Cocer Peptides हांणी 
27 दिसां आदीं
ह्या संकेतथळार दिल्ले सगळे लेख आनी उत्पादन माहिती फकत म्हायती प्रसार आनी शिक्षणीक उद्देशां खातीर आसात.
ह्या संकेतथळार दिल्ले उत्पाद फकत इन विट्रो संशोधनाक आसात. आंतकड्यांनी संशोधन (लॅटीन: *कंवचेंत*, म्हळ्यार कंवचेच्या आयदनांत) मनशाचे कुडीभायर जाता. हे उत्पाद वखदां न्हय, अमेरिकेच्या अन्न आनी वखदां प्रशासनान (FDA) मान्यताय दिवंक ना, आनी खंयचेय वैजकी स्थिती, रोग वा दुयेंस आडावंक, उपचार करपाक वा बरे करपाक वापरूंक फावना. मनशाच्या वा जनावरांच्या कुडींत खंयच्याय रुपांत हीं उत्पादनां हाडपाक कायद्यान खर बंदी आसा.
एक नियाळ
मेलानोटन-१ (MT-1) हें एक अति-उच्च कार्यक्षमताय आशिल्लें कृत्रीम मेलानोसाइट-उत्तेजक पॅप्टायड आसून, सैमीक रितीन मेळपी मेलानोकॉर्टीन ह्या हार्मोनाचें कृत्रीम सुत्र आसून ताका सोबीतकाय उद्देगांत म्हत्वाचें लक्ष मेळ्ळां. कातीच्या शारिरीक प्रक्रियांनी मेलानोकॉर्टीन अॅनालॉगांची म्हत्वाची भुमिका आसता, ते विशिश्ट ग्राहीकडेन संपर्क सादून मेलानीन उत्पादनाचें नियंत्रण करतात. मेलानोटन - १ मेलानोकॉर्टिनाच्या सैमीक यंत्रणेची नक्कल करता, कातीच्या रंगद्रव्य प्रक्रियेचेर परिणाम करता, जो सोबीतकाय उद्देगांत ताच्या उपेगाक आदार तयार करता.
आकृती २ मेलानोटनाची रसायनीक संरचना – १.
इतिहासीक नदरेन मेलानोटन-१ ह्या विशयाचेर संशोधनाची सुरवात कातीच्या रंगद्रव्य नियंत्रण यंत्रणेच्या खोलायेन संशोधनांतल्यान जाली. लोकांचो सोबीतकाय करपाचो यत्न वाडत वता, खास करून कातीच्या चर्मकामाच्या परिणामांची मागणी वाडत वता, तेन्ना संशोधकांनी मेलानीन उत्पादनाचेर नियंत्रण दवरपाक शकता अशा पदार्थांचेर चड लक्ष केंद्रीत केलां.
कृतीची यंत्रणा
(१) मेलानोकॉर्टिन रिसेप्टरांकडेन बंधन
मेलानोटन-१ च्या कार्यक्षमतायची कळ म्हळ्यार मेलानोकॉर्टिन रिसेप्टर्स (MC1R) कडेन बंधन जावपाची ताची तांक. एमसी१आर हो जी प्रथिन जोडिल्लो ग्राही मुखेलपणान मेलानोसाइट्साच्या पृश्ठाचेर अभिव्यक्त जाता. मेलानोटन-१ जेन्ना एमसी१आर कडेन बंधन जाता तेन्ना ताका लागून कोशिकेभितरल्या संकेत संप्रेषण घडणुकांची माळ सुरू जाता. हे बंधन एमसी१आर कडेन जोडिल्लें जी प्रथिन सक्रिय करता आनी ताका लागून एडेनिलेट सायकलेज सक्रिय जाता आनी ताका लागून कोशिकेभितरल्या दुसऱ्या संदेशवाहक चक्रीय अॅडेनोसायन मोनोफॉस्फेट (cAMP) पातळेंत वाड जाता. cAMP वाडिल्ल्यान प्रथिन काइनेझ ए (PKA) आनीक सक्रिय जाता, जो सकयल प्रवाहांतल्या प्रतिलिपी घटकाक म्हळ्यार मायक्रोफ्थाल्मिया संबंदीत प्रतिलिपी घटकाक (MITF) फॉस्फोरिलेशन करून मेलानीन संश्लेशणा संबंदीत जनुकांच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करता.
