HCG 2000iu

▎ پێکهاتەی HCG

سەرچاوە: PubChem

IUPAC چڕکراوە: N(1)Cys-Gly-OH.H-Aad(1)-OH فۆرمۆلەی گۆگردی: C 11H 19N 3O 6S کێشی گۆڕانکاری:321.35g/mol ژمارەی CAS: 9002-61-3 پابکیم سی ئای دی: 4369448 هاوواتاکان: گۆنادۆتڕۆفینی کۆریۆنی؛CHEMBL1233255

▎ توێژینەوەی HCG

پاشخانی توێژینەوەی HCG چی�c035dbc5c384e1d7=پاشخانی توێژینەوەی HCG چییە؟

گۆنادۆتڕۆپینی کۆریۆنی مرۆڤ (HCG) مۆلیکولێکە کە چەندین ئەرکی گرنگی هەیە و ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە لایەنەکانی وەک دووگیانی و شێرپەنجەی مرۆڤدا. یەکەم: HCG گەردیلەیەکی توندڕەوە. ترشترین گلایکۆپڕۆتینە و زۆرترین ڕێژەی شەکری تێدایە. : HCG بە شێوەی جۆراوجۆر بوونی هەیە، لەوانە HCG ئاسایی، HCGی سەلفاتکراو، HCGی زیادبوونی گلیکۆزیل، β-HCGی ئازاد، و β-HCGی ئازادی زیادبوونی گلایکۆزیلکراو و هتد. ^دووەم .

لە ڕووی دووگیانیەوە، HCG پێویستە بۆ سوڕی مانگانەی مرۆڤ و دووگیانی مرۆڤ. HCGی ئاسایی ڕۆڵ دەگێڕێت لە پێشخستنی بەرهەمهێنانی پرۆجسترۆنی کۆرپوس لوتیۆم و هەروەها ئەرکی گرنگی هەیە لە جیاکردنەوەی خانەکانی ترۆفۆبلاست و خۆراکدانی کۆرپەلە. بۆ نموونە، دابینکردنی خۆراکی کۆرپەلە لە ڕێگەی دروستبوونی خوێنبەرەکان لە خوێنبەرە خولگەییەکانی مایۆمێتریۆمدا بەدی دەهێنێت ^[1] . هەروەها HCG ی هایپەرگلایکۆزیلەت ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە قۆناغە سەرەتاییەکانی دووگیانیدا. ئایزۆفۆرمی سەرەکی HCG یە لە قۆناغە سەرەتاییەکانی دووگیانیدا، کە دەتوانێت ئەپۆپتۆزی ڕێگری بکات، داگیرکردنی خانەکان و گەشەکردن و گۆڕینی شێرپەنجەیی بەرەوپێش ببات و چاندن و گەشەی منداڵدان کۆنتڕۆڵ بکات ^[1]..

لە ڕووی شێرپەنجەوە، وەرەمە شێرپەنجەییەکانی ناتڕۆفۆبلاستیک ژێر یەکەی β ئازادی زیادبوونی گلایکۆزیلکراوی HCG بەرهەم دەهێنن، کە وەک فاکتەری ئۆتۆکرین، زیاتر گەشەکردن و گۆڕینی شێرپەنجەیی خانە شێرپەنجەییەکان بەرەوپێش دەبات بە دژایەتیکردنی ئەپۆپتۆزی ^[1]..

جگە لەوەش، دۆزینەوەی HCG بە شێوەیەکی بەرفراوان لە بەکارهێنانی کلینیکیشدا بەکاردەهێنرێت، لەوانە پشکنینی دووگیانی، چاودێریکردنی دەرئەنجامەکانی دووگیانی، دیاریکردنی مەترسییەکانی کۆرپەلەی تووشبوو بە نیشانەکانی داون، پێشبینیکردنی پێش ئیکلەمپسیا، دیاریکردنی HCGی هێلکەدان، دۆزینەوە و بەڕێوەبردنی نەخۆشییەکانی ترۆفۆبلاستیکی دووگیانی، دەستنیشانکردنی نەخۆشییە ترۆفۆبلاستیکەکانی وەرەمی دووگیانی بێدەنگ، دەستنیشانکردنی ترۆفۆبلاستیکی وەرەمی شوێنی منداڵدان، بەڕێوەبردنی نەخۆشییە شێرپەنجەییەکانی خانە میکرۆبیەکانی کۆئەندامی زاوزێ، و چاودێریکردنی نەخۆشییە شێرپەنجەییەکانی تری مرۆڤ و هتد ^..

میکانیزمی کارکردنی HCG چییە؟

1. کاریگەری لەسەر وەرگرتنی منداڵدانی ناوپۆشی منداڵدان

هەندێک لە لێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە کە HCG لەوانەیە کاریگەری لەسەر وەرگرتنی ناوپۆشی منداڵدان هەبێت لە ڕێگەی میحوەرەکەی miR-126-3p/PIK3R2/PI3K/Akt/eNOS و ڕۆڵێکی سەرەکی بگێڕێت لە پرۆسەی چاندنی کۆرپەلەدا (Wang W, 2023). دەرکەوتە تایبەتەکان بەم شێوەیەن:

باشترکردنی کارکردنی وەرگرەکانی ناوپۆشی منداڵدان: بە دامەزراندنی مۆدێلێکی مشک لە تێکچوونی کارکردنی چاندنی کۆرپەلە (EID) و چارەسەرکردنی بە مایفیپریستۆن، و لە هەمان کاتدا ئەنجامدانی تاقیکردنەوە لەسەر خانەکانی پۆششی ناوپۆشی منداڵدانی مرۆڤ (EECs)، دەرکەوت کە دوای چارەسەرکردنی HCG، وەرگرتنی ناوپۆشی منداڵدان لە مشکی EID باشتر بوو. بۆ نموونە، ئاستی دەربڕینی CD105 لە مشکەکاندا و ئاستی پڕۆتینی کادێرینەکانی CD144 و CD146 زیادکرا وەک لە ڕێگەی بەرگری بافتە کیمیاییەکان و وێستەرن بلۆتینگەوە دیاریکرا.

ڕێکخستنی دەربڕینی جین: HCG دەتوانێت دەربڕینی miR-126-3p بەرەوپێش ببات و دەربڕینی PIK3R2 ڕێگری بکات، و miR-126-3p PIK3R2 دەکاتە ئامانج. هەردوو تاقیکردنەوەکانی ناو جەستە و لەناو ئامێری پشکنیندا پشتڕاستیان کردووەتەوە کە HCG ڕێڕەوی PI3K/Akt/eNOS لە ڕێگەی میحوەرەکەی miR-126-3p/PIK3R2 چالاک دەکات، بەمەش وەرگرتنی توانای ناوپۆشی منداڵدان باشتر دەکات.

2. ڕۆڵی لە پاراستنی دووگیانیدا

HCG بە شێوەیەکی سەرەکی لە لایەن خانە جیاوازەکانی سینسیتیۆترۆفۆبلاستەوە بەرهەم دەهێنرێت و سیگناڵێکی گرنگی کۆرپەلەیە کە پێویستە بۆ پاراستنی دووگیانی ^[2]..

چالاککردنی چەندین کاردانەوەی پەستانی سیگناڵ: HCG دەتوانێت ببەسترێتەوە بە هۆرمۆنی لوتینیز/وەرگری گۆنادۆتڕۆپینی کۆریۆنی (LHCGR) و بە ئەگەرێکی زۆرەوە چەندین کاردانەوەی پەستانی سیگناڵ چالاک بکات، لەوانەش دایکان دژی هۆمۆلۆگی 2 (Smad2) بۆ ئەو دایکانەی کە چەندین توانایان هەیە، پڕۆتینی کیناز C (PKC)، و/یان پڕۆتینی کیناز A (PKA)، لە ڕێگەی کارلێکی ڕاستەوخۆ/ناڕاستەوخۆ لەگەڵ گۆڕاوەکەدا وەرگری فاکتەری گەشە β (TGFβR).

بەرەوپێشبردنی دروستبوونی خوێنبەرەکان لە ناوپۆشی منداڵدان: HCG ڕۆڵێکی تایبەت دەگێڕێت لە بەرەوپێشبردنی دروستبوونی خوێنبەرەکان لە ناوپۆشی منداڵدان، کە ژینگەیەکی باشی گەشەکردن بۆ کۆرپەلە دابین دەکات. پاراستنی بێدەنگی ماسولکەکانی منداڵدان: یارمەتیدەرە بۆ پاراستنی دۆخی جێگیری منداڵدان و ژینگەیەکی گونجاو بۆ گەشەکردنی کۆرپەلە دابین دەکات ڕووکاری دایک و کۆرپەلە: ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە گۆڕینی بەرگری لە ڕووکاری دایک و کۆرپەلە و هاوسەنگی وەڵامی سیستەمی بەرگری دایک بۆ کۆرپەلە دەکات.

3. ڕۆڵی لە گواستنەوەی کۆرپەی بەستوودا

توێژینەوەکان دەریانخستووە کە هاندانی خاڵی وردی کارەبایی لە ڕێگەی پێستەوە (TEAS) لەگەڵ چارەسەری HCG دەتوانێت دەرئەنجامی دووگیانی ئەو نەخۆشانە باشتر بکات کە گواستنەوەی کۆرپەلە بەستووەکانیان بۆ دەکرێت ^[3]..

زیادکردنی ئەستووری ناوپۆشی منداڵدان: چارەسەری TEAS بە شێوەیەکی سەرەکی یارمەتیدەرە بۆ زیادکردنی ئەستووری ناوپۆشی منداڵدان لەو نەخۆشانەی کە گواستنەوەی کۆرپەی بەستوویان بۆ دەکرێت. هەروەها چارەسەری تێکەڵاوی HCG و TEAS یارمەتیدەرە بۆ زیادکردنی ئەستووری ناوپۆشی منداڵدان لەم نەخۆشانەدا.

کەمکردنەوەی پێوەرەکانی لێشاوی خوێنی خوێنهێنەری منداڵدان: بەهاکانی لێشاوی خوێنی ناوپۆشی منداڵدان PI و RI لە TEAS تێکەڵ بە گروپی HCG و گروپی TEAS بە شێوەیەکی بەرچاو کەمتر بوون لەوانەی لە گروپی کۆنترۆڵدا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە چارەسەری تێکەڵاوی HCG و TEAS دەتوانێت پێوەرەکانی لێشاوی خوێنی PI و RI ی خوێنهێنەری منداڵدان لە نەخۆشەکاندا کەم بکاتەوە.

زیادکردنی ئاستی هۆکارەکانی پەیوەست بە پاراستنی دووگیانی لە سیرۆمدا: چارەسەری HCG بە شێوەیەکی سەرەکی یارمەتیدەرە بۆ زیادکردنی ئاستی سیرۆم P و فاکتەری ڕێگری شێرپەنجەی خوێن (LIF) لە نەخۆشانی گواستنەوەی کۆرپەی بەستوودا. ئاستی سیرۆمی LIF لە گروپی TEAS، گروپی HCG و TEAS کە لەگەڵ گروپی HCG تێکەڵ کراوە هەموویان بە شێوەیەکی بەرچاو بەرزتر بوون لەوانەی لە گروپی کۆنترۆڵدا. ڕێژەی چاندنی کۆرپەلە لە گروپی تێکەڵاودا بە شێوەیەکی بەرچاو بەرزتر بوو لە گروپی کۆنترۆڵ، ئەمەش ئەوە پیشان دەدات کە چارەسەری تێکەڵاوی TEAS و HCG دەتوانێت دەرئەنجامی دووگیانی ئەو نەخۆشانە باشتر بکات کە گواستنەوەی کۆرپەلە بەستووەکانیان ئەنجامداوە.

4. چارەسەری کەمبوونەوەی کۆئەندامی زاوزێی نێر

کەمبوونەوەی کۆئەندامی زاوزێ کە بەهۆی کەمی دەردانی گۆنادۆتڕۆپینەوە لە پیاواندا دروست دەبێت، کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر تەندروستی زاوزێ و کوالیتی ژیانی نەخۆشەکان هەیە. گۆنادۆتڕۆپینی کۆریۆنی مرۆڤ (HCG) ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە چارەسەرکردنی ئەم جۆرە نەخۆشیانەدا. HCG بە وەرگرەکانی سەر ڕووی خانەکانی لیدیگ لە کۆئەندامی زاوزێدا دەبەسترێتەوە، ڕێڕەوی ئاماژەدانی ناو خانەیی چالاک دەکات و گۆڕینی کۆلیسترۆڵ بۆ تێستۆستیرۆن بەرەوپێش دەبات. زیادبوونی ڕێژەی هۆرمۆنی تێستۆستیرۆن دەتوانێت گەشە و گەشەکردنی کۆئەندامی زاوزێ بەرەوپێش ببات و قەبارەی کۆئەندامی زاوزێ زیاد بکات. لە هەمان کاتدا هۆرمۆنی تێستۆستیرۆن دەتوانێت گەشەکردنی ئەندامەکانی زاوزێ وەکو ئیپیدیدیمیس و ڤاس دیفێرنس هان بدات. تێستۆستیرۆن ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە گەشەکردنی تایبەتمەندییە سێکسییە لاوەکییەکانی نێر. بە زیادکردنی ئاستی هۆرمۆنی تێستۆستیرۆن، چارەسەری HCG دەتوانێت گەشەی سمێڵ و سێوی ئادەم بەرەوپێش ببات و هێزی ماسولکەکان بەرز بکاتەوە و ئارەزووی سێکسی زیاد بکات و هتد

سەرچاوە خانەییەکان، ئامانجەکان، پەستانی ئاماژەدانی پەیوەندیدار، و ئەرکەکاای ئایزۆفۆڕمە جیاوازەکانی HCG لە ژنانی دووگیان و دووگیاندا.

سەرچاوە:PubMed ^[2]

بەکارهێنانە سەرەکییەکانی HCG چین؟

1. بۆ دەستنیشانکردنی زوو دووگیانی بەکاردێت

بەهای پێوانەکردنی ناوەڕۆکی سیرۆمی T-HCG و β-HCG لە سەرەتای دووگیانیدا: کۆکردنەوەی حاڵەتەکانی دووگیانی نائاسایی سەرەتایی، پێوانەکردنی سیرۆمی T-HCG بە بەکارهێنانی کیمیایی درەوشاوەیی، پێوانەکردنی سیرۆمی β-HCG بە بەکارهێنانی تاقیکردنەوەی بەرگری تیشکی، و ئەنجامدانی چاودێری داینامیکی. ئەنجامەکان دەریدەخەن کە ناوەڕۆکی سیرۆمی T-HCG و β-HCG لە گروپی دووگیانی دەرەوەی منداڵدان بە شێوەیەکی بەرچاو کەمترە لە گروپی لەباربردن و گروپی دووگیانی ناو منداڵدان. ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پێوانەکردنی ناوەڕۆکی سیرۆمی T-HCG و β-HCG تایبەتمەندییەکی باش و ڕێژەی دەستنیشانکردنی هەیە بۆ جیاکردنەوەی دووگیانی دەرەوەی منداڵدان و دووگیانی ناو منداڵدان، و T-HCG هەستیاری و متمانەپێکراوی بەرزتری هەیە ^[4]..

دەستنیشانکردنی دووگیانی دەرەوەی منداڵدان بە دیاریکردنی تێکەڵاوی سیرۆمی HCG، β-HCG، و پرۆجسترۆن: دیاریکردنی سیرۆمی HCG، β-HCG، و پرۆجسترۆن لە ژنانی دووگیانی ئاسایی و ژنانی دووگیان کە دووگیانی دەرەوەی منداڵدانیان هەیە. ئەنجامەکان دەریدەخەن کە ئاستی سیرۆمی HCG و β-HCG و پرۆجسترۆن لە ژنانی دووگیانی ئاسایی باشترە لە ژنانی دووگیان کە دووگیانی دەرەوەی منداڵدانیان هەیە. کاتێک بە تەنیا دەستنیشان دەکرێت، ڕێژەی وردی سیرۆم HCG لە دەستنیشانکردنی دووگیانی دەرەوەی منداڵدان 70.83%؛ ڕێژەی وردی β-HCG 66.7% یە؛ ڕێژەی وردی پرۆجسترۆن 54.17% یە. دیاریکردنی تێکەڵاوی سیرۆم HCG، β-HCG، و پرۆجسترۆن ڕێژەی وردی تا 95.8% لە دەستنیشانکردنی دووگیانی دەرەوەی منداڵدان هەیە ^[5]..

2. بەکارهێنان لە تەکنەلۆژیای یارمەتیدانی زاوزێدا

باشکردنی پێگەیشتنی فۆلیکۆلی: لە هاندانی هێلکەدان، گۆنادۆتڕۆپینی وەستانی سوڕی مانگانەی مرۆڤ (hMG) دەتوانێت پێگەیشتنی فۆلیکۆلی باشتر بکات دوای هەستیار نەکردنی هێلکەدان کە بەهۆی هاوشێوەکانی هۆرمۆنی دەردانی گۆنادۆتڕۆپینەوە (Gn-RH-analogue) هێنراوە. ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی لەبەر ئەوەیە کە خۆی لە وەڵامی ناڕێک و پێکی هۆرمۆنی لوتینیزەکردنی ناوخۆیی (LG) دەپارێزێت کە لە کاتی چارەسەرکردنی hMG لە نزیکەی یەک لەسەر سێی خولەکانی چارەسەرکردندا ڕوودەدات. لە چەندین لێکۆڵینەوەدا کە بوسێرلین یان دیگارێلیکس وەک هاوشێوەی Gn-RH بەکارهێنراون، 282 نەخۆش پیتاندنی لەناو ئامێری پشکنیندا، گواستنەوەی گامێت لەناو فالۆپیان، یان وەک بەشێک لە چارەسەری 'لە ناو جەستەدا' وەرگرتووە. چارەسەری تێکەڵاوی GnRH analogue/hMG/HCG ڕێژەی دووگیانی لە هەموو گروپەکاندا بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد کرد. ڕێژەی دووگیانی ئەو نەخۆشانەی کە بە HMG/HCG چارەسەر کراون 17% بووە، لە کاتێکدا چارەسەری یەکگرتوو 25%ی نەخۆشەکانی دووگیان کردووە ^[6]..

باشترکردنی وەرگرتنی توانای ناوپۆشی منداڵدان: گۆنادۆتڕۆپینی کۆریۆنیکی مرۆڤ (HCG) یەکێکە لە سیگناڵە گرنگەکان پێش چاندنی کۆرپەلە. توێژینەوەکان بە بەکارهێنانی شیکاری شانەکانی ناوپۆشی منداڵدان دەریانخستووە کە دوای بەڕێوەبردنی HCG لەناو منداڵدان، ژمارەی خانەکانی دەربڕینی مۆلیکولەکانی لکاندنی خانەکانی ناوپۆشی VE-cadherin (CD144) و S-Endo-1 (CD146) بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە، ئەمەش پێشنیار دەکات کە مۆلیکولەکانی لکاندنی خانەکانی ناوپۆشی منداڵدان لەوانەیە میکانیزمێکی پۆتانسێل بێت کە HCG بەهۆیەوە چاندنی کۆرپەلە و ڕێژەی دووگیانی باشتر دەکات ^[7]..

2. چارەسەری کەمی لوتیال

لە دوو دەیەی ڕابردوودا، بەڕێوەبردنی پرۆجسترۆنی دەرەکی وەک پشتگیری قۆناغی لوتیال (LPS) بەکارهێنراوە لەگەڵ هاندانی کۆنترۆڵکراوی هێلکەدان بە بەکارهێنانی گۆنادۆتڕۆپینی کۆریۆنیکی مرۆڤ (HCG) بۆ دەستپێکردنی پێگەیشتنی کۆتایی فۆلیکۆلەکان. هێنانەکایەی GnRHa بۆ دەستپێکردنی هێلکەدان ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە بەڕێوەبردنی پرۆجسترۆنی دەرەکی بەس نییە بۆ بەدەستهێنانی ڕێژەیەکی ڕەزامەندی دووگیانی بەبێ تەواوکەری HCG.

ئەمەش بووەتە هۆی پەرەپێدانی ستراتیژی بەدیل بۆ پشتگیری قۆناغی لوتیال. زیادکردنی بەرهەمهێنانی پرۆجسترۆنی ناوخۆیی ناوخۆیی چەندین کۆرپۆرا لوتیا خاڵێکی سەرەکییە، لە لایەکەوە، بۆ دوورکەوتنەوە لە گەشەکردنی نیشانەکانی زیادە هاندانی هێلکەدان، و لە لایەکی دیکەوە، بۆ دابینکردنی ئاستێکی گونجاوی پرۆجسترۆن بۆ پاراستنی چاندن.

توێژینەوەکانی ئێستا ڕۆڵی HCG ی ژەمی بچووکیان هەڵسەنگاندووە بۆ پشتگیری قۆناغی لوتیال و لێکۆڵینەوەیان لە سوود و زیانەکانی ئەگەری کردووە. بە پشتبەستن بە تایبەتمەندییە دەرمانجووڵەییەکانی HCG، مۆدێلێکی بیرکاریی دابەشبوونی چڕیی HCG لە کاتی قۆناغی لوتیالدا بە تێکەڵکردنی چەندین شێوازی جیاوازی بەڕێوەبردنی HCG وەک پشتگیری قۆناغی لوتیال هەڵسەنگێندرا. پێشنیار دەکرێت کە پشتگیری قۆناغی لوتیاڵی ئێستا کە لەگەڵ دەستپێکردنی GnRHa (واتە، 1500IU) دابینکراوە زۆر بەهێزە، و بەڕێوەبردنی ڕۆژانەی ژەمی بچووکی HCG لەوانەیە پشتگیری قۆناغی لوتیاڵی باشتر بۆ دەرمانە بەردەستەکانی ئێستا دابین بکات. هەروەها ئەنجامە کلینیکییە سەرەتاییەکانی ڕێگەی مایکرۆ-دۆزی HCG دراون ^[8]..

3. چارەسەری کۆئەندامی زاوزێی یەکلایەنەی ناو سک کە دابەزیوە

توێژینەوەیەک لەسەر ئەو نەخۆشانە ئەنجامدرا کە لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٠ تا ئەیلوولی ٢٠١٦ بۆ یەکلایەنەی کۆئەندامی زاوزێی ناو سک کە نەکەوتۆتە خوارەوە، ئۆرکیدۆپێکسییان بۆ کراوە، دوای دوو هەفتە لە نەشتەرگەرییەکە، دایک و باوکی ئەو نەخۆشانەی کە چارەسەری هۆرمۆنییان وەرگرتووە، پێویستیان بە پەیڕەوکردنی ڕێژیمێکی ٦ هەفتەیی هەبوو. نەخۆشەکان دەرزی ژێر پێستیان وەرگرتووە کە هەفتانە 500 UI (Gonasi-HP) بووە. بەدواداچوون لە کۆتایی چارەسەرکردن و دوای ٦ مانگ ئەنجامدرا.

قەبارەی کۆئەندامی زاوزێ بە سۆنەر و ئیلاستۆگرافی سۆنەر لە هەر بەدواداچوونێکدا پێوانە کرا و بەراورد کرا لەگەڵ ئەو نەخۆشانەی کە چارەسەریان وەرنەگرتبوو. ئەنجامەکان دەریانخستووە کە ٤٥ نەخۆش چارەسەریان وەرگرتووە، کە تێکڕای تەمەنیان ١٨.٠±٩.٧ مانگ بووە. 32 نەخۆش چارەسەری هۆرمۆنی دوای نەشتەرگەرییان وەرگرتووە، و هیچ کاردانەوەیەکی نەرێنی یان حاڵەتی کشانەوەیان نەبووە.

هەموو نەخۆشەکان بەدواداچوونەکەیان تەواو کرد. لە هەردوو گروپەکەدا هیچ حاڵەتێکی وەرینی کۆئەندامی زاوزێ نەبووە. لە گروپی چارەسەرکردندا 81%ی نەخۆشەکان لە 6 مانگیدا گەیشتوونەتە قەبارەی کۆئەندامی زاوزێی ئاسایی، لەکاتێکدا قەبارەی کۆئەندامی زاوزێی نەخۆشەکانی دیکە هێشتا کەم بووە. لە گروپی چارەسەرنەکراودا، 46%ی نەخۆشەکان گەیشتنە قەبارەی ئاسایی کۆئەندامی زاوزێ. بەکارهێنانی دوای نەشتەرگەری کۆریۆنیکی گۆنادۆتڕۆپینی مرۆڤ (u-HCG) لەوانەیە قەبارە و کارکردنی کۆئەندامی زاوزێ باشتر بکات بە هاندانی گەشەکردن و گەشەکردنی کۆئەندامی زاوزێ ^[9]..

4. بەکارهێنان لە توێژینەوەکانی ڤاکسینی β-HCG

تاقیکردنەوەی هاندانی HCG لەسەر ئەو ژنانە ئەنجام بدە کە بە ڤاکسینی NII beta-HCG کوتانیان بۆ کراوە بەڵام هیچ تایتەری دژەتەنی دژە HCG یان نەبووە، و هاندانی دەردانی پرۆجسترۆنی سیرۆم وەک نیشاندەرێک بۆ وەڵامی کۆپوس لوتیۆم بۆ HCG لە ڕێگەی خوێنبەرەوە بەکاربهێنە. ئەنجامەکان دەریانخست کە لە گروپی کۆنترۆڵدا، زۆربەی ژنان ئاستی دەردانی پرۆجسترۆنیان بە شێوەیەکی بەرچاو بەرزتر بووە دوای هاندانی HCG لە ئاستی بنەڕەتی، لە کاتێکدا لوتکەی ئاستی پرۆجسترۆن لە ژنانی گروپی کوتراودا لە ئاستی بنەڕەتی زیاتر نەبووە دوای کوتان، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دژەتەنەکانی بەرهەم هێنراو لەلایەن ڤاکسینەکەوە دەتوانن کاریگەری HCG دەرەکی ببڕن ^[10]..

لە کۆتاییدا، HCG ڕۆڵێکی جێگرەوەی نییە لە بواری پزیشکیدا، بە تایبەت لە لایەنەکانی پەیوەست بە زاوزێدا. لە چارەسەری زاوزێدا دەتوانێت بە شێوەیەکی کاریگەر هێلکەدان هان بدات، هیوایەک بۆ ئەو نەخۆشانە دەهێنێت کە نەزۆکییان هەیە کە بەهۆی تێکچوونی هێلکەدانەوە دروست دەبێت. بە بەستنەوەی بە وەرگرەکانی LH لە جەستەدا، دەتوانێت ئاستی ناتەواوی LH لە پرۆتۆکۆڵی دژبەردا قەرەبوو بکاتەوە و یارمەتی پێگەیشتنی فۆلیکۆلی بدات. بۆ کەمی لوتیال، HCG دەتوانێت کۆڕپوس لوتیۆم هان بدات بۆ دەردانی پرۆجسترۆن و پاراستنی ژینگەیەکی هۆرمۆنی گونجاو بۆ پشتگیریکردنی دووگیانی. 

بۆ کەمبوونەوەی کۆئەندامی زاوزێی نێر کە بەهۆی کەمی دەردانی گۆنادۆتڕۆپینەوە دروست دەبێت، HCG دەتوانێت خانەکانی لیدیگ لە کۆئەندامی زاوزێدا هان بدات بۆ دروستکردن و دەردانی هۆرمۆنی تێستۆستیرۆن، پەرەپێدانی گەشەکردنی کۆئەندامی زاوزێ، باشترکردنی تایبەتمەندییە سێکسییە لاوەکییەکان، و بەرزکردنەوەی ئەرکی زاوزێ و کوالیتی ژیانی نەخۆشەکان. لە هەمان کاتدا، HCG ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە پاراستنی سەرەتای دووگیانی، هاندەری کۆرپوس لوتێۆمە بۆ دەردانی بەردەوامی پرۆجسترۆن بۆ دڵنیابوون لە چاندن و گەشەکردنی کۆرپەلە. لە دەستنیشانکردنی کلینیکیدا، دیاریکردنی ئاستی HCG بنەمایەکی گرنگە بۆ دیاریکردنی دووگیانی سەرەتایی و دەستنیشانکردنی دووگیانی نائاسایی وەک دووگیانی دەرەوەی منداڵدان، دابینکردنی پشتگیرییەکی بەهێز بۆ دەستێوەردان و چارەسەرکردن لە کاتی خۆیدا.

دەربارەی نووسەر

ئەو مادانەی سەرەوە هەموویان لەلایەن کۆمپانیای Cocer Peptides لێکۆڵینەوە و دەستکاری و کۆکراونەتەوە.

نووسەری گۆڤاری زانستی

چینێدو نوابوبی توێژەرێکە و شارەزایە لە بوارەکانی منداڵبوون و ئافرەتان، بایۆلۆجی زاوزێ، بایۆکیمیا و بایۆلۆجیای گۆڕانکاری، کیمیا، و ئۆنکۆلۆژی. پەیوەندی بە چەندین دامەزراوەی بەناوبانگەوە هەیە، لەوانە زانکۆی فلۆریدای باشوور، زانکۆی ڕۆچێستەر و سەنتەری شێرپەنجەی میمۆریال سلۆن کێتەرینگ. توێژینەوەکانی لەسەر بابەتەکانی وەک ئەرکە بایۆلۆژییەکان و بەکارهێنانی کلینیکی گۆنادۆتڕۆپینی کۆریۆنیکی مرۆڤ (HCG)ە، لەگەڵ بەشداریکردن لە تێگەیشتن لە ڕۆڵی لە تەندروستی زاوزێ و نەخۆشییە پەیوەندیدارەکاندا. چینێدو نوابوبی لە ئاماژەی وەرگێڕانەکەدا هاتووە [2].

▎ وەرگێڕانی پەیوەندیدار

[1] کۆل ئێڵ ئەی ئێچ سی جی، سەرسوڕهێنەری زانستی ئەمڕۆ[J]. بایۆلۆجی زاوزێ و هێلکەدان، 2012، 10.DOI:10.1186/1477-7827-10-24.

[2] نوابوبی سی، ئارلیێر س، شاتز ف، و هاوکارانی. HCG: ئەرکە بایۆلۆژییەکان و بەکارهێنانی کلینیکی[J]. گۆڤاری نێودەوڵەتی زانستە گۆڕانکارییەکان، 2017،18(10).DOI:10.3390/ijms18102037.

[3] Wang L Q. میکانیزمی TEAS تێکەڵکراوە لەگەڵ HCG بۆ باشترکردنی دەرئەنجامی دووگیانی لە نەخۆشانی گواستنەوەی کۆرپەی بەستوو [D]. زانکۆی هوبێی بۆ پزیشکی چینی، ساڵی ٢٠١٩. 2019.https://www.cnki.net/KCMS/detail/detail.aspx?dbcode=CMFD&dbname=CMFD201902&ناوی پەڕگە=101912 5066.nh&uniplatform=دەرەوەی دەریا&v=QTnCAIS-wJGib0OYoJxNjPM5zq1_CXRCc9AInZJFOzSz7vB3VW3GLlaa3nmsoqAC.

[4] جیانگ ئێکس. لێکۆڵینەوە لە گرنگی کلینیکی سیرۆم کۆی گشتی HCG و دیاریکردنی ئاستی β-HCG لە دەستنیشانکردنی دووگیانی دەرەوەی منداڵدان [J]. هەواڵەکانی پزیشکی نێودەوڵەتی و ڕێنمایی تەندروستی، 2001(6):47.DOI:10.3760/cma.j.issn.1007-1245.2001.06.033.

[5] شیاو دبلیو. بەکارهێنانی دیاریکردنی تێکەڵاوی سیرۆم HCG، β-HCG، و پرۆجسترۆن لە دەستنیشانکردنی دووگیانی دەرەوەی منداڵدان [J]. پزیشکی تاقیکاری و تاقیگەیی، 2020،38(2):354-356.DOI:10.3969/j.issn.1674-1129.2020.02.047.

[6] Braendle W. چارەسەری هاوشێوەی GnRH تێکەڵاو/hMG/HCG[J]. ئەرشیفی پزیشکی ئافرەتان و منداڵبوون، 1989، 245(1-4):931-935.DOI:10.1007/BF02417626.

[7] بیێنێرت م، حەبیب پ، باک ڤی، و هاوکارانی. بەکارهێنانی HCG لەناو منداڵدان دەربڕینی مۆلیکولەکانی لکاندنی خانە-خانەی ناوپۆشی لە مرۆڤدا زیاد دەکات [J]. ئەرشیفی پزیشکی ئافرەتان و منداڵبوون، 2021،304(6):1587-1597.DOI:10.1007/s00404-021-06031-9.

[8] ئەندەرسۆن سی وای، فیشەر ڕ، جۆرجیۆن ڤی، و هاوکارانی. HCG بە ژەمی بچووک وەک پشتگیری قۆناغی لوتیال بەبێ بەڕێوەبردنی پرۆجسترۆنی دەرەکی: مۆدێلکردنی بیرکاری چڕیی HCG لە سووڕانەوە و ئەزموونی سەرەتایی کلینیکی [J]. گۆڤاری زاوزێی یارمەتیدەر و جینات، 2016،33(10):1311-1318.DOI:10.1007/s10815-016-0764-7.

[9] Zampieri N, Murri V, Camoglio F S. بەکارهێنانی دوای نەشتەرگەری نەخۆشانی نەخۆشخانەی گۆنادۆتڕۆفینی کۆریۆنیکی مرۆڤ (u-HCG) کە چارەسەرکراون بۆ کۆئەندامی زاوزێی تاکلایەنەی ناو سک کە دابەزیون [J]. گۆڤاری ئەمریکی بۆ میزەڵدانی کلینیکی و تاقیکاری، 2018،6(3):133-137.

[10] شەهانی ئێس ئێم، پاتەل ک ل. بەکارهێنانی تاقیکردنەوەی هاندانی HCG لە ژنانی کوتان بە ڤاکسینی بێتا-HCG [J]. ڕێگریکردن لە دووگیانی، 1991،44(4):453-460.DOI:10.1016/0010-7824(91)90035-E.

هەموو ئەو بابەت و زانیارییە بەرهەمانەی کە لەم ماڵپەڕەدا پێشکەش دەکرێن تەنیا بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری و مەبەستی پەروەردەییە.  

ئەو بەرهەمانەی لەم ماڵپەڕەدا دابینکراون تەنها بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو ئامێری پشکنیندا دانراون. توێژینەوەکانی ناو ئامێری پشکنینی دەرەکی (بە لاتینی: *لە شووشەدا*، واتە لە کەلوپەلی شووشەدا) لە دەرەوەی جەستەی مرۆڤ ئەنجام دەدرێت. ئەم بەرهەمانە دەرمان نین، لەلایەن ئیدارەی خۆراک و دەرمانی ئەمریکا (FDA) پەسەند نەکراون و نابێت بۆ ڕێگریکردن، چارەسەرکردن، یان چارەسەرکردنی هیچ حاڵەتێکی پزیشکی، نەخۆشی، یان نەخۆشییەک بەکاربهێنرێن. بەپێی یاسا بە توندی قەدەغەیە کە ئەم بەرهەمانە بە هەر شێوەیەک بێت بخرێتە ناو جەستەی مرۆڤ یان ئاژەڵەوە.