▎ 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔު ރިސާޗް
5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫގެ ރިސާޗް ބެކްގްރައުންޑަކީ ކޮބައިތޯ؟
މެޓަބޮލިކް ހެލްތު އަދި ދިގު އުމުރުގެ ދިރާސާތަކުގެ ކުރިއަރަމުން އަންނަ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި، މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރސް އާއި މުސްކުޅިވުން ލަސްކުރުމަށް ފައިދާހުރި އިންޓަރވެންޝަންތައް ދެނެގަތުމަކީ އަދިވެސް މައިގަނޑު ސައިންޓިފިކް ފޯކަސްއެކެވެ. ނިކޮޓިނަމައިޑް އެން-މެތައިލްޓްރާންސްފެރޭޒް (އެންއެންއެމްޓީ) އަކީ އެޑިޕޯސް ޓިޝޫ އާއި ފުރަމޭގައި މަތީ ހަރަކާތްތަކެއް ދައްކާ އެއްޗެކެވެ. ނިކޮޓިނަމައިޑް މެތައިލެޓް ކުރުމުން، ނިކޮޓިނަމައިޑް އެޑެނިން ޑައިނިއުކްލިއޯޓައިޑް (NAD+) އަށް ބަދަލުވުން މަދުކޮށްދެއެވެ. އެންއޭޑީ+ އަކީ ސެލްއުލަރ ބެސަލް މެޓަބޮލިޒަމް، ހަކަތަ އުފެއްދުމާއި، ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކުރުމާއި، ސިގްނަލިންގ މަގުތަކަށް ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެކެވެ. އޭގެ އޮޕްޓިމަލް ލެވެލް ދެމެހެއްޓުމަކީ ސެލްތަކުގެ ސިއްހަތާއި މުސްކުޅިވުމާއި މެޓަބޮލިކް ޑިސްފެންޝަން އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރު ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޓެކްސަސްގެ ދިރާސާވެރިން އެންމެ ފުރަތަމަ 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ ތަހުގީގުކުރީ އެންއެންއެމްޓީ އިންހިބިޓް ކުރާނެ ގޮތްތައް ހޯދަމުންނެވެ. އެންއެންއެމްޓީ އާއި ފަލަވުމާއި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބައްޔާއި އޮންނަ ވަރުގަދަ ގުޅުމަށް ބަލާއިރު، އެންއެންއެމްޓީ ބްލޮކް ކުރުމަކީ ފަލަވުމާއި އޭގެ މެޓަބޮލިކް ކޮމްޕްލިކޭޝަންތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް އާ މަގުތަކެއް ހުޅުވިދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ދިރާސާވެރިން ހީކުރި އެވެ. މިއީ 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ ދިރާސާގެ މުހިންމު ބެކްޑްރޯޕް އުފެދިގެން ދިޔަ ކަމެކެވެ.
5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ އަށް އަމަލުކުރާ މެކޭނިޒަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
ސާވިކަލް ކެންސަރު ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން ހުއްޓުވުން: 5MQ އަކީ ހެލާ އެޕިތެލިއަލް ސާވިކަލް ކާސިނޯމާ ސެލް ލައިނަށް ބޮޑު އެންޓިޕްރޮލިފަރޭޓިވް އަސަރުތަކެއް ކުރާ ނިކޮޓިނަމައިޑް އެން-މެތައިލްޓްރާންސްފެރޭޒް (NNMT) ގެ ކުޑަ މޮލިކިއުލް އިންހިބިޓަރެކެވެ. އެންއެންއެމްޓީ އަކީ ޓިއުމަރ ޕްރޮގްރެޝަން އަދި މެޓާސްޓޭސިސް އާއި ގުޅުންހުރި މެޓަބޮލިކް އެންޒައިމެކެވެ. އެންއެންއެމްޓީ އިންހިބިޓް ކުރުމުން، 5އެމްކިޔޫ އިން ޓިއުމަރު ބޮޑުވުމާ ގުޅިފައިވާ އިންޓްރާސެލިއުލަރ މެޓަބޮލިކް މަގުތަކުގެ ސިލްސިލާއަކަށް ބުރޫއެރުވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. މިސާލަކަށް 5އެމްކިޔޫ އިން ނިކޮޓިނަމައިޑް މެޓަބޮލިޒަމް އާއި ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތަކަށް ހުރަސްއެޅިދާނެއެވެ. ނިކޮޓިނަމައިޑް މެޓަބޮލިޒަމްގައި އިންބެލެންސް ނުވުމަކީ ސެލްއުލަރ އެނާޖީ މެޓަބޮލިޒަމް، ޑީއެންއޭ މަރާމާތު އަދި އެހެނިހެން ޕްރޮސެސްތަކަށް އިތުރަށް އަސަރުކޮށް، ކެންސަރު ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން ދަމަހައްޓައިދޭނެ ކަމެކެވެ. ތަޖުރިބާތަކުގައި 5އެމްކިޔޫގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަން އިތުރުވެ، ފަރުވާގެ މުއްދަތު ދިގުވުމުން، ހެލާ ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން އިން ޕްރޮގްރެސިވްކޮށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ އިންހިބިޝަން ފެނިފައިވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު ސެލް ކުޑަވުމާއި، އިންޓަރސެލިއުލަރ އެޑެޝަން ގެއްލުމާއި، އެޕޮޕްޓޮޓިކް ބޮޑީސް ހިމެނޭ ގޮތަށް މޯރފޮލޮޖިކަލް ބަދަލުތައް ފެނިފައިވާއިރު، މިކަމުން ދޭހަވަނީ 5MQ އިން އެޕޮޕްޓޮސިސް އުފެދި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން ދަމަހައްޓައިދެއެވެ [1] ..
ގުޅުންހުރި ޖީން އަދި ޕްރޮޓީން އެކްސްޕްރެޝަން ރެގިއުލޭޓްކުރުން: ހެލާ ސެލްތަކަށް 5އެމްކިޔޫ ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު، ޒެބް1، އެސްއައިއާރުޓީ1، އަދި ސީޑީ16 ގެ އެމްއާރްއެންއޭ ލެވެލް އިތުރުވެ، ޓީޑަބްލިޔުއައިއެސްޓީ އަދި ސެރޕީން1 އެމްއާރްއެންއޭ ލެވެލް ދަށްވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު އޮންކޯޖެނިކް ޕްރޮޓީން ފޮސްފޯ-އެކްޓް އަދި އެސްއައިއާރުޓީ1 ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ދަށްވިއެވެ. މި ޖީންތަކާއި ޕްރޮޓީންތަކަކީ ޓިއުމަރ ޖެނެސިސް އާއި ޕްރޮގްރެޝަންގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ޖީންތަކެކެވެ. މިސާލަކަށް TWIST އަދި SERPIN1 އަކީ އާންމުކޮށް ޓިއުމަރ އިންވޭޝަން އަދި މެޓާސްޓޭސިސް އާއި ގުޅުންހުރި އެއްޗެކެވެ. އެމީހުންގެ އެކްސްޕްރެޝަން މަދުކޮށްގެން 5އެމްކިޔޫ އިން ހެލާ ސެލްތަކުގެ އިންވޭސިވް އަދި މެޓާސްޓޭޓިކް ކެޕޭސިޓީ ދަމަހައްޓައިފާނެއެވެ. ZEB1 އަދި SIRT1 ގެ mRNA ލެވެލް އިތުރުވި ނަމަވެސް، އޮންކޯޖެނިކް ޕްރޮޓީން SIRT1 ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ދަށްވެފައިވެއެވެ. މިކަން ދިމާވެދާނެ ސަބަބަކީ 5އެމްކިޔޫ އިން ޕޯސްޓް ޓްރާންސްކްރިޕްޝަނަލް ރެގިއުލޭޝަނަށް އަސަރުކޮށް، SIRT1 ޕްރޮޓީންގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވައި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަނާއި ދިރިހުރުމަށް އަސަރުކުރާތީ އެވެ. ފޮސްފޮރައިލެޓްޑް އެކްޓް އަކީ ސެލް ދިރިހުރުމާއި، ގިނަވުމާއި، މެޓަބޮލިކް ރެގިއުލޭޝަންގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. 5MQ ގެ އެކްސްޕްރެޝަން ދަށްވުމަކީ ގުޅުންހުރި ސިގްނަލިންގ މަގުތައް ހުއްޓުވައިގެން ކެންސަރު ސެލް ޕްރޮލިފަރޭޝަން އަދި ދިރިހުރުން ހުއްޓުވޭނެ ކަމެކެވެ [1] ..
5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟
މެޓަބޮލިކް ހެލްތު ރިސާޗްތަކުގައި އޭގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ އެންއެންއެމްޓީ އިންހިބިޓްކޮށްގެން ސެލްއުލަރ މެޓަބޮލިކް ބެލެންސް އަލުން ހޯދުމެވެ. އެންއެންއެމްޓީ އިން ނިކޮޓިނަމައިޑް (އެންއޭޑީ+ ގެ ޕްރިކަސަރ) ބޭނުންކޮށް މެތައިލް ޑޯނަރ މެޓަބޮލިޒަމް އަށް އަސަރުކުރާއިރު، 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ އިން މި ޕްރޮސެސް ބްލޮކް ކުރެއެވެ: އެއްފަރާތުން އެޑިޕޮސައިޓްތަކުގައި ނިކޮޓިނަމައިޑް މެތައިލޭޝަން ބޭނުންކުރުން މަދުކޮށް، އިންޓްރާސެލިއުލަރ އެންއޭޑީ+ ލެވެލް މަތިކޮށް އެންއޭޑީ+ އަށް ބަރޯސާވާ ދިގު އުމުރުގެ ޖީންތައް (އެސްއައިއާރުޓީ1 ފަދަ) އެކްޓިވޭޓްކޮށް އޮޕްޓިމައިޒް ކުރެއެވެ މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން— ލިޕޮލައިސިސް ކުރިއަރުވައި، ލިޕޯޖެނެސިސް ހުއްޓުވައި، އެޑިޕޯސް ޓިޝޫގައި ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދީ، އިތުރު ސަރުބީ ޖަމާވުން މަދުކޮށްދޭ ޕްރޮސެސްއެކެވެ. އަނެއްކޮޅުން، އިންސިއުލިން ސިގްނަލިންގ ޕަތްވޭ ސެންސިޓިވިޓީ ރަނގަޅުކޮށް، މެޓަބޮލިކް ޑިސްއޯޑަރސްގައި އާންމުކޮށް ފެންނަ އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ވެސް ލުއިކޮށްދެއެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، ގޮހޮރުގެ މައިކްރޯބަޔޮޓާއަށް އޭގެ އަސަރު ކުރާނެ ގޮތް ތަހުގީގު ކުރަމުންދާއިރު، މައިކްރޯބިއަލް މެޓަބޮލިކް އެކްޓިވިޓީ ރެގިއުލޭޓްކޮށްގެން (އެބަހީ، ގެއްލުން ހުރި މެޓަބޮލައިޓް އުފެއްދުން މަދުކޮށް) ޖުމްލަ މެޓަބޮލިކް ހޯމޯސްޓޭސިސްއަށް ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ސަޕޯޓް ކޮށްފާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.
ކެންސަރުގެ ދިރާސާތަކުގައި އޭގެ އެޕްލިކޭޝަން ފޯކަސް ކުރަނީ ޓިއުމަރ ސެލްތަކުގެ 'މެޓަބޮލިކް ވަލްނަރެބިލިޓީ' އަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ. ހަލުވިކަމާއެކު ޕްރޮލިފަރޭޝަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ޓިއުމަރ ސެލްތައް ގިނަ ފަހަރަށް ބަރޯސާވެފައިވަނީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ހަރަކާތްތެރިވާ މެޓަބޮލިކް މަގުތަކަށް (ވާރބަރގް އިފެކްޓް ފަދަ) ކަމަށާއި، ބައެއް ޓިއުމަރ ސެލްތަކުގައި އެންއެންއެމްޓީ ވަރަށް ބޮޑަށް އެކްސްޕްރެސްވެ، އެމީހުންގެ މެޓަބޮލިޒަމްއަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. އެންއެންއެމްޓީ އިންހިބިޓް ކުރުމުން، 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ އިން ޓިއުމަރ ސެލް މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ދެ ގޮތަކުން ބުރޫއަރާ: ފުރަތަމަ ކަމަކީ، އިންޓްރާސެލިއުލަރ އެންއޭޑީ+ ލެވެލް ދަށްކޮށް، ހަކަތަ އުފެއްދުން ދަށްކޮށް، ޕްރޮލިފަރޭޝަނަށް ބޭނުންވާ އެކަށީގެންވާ ހަކަތައާއި ބަޔޯސިންތެޓިކް ސަބްސްޓްރޭޓްސް ނުލިބުމެވެ؛ ދެވަނަ ކަމަކީ، މެތައިލް ޑޯނަރުންގެ ބޭނުންތަކަށް ހުރަސްއެޅި، ޓިއުމަރ ސެލްތަކުގައި ޑީއެންއޭ މެތައިލޭޝަން ފަދަ އެޕިޖެނެޓިކް ރެގިއުލޭޓަރީ ޕްރޮސެސްތަކަށް ބުރޫއަރާ، ޕްރޮލިފަރޭޝަން އަދި މެޓާސްޓޭސިސް އާއި ގުޅުންހުރި ޖީން އެކްސްޕްރެޝަން ދަމަހައްޓައިދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓިއުމަރ މައިކްރޯއެންވަޔަރަންމަންޓްގައި ހުންނަ މެޓަބޮލިކް ފެކްޓަރސް މޮޑިއުލޭޓްކޮށްގެން ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ޓިއުމަރ ބޮޑުވުމާއި ފެތުރުން ހުއްޓުވައި، ޓިއުމަރ މެޓަބޮލިކް އިންޓަރވެންޝަން ސްޓްރެޓެޖީތައް ހޯދުމަށް އަސާސެއް ލިބިދާނެއެވެ.
އަސާސީ ދިރާސާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި މިއީ އެންއެންއެމްޓީގެ ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ފަންކްޝަންތައް ޑިސިފަރ ކުރުމަށް މުހިއްމު ގޮތެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތްކުރާ އެއްޗެކެވެ. ދިރާސާވެރިންނަށް ސެލްއުލަރ ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލްތަކުގައި 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ ބޭނުންކޮށްގެން އެންއެންއެމްޓީގެ ހަރަކާތް ސީދާ ބްލޮކްކޮށް، އޭގެ ފަހުން މެޓަބޮލިކް އިންޑިކޭޓަރތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ބަލާލެވޭނެއެވެ. މިސާލަކަށް ސެލްގެ ތަޖުރިބާތަކުގައި، އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު، މެތައިލް ޑޯނަރ ލެވެލް، އަދި ފެޓީ އެސިޑް ސިންތެސިސްގައި ބައިވެރިވާ އެންޒައިމްތަކުގެ ހަރަކާތް މޮނިޓަރ ކުރުމުން ސެލްގެ މެޓަބޮލިޒަމްގައި އެންއެންއެމްޓީގެ ވަކި ދައުރު ސާފުވެދާނެއެވެ. ޖަނަވާރުގެ މޮޑެލްތަކުގައި، ޓިޝޫއަށް ޚާއްޞަ ސާމްޕަލް ތަޙުލީލުކުރުމާ ގުޅިގެން، އެންއެންއެމްޓީގެ ޓިޝޫއަށް ޚާއްޞަ ވަޒީފާތައް ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިގެންދެއެވެ- މުސްކުޅިވުމުގެ ތެރޭގައި ހެޕަޓިކް މެޓަބޮލިޒަމްއަށް ކުރާ އަސަރު ނުވަތަ ނިއުރޯންތަކުގައި ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުން ރެގިއުލޭޓްކުރުން ފަދަ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން ސެލް ލައިންތަކުގެ ތެރެއިން ޑިފެރެންޝަލް ރިސްޕޮންސްތައް ލީވަރ ކުރުމަކީ (އެބަހީ، މެޓަބޮލިކަލީ އެބްނޯމަލް ނުވަތަ ޓިއުމަރ ސެލްތަކުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ރިސްޕޮންސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު ނާޒުކުކަން ދަށް ސެލްތަކުން) ވަކި ސެލްއުލަރ މެޓަބޮލިކް މެކޭނިޒަމްތައް ޑިސިފަރ ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.
މަސްތަކުގެ ސިއްހަތާއި ކޮގްނިޝަންގެ ދާއިރާތަކުގައި، އޭގެ އެޕްލިކޭޝަން މަރުކަޒުވެފައިވަނީ 'ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމް - ސެލްއުލަރ ފަންކްޝަން' ގުޅުމަށެވެ. މަސްތަކުގެ ސިއްހަތުގެ ދިރާސާތަކުގައި މަސްތައް މަރާމާތު ކުރުމަށް ބަރޯސާވެފައިވަނީ ސެޓެލައިޓް ސެލްތައް އެކްޓިވޭޓްވެ ގިނަވުމަށެވެ، މިއީ އެކަށީގެންވާ ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންވާ ޕްރޮސެސްއެކެވެ. —5-Amino-1MQ އިން މަސްތަކުގެ ސެލްތަކުގައި އިންޓްރާސެލިއުލަރ NAD+ ގެ މިންވަރު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ސެޓެލައިޓް ސެލް އެކްޓިވޭޝަން ކުރިއަރުވައެވެ. ހަމައެއާއެކު، މަސްތަކުގެ ހަކަތަ މެޓަބޮލިޒަމްގެ ރަނގަޅުކަން އިތުރުކުރުމަށް މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން އޮޕްޓިމައިޒްކޮށް، މަސްތަކުގެ އަނިޔާއަށްފަހު ރިކަވަރީ ސްޓްރެސް ލުއިކޮށްދެއެވެ. އަދި މަސްތަކުގެ ޓިޝޫތަކުގައި އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށް، މެޓަބޮލިކް ބައިޕްރޮޑަކްޓްސް މާގިނައިން ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ސެލްތައް ރައްކާތެރިކޮށްދީފާނެ އެވެ. ކޮގްނިޓިވް ރިސާޗްތަކުގައި ސިކުނޑީގެ ނިއުރޯންތަކުން އިންތިހާއަށް ހަކަތައަށް ޑިމާންޑް ކުރާއިރު، އެންއޭޑީ+ ގެ މިންވަރު ދަށްވުމަކީ ނިއުރަލް ފަންކްޝަން ދަށްވުމާ ގުޅުންހުރި ކަމެކެވެ. 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ އިން އެންއެންއެމްޓީ އިންހިބިޓްކޮށްގެން ނިއުރޯނަލް NAD+ ސަޕްލައި ރައްކާތެރިކޮށްދީ، މިކަމުގެ ސަބަބުން މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން ރައްކާތެރިކޮށްދީ ނިއުރޯއިންފްލެމޭޝަން ދަށްކޮށްދެއެވެ. އަދި ކޮގްނިޓިވް އާއި ގުޅުންހުރި ނިއުރޯނަލް އެކްޓިވިޓީ (އެބަހީ، ހިޕޯކެމްޕަސް ފަދަ އުނގެނުން/ހަނދާން ސަރަހައްދުތަކުގައި ސެލްއުލަރ ފަންކްޝަން) އަށް އެހީތެރިވުމަށް ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ މެޓަބޮލިޒަމް (ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ ސިންތެސިސްގައި ބައިވެރިވާ އެންއޭޑީ+ ޑިޕެންޑެންޓް އެންޒައިމްސް މެދުވެރިކޮށް) އަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ކޮގްނިޓިވް ފަންކްޝަން މެއިންޓެނަންސް ރިސާޗަށް އާ ޕާސްޕެކްޓިވްސް ހުށަހަޅައިދެއެވެ.
ނިންމުން
ނިކޮޓިނަމައިޑް އެން-މެތައިލްޓްރާންސްފެރޭޒް (އެންއެންއެމްޓީ) ގެ ވަކި އިންހިބިޓަރެއްގެ ގޮތުގައި 5-އެމިނޯ-1އެމްކިޔޫ އިން އެންއެންއެމްޓީ ރެގިއުލޭޓް ކުރާ މެޓަބޮލިކް މަގުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ގިނަ ޑޮމެއިންތަކެއް ހުރަސްކޮށް ކޯ ވެލިއު ދައްކައެވެ. އެއީ އެންއޭޑީ+ ލެވެލް ބެލެހެއްޓުމާއި، މައިޓޮކޮންޑްރިއަލް ފަންކްޝަން އޮޕްޓިމައިޒްކޮށް، މެޓަބޮލިކް ބެލެންސް އަލުން ހޯދައިދީގެން ފަލަވުމާއި އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ރަނގަޅުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ޓިއުމަރ ސެލްތަކުގައި ހުންނަ މެޓަބޮލިކް ވަލްނަރެބިލިޓީސް އަށް އަމާޒުކޮށް، އެ ސެލްތަކުގެ ހަކަތަ އުފެއްދުމާއި އެޕިޖެނެޓިކް ރެގިއުލޭޝަން އަށް ބުރޫއަރާ، ޓިއުމަރު ބޮޑުވުން ހުއްޓުވަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން މަސްތައް މަރާމާތުކުރުމާއި ކޮގްނިޓިވް މެއިންޓެނަންސްގައި ކުޅެވޭނެ ދައުރުތައް ދައްކުވައިދޭއިރު، މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކާއި ކެންސަރާއި ގުޅުންހުރި ހާލަތްތަކުގައި އިންޓަރވެންޝަން ދިރާސާތަކަށް މުހިއްމު މިސްރާބުތައް ފޯރުކޮށްދެއެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން
މިދެންނެވި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ކޮސަރ ޕެޕްޓައިޑްސް އިން ދިރާސާކޮށް، އެޑިޓްކޮށް، އެކުލަވާލާފައިވާ ތަކެތި.
ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް ލިޔުންތެރިޔާ
އަކަރ ސް އަކީ މޮލިކިއުލަރ މެކޭނިޒަމްސް އާއި ތެރަޕީޓިކް އިންޓަރވެންޝަންސް އަށް ބޮޑަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވާ ދިރާސާވެރިއެކެވެ. ސެލްއުލަރ ޕްރޮލިފަރޭޝަން ރެގިއުލޭޓް ކުރުމުގައި އެންޒައިމްތަކާއި ކުދި މޮލިކިއުލް އިންހިބިޓަރސްގެ ދައުރު ތަހުގީގުކުރާ ދިރާސާތަކުގައި އޭނާ ވަނީ ޙިއްޞާ ކުރައްވާފައެވެ. އޭނާގެ ދިރާސާއިން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ އާ ބަޔޯމެޑިކަލް ސްޓްރެޓެޖީތައް ހޯދުމަށް ނިކޮޓިނަމައިޑް އެން-މެތައިލްޓްރާންސްފެރޭޒް ފަދަ މެޓަބޮލިކް މަގުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ.Akar s is listed in the reference of citation [2].
