لەلایەن Cocer Peptides 
1 مانگ پێش ئێستا
هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.
ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بە پێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.
زانیاری بنەڕەتی دەربارەی KPV
KPV سێ پێپتیدە کە تایبەتمەندی دژە هەوکردنی بەرچاوی هەیە، کە وا دەکات لە زۆر بواردا ڕۆڵ بگێڕێت.
وێنە 1 کاریگەرییە چارەسەرییەکانی HA-KPV-NPs دژی UC بەڕێوەبردنی زارەکی HA-KPV-NPs کە لە هایدرۆجیلدا جێگیرکراون (چیتۆسان/ئەلجینات) کاریگەرییە چارەسەرییە تێکەڵەکان لە دژی UC بە خێراکردنی چاکبوونەوەی چڵک و کەمکردنەوەی هەوکردن دەبەخشێت.
میکانیزمی دژە هەوکردنی KPV
1. ڕێکخستنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی خانەکان
ڕێڕەوی ئاماژەدانی NF-κB: NF-κB فاکتەری سەرەکی نووسینەوەیە کە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە وەڵامەکانی هەوکردندا. کاتێک خانەکان بەرکەوتەی هاندەری هەوکردن دەبن، NF-κB لە سایتوبڵازما دەگوازرێتەوە بۆ ناوک، ئەمەش دەستپێکردنی نووسینەوەی جینەکانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن. KPV دەتوانێت چالاکبوونی NF-κB ڕێگری بکات. لە خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵەی مرۆڤ و خانەکانی T مرۆڤدا، خانەکان بە سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن هاندرابوون، و KPV لە یەک کاتدا زیادکرا. بە بەکارهێنانی ڕێگاکانی وەک تاقیکردنەوەکانی پەیامنێری جینی NF-κB لوسیفێراس، بەرگری پڕۆتین، کارلێکی زنجیرەی پۆلیمیرازی نووسینەوەی پێچەوانە لە کاتی ڕاستەقینەدا، و تاقیکردنەوەی بەرگری هەڵمژینی پەیوەست بە ئەنزیم (ELISA)، دەرکەوت کە KPV لە چڕیی نانۆمۆلاریدا دەتوانێت چالاکبوونی NF-κB ڕێگری بکات، بەمەش دەردانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن کەمدەکاتەوە. ئەم میکانیزمە لە ڕێکخستنی هەوکردنی ڕیخۆڵەدا زۆر گرنگە، چونکە چالاککردنی زۆری NF-κB لە خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە و خانەکانی بەرگریدا تایبەتمەندییەکی سەرەکی نەخۆشی هەوکردنی ڕیخۆڵە (IBD) و حاڵەتەکانی تری هەوکردنی ڕیخۆڵە.
ڕێڕەوی ئاماژەدانی MAP kinase: ڕێڕەوی ئاماژەدانی پڕۆتین کیناز چالاککراوی مایتۆجین (MAPK) ڕێڕەوێکی ڕێکخستنی گرنگی دیکەیە لە وەڵامەکانی هەوکردندا، لەوانەش کیناز ڕێکخراوی سیگناڵی دەرەوەی خانەیی (ERK)، c-Jun N-terminal kinase (JNK)، و p38 MAPK. ئەم کینازانە چالاک دەبن کاتێک خانەکان بەرکەوتەی هاندەری هەوکردن دەبن، ئەمەش دەبێتە هۆی فۆسفۆڕیلاسیۆنی هۆکارەکانی نووسینەوەی خوارەوە و دەربڕینی جینەکانی پەیوەست بە هەوکردن بەرەوپێش دەبات. هەروەها KPV دەتوانێت ڕێڕەوی ئاماژەدانی هەوکردنی MAP kinase ڕابگرێت. کاتێک خانەکان بەرکەوتەی هاندەری هەوکردن دەبن، KPV دەتوانێت چالاکبوونی MAPK بگرێت، فۆسفۆڕیلاسیۆنی هۆکارەکانی نووسینەوەی خوارەوە کەمدەکاتەوە، بەمەش بەرهەمهێنانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن کەمدەکاتەوە. لە حاڵەتی هەوکردندا، چالاککردنی p38 MAPK دەبێتە هۆی زیادبوونی دەربڕینی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن وەک TNF-α و IL-6، لە کاتێکدا KPV دەتوانێت چالاکیی p38 MAPK ڕابگرێت، دەردانی ئەم سایتاکینانە کەمدەکاتەوە و بەم شێوەیە وەڵامی هەوکردنەکە کەمدەکاتەوە.
2. کاریگەرییەکانی بە ناوەندگیری گواستەرەوەی خانەکان
گواستەرەوەی PepT1: PepT1 گواستەرەوەیەکی دوو/سێ پێپتیدە کە بە شێوەیەکی گشتی لە ڕیخۆڵە باریکەدا دەردەکەوێت بەڵام لە قۆڵۆندا لە کاتی IBDدا هاندەدرێت. کاریگەرییەکانی دژە هەوکردنی KPV بەشێکیان لەلایەن PepT1ەوە ناوبژیوان دەکرێن. لە تاقیکردنەوەکانی وەرگرتن، KPV سارد وەک ڕێگریکەرێکی کێبڕکێکار بۆ hPepT1 وەک ژێرخانێکی تیشکدەر بەکارهێنرا، یان [⊃3;H]KPV بەکارهات بۆ دیاریکردنی تایبەتمەندییە جوڵاوەکانی وەرگرتنی KPV. KPV لە ڕێگەی hPepT1 دەچێتە ناو خانەکانی بەرگری و خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە. ئەمە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە PepT1 وەک گواستەرەوەیەک، ئاسانکاری دەکات بۆ چوونە ژوورەوەی KPV بۆ ناو خانەکان بۆ ئەوەی کاریگەرییەکانی دژە هەوکردنەکەی بەکاربهێنێت. کاتێک کە کارکردنی PepT1 ڕێگری لێدەکرێت، بڕی KPV کە دەچێتە ناو خانەکانەوە کەم دەبێتەوە، و کاریگەرییەکانی دژە هەوکردنی بە هەمان شێوە لاواز دەبن. لە مۆدێلی خانەکاندا کە دەربڕینی PepT1یان دابەزاندووە، تەنانەت کاتێک بە هەمان چڕیی بەڕێوەدەچێت، KPV کاریگەرییە ڕێگریکەرەکانی کەمبوونەوەی بەرچاو لەسەر چالاککردنی NF-κB و کەمبوونەوەی دەردانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن نیشان دەدات بە بەراورد لەگەڵ خانەکانی دەربڕینی ئاسایی PepT1، ئەمەش زیاتر ڕۆڵی نێوەندگیری گرنگی PepT1 لە میکانیزمی دژە هەوکردنی KPVدا پشتڕاست دەکاتەوە.
3. ڕێکخستنی سایتاکینەکانی هەوکردن
ڕێگریکردن لە سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن: KPV دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو بەرهەمهێنان و دەردانی چەندین سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن ڕێگری بکات. TNF-α سایتاکینێکی سەرەکییە لە وەڵامەکانی هەوکردندا، توانای چالاککردنی خانەکانی بەرگری هەیە، هاندەری بەرهەمهێنانی سایتاکینەکانی تری لایەنگری هەوکردنە، و دەبێتە هۆی تێکچوونی شانەکان. لە مۆدێلە جۆراوجۆرەکانی هەوکردندا، ئاستی دەربڕینی TNF-α بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بووەوە دوای چارەسەرکردنی KPV. بۆ نموونە، لە مۆدێلی هەوکردنی قۆڵۆنی مشکدا کە بەهۆی سۆدیۆم سولفاتەوە هێنراوە، چارەسەرکردن بە KPV بووە هۆی کەمبوونەوەی بەرچاو لە دەربڕینی mRNA ی TNF-α لە شانەکانی قۆڵۆن، وەک لە کاتی ڕاستەقینەی RT-PCR دۆزراوەتەوە، و کەمبوونەوەی بەرچاو لە ناوەڕۆکی پڕۆتینی TNF-α لە سیرۆمدا، وەک لە ڕێگەی ELISA دۆزراوەتەوە. هەروەها IL-1β، IL-6، و سایتاکینەکانی تری لایەنگری هەوکردن بەهۆی KPV ڕێگرییان لێکرا. IL-1β دەتوانێت کاردانەوەی پەستانی هەوکردن دەستپێبکات، کە دەبێتە هۆی دەردانی نێوەندگرەکانی تری هەوکردن. KPV دەتوانێت دەربڕین و دەردانی لە شانەکانی هەوکردندا کەم بکاتەوە، بەمەش توندی وەڵامی هەوکردنەکە کەم دەکاتەوە.
بەرەوپێشبردنی سایتاکینەکانی دژە هەوکردن: جگە لە ڕێگریکردن لە سایتاکاینەکانی لایەنگری هەوکردن، KPV دەتوانێت دەربڕینی سایتاکینەکانی دژە هەوکردن بەرەوپێش ببات. ئینتەرلوکین-١٠ (IL-10) سایتاکینێکی گرنگی دژە هەوکردنە کە دەتوانێت ڕێگری لە چالاکبوونی خانەکانی بەرگری لەش بکات و بەرهەمهێنانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن کەم بکاتەوە.
4. ڕێکخستنی خانەکانی بەرگری لەش
ڕێکخستنی کارکردنی خانەکانی T: خانەکانی T ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە وەڵامەکانی بەرگری و ڕێکخستنی هەوکردن. لە ژێر بارودۆخی هەوکردندا، خانەکانی T چالاک دەبن و سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن دەردەکەن. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە KPV دەتوانێت کارکردنی خانەکانی T ڕێکبخات. لە تاقیکردنەوەکاندا لەگەڵ هێڵی خانەی T مرۆڤی Jurkat، کاتێک خانەکانی Jurkat بە سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن هاندرابوون، زیادکردنی KPV چالاکبوونی خانەکانی Tی ڕێگری لێکرد و دەردانی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردنی وەک IFN-γ کەمکردەوە. ئەمە ڕەنگە بە ڕێگریکردن لە ڕێڕەوی ئاماژەدانی NF-κB و MAPK لە ناو خانەکانی Tدا بەدەست بهێنرێت. سەرەڕای ئەوە، لە هەندێک مۆدێلی ئاژەڵدا، وەک مۆدێلی هەوکردنی قۆڵۆنی CD45RB(hi)، چارەسەری KPV دەتوانێت دزەکردنی خانەکانی T و کارکردن لە ڕیخۆڵەدا ڕێکبخات، ژێرکۆمەڵەکانی خانەی T پەیوەست بە هەوکردن وەک خانەکانی Th1 و Th17 کەم بکاتەوە، و ڕێژەی خانەکانی T ڕێکخەر زیاد بکات، بەمەش هەوکردنی ڕیخۆڵە کەم بکاتەوە.
گۆڕینی کارکردنی ماکرۆفاژەکان: ماکرۆفاژەکان خانەی بەرگری گرنگن لە وەڵامی هەوکردندا و دەتوانرێت پۆلبەندی بکرێن بۆ ماکرۆفاژەکانی M1 چالاککراوی کلاسیک و ماکرۆفاژەکانی M2 چالاککراوی جێگرەوە بە پشتبەستن بە دۆخی چالاکبوونیان. ماکرۆفاژەکانی M1 بڕێکی زۆر لە سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن دەردەکەن، لە کاتێکدا ماکرۆفاژەکانی M2 خاوەنی ئەرکی دژە هەوکردن و چاککردنەوەی شانەکانن. KPV دەتوانێت جەمسەرگیری ماکرۆفاژەکان ڕێکبخات. تاقیکردنەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەریانخست کە کاتێک ماکرۆفاژەکان بە چەوری پۆلیساکارید (LPS) هاندرابوون بۆ جەمسەرگیری بەرەو جۆری M1، هاوبەشی بەڕێوەبردنی KPV جەمسەرگیری ماکرۆفاژەکانی بەرەو جۆری M1 ڕێگری لێکرد، دەربڕینی نیشاندەری ماکرۆفاژی M1 کەمکردەوە، لە هەمان کاتدا جەمسەرگیرییان بەرەو جۆری M2 بەرەوپێش دەبات، دەربڕینی نیشاندەری ماکرۆفاژی M2 زیاد دەکات (وەک ئارجیناز-1 Arg-1). لە مۆدێلی هەوکردن لە ناو جەستەدا، وەک هەوکردنی قۆڵۆن بەهۆی DSS لە مشکدا، چارەسەرکردن بە KPV بووە هۆی ئەوەی ماکرۆفاژەکانی زیاتر لە شانەکانی قۆڵۆندا جەمسەرگیری بەرەو جۆری M2 بکەن، بەمەش وەڵامەکانی هەوکردن کەم دەکاتەوە و چاککردنەوەی شانەکان بەرەوپێش دەبات.
5. کاریگەری پارێزەر لەسەر خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە
بەرزکردنەوەی کارکردنی بەربەستی پۆششی ڕیخۆڵە: ئەو بەربەستە فیزیاییەی کە لەلایەن خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە دروست دەبێت وەک یەکەم هێڵی بەرگری لە دژی داگیرکردنی ماددە نەخۆشخوازەکان و ماددە زیانبەخشەکان کاردەکات. لە حاڵەتەکانی هەوکردندا، تێکچوونی کارکردنی بەربەستی پۆششی ڕیخۆڵە دەبێتە هۆی گواستنەوەی بەکتریا و دزەکردنی ژەهری ناوەوە، کە وەڵامەکانی هەوکردن زیاتر توندتر دەکات. KPV دەتوانێت ئەرکی بەربەستی خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە بەرز بکاتەوە. تاقیکردنەوەکانی خانەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی، کە هێڵەکانی خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە بە سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن چارەسەر کران بۆ ھاوشێوەکردنی ژینگەیەکی ھەوکردن، لە ئەنجامدا دەربڕینی پڕۆتینەکانی پەیوەندی توند (وەک ZO-1 و ئۆکلودین) کەمبووەوە و کارکردنی بەربەست تێکچوو. بەڵام زیادکردنی KPV دەربڕینی پڕۆتینەکانی پەیوەندی توند دەپارێزێت، پەیوەندییەکانی نێوان خانەکان بەرز دەکاتەوە، و ئەرکی بەربەستی خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە دەگەڕێنێتەوە. لە مشکەکانی هەوکردنی قۆڵۆن بەهۆی DSS کە بە KPV چارەسەرکراون، بەرگری بافتە کیمیاییەکان و شیکاری وێستەرن بلۆت زیادبوونی دەربڕینی پڕۆتینەکانی پەیوەندی توند لە شانەکانی قۆڵۆن و کەمبوونەوەی ڕژانی ڕیخۆڵەیان ئاشکرا کرد، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە KPV بەربەستی پۆششی ڕیخۆڵە دەپارێزێت لە ناو جەستەدا، داگیرکردنی ماددە زیانبەخشەکان کەمدەکاتەوە، و وەڵامەکانی هەوکردن کەمدەکاتەوە.
پەرەپێدانی زیادبوون و چاککردنەوەی خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە: هەوکردن دەبێتە هۆی تێکچوون و مردنی خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵە، ئەمەش دەبێتە هۆی تێکدانی کارکردنی ئاسایی ڕیخۆڵە. KPV توانای پەرەپێدانی زیادبوون و چاککردنەوەی خانەکانی پۆششی ڕیخۆڵەی هەیە. تاقیکردنەوەکانی کشتوکاڵی خانە لە ناو ئامێری پشکنیندا دەریانخست کە چارەسەرکردنی خانە تێکچووەکانی پۆششی ڕیخۆڵە بە KPV زیادبوونی خانەکانی بەرزکردەوە، وەک لەلایەن کیتی ژماردنی خانەکان (CCK-8) دۆزراوەتەوە. سەرەڕای ئەوە، شیکاری بەرگری فلۆرۆسەنس زیادبوونی دەربڕینی دژە جەستەی ناوکی خانە پەرەسەندووەکان (PCNA)ی ئاشکرا کرد، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە خانەکان لە دۆخێکی چالاکانەی زیادبووندا بوون. لە مۆدێلی مشکی هەوکردنی برینی قۆڵۆن بەهۆی TNBS، دوای چارەسەرکردن بە هایدرۆجیلی KPV/SH-PGA، تێبینییە بافتزانییەکان دەریانخست کە زیانەکانی خانەکانی پۆششی قۆڵۆن چاککراونەتەوە، و پێکهاتەکانی کریپت وردە وردە گەڕاونەتەوە بۆ ئاسایی. ئەمە ڕەنگە پەیوەندی بە پێشخستنی زیادبوون و چاککردنەوەی خانەکانی پۆششی پۆششی KPV هەبێت، کە یارمەتی کەمکردنەوەی هەوکردن و بەرەوپێشبردنی چاکبوونەوەی شانەکانی ڕیخۆڵە دەدات.
وێنەی 2 KPV چارەسەرییە لە هەوکردنی قۆڵۆنی DSS.
6. کاریگەری دژە ئۆکسان
ڕێکخستنی نیشاندەرەکانی پەیوەست بە فشاری ئۆکسجینی: زۆرجار هەوکردن لەگەڵ کارلێکەکانی فشاری ئۆکسجینیدا دەبێت، لەگەڵ زیادبوونی بەرهەمهێنانی جۆرەکانی ئۆکسجینی کارلێککەر (ROS) و جۆرەکانی نایترۆجینی کارلێککەر (RNS)، کە دەبێتە هۆی تێکچوونی ئۆکسجینی بۆ خانەکان و شانەکان. KPV کاریگەری دژە ئۆکسێنەر نیشان دەدات و دەتوانێت نیشاندەرەکانی پەیوەست بە فشاری ئۆکسجینی ڕێکبخات. لە هەندێک مۆدێلی هەوکردندا، وەک مۆدێلی گرانولۆمای مشک کە بەهۆی تۆپی پەتاتەوە هێنراوە و مۆدێلی هەوکردنی جومگەی کیسی هەوای پشتەوەی مشک بەهۆی سپێنەی هێلکە، بەرزبوونەوەی ئاستی مالۆندیالدەهید (MDA) و کەمبوونەوەی چالاکیی سوپەر ئۆکساید دیسموتاز (SOD) لە شانە هەوکردنەکاندا دۆزراوەتەوە. دوای چارەسەرکردنی KPV، ئاستی MDA بە شێوەیەکی بەرچاو کەمیکرد، و چالاکیی SOD زیاد بوو. MDA بەرهەمی پەرۆکسیدبوونی چەورییە، و کەمبوونەوەی ئاستی ئاماژەیە بۆ کەمبوونەوەی زیانەکانی پەرۆکسیدبوونی چەوری بۆ خانەکان؛ SOD ئەنزیمێکی گرنگی دژە ئۆکسێنەرە، و زیادبوونی چالاکییەکانی ئاماژەیە بۆ بەرزبوونەوەی توانای پاککردنەوەی ڕادیکاڵە ئازادەکان. KPV دەتوانێت زیانەکانی ئۆکسجینی لە شانەکانی هەوکردندا کەم بکاتەوە بە ڕێکخستنی ئاستی فشاری ئۆکسجینی، بەمەش کاریگەری دژە هەوکردن دروست دەکات.
7. میکانیزمە پۆتانسێلەکانی تر
پەیوەندی لەگەڵ وەرگری میلانۆکۆرتین: KPV سێ پێپتیدە کە لە α-MSH وەرگیراوە. هەرچەندە کاریگەرییەکانی دژە هەوکردنی بەشێکیان سەربەخۆن لە ئاماژەدانی MC1R، بەڵام لەوانەیە لە هەندێک چوارچێوەدا پەیوەندییان بە MC1Rەوە هەبێت. لە ئاژەڵانی دەربڕینی MC1Re/e، چارەسەرکردنی KPV دوای هەوکردنی قۆڵۆن بەهۆی DSS هێشتا کاریگەری دژە هەوکردنی بەرچاوی هەبوو، کە هەموو ئاژەڵەکانی گروپی چارەسەرکردن لە مردن ڕزگارکرد لە کاتی هەوکردنی قۆڵۆن بەهۆی DSS، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە کاریگەرییە دژە هەوکردنی KPV لانیکەم بەشێکی سەربەخۆیە لە ئاماژەدانی MC1R. لە ئاژەڵەکاندا کە دەربڕینی ئاسایی MC1R یان هەیە، KPV لەوانەیە کاریگەرییەکانی دژە هەوکردن بەرز بکاتەوە بە کارلێککردن لەگەڵ MC1R یان ڕێکخستنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی خوارەوەی.
کاریگەری دژە هەوکردنی KPV
1. ڕۆڵ لە مۆدێلی هەوکردنی ڕیخۆڵەدا
مۆدێلی هەوکردنی قۆڵۆن بەهۆی DSS: لە مۆدێلی هەوکردنی قۆڵۆنی مشکدا بەهۆی DSS، KPV کاریگەری دژە هەوکردنی بەرچاوی نیشان دا. لە ڕووی گۆڕانی کێشەوە، مشکەکانی چارەسەرکراو بە KPV زووتر و تا ڕادەیەکی زیاتر کێشیان وەرگرتەوە بە بەراورد لەگەڵ مشکە چارەسەرنەکراوەکان. تێبینییە بافتزانییەکان کەمبوونەوەی بەرچاویان لە دزەکردنی هەوکردن لە شانەکانی قۆڵۆن لە مشکەکانی چارەسەرکراوی KPV ئاشکرا کرد، کە زیاتر پشتڕاستکرایەوە بە کەمبوونەوەی بەرچاو لە چالاکیی مایلۆپیرۆکسیدایز (MPO). MPO ئەنزیمێکە کە لە نیوترۆفیلەکاندا هەیە، و ئاستی چالاکییەکانی ڕەنگدانەوەی ڕادەی دزەکردنی خانە هەوکردنەکانە لە شانەکاندا. کەمبوونەوەی چالاکیی MPO دوای چارەسەرکردنی KPV ئاماژەیە بۆ کەمبوونەوەی دزەکردنی نیوترۆفیل لە شانەکانی قۆڵۆن و کەمبوونەوەی وەڵامەکانی هەوکردن. بە دیاریکردنی دەربڕینی mRNA ی سایتاکینەکانی لایەنگری هەوکردن لە شانەکانی قۆڵۆن، وەک TNF-α و IL-1β، دەرکەوت کە چارەسەری KPV ئاستی دەربڕینی ئەم سایتاکینانەی لایەنگری هەوکردن بە شێوەیەکی بەرچاو کەمکردەوە. KPV نیشانەکانی هەوکردنی قۆڵۆنی بەهۆی DSS لە چەندین لایەنەوە کەمکردەوە، لەوانە کەمکردنەوەی دزەکردنی خانە هەوکردنەکان، کەمکردنەوەی دەربڕینی هۆکاری هەوکردن، و پێشخستنی چاکبوونەوەی کێش.
مۆدێلی هەوکردنی قۆڵۆنی CD45RB(hi): لە مۆدێلی هەوکردنی قۆڵۆنی CD45RB(hi)دا، KPV کاریگەری دژە هەوکردنی باشی نیشان دا. ئەم مۆدێلە بە گواستنەوەی خانەکانی T کە CD45RBیان زۆر دەربڕیوە بۆ ناو مشکی کەمی بەرگری هاندرا. دوای چارەسەرکردنی KPV، مشکەکان نیشانەکانی هەوکردنیان باشتر بوو، وردە وردە کێشیان چاکبووەوە، و پشکنینی بافتزانی گۆڕانکارییەکانی هەوکردنی ڕیخۆڵە کەمبوونەوەی دەرخست. گروپی چارەسەرکراوی KPV کەمبوونەوەی دزەکردنی خانە هەوکردنەکان و کەمبوونەوەی تێکچوونی پێکهاتەی کریپتیان لە شانەکانی ڕیخۆڵەدا نیشان دا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە KPV بە شێوەیەکی کاریگەر هەوکردنی ڕیخۆڵە بەهۆی CD45RB(hi) کەمدەکاتەوە و پێکهاتە و کارکردنی ئاسایی شانەکانی ڕیخۆڵە دەگەڕێنێتەوە.
مۆدێلی هەوکردنی برینی قۆڵۆن بەهۆی TNBS: لە مۆدێلی مشکی هەوکردنی برینی قۆڵۆن بەهۆی TNBS، KPV کاریگەری چارەسەری بەرچاوی نیشان دا. پاش بەکارهێنانی هایدرۆجیلی KPV/SH-PGA لە ڕێگەی کۆمەوە بۆ مشک، نیشانەکانی هەوکردنی قۆڵۆن بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بوون. پلەی دابەزینی کێش لە مشکدا کەم بووەوە، و نمرەی پێوەرەکانی چالاکیی نەخۆشی (DAI) کەم بووەوە. نمرەی DAI بە شێوەیەکی گشتگیر نیشاندەرەکانی وەک گۆڕانکاری لە کێشی جەستەی مشک، تایبەتمەندییەکانی پیسایی و هیماتۆکیزیا لەبەرچاو دەگرێت. کەمبوونەوەی ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە هایدرۆجیلی KPV/SH-PGA دەتوانێت بە شێوەیەکی کاریگەر توندی هەوکردنی برینی قۆڵۆن بەهۆی TNBS کەم بکاتەوە. هەروەها چارەسەری هایدرۆجیلی KPV/SH-PGA ڕێگری دەکات لە کورتبوونەوەی قۆڵۆن لە مشکدا، کەمبوونەوەی ئاستی مایلۆپیرۆکسیدایزی کۆڵۆن، و گەڕانەوەی پێکهاتەی مۆرفۆلۆژی کۆڵۆن، لەوانەش بەربەستی پۆششی پۆششی، کریپتەکان و خانەکانی گۆبلێتی تەواو. هەروەها دەربڕینی سایتاکاینەکانی لایەنگری هەوکردن، TNF-α و IL-6، لە شانەکانی قۆڵۆندا بە شێوەیەکی بەرچاو کەمبووەوە، ئەمەش زیاتر کاریگەری دژە هەوکردنی KPV لە مۆدێلی هەوکردنی برینی قۆڵۆندا نیشان دەدات.
ئەنجام
KPV، وەک سێ پێپتیدێک کە تایبەتمەندی دژە هەوکردنی هەیە، کاریگەریی ئومێدبەخش لە خۆپاراستن و چارەسەرکردنی هەوکردنی ڕیخۆڵە و نەخۆشییە جۆراوجۆرەکانی دیکەی پەیوەست بە هەوکردندا نیشان دەدات. میکانیزمەکانی دژە هەوکردنی چەندین لایەن لەخۆدەگرن، لەوانە ڕێکخستنی ڕێڕەوی ئاماژەدانی خانەیی، فشاری دژە ئۆکسێنەر، و گۆڕینی ئەپۆپتۆزی و ئۆتۆفاژی.
سەرچاوەکان
[1] شاو و، چێن ڕ، لین گ، و هاوکارانی. هایدرۆجیلی چڵکدار لە شوێنی خۆیدا کە سێ پێپتیدی KPV دەگرێت: کاریگەری دژە هەوکردن، دژە بەکتریا و چاککردنەوە لەسەر هەوکردنی چڵمی دەم و ددان بەهۆی چارەسەری کیمیاییەوە [J]. زانستی بایۆماتریاڵ، 2021،10(1):227-242.DOI:10.1039/d1bm01466h.
[2] سون ج، شوێ پ، لیو ج، و هاوکارانی. هایدرۆجیلی خۆبەستراو لە تریپێپتیدی جێگیرکراوی ترشی پۆلیگلوتامیکی سیستیامین KPV بۆ کەمکردنەوەی هەوکردنی برینی قۆڵۆن بەهۆی TNBS لە مشکدا [J]. زانست و ئەندازیاری ئاکس بایۆماتریاڵز، 2021،7(10):4859-4869.DOI:10.1021/acsbiomaterials.1c00792.
[3] شیاو بی، شو ز، ڤینۆیس ئی، و هاوکارانی. گەیاندنی زارەکی بە ئامانجی سێ پێپتیدی KPV لە ڕێگەی نانۆگەردیلە کاراییەکانی ترشی هیالۆرۆنیکی بە شێوەیەکی کارا هەوکردنی برینی قۆڵۆن کەم دەکاتەوە [J]. چارەسەری گۆڕانکاری، 2017،25(7):1628-1640.DOI:10.1016/j.ymthe.2016.11.020.
[4] دالماسۆ گ، چاریر-هیسامودین ل، نگوین ه، و هاوکارانی. P-078: وەرگرتنی سێ پێپتیدی KPV بە نێوەندگیری PepT1 هەوکردنی ڕیخۆڵە کەمدەکاتەوە [J]. نەخۆشیەکانی هەوکردنی ڕیخۆڵە، 2008، 14(suppl_1):S32.DOI:10.1097/00054725-200801001-00111.
[5] کاننێنگیسەر ک، ماسەر سی، هایدمان ج، و هاوکارانی. سێ پێپتیدی KPV وەرگیراو لە میلانۆکۆرتین توانای دژە هەوکردنی هەیە لە مۆدێلی مشکی نەخۆشی هەوکردنی ڕیخۆڵەدا [J]. نەخۆشیەکانی هەوکردنی ڕیخۆڵە، 2008، 14(3):324-331.DOI:10.1002/ibd.20334.
بەرهەمێک کە تەنها بۆ بەکارهێنانی توێژینەوە بەردەستە:
