1kits(10Fiyɛliw) .
| A sɔrɔli: | |
|---|---|
| Hakɛ: | |
▎ VIP ye mun ye?
VIP (Vasoactive Intestinal Peptide) ye asidi polipɛtidi sɔgɔsɔgɔninjɛ ye min bɛ kɛ ni asidi aminiki tolen 28 ye, min bɛ banakɔtaa pepitiri vasoactive/glucagon-like peptide denbaya kɔnɔ. A bɛ dilan fɔlɔ ani ka bɔ farikolo yɔrɔ cɛmancɛ la, kɔnɔbara basigilenw fɛ, ani farikolo tangalanw fɛ, a bɛ jɛnsɛn ka taa farikolokisɛw laɲini joli walima farikolojidɛsɛ fɛ. Ni a sirilen don fɛn kɛrɛnkɛrɛnnenw na, a bɛ farikoloɲɛnajɛ nɔw bila minnu nafa ka bon joli siraw labɛnni na, kɔnɔbara baarakɛcogo kɔlɔsili la, farikolo tangalanw ka homeostasis (homéostasis) ani farikolo-ɲɛnajɛw lakanani na.
▎ VIP ka sigicogo
Sɔrɔyɔrɔ: PubChem |
A kɛcogo: HSDAVFTDNYTRLRKQMAVKKYLNSILN Formula molekilɛri: C 147H 237N 43O 43S Molecules girinya: 3326,8 g/mol CAS nimɔrɔ: 40077-57-4 PubChem ka CID:16132300 ye Kɔrɔɲɔgɔnmaw: Vip hadamaden vip;Aviptadil |
▎ VIP Sɛgɛsɛgɛli
VIP ka ɲininiw kɛcogo ye mun ye?
Sɛgɛsɛgɛli minnu kɛra VIP (péptide intestinal vasoactive) kan, olu daminɛna n’a sɔrɔli ye fɛnɲɛnamaw la. A daminɛ na, a bɔra donsokɛ ka ɲɛgɛnɛsira la i n’a fɔ asidi aminiki 28 pepitiri, o kɔfɛ, sɛgɛsɛgɛli minnu kɛra o kɔfɛ, olu y’a jira ko a jɛnsɛnnen don kosɛbɛ kɔnɔbara basigilen kɔfɛ — a bɛ taa fo cɛmancɛ ni lamini farikolo yɔrɔw la ani kɔnɔbara basigilenw na — yɔrɔ min na a bɛ baara kɛ i n’a fɔ farikolojidɛsɛbagatɔ ni ɔrimɔni. Ni ɲininiw tun bɛ ka juguya, a jɛlen don ko VIP jɔyɔrɔ ka bon farikolo taabolo caman na, i n’a fɔ joli siraw bonya, funu kɛlɛli, farikolokisɛw caya, ɔrimɔni bɔli, kɔnɔbara lamagacogo ɲɛnabɔli, ani farikolo lafiyali.
VIP ka walekɛcogo jumɛnw bɛ yen?
Baarakɛcogo minnu bɛ kɛ dumunikɛminɛnw na
Kɔnɔnatumuw ka lamagacogo ɲɛnabɔli : VIP bɛ kɔnɔbara basigilen lafiya ni a sirili ye VPAC minɛbagaw la farikolo yɔrɔ nɔgɔlenw kan. O bɛ selilu kɔnɔ taamasiɲɛw siraw baara, o bɛ na ni adenilati siklazi baarakɛli ye. O kɛcogo bɛ ATP jiginni sabati ka kɛ cAMP ye, ka cAMP hakɛ kɔrɔta selilɛri kɔnɔ. A laban na, o bɛ kɛ sababu ye ka farikolo yɔrɔ nɔgɔlenw lafiya, ka kɔnɔbara basigilen kɛcogo ni a bonya labɛn ani o la, a bɛ dumuniw lamagacogo kɔlɔsi kɔnɔbara basigilen fɛ.
Dumunikɛminɛnw bɔli sabatili : Pankreyasi kɔnɔ, VIP bɛ pankreyasi asinar selilɛriw lawuli walasa u ka ji ni bikaribonati bɔ, o bɛ kɛ sababu ye ka sigida alkali kɛ min bɛ pankreyasi anzimu baara kɛ. O fɛɛrɛ in bɛ tali kɛ VPAC minɛbagaw la asinar selilɛriw kan, ka selilu kɔnɔ ciden filananw baara, ani ka ionw ka sira ni tabaga baara labɛn walasa ka ji ni bikaribonati bɔli sabati. Kɔnɔbara ni banakɔtaa fitini na, VIP fana bɛ nɔgɔ ni elekitorolifɛnw bɔli sabati, ka kɔnɔbara basigilen lakana ani ka dumunikɛcogo ɲuman sabati [1] ..
Baarakɛcogo minnu bɛ dusukun ni jolisiraw la
Joli-sira-funu : VIP bɛ baara kɛ joli-sira-funu-kɔnɔ-fɛnw ni farikolo-ɲɛnajɛ-yɔrɔw kan. Ni a sirilen don fɛnw minɛbagaw la, a bɛ joli siraw bonya fɛnw bɔli sabati i n’a fɔ ɔkisidi azote (NO) ka bɔ endoteliyali selilɛriw la walima ka sɔgɔsɔgɔninjɛ bali k’a ɲɛsin farikolokisɛ nɔgɔlenw ma. O bɛ kɛ sababu ye ka joli siraw bonya, ka farikolo yɔrɔw ka farikolojidɛsɛ dɔgɔya, ka tansiyɔn labɛn. Farikoloɲɛnajɛ walima banako dɔw la, VIP bɔli caya bɛ kɛ ni farikolo mago bɛ sigida farikolo yɔrɔw joli sɔrɔli , o bɛ kɛ sababu ye ka joli siraw bonya yɔrɔ min bɛ bɛn o ma ani ka joli bɔli cayala .
Baarakɛcogo minnu bɛ farikolo tangalanw kan
Farikolo tangacogo caman sɛgɛsɛgɛli : VIP bɛ farikolo tangacogo jaabiw labɛnni jira sira fila fɛ. Funu daminɛ waati, VIP bɛ funu dɛmɛni sitokiniw (misali la, tumor necrosis factor-α, interleukin-1β) bɔli ni u bɔli bali, o bɛ funu jugumanba nɔgɔya ani ka farikolo yɔrɔw tanga funu tiɲɛni ma. Misali la, herpes simplex virus keratitis modeli la, VIP kɔkanna bɛ dɔ bɔ neutrophils ni CD4+ T cellules doncogo la, ka funu ɲɛnamafɛnw dɔgɔya i n’a fɔ myeloperoxidase (MPO) ani interleukin-17 (IL-17), o bɛ ɲɛda funu nɔgɔya. Banakisɛfagalanw ka jaabi laban waati la, VIP bɛ banakisɛfagalanw bɔli sabati (i n’a fɔ interleukin-10 ani transforming growth factor-β), o bɛ funu ɲɛnabɔli nɔgɔya ani ka farikolo yɔrɔw dilan.

Jaa 1 VIP bɛ se ka nɔ min bila ɲɛgɛnɛsiraw pɔnpe la ka bɔ donsokɛ ka kɔnɔbara la [2]..
VIP ka baarakɛcogo ye mun ye?
Funu kɛlɛli nɔw : VIP bɛ funu kɛlɛli seko danfaralenw jira. A bɛ sigida fitinin dɔ da min bɛ banakisɛw kɛlɛ, a kɛtɔ ka monositɛriw, makɔrɔfagaw ani T-cell regulateurs ka baarakɛcogo caman sɛmɛntiya. Kɔnɔmaya waati, VIP min bɛ dilan ni trofoblaste selilɛriw ye, o bɛ neutrophil extracellular trap (neutrophils extracellular trap) sɔrɔli bali, ka neutrophils apoptose teliya, ani ka fagocytic clearance (fagocytic clearance) nɔgɔya, o la, farikolo tangalanw ka homeostasis bɛ to sen na. VIP jɔyɔrɔ ka bon banaw furakɛli la minnu bɛ sɔrɔ funu fɛ i n’a fɔ banakɔtaa funu ani sɔgɔsɔgɔninjɛ a kɛtɔ ka farikolo funu jaabi caman sɛmɛntiya ani ka bana taamasiɲɛw nɔgɔya, .
Kɔnɔnatumuw ka baarakɛcogo ɲɛnabɔli : VIP jɔyɔrɔ ka bon kɔnɔbara basigilenw labɛnni na, o bɛ tali kɛ joli siraw labɔli la, ɔrimɔni bɔli la, kɔnɔbara basigilen lamagacogo ɲɛnabɔli la, ani farikolo yɔrɔ nɔgɔlenw lafiyali. O la, bana minnu bɛ kɔnɔbara lamagacogo jugumanba la (misali la, dumunikɛbaliya baarakɛbaliya, kɔnɔboli, kɔnɔboli), VIP bɛ se ka bana taamasiɲɛw ɲɛ ka taa a fɛ ni kɔnɔnatumuw lamagacogo ni gundolabaarakɛcogo ɲɛnabɔli ye. Ka fara o kan, kɔnɔbolibana dɔw la, VIP ka funu kɛlɛli ni farikolo tangalanw fana bɛ kɛ sababu ye ka banaw kɛnɛya [4] ..
Hakilila-banaw : VIP bɛ jɛnsɛn farikolo cɛmancɛ ni a lamini na, a bɛ baara kɛ i n’a fɔ farikolo-ɲɛnajɛ-minɛn walima hakili-la-ko-ɲɛnabɔlan jɔnjɔn farikolo-ɲɛnajɛ-taama suguya caman ɲɛnabɔli la. Hakilila banaw la i n’a fɔ hakiliɲagami banaw (misali la, Alzheimer bana, Parkinson ka bana), ɲininiw y’a jira ko VIP ni a minɛbagaw ka baarakɛcogo jugumanw bɛ tali kɛ bana taabolo la. VIP hakɛw walima a minɛbagaw ka baarakɛcogo caman sɛgɛsɛgɛli bɛ se ka furakɛli sira kura di nin bana ninnu ma. Ka fara o kan, farikolojidɛsɛ dilancogo waatiw la i n’a fɔ kɔkolo jogin, VIP bɛ se ka farikolo tangacogo ni a labɛnni nɔw bila senfagabana ɲɛnamaya, u caya ani u danfara la [4,.
Dusukun ni jolisiraw banaw : Ni an y’a jateminɛ ko a bɛ joli siraw bonya, VIP bɛ nɔ bila dusukun ni jolisiraw baara la. Dusukun ni jolisiraw ka bana dɔw furakɛli ɲininiw na i n’a fɔ tansiyɔn jiginni ni dusukunnabana, VIP bɛ se ka furakɛli nɔ ɲumanw bila joli siraw bonya la, ka farikolo lamini jolilabanaw kɛlɛli dɔgɔya, ani ka dusukun tantanni ɲɛ. Nka, a kɛcogo kɛnɛyaso la dusukun ni jolisiraw furakɛli la, o bɛ gɛlɛya caman sɔrɔ sisan, i n’a fɔ ko minnu ɲɛsinnen bɛ VIP sabatili ni laɲiniw ma [4] ..
Kuncɛli
Bana furakɛli la, VIP ka banakisɛfagalanw bɛ se ka farikolo tangalanw ka sigida fitininw sɛmɛntiya, ka fɛɛrɛw di funubana cogoyaw ma i n’a fɔ banakɔtaa funu ani sɔgɔsɔgɔninjɛ. A ka kɔnɔboli ni a bɔli ɲɛnabɔli bɛ se ka kɔnɔbara basigilen gɛlɛyaw ɲɛ. Banakisɛfagalanw na, a farikolo tangacogo ni a lasegincogo bɛ se ka dɛmɛ don furakɛli ɲinini na Parkinson ka bana ni Alzheimer bana na. Ka fara o kan, a ka joli-sira-funu-baara bɛ kɛ sababu ye ka dusukunnabana ɲininiw kɛ.
A sɛbɛnbaga ko la
Fɛn minnu kofɔlen dòn san fɛ, olu bɛɛ ɲinini Kɛra, k’u Labɛn ani k’u Lajɛ Cocer Peptides fɛ.
Dɔnniya gafe sɛbɛnbaga
Pierre-Yves von der Weid ye ɲininikɛla ye Calgary Iniwɛrisite ka Cumming School of Medicine la Kanada, a ka baara ɲɛsinnen bɛ lymphatic system physiology ma. A ka ɲininiw bɛ fɔlɔ ka ɲɛgɛnɛsiralabanaw ka baarakɛcogo ɲɛnabɔli fɛɛrɛw sɛgɛsɛgɛ, i n’a fɔ pacemaker potentiel generation, endothéliale factors jɔyɔrɔ ɲɛnabɔli, ani inflammatory mediators nɔ min bɛ lymphatic pump function kan. A bɛ baara kɛ ni furakɛli, kuran ni biyokimiki fɛɛrɛw ye, a bɛ sɛgɛsɛgɛli kuncɛlenw kɛ o wale ninnu kan walasa ka faamuyali bonya ɲɛgɛnɛsiraw farikololabɔli n’a caman yeli kan bana suguya caman na. Pierre-Yves von der Weid tɔgɔ sɛbɛnnen bɛ citation (fɔlikan) kɔnɔ [2].
▎ Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la
[1] Williams J. A., ani a ɲɔgɔnnaw. VIP Jaabiw.; 2021. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew.
[2] von der Weid P. Y., Rehal S., Dyrda P., ani a ɲɔgɔnnaw. VIP-induite ka pɔnpe min bɛ kɛ ka ɲɛgɛnɛsiralabanaw pɔnpe bali, o kɛcogo. Fɛnɲɛnɛmako gafe-London 2012; 590(11): 2677-2691.DOI: 10.1113/jphysiol.2012.230599. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew.
[3] Ramhorst R, Calo G, Paparini D, ani a ɲɔgɔnnaw. Funu jaabi kɔlɔsili kɔnɔmaya waati: VIP jɔyɔrɔ bɛ se ka kɛ i n’a fɔ pepitiri min bɛ a ɲɛnabɔ. Niyɔriki dɔnniyakalanso ka gafew 2019; 1437(1): 15-21.DOI: 10.1111/nyas.13632. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew.
[4] Onoue S, Misaka S, Yamada S. Banakɔtaa pepitiri vasoactive (VIP) ka sigicogo ni a baarakɛcogo cɛsira: agoniste barikamaw ani a kɛcogo minnu bɛ se ka kɛ kɛnɛyaso la. Naunyn-Schmiedebergs ka furakɛli sɛbɛnw 2008; 377(4-6): 579-590.DOI: 10.1007/s00210-007-0232-0. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew.
[5] Gozes I, Fridkin M, Brenneman D. E., ani mɔgɔw ye baara kɛ ni u ye. VIP hybride antagoniste : k’a ta yiriwali hakililata la ka se kɛnɛyaso baarakɛcogo ma. Selulɛri ni molekiyɔmu neurobiologie 1995; 15(6): 675-687.DOI: 10.1007/BF02071131. Kalanjɛ ni sɛbɛnni: kalanjɛ ni sɛbɛnni gafew.
BƐƐRƐ KUNNAFONIW NI FƐRƐW KUNNAFONIW BƐƐ MIN BƐ NI WEBSITE KAN NA, U BƐ KUNNAFONIW FƆLƆ DƆRƆN NI KALANSENW YE.
Fɛn minnu bɛ di nin siti in kan, olu dabɔra ɲininiw dɔrɔn kama in vitro. Sɛgɛsɛgɛli in vitro (latinkan na: *glasi kɔnɔ*, o kɔrɔ ye gilasi kɔnɔ) bɛ kɛ hadamaden farikolo kɔkan. Nin fura ninnu tɛ furaw ye, Ameriki ka dumuniko ni furako ɲɛmɔgɔso (FDA) ma sɔn u ma, wa u man kan ka kɛ ka furakɛli bana, bana walima bana si bali, k’a furakɛ, walima k’a furakɛ. A dagalen don kosɛbɛ sariya fɛ ka nin fɛn ninnu don hadamaden walima bagan farikolo la cogo o cogo.