आकृती २ आयटीटी व्यक्तींच्या भितरल्या वयल्या भुजाचेर मेलेनिन घनतेंत चडांत चड बदल आनी मुळाव्या मेलानीन घनते मदलो संबंद.
(२) मेलानीन संश्लेशणाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या जीन अभिव्यक्तीचें नियंत्रण
एमआयटीएफ हो मेलानीन संश्लेशण प्रक्रियेंतलो एक म्हत्वाचो प्रतिलिपी घटक आसून, मेलानीन संश्लेशणांत आस्पाव आशिल्ल्या एंझायमांचो संकेत करपी जायत्या जंतूच्या अभिव्यक्तीचें अपरेग्युलेट करपाक सक्षम आसता आनी टायरोसिनेज हें सगळ्यांत म्हत्वाचें आसता. मेलानीन संश्लेशणांतलें टायरोसिनेज हें दर मर्यादीत करपी एंझायम आसून, टायरोसिनाचें ल्हव ल्हव डोपॅक्विनोनांत रुपांतर जावपाक उत्प्रेरक जावन उपरांत ताचें मेलेनिनांत संश्लेशण जाता. मेलानोटन-१ एमआयटीएफ क्रियाशीलतेक चालना दिता, टायरोसिनेज आनी हेर मेलानीन संश्लेशणा संबंदीत एंझायमांची अभिव्यक्ती वाडयता, जाका लागून मेलानीन संश्लेशण प्रक्रिया वेगान जाता. मेलानोटन-१ हेर जंतूवांगडा मेलानीन संश्लेशणाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या हेर जंतूच्या अभिव्यक्तीचेरूय परिणाम करपाक शकता, जशे की डोपा-कोलोरीन इंटरकनव्हर्टिंग एंझायम (DCT). हे एंझायम एकमेकांक मेळून मेलानीन संश्लेशण आनी संचय करपाक मदत करतात आनी निमाणें कातीचो रंग काळो जाता.
(३) कोशिकेभितरल्या संकेत मार्गांचे समन्वयात्मक परिणाम
वयर सांगिल्ल्या अभिजात cAMP-PKA-MITF संकेत मार्गावांगडाच मेलानोटन-१ हेर कोशिकेभितरल्या संकेत मार्गांतल्यान मेलानीन संश्लेशणाचेंय नियंत्रण करपाक शकता. ताचो मायटोजन सक्रिय प्रथिन काइनेझ (MAPK) संकेत मार्गाचेर परिणाम जावं येता. मेलानोसाइट्सांत एमएपीके संकेत मार्ग पेशी प्रसार, भेद आनी जिवीत अशा वेगवेगळ्या जैविक प्रक्रियांचें नियंत्रण करपाक वांटो घेता. मेलानोटॅन-१ एमएपीके संकेत मार्ग सक्रिय करून मेलानोसाइट्स प्रसार आनी मेलानीन संश्लेशण आनीक वाडोवंक शकता. PI3K-Akt संकेत मार्गाचोय मेलानोटन-1 च्या परिणामांकडेन संबंद आसूं येता. हो मार्ग कोशिका वाड, जिवीत आनी चयापचयाचें नियंत्रण हातूंत म्हत्वाचो वांटो घेता आनी संभाव्यपणान कोशिकेभितरल्या चयापचयाच्या प्रक्रियांचें नियंत्रण करून मेलानीन संश्लेशणाखातीर गरजेची चयापचयाची बुन्याद दिता.
