयापचयाच्या मापदंडांचेरय सकारात्मक परिणाम करता. लिपिड चयापचयाचे नदरेन उपचार काळांत सगळ्या सुरवोडुटायड गटांत ट्रायग्लिसराईड (TG) खूब उणे जाले आनी सगळ्या सुरवोड्यूटायड डोस गटांत खूब उण्या घनतेचें लिपोप्रोटीन (VLDL) मात्शें उणें जालें. २.४ आनी ३.६ मिग्रॅ डोस गटांत एलडीएल उणो जालो, जाल्यार ०.६, २.४ आनी ३.६ मिग्रॅ डोस गटांत एकूण कोलेस्टेरॉल (टीसी) आनी बिगर एचडीएल कोलेस्टेरॉल (बिगर एचडीएल-सी) उणो जालो. उपचाराभर एचडीएल तुळेन स्थीर उरलो. रगतदाबाविशीं प्रत्यक्ष उपचारांत सुरवोड्यूटायडाक लागून सिस्टोलिक रगतदाब (SBP) 10.2 मिमी.एचजी मेरेन आनी डायस्टोलिक रगतदाब (DBP) 4.8 मिमी. चयापचयाच्या मापदंडांतली ही सुदारणा स्थूल दुयेंतींक हृदयविकाराची भिरांत उणी करपाक मदत करता, जाका लागून स्थूलतायेचेर उपचार करपाक सुरवोडुटायडाचे व्यापक फायदे आनीक स्पश्ट जातात.
३.४ कृतीची यंत्रणा
सरवोड्यूटायड जीसीजीआर आनी जीएलपी-१आर हांकां सक्रिय करून वजन उणें करपाचे परिणाम करता. जीएलपी-१आर सक्रिय जाल्ल्यान इन्सुलिनाचो स्राव वाडटा, इन्सुलिनाची संवेदनशीलताय वाडटा, भूक उणी जाता आनी अन्न सेवन उणें जाता. तशेंच जठराची रिती जावपाक कळाव जाता, पोटांत अन्न उरपाचो वेळ वाडटा आनी तृप्ती आनीक वाडटा. जीसीजीआर सक्रिय जावप चरबी ऑक्सिडीभवनाक चालना दिवन आनी चरबी संश्लेशणाक आळाबंदा हाडून यकृताच्या चयापचयाच्या नियंत्रणांत वांटो घेता, जाका लागून कुडींत चरबी एकठांय जावप उणें जाता. तशेंच आंतकड्यांच्या सूक्ष्मजीवांचें नियंत्रण करप अशा अप्रत्यक्ष यंत्रणेवरवीं उर्जा चयापचयाचेर आनी कुडीच्या वजनाचेर सर्व्होड्यूटायडाचो परिणाम जावं येता.
4. स्थूलतायेचेर उपचार करपाक सुरवोड्यूटायडाचो उपेग
4.1 वैजकी संशोधन पुरावे
टायप 2 गोडेंमूत आनी स्थूलताय आशिल्ल्या दुयेंतींचेर केल्ल्या अभ्यासांत सुरवोड्यूटायडान हायपोग्लायसीमिक आनी वजन उणें करपाचे बरे परिणामूय दाखयले. 16 सप्तकां उपरांत उपचारा उपरांत दुयेंतींची हिमोग्लोबीन ए1सी (HbA1c) पातळी खूब उणी जावन चडांत चड 1.7% उणी जाली आनी कुडीचें वजनय खूब उणें जालें आनी चडांत चड 14.9% उणें जालें. चयापचयाच्या विकृततायेक लागून जावपी स्टीटोहेपेटायटीस (MASH) आनी स्थूलताय आशिल्ल्या दुयेंतींचेर केल्ल्या अभ्यासांत सुरवोड्यूटायडान यकृताच्या आंतकड्यांच्या निशाणांत सुदारणा केलीच पूण दुयेंतीचें वजन उणें जालें. ह्या अभ्यासांतल्यान स्थूलताये संबंदीत परिस्थिती आशिल्ल्या वेगवेगळ्या लोकसंख्येंत सुरवोड्यूटायडाची कार्यक्षमताय आनीक पुष्टी जाता.
४.२ हेर वखदां परस तुलनात्मक फायदे
पारंपारीक वजन उणें करपी वखदां परस सुरवोड्यूटायडाक जायते फायदे मेळटात. पारंपारीक वजन उणें करपी वखदां चड करून एकूच यंत्रणेक लक्ष्य करतात, जाका लागून ताची कार्यक्षमताय मर्यादीत आसता आनी ताचे प्रतिकूल परिणाम जावपाचो चड धोको आसता. पूण सर्व्होड्यूटायड ड्युअल रिसेप्टर अगोनिझमावरवीं कार्य करता, ताका लागून कुडीचें वजन प्रभावीपणान उणें जाता आनी त्याच वेळार रगतांतलो ग्लुकोज, लिपिड पातळी, रगतदाब ह्या चयापचयाच्या मापदंडांत सुदारणा जाता, जाका लागून स्थूलताये संबंदीत गुंतागुंतांचेर व्यापक आळाबंदा हाडटा आनी उपचार मेळटात.
सेमाग्लुटायड (एक जीएलपी-१ रिसेप्टर एगॉनिस्ट) ह्या हेर नवीन वजन उणें करपी वखदांकडेन तुळा केल्यार जनावरांच्या प्रयोगांत सुरवोड्यूटायड आनी सेमाग्लुटायड ह्या दोनूय वखदांक लागून वजन उणें जाता. पूण सुरवोडुटायडाचो अन्न पसंती आनी लिपिड विकृतताय हांचेर चड खाशेले परिणाम दिसून आयले. सेमाग्लुटिड उपचाराच्या सुरवातीच्या टप्प्यांत अन्न सेवन उणें करता पूण उपरांत मुळाव्या पातळेचेर परत येता, जाल्यार सुरवोड्यूटायड 5 सप्तकांच्या उपचार काळांत चड चरबी आशिल्लें आहार आनी चड फ्रुक्टोज आशिल्लें उदक सतत उणें करता. लिपिड प्रोफायलाविशीं सेमाग्लुटिड मुखेलपणान एचडीएल-कोलेस्टेरॉल उणें करून एकूण कोलेस्टेरॉल उणें करता, जाल्यार सुरवोड्यूटायड एलडीएल-कोलेस्टेरॉल सयत सगळ्या लिपोप्रोटीन घटकांत कोलेस्टेरॉल उणें करपाचें दाखयता. हाचेवयल्यान अन्न सेवन आनी लिपिड प्रोफायल नियंत्रीत करपाक सुरवोड्यूटायड चड बरे परिणाम दिवंक शकता अशें दिसून येता.
5. निश्कर्श काडप
जीसीजीआर/जीएलपी-१आर हें नवें ड्युअल एगॉनिस्ट म्हूण सुरवोड्यूटायड हें स्थूलतायेचेर उपचार करपाक म्हत्वाची कार्यक्षमताय दाखयता. तो फकत कुडीचें वजन प्रभावीपणान उणें करता आनी कुडींतल्या चरबीचें वितरण सुदारताच पूण रगतांतल्या ग्लुकोज, रगतांतले लिपिड, आनी रगतदाब अशा जायत्या चयापचयाच्या मापदंडांचें व्यापक नियंत्रण करता, जाका लागून स्थूलताय आशिल्ल्या दुयेंतींक बहुआयामी फायदे मेळटात.
स्रोत
[1] युसिफ ए, हसन ई, मुडारेस एमएफ, इ. सरवोड्यूटायड, स्थूलताय आनी टायप 2 गोडेंमूत मेलिटस हांचेर उपचार करपाक एक नवो क्षितीज: एक कथात्मक नियाळ[J]. यमन जर्नल ऑफ मेडिसिन, 2024,3:97-101.DOI:10.18231/j.yjom.2024.005.
[2] ले रूक्स सी डब्ल्यू, स्टीन ओ, लुकास के जे, इ. 6926 सरवोड्यूटायड, एक ग्लुकागन/जीएलपी-1 रिसेप्टर ड्युअल एगॉनिस्ट, फेज II ट्रायलांत चड वजन/मोटापा वांगडा जियेवपी लोकांमदीं लिंग आनी बॉडी मास इंडेक्स (बीएमआय) प्रमाण उपसमूह विश्लेशण[J]. जर्नल ऑफ द एंडोक्राइन सोसायटी, 2024,8 (पूरक_1): bvae133-bvae163.DOI: 10.1210 / जेंडसो / bvae163.033.
[3] सन्याल ए जे, बेडोसा पी, फ्रॅसडॉर्फ एम, इ. MASH आनी फायब्रोसिसांत सरवोड्यूटायडाची एक फेज 2 यादीक चांचणी.[J]. द न्यू इंग्लंड जर्नल ऑफ मेडिसिन, 2024.
[4] ब्रायन एफ, ऑगस्टीन आर, ब्लेमेहल के, इ. 7279 सरवोड्यूटायड आनी सेमाग्लुटिड दोनूय वजन उणें करपाक प्रेरीत करतात पूण मुक्त निवड आहार-प्रेरित स्थूल हॅमस्टर मॉडेलांत अन्न पसंती आनी डिस्लिपिडेमियाचेर वेगवेगळे परिणाम दाखयतात[J]. जर्नल ऑफ द एंडोक्राइन सोसायटी, 2024,8 (पूरक_1): bvae134-bvae163.DOI: 10.1210 / जेंडसो / bvae163.034.
[5] हेर एमबीयू, रोझनस्टॉक जे, होफलर जे, इ. प्रकार 2 गोडेंमूत आशिल्ल्या लोकांमदीं प्लेसीबो आनी ओपन-लेबल सेमाग्लुटायड हांचे तुळेंत ड्युअल ग्लुकागन/जीएलपी-1 रिसेप्टर एगॉनिस्टाच्या सरवोड्यूटायडाचेर HbA1c आनी कुडीचें वजन उणें करपाचेर डोस-प्रतिसाद परिणाम: एक यादीक केल्ली क्लिनीकल चांचणी[J]. डायबिटोलॉजिया, 2023,67:470-482.
फकत संशोधन वापरा खातीर उपलब्ध आशिल्लें उत्पादन:
