व्हीआयपी 10मिग्रॅ

▎ व्हीआयपी संरचना

▎ व्हीआयपी संशोधन

व्हीआयपीची संशोधन फाटभूंय कितें?

व्हीआयपी (vasoactive intestinal peptide) ह्या विशयाचेर संशोधनाची सुरवात जिव्या जीवांत ताचो सोद लागली. सुरवेक दुकराच्या ग्रहणींतल्यान २८ अॅमिनो अॅसिड पॅप्टायड म्हणून वेगळें केल्ल्या उपरांतच्या अभ्यासांत जठरान्तरमार्गाभायर-केंद्रीय आनी परिधीय तंत्रिका तंत्र आनी अंत: स्रावी पेशी मेरेन पातळ्ळ्या-जंय तो तंत्रिका संदेशवाहक आनी हार्मोन ह्या दोनूय प्रकारांनी काम करता अशें दिसून आयलें. संशोधन खोलायेन वाडत गेलें तशें नाडीविस्तार, दाहविरोधी, पेशी प्रसार, हार्मोन स्राव, जठरान्तरांतल्या हालचालीचें नियंत्रण, गुळगुळीत स्नायूंची शिथीलताय ह्या सारक्या जायत्या शारिरीक प्रक्रियांनी व्हीआयपीची म्हत्वाची भुमिका आसा हें स्पश्ट जालें.

व्हीआयपी खातीर कृतीची यंत्रणा खंयची?

पचन तंत्राचेर क्रियेची यंत्रणा

जठरान्तरांतल्या हालचालीचें नियंत्रण: व्हीआयपी गुळगुळीत स्नायू पेशींचेर आशिल्ल्या व्हीपीएसी ग्राहीक बांदून जठरान्तरांतल्या गुळगुळीत स्नायूक शिथील करता. हाका लागून कोशिकेभितरले संकेत मार्ग सक्रिय जातात आनी ताका लागून एडेनिलेट सायकलेज सक्रिय जाता. ही प्रक्रिया एटीपीचें cAMP हातूंत रुपांतर करपाक चालना दिता, जाका लागून कोशिकेभितरली cAMP पातळी वाडटा. निमाणें हाका लागून गुळगुळीत स्नायू शिथील जातात, जठरान्तरांतल्या पेरिस्टॅलसीसाची वारंवारता आनी विस्तार नियंत्रीत जाता आनी ताका लागून जठरान्तरमार्गांतल्यान अन्नधान्याच्या प्रवाहाचेर नियंत्रण दवरतात.

पचन द्रव स्रावाक चालना दिवप: स्वादुपिंडांत व्हीआयपी स्वादुपिंडांतल्या एसिनार पेशींक उदक आनी बायकार्बोनेट स्राव करपाक उत्तेजन दिता आनी स्वादुपिंडांतल्या एंझायमाच्या क्रियाशीलतेक फावो अशें क्षारीय वातावरण तयार करता. हे यंत्रणेंत एसिनार पेशींचेर आशिल्ल्या व्हीपीएसी ग्राहीक बंधन, कोशिकेभितरल्या दुसरी संदेशवाहक प्रणालींक सक्रिय करप आनी उदक आनी बायकार्बोनेट स्राव वाडोवपाखातीर आयन वाहिनी आनी वाहक क्रियाशीलताय नियंत्रीत करप हांचो आस्पाव जाता. पोटांत आनी ल्हान आंतकड्यांनी व्हीआयपी श्लेष्म आनी इलॅक्ट्रॉलायट स्रावाकय चालना दिता, जठरान्तरांतल्या श्लेष्मपटलाची राखण करता आनी पचन कार्य सामान्य दवरता ^{[1] .}.

हृदयविकार प्रणालीचेर क्रियेची यंत्रणा

नाडीविस्तार: व्हीआयपी रगतपेशींच्या अंतःस्थल पेशींचेर आनी गुळगुळीत स्नायू पेशींचेर कार्य करता. ग्राहीक बांदून तो अंतःस्थल पेशींतल्यान नायट्रीक ऑक्सायड (NO) सारकिले नाडीविस्तार करपी घटक सोडपाक मदत करता वा गुळगुळीत स्नायू पेशींतल्या आकुंचनाक थेट आळाबंदा हाडटा. हाका लागून नाडीविस्तार जाता, परिधीय रगतपेशींचो प्रतिकार उणो जाता आनी रगतदाब नियंत्रीत जाता. कांय शारिरीक वा रोगजन्य परिस्थितींत, जेन्ना कुडीक थळाव्या ऊतकांक रगत पुरवण वाडोवपाची गरज आसता, ताका लागून त्या त्या वाठारांत नाडीविस्तार जाता आनी रगत प्रवाह वाडटा तेन्ना व्हीआयपी सोडप वाडटा ^[2]..

रोगप्रतिकार शक्तीचेर क्रियेची यंत्रणा

प्रतिकारशक्तीचें संयोजन: व्हीआयपी प्रतिकारशक्तीच्या प्रतिसादांचें द्विदिशी नियंत्रण दाखयता. सुरवेच्या दाहकताये वेळार व्हीआयपी दाहकतायेक आदार दिवपी सायटोकाइनांचें उत्पादन आनी सोडप (देखीक- ट्यूमर नेक्रोसिस फॅक्टर-α, इंटरल्युकिन-1β) दामून उडयता, जाका लागून चड दाहक प्रतिक्रिया उणी जाता आनी दाहक नुकसानापसून ऊतकांची राखण जाता. देखीक- हर्पीस सिम्पलेक्स व्हायरस केराटायटीस मॉडेलांत बाह्यजनन व्हीआयपी न्युट्रोफिल आनी सीडी ४+ टी कोशिकांचें घुसपप उणें करता, मायलोपॅरॉक्सिडायज (MPO) आनी इंटरल्युकिन-१७ (IL-17) सारकिल्या दाहक घटकांचें नियंत्रण उणें करता, जाका लागून कॉर्नियाचो दाह उणो जाता. रोगप्रतिकार प्रतिसादाच्या निमाण्या काळांत व्हीआयपी दाहकताविरोधी सायटोकायन (देखीक इंटरल्युकिन-१० आनी ट्रान्सफॉर्मिंग ग्रोथ फॅक्टर-बीटा) हांच्या स्रावाक चालना दिता, जाका लागून दाहकतायेचें निराकरण आनी ऊतकांची दुरुस्ती करपाक मदत जाता.

आकृती १ गिनी पिग मेसेंटेरींतल्यान लसीका नाळयो पंप करपाचेर व्हीआयपीचो परिणाम ^[2]..

व्हीआयपीचे उपेग कितें?

दाहकताविरोधी परिणाम: व्हीआयपींत वेगवेगळे दाहकताविरोधी गुणधर्म दिसून येतात. मोनोसाइट्स, मॅक्रोफेज आनी नियंत्रक टी पेशी हांच्या कार्यात्मक स्वरूपांत बदल करून दाहकता विरोधी सूक्ष्मवातावरण तयार करता. गुरवारपणांत ट्रॉफोब्लास्ट पेशींनी संश्लेशित केल्लो व्हीआयपी न्युट्रोफिल कोशिकेभायर सापळो तयार जावपाक आळाबंदा हाडटा, न्युट्रोफिल अपोप्टोसीसाक गती दिता आनी कार्यक्षम फागोसाइटिक क्लियरन्साक सुविधा दिता, जाका लागून रोगप्रतिकार शक्त होमियोस्टॅसिस तिगून उरता. कुडीच्या दाहक प्रतिसादांत बदल करून आनी लक्षणां उणी करून दाहक आंतकड्यांचो रोग आनी संधिवात अशा दाहकताये संबंदीत दुयेंसांचेर उपचार करपाक व्हीआयपी भुमिका करता ^[3]..

जठरान्तरांतल्या कार्याचें नियंत्रण: जठरान्तरांतल्या शरीरक्रियाविज्ञानाचें नियंत्रण करपाक व्हीआयपीची म्हत्वाची भुमिका आसता, तातूंत नाडीविस्तार, हार्मोन स्राव, जठरान्तरांतल्या हालचालीचें नियंत्रण आनी गुळगुळीत स्नायूंची शिथीलताय हांचो आस्पाव जाता. देखून जठरान्तरांतल्या हालचालींच्या विकृततायेखातीर (देखीक- कार्यात्मक अपच, बडबड, अतिसार) व्हीआयपी जठरान्तरांतली हालचाल आनी स्राव कार्य नियंत्रीत करून लक्षणां सुदारूं येतात. तेभायर कांय दाहक जठरान्तरांतल्या रोगांत व्हीआयपीचे दाहकता विरोधी आनी रोगप्रतिकार शक्त बदलपी परिणामूय रोग बरे जावपाक योगदान दितात ^{[4] .}.

तंत्रिका विकारः व्हीआयपी केंद्रीय आनी परिधीय दोनूय तंत्रिका तंत्रांत पातळ्ळ्या आनी विंगड विंगड शारिरीक प्रक्रियांचें नियंत्रण करपाक एक मुखेल तंत्रिका संप्रेषक वा तंत्रिका संयोजक म्हूण काम करता. तंत्रिका विकृती सारक्या तंत्रिका तंत्राच्या रोगांत (देखीक- आल्झायमर रोग, पार्किन्सन रोग) व्हीआयपी आनी ताच्या ग्राहींतल्या विकृततायेचो रोगाच्या प्रगतीकडेन संबंद आसा अशें संशोधनांतल्यान दिसून येता. व्हीआयपी पातळेंत वा रिसेप्टर कार्यांत बदल केल्यार ह्या परिस्थितींखातीर नवीन उपचार मार्ग मेळूं येतात. तेभायर मेरुरज्जूंची जखम जावपासारक्या तंत्रिका दुरुस्तीच्या प्रक्रियेंत व्हीआयपी तंत्रिका कोशिकांचें जिवीत, प्रसार आनी भेद हांकां चालना दिवन तंत्रिका संरक्षणात्मक आनी दुरुस्ती परिणाम करपाक शकता ^[4,5]..

हृदयविकार: ताचे नाडीविस्तार करपी गुणधर्म पळयल्यार व्हीआयपी हृदयविकार प्रणालीच्या कार्याचेर परिणाम करता. उच्च रक्तदाब आनी कोरोनरी काळजाचो रोग ह्या कांय हृदयविकारांच्या उपचार संशोधनांत व्हीआयपी रगतपेशींचें विस्तार करून, परिधीय रगतपेशींतलो प्रतिकार उणो करून आनी ह्दयस्पंदनांतल्या रगत पुरवणांत सुदारणा करून सकारात्मक उपचारात्मक परिणाम करपाक शकता. पूण हृदयविकाराच्या उपचारांत ताचो क्लिनीकल उपेग सद्या जायत्या आव्हानांक तोंड दिता, जशे की व्हीआयपी स्थिरताय आनी लक्ष्यीकरणा संबंदीत प्रस्न ^{[4] .}.

निश्कर्श

रोग उपचारांत व्हीआयपीचे दाहकता विरोधी गुणधर्म रोगप्रतिकार शक्त सूक्ष्मवातावरणांत बदल करपाक शकतात, दाहक आंतकड्यांचो रोग आनी संधिवात ह्या सारक्या दाहक परिस्थितीं खातीर हस्तक्षेप रणनिती दिता. ताच्या जठरान्तरांतल्या हालचालींचें आनी स्रावाचें नियंत्रण केल्ल्यान जठरान्तरांतल्या विकृततायेचे विकार सुदारूं येतात. तंत्रिका विकृतीच्या रोगांत ताचे तंत्रिका संरक्षण आनी पुनर्स्थापनात्मक परिणाम पार्किन्सन दुयेंस आनी आल्झायमर दुयेंस हांचेर उपचार संशोधन करपाक मदत करूंक शकतात. तेभायर ताचें नाडीविस्तार करपी कार्य हृदयविकाराच्या संशोधनांत योगदान दिता.

लेखका विशीं

वयर सांगिल्लीं सगळीं साहित्यां कोसर पॅप्टायड्स कंपनीन संशोधन, संपादन आनी संकलन केल्लीं आसात.

शास्त्रीय जर्नल लेखक

पिएरे-यव्हेस फॉन डर व्हीड हो कॅनडांतल्या कॅलगरी विद्यापिठाच्या कमिंग स्कूल ऑफ मेडिसीनांतलो संशोधक आसून ताणें लसीका प्रणालीच्या शरीरक्रियाविज्ञानांत खाशेलपण मेळयलां. ताच्या संशोधनांत मुखेलपणान लसीका नाळांच्या कार्याची नियंत्रक यंत्रणा सोदून काडल्या, तातूंत पेसमेकर संभाव्य निर्मिती, अंतःस्थल घटकांची नियंत्रक भुमिका आनी लसीका पंपाच्या कार्याचेर दाहक मध्यस्थांचो परिणाम हांचो आस्पाव जाता. वखदी, विद्युत् शरीरक्रियाविज्ञान आनी जैव रसायनीक पद्दतींचो उपेग करून तो ह्या प्रक्रियांचो खोलायेन संशोधन करून लसीका प्रणालीच्या शरीरक्रियाविज्ञानाची समजूत आनी वेगवेगळ्या रोग स्थितींतल्या तातूंतल्या बदलांची समजूत वाडोवपाक करता. पिएरे-यव्हेस फॉन डर व्हीड हाची वळेरी उल्लेखाच्या संदर्भांत दिल्या [2].

▎ संबंदीत उल्लेख

[1] विल्यम्स जे ए. व्हीआयपी रिसेप्टर्स.; 2021. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:261773265. ह्या ग्रंथांतल्यान मेळटा.

[2] फॉन डर व्हीड पीवाय, रेहाल एस, डायर्डा पी, इ. लसीका नाळ पंपाक व्हीआयपी-प्रेरित प्रतिबंधाची यंत्रणा. जर्नल ऑफ फिजियोलॉजी-लंडन 2012; 590 (11): 2677-2691.डीओआय: 10.1113 / जेफिजियोल.2012.230599.

[3] रामहोर्स्ट आर, कालो जी, पपरीनी डी, इ. गुरवारपणांतल्या दाहक प्रतिसादाचेर नियंत्रण: नियंत्रक पॅप्टायड म्हूण व्हीआयपीची संभाव्य भुमिका. न्यूयॉर्क अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस 2019 च्या अॅनाल्स; 1437(1): 15-21.DOI: 10.1111 / न्यास.13632.

[4] ओनोए एस, मिसाका एस, यामादा एस.वासोएक्टिव्ह आंतकड्यांच्या पॅप्टायडाचो (व्हीआयपी) संरचना-क्रियाकलाप संबंद: बळिश्ट एगॉनिस्ट आनी संभाव्य क्लिनीकल उपेग. नौनिन-श्मीडेबर्ग्स आर्काइव्ह्स ऑफ फार्माकोलॉजी 2008; 377(4-6): 579-590.डीओआय: 10.1007 / एस00210-007-0232-0.

[5] गोझेस हांवें, फ्रीडकिन एम, ब्रेनेमन डी.ई. एक व्हीआयपी संकरीत प्रतिकारक: विकासात्मक तंत्रिका जीवशास्त्रासावन वैजकी उपेगामेरेन. कोशिकीय आनी आणवीय तंत्रिका जीवशास्त्र 1995; 15(6): 675-687.डीओआय: 10.1007 / बीएफ02071131.

ह्या संकेतथळार दिल्ले सगळे लेख आनी उत्पादन माहिती फकत म्हायती प्रसार आनी शिक्षणीक उद्देशां खातीर आसात.  

ह्या संकेतथळार दिल्ले उत्पाद फकत इन विट्रो संशोधनाक आसात. आंतकड्यांनी संशोधन (लॅटीन: *कंवचेंत*, म्हळ्यार कंवचेच्या आयदनांत) मनशाचे कुडीभायर जाता. हे उत्पाद वखदां न्हय, अमेरिकेच्या अन्न आनी वखदां प्रशासनान (FDA) मान्यताय दिवंक ना, आनी खंयचेय वैजकी स्थिती, रोग वा दुयेंस आडावंक, उपचार करपाक वा बरे करपाक वापरूंक फावना. मनशाच्या वा जनावरांच्या कुडींत खंयच्याय रुपांत हीं उत्पादनां हाडपाक कायद्यान खर बंदी आसा.