सौंदर्य उद्देगांतली भुमिका
(१) कातीचें चर्मकाम करपाक प्रोत्साहन दिवप
चर्मकामाच्या परिणामांचें प्रकटीकरण
मेलानोटन-१ चो सगळ्यांत उल्लेखनीय प्रसाधनाचो परिणाम म्हळ्यार कातीच्या चर्मणाक चालना दिवपाची ताची तांक. मेलानोटन-१ चमड्यापोंदा इंजेक्शन दिवन वा हेर फावो त्या मार्गांनी दिल्या उपरांत विशयांत कातीचो रंग म्हत्वाचो काळो जावप दिसून येता अशें अभ्यासांतल्यान दिसून आयलां. भलायकेन बऱ्या दादल्या स्वयंसेवकांचो आस्पाव केल्ल्या अभ्यासांत मेलानोटन-१ ची चमड्यापोंदा इंजेक्शन ०.०८-०.२१ मिग्रॅ/किग्रॅ ह्या प्रमाणांत २ सप्तकांभितर ५ दीस (१० डोस) सतत दिली. ह्या निकालांत विशयांचे कपल, हात, मान ह्या सारक्या वाठारांनी म्हत्वाचें चर्मकाम जाल्ल्याचें दिसून आयलें. हो चर्मकामाचो परिणाम पराबैंगनी किरणांक लागून जावपी नुकसानाक लागून न्हय तर अंतर्निहित मेलानीन संश्लेशण वाडिल्ल्यान जाता, जाका लागून कातीचो रंग चड सम आनी सैमीक जाता.
चर्मकाम परिणामाचो काळ
मेलानोटन-१ च्या कातीच्या चर्मकामाचो परिणाम कांय प्रमाणांत टिकून उरता. अभ्यासांतल्यान दिसून आयलें की चर्मकामाचो परिणाम दिल्या उपरांत सुमार एका सप्तका उपरांत चडांत चड जाता आनी धा डोसांची पद्दत पुराय केल्या उपरांत तीन सप्तकां उपरांत लेगीत कातीचो रंग उपचारा पयलींच्या तुळेंत लक्षांत येवपासारको काळो उरता. हाचेवयल्यान मेलानोटन-१ मेलानीन संश्लेशणाक प्रभावीपणान चालना दिताच पूण हे संश्लेशण प्रक्रियेंतल्यान तयार जाल्लें मेलानीन कातींत कांय काळ तिगून उरूंक शकता, जाका लागून चर्मकामाचो दिसपाचो परिणाम तिगून उरता अशें दिसून येता.
(२) संभाव्य कातीचे संरक्षणात्मक परिणाम
पराबैंगनी संरक्षण यंत्रणा
मेलानीन कातीखातीर पराबैंगनी किरणोत्सर्गाआड म्हत्वाची सैमीक आडखळ म्हूण काम करता. मेलानीन संश्लेशण वाडोवन मेलानोटन-१ सैध्दांतिक नदरेन कातीची पराबैंगनी किरणां शोशून घेवपाची आनी शिंपडपाची तांक वाडयता, जाका लागून पराबैंगनी किरणांक लागून कातीच्या पेशींचें नुकसान उणें जाता. मेलानीन अवरक्त उर्जा शोशून घेता आनी तिचें रुपांतर सोडपाखातीर उश्णताय उर्जेंत करता, जाका लागून अवरक्त किरणांक लागून डीएनए आनी प्रथिनां ह्या जैविक स्थूल अणुकेंद्रांक जावपी नुकसान जावपाचो धोको उणो जाता. तेभायर मेलानीन कातीचे रोगप्रतिकार शक्त नियंत्रीत करून पराबैंगनी किरणोत्सर्गाक लागून जावपी दाहक प्रतिसाद उणे करपाक शकता आनी कातीक आनीकय नुकसान जावपापसून राखण मेळोवंक शकता.
संबंदीत संशोधन पुरावे
मेलानोटन-१ च्या प्रत्यक्ष काती-संरक्षणात्मक परिणामांविशींचे वैजकी अभ्यास सद्या मर्यादीत आसले तरी मेलानीनाच्या शारिरीक कार्यांचेर आनी मेलानोटन-१ च्या मेलानीन संश्लेशणाक चालना दिवपाची तांक हांचेर आदारून ताची पराबैंगनी संरक्षणाची तांक वाजवीपणान काडूं येता. कांय आंगांतल्यान केल्ल्या अभ्यासांतल्यान मेलानोटॅन-१ च्या आदारान उपचार केल्ल्या मेलानोसाइट्सांत प्रतिक्रियाशील ऑक्सिजन प्रजातींची (ROS) तुळेन उणी पातळी दिसून येता आनी पराबैंगनी संपर्कांत आयल्या उपरांत अपोप्टोसीसाचें प्रमाण उणें जाता अशें दिसून आयलां, हाचेवयल्यान मेलानोटन-१ मेलानीन संश्लेशणाक चालना दिवन अवरक्त किरणोत्सर्गाक कातीची सोंसपाची तांक वाडोवंक शकता अशें दिसून आयलां.
(३) कातीच्या दिसपाचेर हेर संभाव्य परिणाम
कातीची पोत सुदारली
कांय जाण म्हणटात की मेलानोटन-१ चो कातीच्या पोतयेचेर सकारात्मक परिणाम जावं येता. मेलानीन संश्लेशण वाडल्यार कोशिकीय चयापचय वाडूंक शकता, जाका लागून कोलेजन आनी लवचीक तंतू हांचे संश्लेशण आनी नूतनीकरणाक चालना मेळूं येता. कांय ल्हान प्रमाणांतल्या निरिक्षण अभ्यासांत कांय भाग घेवप्यांनी मेलानोटन-१ वापरल्या उपरांत तांची कात घट्ट, लवचीक जाता आनी बारीक रेशा आनी सुरकुतींत सुदारणा दिसून आयली अशें सांगलें. हाचो संबंद मेलानीन संश्लेशणा वेळार सक्रिय जाल्ल्या कोशिकेभितरल्या संकेत मार्गांनी कातीच्या कोशिकेभायर आशिल्ल्या मॅट्रिक्स चयापचयाच्या नियंत्रणाकडेन आसता.
कातीचें रंगद्रव्य उणें जावप
कांय अभ्यासांत मेलानोटन-१ चो कातीच्या रंगद्रव्याचेर एक खाशेलो改善 परिणाम जावं येता अशेंय दिसून आयलां. कातीच्या रंगद्रव्याची निर्मिती सादारणपणान मेलानीन चयापचयांतल्या विकारांकडेन संबंदीत आसता. मेलानीन संश्लेशण आनी वितरण नियंत्रीत करून मेलानोटन-१ कातींत मेलेनिनाचें चड एकसारकें वितरण करपाक मदत करूंक शकता, जाका लागून रंगद्रव्याची दृश्टी उणी जाता.
सौंदर्यशास्त्राच्या मळार उपेग
चमड्यापोंदा इंजेक्शन दिल्या उपरांत मेलानोटन-१ पुरायपणान कुडीन शोशून घेता आनी शिरेंतल्यान दिल्ल्या प्रमाण जैव उपलब्धताय दाखयता. वेगवेगळ्या दिवपाच्या मार्गांची तुळा करून केल्ल्या फार्माकोकिनॅटीक अभ्यासांत मेलानोटन-१ ची चमड्यापोंदा ०.०८-०.२१ मिग्रॅ/किग्रॅ ह्या प्रमाणांत इंजेक्शन दिल्यार प्लाझ्मांत वखदाची सांद्रताय सोदून काडपाक मेळटाली, शोशण टप्प्यांत प्लाझ्माचें अर्द आयुश्य ०.०७-०.७९ वरां आनी β टप्प्यांत ०.८-१.७ वरां आसता. चमड्यापोंदा इंजेक्शन दिवपाचे फायदे म्हळ्यार तुळेन सादें दिवप आनी वखदांचें स्थिर शोशण; पूण ताची कांय मर्यादाय आसतात, जशीं संभाव्य थळावी वेदना, तांबडेपण आनी इंजेक्शन दिल्ल्या सुवातेर जावपी हेर प्रतिक्रिया.
4. हेर सौंदर्य पद्दतींकडेन तुळा
पारंपारीक सूर्यस्नान पद्दतींकडेन तुळा
कातीचेर चर्मकाम करपाचे परिणाम मेळोवपाखातीर पारंपारीक सुर्याचो न्हाण ही एक सामान्य पद्दत, पूण हे पद्दतींत जायते वायटपण आसात. चड काळ पराबैंगनी (UV) किरणोत्सर्गाक लागून कातीचो कॅन्सर, प्रकाश पिराय आनी हेर परिस्थितीचो धोको वाडटा, तेच बरोबर सुर्याचो लास, सुको आनी सुरकुती जावपाची शक्यताय आसता. मेलानोटन-१-प्रेरित कातीचें चर्मकाम वाडिल्ल्या अंतर्निहित मेलानीन संश्लेशणावरवीं जाता, सैध्दांतिक नदरेन प्रत्यक्ष अवरक्त किरणोत्सर्गाक लागून जावपी नुकसान टाळटात. पूण मेलानोटन-१ ची सुरक्षीतताय अजून पुरायपणान स्थापन जावंक नाशिल्ल्यान सद्या सुरक्षीत आनी विस्वासांत घेवपासारकी चर्मकाम पद्दत म्हणून पारंपारीक सुर्याचो न्हाणाची सुवात पुरायपणान घेवंक मेळना.
कृत्रीम चर्मकाम उत्पादांकडेन तुळा
बाजारांत कांय कृत्रीम चर्मकामाचीं उत्पादनां मेळटात, जशीं स्वता चर्मकाम करपी लोशन, जे सादारणपणान कातीच्या पृश्ठाचेर आशिल्ल्या अॅमिनो अॅसिडांवांगडा विक्रिया करून चर्मकामासारको रंग तयार करतात. मेलानोटन-१ हांचे तुळेंत कृत्रीम चर्मकामाचीं उत्पादनां कातीच्या पृश्ठाचेर कार्य करतात, जाका लागून तुळेन अल्पकाळाचे परिणाम जातात आनी असमान वा असैमीक रंग येवप सारकिले प्रस्न उप्रासूंक शकतात. दुसरे वटेन मेलानोटन-१ मेलानीन संश्लेशणाचें नियंत्रण करून कातीच्या रंगांत भितरल्यान बदल करता आनी ताका लागून चड टिकपी आनी सैमीक परिणाम जावपाची शक्यताय आसा.
निश्कर्श
कृत्रीम मेलानोसाइट उत्तेजक हार्मोन पॅप्टायड म्हूण मेलानोटॅन-१ मुखेलपणान मेलानोसाइट उत्तेजक हार्मोन ग्राहीक बांदून, कोशिकेभितरले संकेत मार्ग सक्रिय करून आनी मेलानीन संश्लेशणाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या जीनांच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करून मेलानीन संश्लेशणाक चालना दिवन काम करता. प्रसाधना खातीर, तो प्रभावीपणान कातीच्या चर्मकामाक कांय प्रमाणांत टिकावूपणान चालना दिता, आनी कातीचे संरक्षणात्मक परिणाम आनी कातीच्या देखाव्याचेर हेर सकारात्मक परिणामूय जावंक शकतात.
स्रोत
[1] हब्बेमा एल, हाल्क एबी, न्यूमन एम, इ. आल्फा-मेलानोसाइट-उत्तेजक हार्मोन अॅनालॉगांच्या अनियंत्रीत वापराचे धोके: एक पुनरावलोकन[J]. इंटरनॅशनल जर्नल ऑफ डर्माटोलॉजी, 2017,56 (10): 975-980.DOI: 10.1111 / ijd.13585.
[2] फिट्जराल्ड एल एम, फ्रायर जे एल, ड्वायर टी, इ. एमसी 1 आर वेरिएंट एलील आशिल्ल्या मनशांमदीं मेलानीन संश्लेशणाचेर MELANOTAN, [Nle(4), D-Phe(7)]-alpha-MSH, चो परिणाम[J]. पॅप्टायड्स, 2006,27 (2): 388-394.डीओआय: 10.1016 / जे.पेप्टायड्स.2004.12.038.
[3] उग्वु एस, ब्लॅंचार्ड जे, डोर आर, इ. मनशांमदीं मेलानोटन-I चें कातीचें रंगद्रव्य आनी फार्माकोकिनॅटिक्स[J]. बायोफार्मास्युटिक्स आनी ड्रग डिस्पोझिशन, 1997,18:259-269.डीओआय:10.1002/(एसआयसीआय)1099-081एक्स(199704)18:33.0.सीओ;2-एक्स.
फकत संशोधन वापरा खातीर उपलब्ध आशिल्लें उत्पादन:
