لەلایەن Cocer Peptides 
1 مانگ پێش ئێستا
هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.
ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بە پێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.
پێپتیدی ئامانجدار بە مایتۆکۆندریای SS-31، کە بە ئیلامیپرێتاید ناسراوە، پێپتیدێکی گەردیلە بچووکە و کارایی تایبەتی ئامانجکردنی مایتۆکۆندریای هەیە. لەم ساڵانەی دواییدا، لەگەڵ قووڵبوونەوەی لێکۆڵینەوەکان لەسەر میکانیزمەکانی پیربوون، ڕۆڵی گرنگی تێکچوونی کارکردنی مایتۆکۆندریالەکان لە پرۆسەی پیربووندا زیاتر دەرکەوتووە. SS-31، بە تایبەتمەندییە ناوازەکانی ئامانجکردنی مایتۆکۆندریال و توانای ڕێکخستنی کارکردنی مایتۆکۆندریال، بەڵێن دەدات بۆ بەکارهێنانی دژە پیربوون.
وێنە 1 وەڵامی هەناسەدان و پۆتانسێلی پەردە بۆ هاندانی ADP لە مایتۆکۆندریای ماسولکەیی جیاکراوەدا پێویستی بە سایتۆکرۆمی c و گیرەی هێکسۆکینازێکی تەواوکەر هەیە. ڕێڕەوی گواستنەوەی ADP/ATP و بەستنەوەی ELAM بە ATP Synthase و ANT.
I. تێڕوانینێکی گشتی بۆ پەیوەندی نێوان میتۆکۆندریا و پیربوون
مایتۆکۆندریای وەک هێزی خانە، بەرپرسن لە دروستکردنی زۆربەی ATP لەناو خانەکەدا و هەروەها بەشدارن لە ڕێکخستنی گۆڕانکاری و پرۆسەی گواستنەوەی سیگناڵە جیاوازەکان. لەگەڵ زیادبوونی تەمەن، وردە وردە کارکردنی مایتۆکۆندریالەکان کەم دەبێتەوە، ئەمەش یەکێکە لە نیشانە سەرەکییەکانی پیربوون. تێکچوونی کارکردنی مایتۆکۆندریال بە چەندین شێوە دەردەکەوێت، لەوانە کەڵەکەبوونی گۆڕانکاری لە DNAی مایتۆکۆندریال (mtDNA)، کەمبوونەوەی چالاکیی کۆمپلێکسەکانی زنجیرە هەناسەدانی مایتۆکۆندریال، کە دەبێتە هۆی بەرهەمهێنانی وزەی بەس؛ زیادبوونی بەرهەمهێنانی جۆرەکانی ئۆکسجینی کارلێککەر (ROS) لەلایەن مایتۆکۆندریایەکانەوە، کە دەبێتە هۆی تێکچوونی فشاری ئۆکسجینی، کە زیاتر بایۆمۆلیکیولەکانی ناو خانەیی وەک پڕۆتین، چەوری و ترشە ناوکییەکان تێکدەدات، پیربوون و مردنی خانەکان خێراتر دەکات. هەروەها کارکردنی نائاسایی مایتۆکۆندریالەکان هێمۆستاسیس کالیسیۆمی ناو خانەیی تێکدەدات، کە دەستوەردان لە ئەرکە فیزیۆلۆژییە ئاساییەکانی خانەکان دەکات. ئەم گۆڕانکاریانە لەگەڵ یەکتردا کارلێک دەکەن، سووڕێکی خراپ دروست دەکەن کە بەکۆمەڵ پرۆسەی پیربوون دەباتە پێشەوە.
II. میکانیزمی کارکردنی SS-31
باشترکردنی میتابۆلیزمی وزەی مایتۆکۆندریال
بەرزکردنەوەی هەستیاری ADP: لە کاتی پیربووندا، هەستیاری مایتۆکۆندریالەکان بۆ ADP کەم دەبێتەوە، ئەمەش کارایی دروستکردنی ATP تێکدەدات. توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە SS-31 دەتوانێت ڕاستەوخۆ ببەسترێتەوە بە گواستنەوەی ADPی مایتۆکۆندریال ANT، وەرگرتنی ADP لەلایەن ANT زیاد دەکات، بەمەش هەستیاری مایتۆکۆندریال بۆ ADP بەرز دەکاتەوە. لە مایتۆکۆندریای ماسولکەیی تەمەنداردا، چارەسەری SS-31 وەرگرتنی ADPی لە ڕێگەی ANT زیاد کرد، بەمەش هەناسەدانی مایتۆکۆندریال لە ژێر هاندانی ADP بەرزکردەوە، بەرهەمهێنانی ATP زیاد دەکات، و باشترکردنی میتابۆلیزمی وزە لە مایتۆکۆندریای ماسولکەی تەمەنداردا.
ڕێکخستنی ئاڵۆزییەکانی زنجیرە هەناسەدانی مایتۆکۆندریال: ئاڵۆزییەکانی زنجیرە هەناسەدانی مایتۆکۆندریال پێکهاتەی سەرەکی بەرهەمهێنانی وزەی مایتۆکۆندریالن. لە کاتی پیربووندا زۆرجار چالاکیی کۆمپلێکسەکانی زنجیرە هەناسەدان کەم دەبێتەوە. SS-31 لەوانەیە چالاکیی کۆمپلێکسەکانی زنجیرە هەناسەدانەکان بپارێزێت یان بەرز بکاتەوە بە جێگیرکردنی یەکپارچەیی پێکهاتەیییان یان ڕێکخستنی دەربڕینی پڕۆتینە پەیوەندیدارەکان. توێژینەوەکانی پێشوو تێبینیان کردووە کە لە مۆدێلەکانی تێکچوونی کارکردنی مایتۆکۆندریال کە پەیوەندییان بە پیربوونەوە هەیە، چالاکیی کۆمپلێکسەکانی زنجیرە هەناسەدانەکان دوای چارەسەرکردنی SS-31 دەگەڕێتەوە، ئەمەش کاریگەرییە ڕێکخستنی ئەرێنییەکەی لەسەر زنجیرەی هەناسەدانی مایتۆکۆندریال پێشنیار دەکات.
وێنەی 2 چارەسەری SS-31 فینۆتایپی پیربوونی دڵ پێچەوانە دەکاتەوە
کەمکردنەوەی زیانەکانی فشاری ئۆکسجینی
کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی ROS: مایتۆکۆندریای یەکێکە لە سەرچاوە سەرەکییەکانی ROS لەناو خانەکاندا، و بەرهەمهێنانی ROS لە مایتۆکۆندریایەکاندا زیاد دەکات لە کاتی پیربووندا. SS-31 دەتوانێت بەرهەمهێنانی ROS کەم بکاتەوە لە ڕێگەی چەندین ڕێگاوە. میتابۆلیزمی وزەی مایتۆکۆندریال باشتر دەکات، زنجیرەی گواستنەوەی ئەلکترۆنی مایتۆکۆندریال کاراتر دەکات و دزەکردنی ئەلکترۆنەکان کەمدەکاتەوە، بەمەش بەرهەمهێنانی ROS کەمدەکاتەوە. SS-31 لەوانەیە ڕاستەوخۆ کار لەسەر پەردەی مایتۆکۆندریال بکات، تایبەتمەندییە فیزیاییەکانی بگۆڕێت، شوێنی زیانەکانی ئۆکسجینی لەسەر پەردەکە کەم بکاتەوە، و ڕێگری لە بەرهەمهێنانی ROS بکات. لە خانەکانی دڵ لە مشکە بەساڵاچووەکاندا، چارەسەرکردن بە SS-31 ئاستی ROSی مایتۆکۆندریال بە شێوەیەکی بەرچاو کەمکردەوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ کاریگەرییەکەی لە کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی ROS.
ڕێکخستنی سیستەمی ئەنزیمەکانی دژە ئۆکسێنەر: خانەکان سیستەمێکی ئەنزیمی دژە ئۆکسێنەریان تێدایە، لەوانە سوپەر ئۆکساید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT)، و گلوتاتیون پەرۆکسیداز (GSH-Px)، کە بەرپرسن لە پاککردنەوەی ROS. توێژینەوەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە SS-31 ڕەنگە تواناکانی بەرگری دژە ئۆکسێنەری خانەیی بەرز بکاتەوە بە بەرزکردنەوەی دەربڕین یان چالاکیی ئەم ئەنزیمە دژە ئۆکسێنەرانە. لە هەندێک مۆدێلی خانەیی، چارەسەرکردن بە SS-31 بووە هۆی زیادبوونی بەرچاو لە چالاکیی SOD و GSH-Px، یارمەتی پاککردنەوەی ROSی زیادە لە کاتی خۆیدا لە ناو خانەکاندا و کەمکردنەوەی زیانەکانی فشاری ئۆکسجینی.
پاراستنی سەقامگیری پەردەی مایتۆکۆندریال
بەستنەوە بە فۆسفۆلیپیدەکانی پەردەی مایتۆکۆندریال: SS-31 پێکهاتەیەکی ناوازەی هەیە کە ڕێگەی پێدەدات بە پەسەندکراوی بەستنەوە بە ناوچەکانی پەردەی مایتۆکۆندریال کە دەوڵەمەندە بە فۆسفاتیدیلسیرین. فۆسفاتیدیلسیرین فۆسفۆلیپیدێکی تایبەتە بە پەردەی مایتۆکۆندریال و زۆر گرنگە بۆ پاراستنی یەکپارچەیی پێکهاتەیی و کارایی پەردەی مایتۆکۆندریال. لە کاتی پیربووندا، فۆسفاتیدیلسیرین ئامادەیە بۆ تێکچوونی ئۆکسجینی، کە دەبێتە هۆی نائاسایی لە پێکهاتە و کارکردنی پەردەی مایتۆکۆندریال. دوای بەستنەوەی بە فۆسفاتیدیلسیرین، SS-31 لەوانەیە فۆسفاتیدیلسیرین لە ئۆکساندن بپارێزێت لەکاتێکدا پێکهاتەی پەردەی مایتۆکۆندریال جێگیر دەکات، ڕێگری دەکات لە کەمبوونەوەی توانای پەردەی مایتۆکۆندریال و کردنەوەی کونیلەی گواستنەوەی ڕژانی مایتۆکۆندریال (mPTP). تاقیکردنەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەریانخستووە کە SS-31 بە شێوەیەکی کاریگەر کەمبوونەوەی پۆتانسێلی پەردەی مایتۆکۆندریال و کردنەوەی mPTP بەهۆی فشاری ئۆکسجینیەوە ناهێڵێت، بەمەش سەقامگیری پەردەی مایتۆکۆندریال دەپارێزێت.
ڕێکخستنی پڕۆتینەکانی پەیوەست بە پەردە: پەردەی مایتۆکۆندریال پڕۆتینی جۆراوجۆری تێدایە کە بەشدارن لە گواستنەوەی مادەی مایتۆکۆندریال، میتابۆلیزمی وزە و پرۆسەکانی گواستنەوەی سیگناڵ. SS-31 لەوانەیە بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر سەقامگیری پەردەی مایتۆکۆندریال هەبێت بە ڕێکخستنی چالاکیی یان دەربڕینی ئەم پڕۆتینانەی پەیوەست بە پەردە. دەتوانێت کارکردنی کەناڵە ئەنیونەکانی وابەستە بە ڤۆڵتیە (VDAC) ڕێکبخات، کە پڕۆتینی کەناڵی گرنگن لەسەر پەردەی دەرەوەی مایتۆکۆندریال و ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە پاراستنی ئاڵوگۆڕی ماددە و گواستنەوەی سیگناڵ لە نێوان مایتۆکۆندریای و سایتوبڵازمادا. ڕێکخستنی VDAC لەلایەن SS-31 یارمەتی پاراستنی کارکردنی ئاسایی پەردەی مایتۆکۆندریال و سەقامگیری دەدات.
سێیەم. کاریگەرییە تایبەتەکانی SS-31 لە دژە پیربوون
کاریگەری لەسەر سیستەمی دڵ و خوێنبەرەکان
باشترکردنی کارکردنی دڵ: دڵ ئەندامێکی پێویستی وزەی زۆرە و کارکردنی مایتۆکۆندریالەکان زۆر گرنگە بۆ کارکردنی دڵ. لە مشکە بەساڵاچووەکاندا، دڵ زۆرجار کێشەکانی پەیوەست بە تەمەن وەک تێکچوونی کارکردنی دیاستۆلیک نیشان دەدات. زاناکان بۆیان دەرکەوتووە کە دوای ٨ هەفتە لە چارەسەرکردنی SS-31، کارکردنی دیاستۆلیکی دڵی مشکی بەساڵاچوو بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بووە. ئەم باشتربوونە لەگەڵ ئاساییبوونەوەی دزەکردنی پرۆتۆنی مایتۆکۆندریال لە خانەکانی ماسولکەکانی دڵدا بوو، کەمبوونەوەی ئاستی ROSی مایتۆکۆندریال، کەمبوونەوەی ئاستی ئۆکساندنی پڕۆتینی دڵ، و گۆڕانکاری لە دۆخی تیۆل ڕیدۆکسی پڕۆتینەکان بەرەو دۆخێکی کەمبوونەوەی زیاتر. هەروەها SS-31 ئاستی فۆسفۆڕیلاسیۆنی cMyBP-C Ser282ی لە خانەکانی ماسولکەکانی دڵدا زیاد کرد، کە پەیوەندییەکی نزیک بە باشتربوونی کارکردنی دیاستۆلیکی دڵەوە هەیە.
وێنەی 3 تێکچوونی فێربوون لە مشکە پیرەکاندا کە بەهۆی کەمخەویەوە هێنراوەتەوە بە SS31 ڕێگری لێکرا.
پاراستنی خوێنبەرەکان: لە کاتی پیربووندا، کارکردنی خانەکانی ناوپۆشی لەش تێکدەچێت، لاستیکی خوێنبەرەکان کەم دەبێتەوە و ئەگەری ڕوودانی نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان زیاترە. لە مۆدێلێکی خوێنبەربوونی بچووکدا کە بەهۆی بەرزی فشاری خوێنەوە لە مێشکی مشکە تەمەندارەکاندا، چارەسەرکردن بە SS-31 کاریگەری پاراستنی خوێنبەرەکانی بەرچاو نیشان دەدات. بەرهەمهێنانی ڕادیکاڵە ئازادەکانی مایتۆکۆندریال کەمدەکاتەوە کە بەهۆی بەرزی فشاری خوێنەوە دروست دەبێت، زیانەکانی فشاری ئۆکسجینی بۆ دیواری خوێنبەرەکان کەمدەکاتەوە، بەمەش دەستپێکردنی خوێنبەربوونی وردە بە شێوەیەکی بەرچاو دوادەخات و ڕوودانی کەمدەکاتەوە. بۆیە SS-31 ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە پاراستنی پێکهاتە و کارکردنی ئاسایی بۆرییەکانی خوێن و ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکانی خوێنبەرەکانی پەیوەست بە تەمەنەوە.
کاریگەری لەسەر کۆئەندامی دەمار
کەمکردنەوەی تێکچوونی کارکردنی مەعریفی: لەگەڵ زیادبوونی تەمەن، کارکردنی کۆئەندامی دەمار وردە وردە کەم دەبێتەوە و تێکچوونی کارکردنی مەعریفی وەک تێکچوونی بیرەوەری و کەمبوونەوەی توانای فێربوون تادێت بەرچاوتر دەبێت. تێکچوونی کارکردنی مایتۆکۆندریال ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە سەرهەڵدان و پێشکەوتنی نەخۆشییە تێکچوونی دەمارەکان و تێکچوونی کارکردنی مەعریفی. لە مۆدێلێکی تێکچوونی کارکردنی مەعریفیدا کە بەهۆی ئایزۆفلۆرانەوە لە مشکە تەمەندارەکاندا هێنراوەتەوە، SS-31 دەتوانێت تێکچوونی کارکردنی مایتۆکۆندریال پێچەوانە بکاتەوە، کەمییەکانی مەعریفی کە بەهۆی ئایزۆفلۆرانەوە هێنراوەتەوە ڕزگار بکات. SS-31 ڕێکخستنی ئاماژەدانی BDNF بەرەوپێش دەبات، دابەزینی ڕێکخستنی پڕۆتینەکانی پەیوەست بە پلاستیسیتی سیناپسی وەک سیناپتۆفیسین، PSD-95، و p-CREB پێچەوانە دەکاتەوە، و NR2A، NR2B، CaMKIIα، و CaMKIIβ بەرز دەکاتەوە، بەمەش پلاستیسیتی سیناپسی بەرز دەکاتەوە و ئەرکی مەعریفی دەپارێزێت.
کەمکردنەوەی کاریگەرییە نەرێنییەکانی کەمخەوی: کەمخەوی سترێسێکی باو و ئاساییە، کاریگەرییە نەرێنییەکانی لەسەر کۆئەندامی دەمار لەگەڵ تەمەندا زیاتر دەردەکەون، ئەمەش دەبێتە هۆی تێکچوونی کارکردنی مەعریفی و زیادبوونی مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییەکانی تێکچوونی دەمارەکان. لە مشکی تەمەن 20 مانگدا، SS-31 (3 میلیگرام/کیلۆگرام) لە ڕێگەی دەرزی ژێر پێستەوە ڕۆژانە بۆ ماوەی 4 ڕۆژی لەسەریەک بەکارهێنرا، لەگەڵ 4 کاتژمێر بێخەوی لە دوو ڕۆژی کۆتاییدا. ئەنجامەکان دەریانخست کە مشکە بێخەوەکان کە بە SS-31 چارەسەرکراون هیچ تێکچوونێکی بەرچاویان لە توانای فێربووندا نیشان نەداوە، لەگەڵ گەڕانەوەی ئاستی ATPی مایتۆکۆندریاڵی مێشک و پڕۆتینەکانی ڕێکخەری پلاستیسیتی سیناپسی، هەروەها کەمبوونەوەی ئاستی جۆرەکانی ئۆکسجینی کارلێککەر (ROS) و سایتاکینەکانی هەوکردن لە هیپۆکامپوسدا. ئەمە ئەوە پیشان دەدات کە SS-31 ڕەنگە سوودی چارەسەری پۆتانسێلی هەبێت لە کەمکردنەوەی کاریگەرییە نەرێنییە دەمارییەکانی کەمخەوی کورتخایەن لە مشکە بەساڵاچووەکاندا.
کاریگەری لەسەر سیستەمی گورچیلە: لە گورچیلەی مشکە بەساڵاچووەکاندا، ڕەقبوونی گڵۆمێرولۆس پەیوەندی بە تێکچوونی مایتۆکۆندریالەوە هەیە لە خانەکانی پۆششی گڵۆمێرولاردا. پاش 8 هەفتە لە چارەسەرکردنی SS-31 لە مشکی تەمەن 26 مانگدا، SS-31 مۆرفۆلۆژیای مایتۆکۆندریاڵی پەیوەست بە تەمەنی باشتر کرد و ڕەقبوونی گڵۆمێرولۆزی کەمکردەوە. بە تایبەتی، دەربڕینی نیشاندەرەکانی پیربوون کەمکردەوە (p16، β-Gal پەیوەست بە پیربوون)، چڕی خانەکانی پۆششی سەرەوەی زیادکرد، و دەربڕینی نیشاندەرەکانی چالاکبوونی خانەکانی پۆششی دیواری کەمکردەوە (کۆلاجینی IV، pERK1/2، و ئەکتینی ماسولکەی نەرمی α). هەرچەندە SS-31 کاریگەری لەسەر چڕی پۆدۆسایت نەبوو، بەڵام نیشانەکانی تێکچوونی پۆدۆسایتی کەمکردەوە (desmin)، یەکپارچەیی خانەیی ئێسکەپەیکەری باشتر کرد (سیناپتۆفیسین)، و چڕی خانەکانی ناوپۆشی گڵۆمێرولاری بەرزتری لەگەڵدا بوو (CD31). ئەمە ئەوە پیشان دەدات کە چارەسەری کورتخایەنی SS-31 کاریگەری پارێزەری لەسەر مایتۆکۆندریای گڵۆمێرولاریش هەیە و پێکهاتەی گڵۆمێرولار باشتر دەکات.
کاریگەری لەسەر ئاستی خانەیی
دواخستنی پیربوونی خانەیی: لە تاقیکردنەوەکانی خانەدا، H2O2 بەکارهێنرا بۆ هاندانی مۆدێلی پیربوونی فشار لە خانەکانی HEK293T، دواتر دەستێوەردان لەگەڵ SS-31. ئەنجامەکان دەریانخست کە ڕێژەی پۆزەتیڤی SA-β-gal بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بووەتەوە لە گروپی SS-31، ئەمەش ئاماژەیە بۆ کەمبوونەوەی ئاستی پیربوونی خانەیی. سەرەڕای ئەوە، چڕی فلۆرۆسەنسی ROSی ناو خانەیی کەمیکرد، توانای پەردەی مایتۆکۆندریال زیاد بوو، و ئاستی ATP لە گروپی SS-31 بەرزبووەوە. شیکاری بەرگری پڕۆتین دەریخست کە ئاستی دەربڕینی پڕۆتینەکانی P53، P21، و Acetyl-p53 لە گروپی مۆدێلدا بەرزتر بووە بە بەراورد بە گروپی کۆنترۆڵ، لە کاتێکدا گروپی SS-31 کەمبوونەوەی بەراورد بە گروپی مۆدێل نیشانداوە. بە پێچەوانەوە، ئاستی دەربڕینی پڕۆتینی Sirt1 لە گروپی مۆدێلدا کەمتر بوو بە بەراورد بە گروپی کۆنترۆڵ، لە کاتێکدا گروپی SS-31 زیادبوونی بەراورد بە گروپی مۆدێل نیشان دا. بەم شێوەیە، دەتوانرێت بڵێین کە SS-31 دەتوانێت پیربوونی خانەکانی HEK293T دوابخات بە باشترکردنی کارکردنی مایتۆکۆندریال و ڕێکخستنی دەربڕینی پڕۆتینەکانی پەیوەست بە پیربوون لەناو خانەکاندا.
پاراستن لە دژی تێکچوونی خانەیی بەهۆی فشاری ئۆکسجینیەوە: لە مۆدێلی تێکچوونی فشاری ئۆکسجینی هاندەری H2O2ی خانەکانی ARPE-19، چارەسەرکردن بە SS-31 ڕێژەی مانەوەی خانەکانی بە شێوەیەکی بەرچاو زیادکرد، ئاستی ROSی ناو خانەیی کەمکردەوە، ڕێژەی خانەکانی کەمکردەوە کە توانای پەردەی مایتۆکۆندریالیان کەمبووەوە، ڕێژەی ئەرێنی PIی بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزاند (ڕەنگدانەوەی ڕادە لە مردنی خانەکان)، و بە شێوەیەکی بەرچاو بەرزبوونەوەی دەربڕینی پڕۆتینی RIP3 لاواز کرد. ئەم ئەنجامانە ئاماژە بەوە دەکەن کە SS-31 کاریگەرییەکی پارێزەری بەرچاوی هەیە لە دژی تێکچوونی فشاری ئۆکسجینی بەهۆی H2O2 لە خانەکانی ARPE-19، کە ڕەنگە یارمەتیدەر بێت لە بەرپەرچدانەوەی زیانەکانی پەیوەست بە تەمەنەوە.
ئەنجام
پێپتیدی SS-31 کە ئامانجی مایتۆکۆندریالەکانە بەشدارە لە دژە پیربوون. لە میکانیزمە ڕێکخستنە فرەلایەنەکانییەوە لەسەر کارکردنی مایتۆکۆندریال تا کاریگەرییە بەرچاوەکانی دژە پیربوون لە ئاستە جیاوازەکانی سیستەمی و خانەیی، توانا وەک ستراتیژییەکی گرنگی دژە پیربوون نیشان دەدات.
سەرچاوەکان
[1] پاتای ڕ، پاتەل ک، سیسیک بی، و هاوکارانی. پیربوون، تێکچوونی کارکردنی مایتۆکۆندریالەکان، و خوێنبەربوونی بچووکی مێشک: هەڵسەنگاندنێکی پێش کلینیکی SS-31 (ئێلامیپرێتاید) و پەرەپێدانی بۆری وێنەگرتنێکی بەهێزی فێربوونی ئامێر بۆ سکرینکردنی چارەسەری پاراستنی خوێنبەرە بچووکەکانی مێشک [J]. زانستی پیر، 2025.DOI:10.1007/s11357-025-01634-5.
[2] فیرعەون گ، کامات ڤ، کەنان س، و هاوکارانی. پێپتیدی ئیلامیپرێتایدی ئامانجکراوی مایتۆکۆندریال (SS-31) هەستیاری ADP لە مایتۆکۆندریای تەمەنداردا باشتر دەکات بە زیادکردنی وەرگرتن لە ڕێگەی گواستنەوەی نیوکلیۆتایدی ئەدینین (ANT) [J]. زانستی پیر، 2023،45(6):3529-3548.DOI:10.1007/s11357-023-00861-y.
[3] چیاو یا، ژانگ هـ، سویتواین م، و هاوکارانی. گەڕانەوەی درەنگانی تەمەنی کارکردنی مایتۆکۆندریال تێکچوونی کارکردنی دڵ لە مشکە کۆنەکاندا پێچەوانە دەکاتەوە [J]. ئێلیف، 2020،9.DOI:10.7554/eLife.55513.
[1] Wu J, Dou Y, Ladiges W C. کاریگەرییە نەرێنییە دەمارییەکانی کەمخەوی کورتخایەن لە مشکی پیردا بە SS31 Peptide ڕێگری لێدەکرێت [J]. کاتژمێر و خەوتن، 2020،2(3):325-333.DOI:10.3390/clockssleep2030024.
[4] سویتواین ئێم تی، پیپین جەی دبلیو، ئینگ دی جی، و هاوکارانی. پێپتیدی ئامانجکراوی مایتۆکۆندریال، SS-31، بیناسازی گڵۆمێرولار لە مشکەکانی تەمەنی پێشکەوتوودا باشتر دەکات [J]. گورچیلە نێودەوڵەتی، 2017،91(5):1126-1145.DOI:10.1016/j.kint.2016.10.036.
[5] وو ج، ژانگ م، لی ه، و هاوکارانی. ڕێڕەوی BDNF بەشدارە لە کاریگەرییە پارێزەرەکانی SS-31 لەسەر کەمییەکانی مەعریفی بەهۆی ئایزۆفلۆران لە مشکی پیردا [J]. توێژینەوەی مێشکی ڕەفتار، 2016،305:115-121.DOI:10.1016/j.bbr.2016.02.036.
بەرهەمێک کە تەنها بۆ بەکارهێنانی توێژینەوە بەردەستە:
