By Cocer Peptides 
1 म्हयनो आदीं
ह्या संकेतथळार दिल्ले सगळे लेख आनी उत्पादन माहिती फकत म्हायती प्रसार आनी शिक्षणीक उद्देशां खातीर आसात.
ह्या संकेतथळार दिल्ले उत्पाद फकत इन विट्रो संशोधनाक आसात. आंतकड्यांनी संशोधन (लॅटीन: *कंवचेंत*, म्हळ्यार कंवचेच्या आयदनांत) मनशाचे कुडीभायर जाता. हे उत्पाद वखदां न्हय, अमेरिकेच्या अन्न आनी वखदां प्रशासनान (FDA) मान्यताय दिवंक ना, आनी खंयचेय वैजकी स्थिती, रोग वा दुयेंस आडावंक, उपचार करपाक वा बरे करपाक वापरूंक फावना. मनशाच्या वा जनावरांच्या कुडींत खंयच्याय रुपांत हीं उत्पादनां हाडपाक कायद्यान खर बंदी आसा.
1. एक नियाळ
ऑटिझम स्पॅक्ट्रम डिसऑर्डर (ASD) हो तंत्रिका विकास विकारांचो एक गट आसून ताचें खाशेलपण म्हळ्यार समाजीक संवाद आनी संवादांत उणाव, तशेंच परत परत आनी प्रतिबंधात्मक वागणूक आनी आवडी. समाजीक वागणूक नियंत्रीत करपाक म्हत्वाची भुमिका करपी ऑक्सिटोसीन हें न्यूरोपॅप्टायड ऑटिझम उपचारा खातीर संभाव्य उमेदवार वखद म्हणून उदयाक आयलां. ह्या लेखांत ऑटिझम उपचारांत ऑक्सिटोसीनाची भुमिका आनी उपेग सोदून काडटले.
आकृती 1. ऑटिझम स्पॅक्ट्रम डिसऑर्डर (ASD) मुळाव्या लक्षणांचेर ऑक्सिटोसीन आनी सेरोटोनिन हांचें नियंत्रण.
2. ऑक्सिटोसीनाचो जैविक आदार
२.१ रचणूक आनी संश्लेशण
ऑक्सिटोसीन (OXT) हें चक्रीय नॉनपॅप्टायड आसून तातूंत दोन सिस्टीन अॅमिनो अॅसिड आणवीय डायसल्फायड बंध तयार करतात. हायपोथॅलमसांतल्यान तयार जाता आनी फाटल्या पिट्यूटरी ग्रंथींतल्यान रगतांत स्रावीत जाता. केंद्रीय तंत्रिका तंत्रांत ऑक्सिटोसीन तयार करपी तंत्रिका कोशिका मुखेलपणान हायपोथॅलमसाच्या पॅराव्हेंट्रिकुलर न्यूक्लियस आनी सुप्रॉप्टिक न्यूक्लियसांत केंद्रीत आसतात. हे तंत्रिका कोशिका फाटल्या पिट्यूटरी ग्रंथींत आनी मेंदवाच्या हेर प्रदेशांनी, जशें अॅमिग्डाला, हिप्पोकॅम्पस आनी प्रीफ्रंटल कॉर्टेक्सांत अक्षतंतू प्रक्षेपित करतात आनी ताका लागून वेगवेगळ्या शारिरीक आनी वर्तनाचे कार्यांचें नियंत्रण करतात.
२.२ कृतीची यंत्रणा
ऑक्सिटोसीन विशिश्ट ऑक्सिटोसीन रिसेप्टर्स (OXTR) कडेन बंधन जावन आपले परिणाम करता. ऑक्सटीआर हो जी प्रथिन-युग्मित ग्राही कुटुंबांतलो आसून तो पुराय केंद्रीय तंत्रिका तंत्रांत आनी परिधीय ऊतकांत व्हड प्रमाणांत पातळ्ळा. मेंदवांत OXTR सक्रिय जाल्ल्यान डोपामाइन आनी सेरोटोनिन ह्या तंत्रिका संदेशवाहकांच्या सोडणुकेचें नियंत्रण करूं येता आनी ताका लागून तंत्रिका कोशिकांच्या उत्तेजनक्षमताय आनी सिनॅप्टिक प्लास्टिसिटीचेर परिणाम जाता. अॅमिग्डालांत ऑक्सिटोसीन समाजीक उत्तेजनांक अॅमिग्डालाच्या तंत्रिका कोशिकांच्या प्रतिसादाचें नियंत्रण करपाक शकता, जाका लागून व्यक्तीच्या भावनिक म्हायतीचेर प्रक्रिया करपाचेर आनी समाजीक संज्ञानात्मक क्षमतायचेर परिणाम जाता.
3. ऑटिझम उपचारांत ऑक्सिटोसिनाची भुमिका
३.१ समाजीक कार्याचेर परिणाम
३.१.१ वाडयल्ली समाजीक संवाद
ऑटिझम आशिल्ल्या व्यक्तींच्या समाजीक संवादांत सुदारणा करपाक ऑक्सिटोसीन मदत करपाक शकता अशें जायत्या अभ्यासांतल्यान दिसून येता. प्रौढ मुयांक दर दिसा ऑक्सिटोसीन (०.८ आययू/किग्रॅ) नाकाभितर दिल्ल्या अभ्यासांत उपचार केल्ल्या जनावरांक फकत दोन सप्तकां उपरांत समाजीक भागीदारांक संवाद सादपाक दुप्पट वेळ घालो. मनशाच्या अभ्यासांत कांय क्लिनीकल चांचण्यांचे परिणाम वेगवेगळे आसले तरी कांय अभ्यासांत सकारात्मक परिणाम दिसून आयल्यात. देखीक- ऑटिझम आशिल्ल्या भुरग्यांचेर ऑक्सिटोसीन (स सप्तकां खातीर दर दोन दिसांनी 24 आययू) वापरून केल्ल्या अभ्यासांत समाजीक प्रतिसाद प्रमाणांतल्या (SRS) गूणांत सांख्यिकी नदरेन म्हत्वाची सुदारणा दिसून आयली, जी समाजीक कार्यक्षमताय वाडिल्ल्याचें दाखयता.
३.१.२ समाजीक ज्ञानेंद्रियांत सुदारणा
ऑटिझम आशिल्ले व्यक्ती समाजीक संकेत कशे वळखतात आनी समजतात हाचेर ऑक्सिटोसिनाचेर परिणाम जावं येता. कार्यात्मक चुंबकीय अनुनाद प्रतिमा (fMRI) अभ्यासांत ऑटिझम आशिल्ल्या प्रौढ दादल्या भाग घेवप्यांनी नाकांतल्यान ऑक्सिटोसीन (IN-OT) च्या एकाच डोसा उपरांत भावनिक स्थिती वळखुपाखातीर बिंदू-उजवाड जैविक गतींत प्रक्रिया करतना फाटल्या सुपीरियर टेम्पोरल गीरसांत (pSTS) मेंदवाच्या क्रियाशीलतेंत विस्वासांत घेवपासारकी वाड दिसून आयली. हाचेवयल्यान ऑटिझम आशिल्ल्या व्यक्तींमदीं ऑक्सिटोसीन समाजीक संकेतांची जाणविकाय आनी प्रक्रिया वाडोवंक शकता अशें दिसून येता.
३.२ भावनिक प्रक्रियाचेर परिणाम
३.२.१ अॅमिग्डाला क्रियाशीलतेचें नियंत्रण
भावनिक प्रक्रिया आनी समाजीक वागणूक हातूंत अॅमिग्डालाचो म्हत्वाचो वांटो आसता. नाकाभितरल्या ऑक्सिटोसीन उपचाराच्या जायत्या डोसांनी (4 सप्तकां, दर दिसा 24 IU) द्विपक्षीय अॅमिग्डालांत मेंदवाची क्रियाशीलताय टिकून उरली, जी प्रत्यक्ष उपचार काळा उपरांत लेगीत तिगून उरली आनी उपचारा उपरांत 4 सप्तकां मेरेन आनी 1 वर्स मेरेन तिगून उरली. तेभायर अॅमिग्डालाच्या क्रियाशीलतेंत चड स्पश्ट उणाव आशिल्ल्या भाग घेवप्यांनी चड वर्तनांत सुदारणा दिसून आयली, खास करून स्वताक टाळपी आसक्ति आनी समाजीक कार्यांत चड सुदारणा दिसून आयली. हाचेवयल्यान ऑक्सिटोसीन अॅमिग्डालाच्या क्रियाशीलतेचें नियंत्रण करून ऑटिझम आशिल्ल्या व्यक्तींमदीं भावनिक प्रक्रिया आनी समाजीक वागणूक सुदारूं येता अशें दिसून येता.
३.२.२ वाडिल्ली भावनीक वळख क्षमता
कांय अभ्यासांतल्यान ऑटिझम आशिल्ल्या व्यक्तींक भावनां चड बरी वळखुपाक ऑक्सिटोसीन मदत करपाक शकता अशें दिसून येता. तोंडावयली अभिव्यक्ती वळखुपासारक्या कामांचो आस्पाव आशिल्ल्या वर्तनाच्या प्रयोगांत ऑक्सिटोसीन दिल्ल्यान भाग घेवप्यांच्या भावनिक वळखपाची अचूकता वाडटा अशें दिसून आयलें.
३.३ पुनरावृत्ती आनी रूढ वागणूकांचेर परिणाम
कांय अभ्यासांतल्यान अशें दिसून येता की ऑटिझम आशिल्ल्या व्यक्तींच्या परत परत आनी रूढ वागणुकींचेर ऑक्सिटोसीनाचो फायदेशीर परिणाम जावं येता. प्रौढ मुयांचेर केल्ल्या अभ्यासांत चार सप्तकां ऑक्सिटोसीन उपचारा उपरांत परत परत जावपी वागणूक ३०% उणी जाली आनी उपचार बंद जाले उपरांत चार सप्तकां मेरेन हो परिणाम तिगून उरलो. मनशाच्या अभ्यासांत ऑटिझम आशिल्ल्या भुरग्यांक ऑक्सिटोसीन (स सप्तकां खातीर दर दोन दिसांनी 24 आययू) वापरल्यार रिपीटिव्ह बिहेवियर स्केल – रिव्हायझ्ड (RBS) गूणांत सांख्यिकी नदरेन म्हत्वाची सुदारणा जाली, जाका लागून पुनरावृत्ती आनी रूढ वागणूक उणी जाल्ल्याचें दिसून येता.
4. ऑटिझम उपचारांत ऑक्सिटोसीनाचो उपेग
क्लिनीकल रिसर्च प्रगती
एकेच डोसाचो अभ्यास
जायत्या यादीक नियंत्रीत चांचण्यांनी (RCTs) एकेच डोस ऑक्सिटोसीनाच्या परिणामांचो अभ्यास केला. न्यूरोटायपिकल आनी ऑटिस्टीक ह्या दोनूय व्यक्तींचो आस्पाव केल्ल्या जायत्या अभ्यासांतल्यान प्लेसीबोच्या तुळेंत एकाच डोसांत ऑक्सिटोसीन दिल्यार म्हत्वाचे फायदेशीर परिणाम जातात अशें दिसून आयलां. कांय अभ्यासांत एकाच डोसांतल्यान नाकांतल्यान ऑक्सिटोसीन दिल्ल्यान ऑटिस्टीक दुयेंतीमदीं विशिश्ट समाजीक कार्यांत कामगिरी सुदारली, जशें दोळ्यांचो संपर्क वाडप आनी समाजीक उत्तेजनांचेर लक्ष दिवप.
बहु-डोस दीर्घकालीन अभ्यास
ऑक्सिटोसीनाच्या जायत्या डोसांनी दीर्घकाळ वापरपाचेर केल्ल्या अभ्यासाचे परिणाम कांय प्रमाणांत विसंगत आसात. कांय अभ्यासांत ताचे सकारात्मक परिणाम दिसून आयल्यात. ऑटिझम आशिल्ल्या भुरग्यांच्या अभ्यासांत चार सप्तकां चिरकालीन ऑक्सिटोसीन दिल्ल्यान (दिसाक दोन फावटीं 12 IU) अंतर्निहित ऑक्सिटोसीन प्रणालीक उत्तेजन मेळटा, हाचो पुरावो निमाण्या नाकांतल्यान फवारल्या उपरांत 24 वरां उपरांत लाळांतल्या ऑक्सिटोसीनाची पातळी खूब वाडली. तेभायर ऑक्सिटोसीन रिसेप्टर जीन (OXTR) चें डीएनए मिथिलेशन उणें जाल्लें दिसून आयलें, ताका लागून रिसेप्टर अभिव्यक्ती वाडटा अशें दिसून आयलें आनी ताचो संबंद सुरक्षेच्या भावनांनी सुदारणा जावपाकडेन आशिल्लो. 24 सप्तकांच्या प्लेसीबो नियंत्रीत फेज 2 चांचणेंत 3-17 वर्सां पिरायेच्या ऑटिझम आशिल्ल्या भुरग्यांक आनी किशोरांक दर दिसा 48 आंतरराष्ट्रीय युनिट नाकांतल्यान ऑक्सिटोसीन दिल्ले. ह्या निकालांत ऑक्सिटोसीन गट आनी प्लेसीबो गट हांचे मदीं प्राथमीक परिणाम मापांत, असामान्य वर्तन तपासणी वळेरी सुदारीत समाजीक फाटीं घेवप उपमापन (ABC-mSW) गूणांत व्हडलोसो फरक दिसूंक ना.
5. निश्कर्श
ऑटिझमाच्या उपचारांत ऑक्सिटोसीन हार्मोनाची एक खाशेली भुमिका दाखयल्या, ऑटिझम आशिल्ल्या व्यक्तींच्या समाजीक कार्यक्षमताय, भावनिक प्रक्रिया आनी परत परत जावपी रूढ वागणूक हांचेर संभाव्य सकारात्मक परिणाम करपाक शकता.
स्रोत
[1] स्झाबो जे, म्लिनार एम, फेजेश ए, इ. ऑटिझमाच्या आनुवंशिक प्राणी मॉडेलांत नाकांतल्यान ऑक्सिटोसीन[J]. आणविक मनोचिकित्सा, 2024,29 (2): 342-347.DOI: 10.1038 / s41380-023-02330-6.
[2] मोएर्केर्के एम, डॅनियल्स एन, टिबरमोंट एल, इ. चिरकालीन ऑक्सिटोसीन दिल्यार ऑटिझम आशिल्ल्या भुरग्यांच्या ऑक्सिटोसिनर्जीक प्रणालीक उत्तेजन मेळटा[J]. सैम संचारण, 2024,15 (1): 58.DOI: 10.1038 / s41467-023-44334-4.
[3] हू एल, डू एक्स, जियांग झॅड, इ. ऑटिझम स्पॅक्ट्रम डिसऑर्डर आशिल्ल्या भुरग्यांच्या मुळाव्या लक्षणां खातीर ऑक्सिटोसीन उपचार: एक पद्दतशीर नियाळ आनी मेटा-विश्लेशण[J]. युरोपीय जर्नल ऑफ क्लिनिकल फार्माकोलॉजी, 2023,79 (10): 1357-1363.DOI: 10.1007 / s00228-023-03545-डब्ल्यू.
[4] सिकिच एल, कोलेवझोन ए, किंग बीएच, इ. ऑटिझम स्पॅक्ट्रम डिसऑर्डर आशिल्ल्या भुरग्यांनी आनी किशोरवयल्या नाकांतल्यान ऑक्सिटोसीन[J]. न्यू इंग्लंड जर्नल ऑफ मेडिसिन, 2021,385 (16): 1462-1473.DOI: 10.1056 / NEJMoa2103583.
[5] तनाका ए, फुरुबायशी टी, अराई एम, इ. नाकाच्या आदारान ऑटिझम स्पॅक्ट्रम डिसऑर्डराचेर उपचार करपाखातीर मेंदवाक ऑक्सिटोसीन दिवप.[J]. आणविक औषधशास्त्र, 2018,15 3:1105-1111.
[6] अगारिकानो ओपी एन ऑटिझम स्पॅक्ट्रम डिसऑर्डराच्या प्राणी मॉडेलांत ऑक्सिटोसीन[J]. विकासात्मक तंत्रिका जीवशास्त्र, 2017,77. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:44632900 ह्या ग्रंथांतल्यान मेळटा
[7] मुनेस्यू टी, मिनाबे वाय [ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डरांत ऑक्सिटोसिनाची संभाव्य भुमिका].[जे]. सेइशिन शिनकेइगाकू ज़ाशी = साइकियाट्री एट न्यूरोलोजिया जपोनिका, 2016,118 6:399-409.
[8] झाओ एफ, झांग एच, वांग पी, इ. तंत्रिका कार्याच्या मॉड्युलेशनांत ऑक्सिटोसीन आनी सेरोटोनिन: ऑटिझमा संबंदीत वागणुकेक तंत्रिकाजीवशास्त्रीय आदार[J]. तंत्रिका शास्त्रांतलीं शिमो,खंड 16 - 2022.
फकत संशोधन वापरा खातीर उपलब्ध आशिल्लें उत्पादन:
