By Cocer Peptides 
1 म्हयनो आदीं
ह्या संकेतथळार दिल्ले सगळे लेख आनी उत्पादन माहिती फकत म्हायती प्रसार आनी शिक्षणीक उद्देशां खातीर आसात.
ह्या संकेतथळार दिल्ले उत्पाद फकत इन विट्रो संशोधनाक आसात. आंतकड्यांनी संशोधन (लॅटीन: *कंवचेंत*, म्हळ्यार कंवचेच्या आयदनांत) मनशाचे कुडीभायर जाता. हे उत्पाद वखदां न्हय, अमेरिकेच्या अन्न आनी वखदां प्रशासनान (FDA) मान्यताय दिवंक ना, आनी खंयचेय वैजकी स्थिती, रोग वा दुयेंस आडावंक, उपचार करपाक वा बरे करपाक वापरूंक फावना. मनशाच्या वा जनावरांच्या कुडींत खंयच्याय रुपांत हीं उत्पादनां हाडपाक कायद्यान खर बंदी आसा.
एक नियाळ
१९९९ वर्सा ताचो सोद लागले उपरांत ताच्या खाशेल्या शारिरीक कार्यांक आनी व्यापक जैविक परिणामांक लागून ग्रेलीन हो जीवशास्त्रांत संशोधनाचे केंद्रबिंदू म्हूण उदयाक आयलां. वाडीच्या हार्मोनाच्या (GH) सोडणुकेचें नियंत्रण करपाक ग्रेलिनाची म्हत्वाची भुमिका आसता आनी ऊर्जा समतोल, भूक नियंत्रण, जठरान्तराचें कार्य, हृदयविकार आनी तंत्रिका संरक्षण ह्या सारक्या जायत्या म्हत्वाच्या शारिरीक प्रक्रियांनीय ताचो आस्पाव जाता.
आकृती १ घ्रेलीन हार्मोन निश्क्रीय रुपांत (डेसॅसिल घरेलीन) ताच्या सक्रिय रुपांत (एसिली घरेलीन) रुपांतर जाता.
ग्रेलिनाची रचणूक आनी वितरण
(१) रचणूक
रसायनीक संरचना: ग्रेलीन हें २८ अॅमिनो अॅसिडांनी तयार जाल्लें पॉलीपॅप्टायड आसून ताची मुखेल संरचने वेगवेगळ्या जातींनी चड संवर्धन दाखयता. मनशांमदीं ग्रेलीनाचो अॅमिनो अॅसिड क्रम GSSFLSPEHQRVQQRKESKKPPAKLQPR असो आसता. ताचें खाशेलें खाशेलपण म्हळ्यार ३ व्या सुवातेर आशिल्ल्या सेरीन अवशेशाचेर जावपी ऑक्टानोयलेशन बदल, जें ग्रेलीनाचें वाडीच्या हार्मोन सोडपी हार्मोन रिसेप्टराकडेन (GHS-R) बंधन जावपाक आनी ताच्या जैविक क्रियाशीलतेच्या श्रमाक म्हत्वाचें आसता.
समविकरण: अभिजात ऑक्टानोइलेटेड घ्रेलीनावांगडाच डिएसिटाइल केल्ल्या घ्रेलीन आनी हेर समविकरणांचोय आस्पाव जाता. डिएसिटाइल केल्ल्या घ्रेलीनांत ऑक्टानोयलेशन बदलाचो उणाव आसता आनी तातूंत जीएचएस-आर कडेन चड संबंद जोडपाची तांक नासली तरी हेर अज्ञात ग्राही वा यंत्रणेवरवीं ताचे जैविक परिणाम जावंक शकतात अशें संशोधनांतल्यान दिसून आयलां.
(२) वितरण करप
ऊतकांचें वितरण: ग्रेलीन हें मुखेलपणान जठराच्या फंडिक ग्रंथींतल्या अम्ल स्रावीत पेशींनी संश्लेशित आनी स्रावीत जाता आनी ल्हान आंतकड्यो, स्वादुपिंड, हायपोथॅलमस आनी पिट्यूटरी ग्रंथी ह्या सारक्या जायत्या ऊतकांत आनी अवयवांनीय अभिव्यक्त जाता. जठरान्तरांत ग्रेलीन अभिव्यक्तीची पातळी पोटासावन ल्हान आंतकड्यांमेरेन ल्हव ल्हव उणी जाता. केंद्रीय तंत्रिका तंत्रांत हायपोथॅलमसाच्या कमानदार अणूकेंद्र आनी पॅराव्हेंट्रिकुलर अणुकेंद्र ह्या प्रदेशांत ग्रेलीन चड प्रमाणांत अभिव्यक्त जाता आनी तांचो भूक नियंत्रण, ऊर्जा चयापचय आनी तंत्रिका अंत:स्रावी नियंत्रण हांचेकडेन लागींचो संबंद आसता.
कोशिकीय स्थानिकीकरण: पोटांत ग्रेलीन मुखेलपणान जठराच्या श्लेष्मपटलांतल्या अंत: स्रावी पेशींनी अभिव्यक्त जाता, जी जठरान्तरांतल्या पोशणाची स्थिती सोदून काडूंक शकता आनी घ्रेलीन स्रावावरवीं केंद्रीय तंत्रिका तंत्राक संकेत पावोवंक शकता. पिट्यूटरी ग्रंथींत ग्रेलीन वाडीच्या हार्मोनाच्या पेशींचेर थेट कार्य करून वाडीच्या हार्मोनाच्या सोडणुकेचें नियंत्रण करपाक शकता.
वाडीच्या हार्मोन सोडपी पॅप्टायडाची क्रियेची यंत्रणा
(१) ग्राहीक बंधन
GHS-R-मध्यस्थ संकेत मार्ग: वाडीच्या हार्मोन सोडपी हार्मोन रिसेप्टर 1a (GHS-R1a) कडेन बंधन जावन घ्रेलिनाचे मुखेल जैविक परिणाम मेळटात. जीएचएस-आर१ए हो जी प्रथिन जोडिल्लो ग्राही पिट्यूटरी ग्रंथी, हायपोथॅलमस आनी हेर परिधीय ऊतकांत व्हड प्रमाणांत पातळिल्लो आसता. GHS-R1a कडेन बंधन जावन घर्रेलीन जी प्रथिनां सक्रिय करता, जीं परतून फॉस्फोलाइपेज सी (PLC)-इनोसिटोल ट्रायसफॉस्फेट (IP3)-कॅल्शियम आयन (Ca⊃2;+) संकेत मार्ग सक्रिय करतात, जाका लागून कोशिकेभितरल्या Ca⊃2;+ सांद्रतायेंत वाड जाता आनी निमाणें वाडीच्या हार्मोनाच्या सोडपाक चालना मेळटा आनी हेर शारिरीक नियंत्रण जाता कार्यां करतात.
बिगर-जीएचएस-आर-मध्यस्थ यंत्रणा: जीएचएस-आर१एवांगडाच ग्रेलीन हेर ग्राही वा पड्ड्याच्या प्रथिनांकडेन जावपी परस्पर क्रियावरवींय जैविक परिणाम करपाक शकता अशें अभ्यासांतल्यान दिसून आयलां.
आकृती २ ग्रेलीन तीन वेगवेगळ्या मार्गांनी हायपोथॅलमसांत आपले परिणाम करता.
(२) जीन अभिव्यक्तीचें नियंत्रण
हायपोथॅलॅमिक-पिट्यूटरी अक्षसंबंदीत जीन: हायपोथॅलॅमिक-पिट्यूटरी अक्षांतल्या जायत्या जंतूच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण ग्रेलीन करूंक शकता. पिट्यूटरी पातळेचेर घर्रेलीन वाडीच्या हार्मोनाच्या जीनाच्या प्रतिलिपीचें अपरेग्युलेट करपाक शकता, जाका लागून वाडीच्या हार्मोनाचें संश्लेशण आनी सोडप जाता. हायपोथॅलमसांत ग्रेलीन वाडीच्या हार्मोन सोडपी हार्मोन (GHRH) आनी सोमाटोस्टॅटीन (SS) हांच्या अभिव्यक्तीचेर परिणाम करपाक शकता, जीएचआरएच आनी एसएस हांच्या स्रावांत बदल करून वाडीच्या हार्मोन सोडपाचें अप्रत्यक्ष नियंत्रण करता. खासा करून घर्रेलीन एसएस स्रावाक आळाबंदा हाडटना जीएचआरएच स्रावाक उत्तेजन दिवंक शकता, ताका लागून वाडीच्या हार्मोनाची सोडवणूक समन्वयात्मक रितीन वाडोवंक शकता.
ऊर्जा चयापचयाकडेन संबंदीत आशिल्लीं जनुकां: चरबी ऊतकांत आनी यकृतांत घ्रेलीन ऊर्जा चयापचयाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या जीनांच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करता. देखीक- घर्रेलीन पेरोक्सिझोम प्रोलिफेरेटर-सक्रीय रिसेप्टर γ (PPARγ) ह्या अभिव्यक्तीचें अपरेग्युलेट करून अॅडिपोसायटीचें भेद आनी लिपोजेनेसिसाक चालना दिवंक शकता; त्याच वेळार यकृतांत ग्रेलीन ग्लुकोनियोजेनेसिसाक संबंदीत आशिल्ल्या जीनांच्या अभिव्यक्तीचें नियंत्रण करता आनी ताचो रगतांतल्या ग्लुकोजाच्या प्रमाणाच्या होमियोस्टॅसिसाचेर परिणाम जाता.
वाडीच्या हार्मोन सोडपी पॅप्टायडाचे शारिरीक परिणाम
(१) वाडीच्या हार्मोनाच्या सोडपाक चालना दिवप
पिट्यूटरी ग्रंथीचेर प्रत्यक्ष क्रिया: ग्रेलीन हें एक बळिश्ट वाडीच्या हार्मोन सोडपी द्रव्य आसून तें अग्रपिट्यूटरी ग्रंथींतल्या वाडीच्या हार्मोन पेशींचेर थेट कार्य करता आनी जीएचएस-आर१ए-मध्यस्थ संकेत मार्गांतल्यान वाडीच्या हार्मोनाच्या संश्लेशणाक आनी सोडपाक चालना दिता. वाडीच्या हार्मोन सोडपी हार्मोनाचे (GHRH) तुळेंत घर्रेलीन वाडीच्या हार्मोन सोडपाक चड नेटान उत्तेजन दिता आनी दोगांयचो समन्वयात्मक परिणाम जाता. शारिरीक परिस्थितींत ग्रेलीन, जीएचआरएच आनी सोमाटोस्टॅटीन हीं वखदां संयुक्तपणान वाडीच्या हार्मोनाच्या स्पंदनशील स्रावाचें नियंत्रण करून वाडीच्या हार्मोनाची पातळी सामान्य दवरतात.
वाडीचेर परिणाम: कुडीची वाड आनी विकास वाडोवपाक वाडीच्या हार्मोनाची मुखेल भुमिका आसता. ग्रेलीन वाडीच्या हार्मोनाच्या सोडपाक चालना दिवन अप्रत्यक्षपणान वाडीचेर परिणाम करता. भुरगेपणांत आनी किशोरावस्थेंत हाडांचो वाड आनी स्नायूंची वाड ह्या सारक्या प्रक्रियांखातीर घेरेलिनाचो सामान्य स्राव म्हत्वाचो आसता. वाडीच्या हार्मोनाची उणीव आशिल्ल्या दुयेंतींक ग्रेलीन स्रावाची पातळी चड करून उणी आसता. घर्रेलीन वा ताचे अनुरूप पदार्थ बाह्यजनन दिल्यार वाडीच्या हार्मोनाची पातळी प्रभावीपणान वाडोवंक मेळटा आनी वाड आनी विकासाक चालना मेळटा.
(२) ऊर्जा चयापचयाचें नियंत्रण
भूक नियंत्रण: 'उपास हार्मोन' ह्या नांवान वळखतात तें घ्रेलीन हें भूक नियंत्रीत करपी म्हत्वाचो संकेत दिवपी रेणू. हायपोथॅलमसाच्या कमानदार केंद्रकांत ग्रेलीन न्यूरोपॅप्टायड वाय (NPY)/अगॉटी संबंदीत प्रथिन (AgRP) तंत्रिका कोशिकांतल्या GHS-R1a रिसेप्टरांकडेन बंधन जावन एनपीवाय आनी AgRP हांची सोडवणूक उत्तेजीत जाता, जाका लागून भूक वाडटा आनी अन्न सेवनाक चालना मेळटा. तशेंच हायपोथॅलमसाच्या पॅराव्हेंट्रिकुलर न्यूक्लियसांतल्या कॉर्टिकोट्रॉपिन रिलीजिंग हार्मोन (CRH) तंत्रिका कोशिकांच्या क्रियाशीलतेचें नियंत्रण करून घरेलीन अप्रत्यक्षपणान भूकाचेर परिणाम करता. उपासाच्या वेळार घ्रेलीनाची पातळी वाडटा आनी ताका लागून उपासमारी सुरू जाता; जेवल्या उपरांत ग्रेलीनाची पातळी नेटान उणी जाता आनी ताका लागून भरपूरपणाची भावना वाडटा.
ऊर्जा समतोल नियंत्रण: ऊर्जा चयापचयाच्या नियंत्रणांतय घर्रेलीन वांटो घेता, ताका लागून कुडीचें ऊर्जा समतोल सांबाळटा. ग्रेलीन लिपोलिसिसाक चालना दिता, फॅटी अॅसिड ऑक्सिडीभवन वाडयता आनी कुडीची उर्जेची पुरवण वाडयता. ग्रेलीन इन्सुलिनाचो स्राव आडायता, परिधीय ऊतकांतल्यान ग्लुकोजाचो घेवप आनी वापर उणो करता आनी रगतांतल्या ग्लुकोजाची पातळी वाडयता, जाका लागून कुडीक अतिरिक्त उर्जेचे स्त्रोत मेळटात. घर्रेलीनाची दीर्घकाळ चड प्रमाणांत अभिव्यक्ती जाल्ल्यान चड उर्जा घेवप, चरबी एकठांय जावप आनी उपरांत चयापचयाचे विकार जशे की स्थूलताय येवंक शकतात.
(३) जठरान्तरांतल्या कार्याचेर परिणाम
जठराची आम्ल स्राव आनी जठरान्तरांतली हालचाल: जठरान्तरमार्गांत जठराच्या आम्लाच्या स्रावांत आनी जठरान्तरांतल्या हालचालींत घर्रेलीनाची म्हत्वाची नियंत्रक भुमिका आसता. ग्रेलीन जठराच्या श्लेष्म पार्श्विका पेशींक जठराचें आम्ल स्रावीत करपाक उत्तेजन दिता, पोटा भितरल्या अम्लीय वातावरणाचें नियंत्रण करता, जें अन्न पचन आनी शोशण करपाक आदार करता. घर्रेलीन जठरान्तरांतल्या पेरिस्टॅलसीसाक चालना दिता, जठरान्तरांतल्या प्रणोदक हालचालींक वाडयता आनी जठरान्तरांतल्यान अन्न रिकामे जावपाक गती दिता. जठरान्तरांतल्या कांय विकारांत, जशे की कार्यात्मक अपच आनी जठराची विकृतताय, ग्रेलीनाची पातळी असामान्य आसल्यार जठराच्या आम्लाच्या स्रावांत आनी जठरान्तरांतल्या हालचालींत व्यत्यय येवंक शकता.
जठरान्तरांतल्या श्लेष्मपटलाची राखण: घ्रेलिनाचो जठरान्तरांतल्या श्लेष्मपटलाचेर संरक्षणात्मक परिणाम जाता. जठरान्तरांतल्या श्लेष्म पेशींच्या प्रसाराक आनी दुरुस्तीक चालना दिता, श्लेष्म आडखळ कार्य वाडयता आनी जठराच्या आम्ल आनी हेलिकोबॅक्टर पायलोरी ह्या हानीकारक पदार्थांक लागून जावपी नुकसानापसून राखण करता. जठराचे व्रण आनी ग्रहणीचे व्रण ह्या रोगाच्या आदर्शांत घर्रेलीन बाह्यजनन दिल्यार व्रण बरे जावपाक गती मेळटा आनी श्लेष्मपटलाचें नुकसान उणें जाता.
(४) हृदयविकाराचें नियंत्रण
हृदयाच्या कार्याचें नियंत्रण: घ्रेलीन हें काळजांत व्हड प्रमाणांत अभिव्यक्त जाता आनी हृदयाच्या कार्यांत ताची नियंत्रक म्हत्वाची भुमिका आसता. घ्रेलीन ह्दयस्पंदनाची आकुंचन वाडयता, हृदयाचें उत्पादन वाडयता आनी हृदयाचे पंपिंग कार्य सुदारता. ह्दयस्पंदन इस्केमिया-रिपरफ्यूजन जखमेच्या मॉडेलांत घर्रेलीन ह्दयस्पंदन पेशी अपोप्टोसीस आनी क्षयरोग उणो करता, रोधगलनाचो आकार उणो करता आनी हृदयसंरक्षणात्मक परिणाम करता. ताची यंत्रणा फॉस्फोइनोसिटायड 3-कायनेझ (PI3K)/प्रथिन काइनेझ बी (Akt) संकेत मार्ग अशा कोशिकेभितरल्या जिवीत संकेत मार्गांच्या सक्रियतायेकडेन संबंदीत आसूं येता.
रगतपेशींचें ताण नियंत्रण: घर्रेलीन रगतपेशींचें ताण नियंत्रीत करता आनी रगतदाब स्थीर दवरता. तो रगतपेशींच्या गुळगुळीत स्नायू पेशींचेर कार्य करून एंजियोटॅन्सिन II सारक्या नाडीसंकोचन करपी पदार्थांचे परिणाम आडायतात, ताका लागून नाडीविस्तार जाता, परिधीय रगतपेशींचो प्रतिकार उणो जाता आनी ताका लागून रगतदाब उणो जाता. तशेंच ग्रेलीन रगतपेशींच्या अंतःस्थल पेशी संलग्न रेणूंची अभिव्यक्ती आडायता, दाहक पेशींचें संलग्नताय आनी घुसपड उणी करता, रगतपेशींची संरक्षणात्मक परिणाम करता आनी धमनीकाठिन्य जावची न्हय.
(५) तंत्रिका संरक्षणात्मक परिणाम
तंत्रिका कोशिकांचें जिवीत आनी प्रसार: तंत्रिका तंत्रांत ग्रेलिनाचो तंत्रिका कोशिकांचेर संरक्षणात्मक परिणाम जाता. ताका लागून तंत्रिका कांड पेशींच्या प्रसाराक आनी भेदाक चालना मेळटा, तंत्रिका कोशिकांची संख्या वाडटा आनी तंत्रिका तंत्राची सामान्य उदरगत आनी कार्य सांबाळटा. आल्झायमर रोग आनी पार्किन्सन रोग ह्या सारक्या तंत्रिका विकृतीच्या रोगांच्या आदर्शांत ग्रेलीन तंत्रिका कोशिकांच्या अपोप्टोसिसाक आळाबंदा हाडूंक शकता, तंत्रिका दाहक प्रतिसाद उणे करूंक शकता आनी संज्ञानात्मक आनी मोटर कार्यांत सुदारणा करपाक शकता. ताची तंत्रिका संरक्षण यंत्रणा कोशिकेभितरल्या ऑक्सिडीभवन ताण प्रतिसादांचें नियंत्रण, अपोप्टोसीस संकेत मार्ग आडावप आनी तंत्रिका संदेशवाहक सोडपाक चालना दिवप हांचेकडेन संबंदीत आसूं येता.
तंत्रिका अंत:स्रावी नियंत्रण: तंत्रिका अंत: स्रावी नियंत्रक घटक म्हूण घर्रेलीन हायपोथॅलॅमिक-पिट्यूटरी-अॅड्रिनल अक्षाच्या (HPA अक्ष) कार्याचें नियंत्रण करपाक वांटो घेता. ताण परिस्थितींत वाडिल्ल्या ग्रेलीनाची पातळी एचपीए अक्षाची चड सक्रियता आडायता, जाका लागून कॉर्टिकोस्टेरॉयड स्राव उणो जाता आनी ताका लागून ताणांतल्यान जावपी कुडीचें नुकसान उणें जाता. तेभायर ग्रेलीन हायपोथॅलॅमिक-पिट्यूटरी-थायरॉयड अक्ष (HPT axis) आनी हायपोथॅलॅमिक-पिट्यूटरी-गोनाडल अक्ष (HPG axis) हांचें नियंत्रण करून तंत्रिका अंत:स्रावी प्रणालीचें होमियोस्टॅसिस सांबाळटा.
(६) हेर शारिरीक परिणाम
रोगप्रतिकार शक्त नियंत्रीत करप: रोगप्रतिकार शक्तींतय घ्रेलिनाची भुमिका आसता. ताका लागून रोगप्रतिकार पेशीचें कार्य नियंत्रीत करूं येता, लिंफोसाइट्साचें प्रसारण आनी भेद करपाक मदत जाता आनी कुडीची रोगप्रतिकार शक्त वाडोवंक मेळटा. दाहक अवस्थेंत घर्रेलीन ट्यूमर नेक्रोसिस फॅक्टर-α (TNF-α) आनी इंटरल्युकिन-6 (IL-6) ह्या दाहक सायटोकाइनांचें सोडप आडावंक शकता, जाका लागून दाहक प्रतिसाद उणे जातात आनी प्रतिकारशक्ती नियंत्रीत आनी दाहकता विरोधी परिणाम जातात.
हाडांचो चयापचय नियंत्रीत करप: हाडांचो चयापचयाचेर ग्रेलिनाचो नियंत्रक परिणाम जाता. ताका लागून अस्थीकोशिकांचो प्रसार आनी भेद वाडटा, अस्थीविच्छेदकांची क्रियाशीलताय आडायता, ताका लागून हाडांचो द्रव्य वाडटा आनी हाडां तयार जावपाक मदत जाता. अस्थीशोथ आशिल्ल्या दुयेंतींक ग्रेलीनाची पातळी चड करून उणी जाता, हाचेवयल्यान ग्रेलिनाचो संबंद अस्थिमज्जा रोगाच्या विकासाकडेन आसूं येता अशें दिसता. घर्रेलीन वा ताचे अनुरूप पदार्थ बाह्यजनन दिल्यार अस्थीशोथाचेर नवी उपचारात्मक रणनिती मेळूं येतात.
वाड हार्मोन सोडपी पॅप्टायडाचे उपेग
(१) वैजकी उपचारात्मक उपेग
वाडीच्या हार्मोनाची उणीव: वाडीच्या हार्मोनाची उणीव आशिल्ल्या दुयेंतींक घरेलीन आनी ताचे अॅनालॉग उपचारात्मक पदार्थ म्हणून काम करूं येतात. वाडीच्या हार्मोनाची सुटका उत्तेजीत करून ते दुयेंतींची वाड आनी विकास वाडयतात. पारंपारीक वाडीच्या हार्मोन बदलपाच्या उपचाराकडेन तुळा केल्यार घ्रेलीन आनी ताचे अॅनालॉग चड सुरक्षीतताय आनी सोंसपाची तांक दितात आनी अंतर्निहित वाडीच्या हार्मोनाच्या स्रावाचें नियंत्रण करून वाड शारिरीक नदरेन चड योग्य रितीन वाडोवंक शकतात.
आकृती ३ जीएचचें अंत:स्रावी नियंत्रण आनी उपचारात्मक आडावप.
चयापचयाचे रोग
स्थूलताय आनी गोडेंमूत: स्थूलतायेचेर उपचार करतना घ्रेलीनाक 'उपासाचो हार्मोन' अशें म्हण्टात तरी घेरेलीन पातळेचें वा ताच्या संकेत मार्गांचें नियंत्रण करपी उर्जेचें चयापचय सुदारूं येता, भूक उणी करूं येता आनी वजन उणें करूं येता. घ्रेलीन रिसेप्टरांकडेन बंधन आडावपाखातीर ग्रेलीन रिसेप्टर अँटागोनिस्ट तयार केल्यार भूक दाबूंक शकता आनी अन्न सेवन उणें जावंक शकता. गोडेंमूत जाल्ल्या दुयेंती खातीर ग्रेलीन इन्सुलिनाच्या स्रावाचेर नियंत्रण दवरप आनी इन्सुलिनाक प्रतिकार करपाची तांक सुदारप अशा यंत्रणेवरवीं रगतांतल्या ग्लुकोजाच्या पातळेचेर फायदेशीर परिणाम करपाक शकता. गोडेंमूत जाल्ल्या उदकांतल्या उदकांतल्या ग्लुकोजाचें नियंत्रण आनी इन्सुलिनाची संवेदनशीलताय सुदारता आनी ताका लागून गोडेंमूत उपचारा खातीर नवी म्हायती मेळटा.
चयापचयाचें लक्षण: चयापचयाचें लक्षण म्हळ्यार स्थूलताय, उच्च रक्तदाब, हायपरग्लायसीमिया आनी डिस्लिपिडेमिया हीं दुयेंसांचो गट. ऊर्जा चयापचय आनी हृदयविकाराच्या नियंत्रणांत ताची भुमिका आशिल्ल्यान चयापचयाच्या लक्षणाचेर उपचार करपाखातीर ग्रेलीन हें संभाव्य लक्ष्य जावंक शकता. घर्रेलीन पातळेचें नियंत्रण करून चयापचय सिंड्रोम आशिल्ल्या दुयेंतींक एकाच वेळार जायत्या चयापचय विकार निर्देशकांत सुदारणा करप शक्य आसूं येता, जशे की वजन उणें करप, रगतदाब उणो करप, रगतांतल्या ग्लुकोजांत सुदारणा आनी लिपिड विकृतताय सुदारप.
जठरान्तरांतले रोग: १.
कार्यात्मक अपच आनी जठराची विकृतताय: कार्यात्मक अपच आनी जठराची विकृतताय आशिल्ल्या दुयेंतीखातीर ग्रेलीन आनी ताचे अनुरूप पदार्थ जठरान्तरांतली हालचाल आनी जठराची आम्ल स्राव वाडोवन पचन लक्षणां सुदारूंक शकतात आनी जठराची रिकामी जावपाक गती दिवंक शकतात. कार्यात्मक अपेप्सिया आशिल्ल्या दुयेंतींक ग्रेलीन अॅनालॉग वापरल्यार पोटाचो वयल्या भागांत दुखप आनी फुगप सारकिल्लीं लक्षणां प्रभावीपणान उणीं जावंक शकतात, जाका लागून तांच्या जिणेचो दर्जो सुदारूं येता.
जठरान्तरांतले व्रण: जठरान्तरांतल्या श्लेष्मपटलाचेर घ्रेलीनाचो संरक्षणात्मक परिणाम जाल्ल्यान ताका लागून व्रण बरे जावपाक मदत जावंक शकता आनी अशे तरेन जठरान्तरांतल्या व्रणांचेर उपचार करपाक ताचो संभाव्य उपेग मोल आसा. ग्रेलीन वा ताचे अनुरूप पदार्थ बाह्यजनन दिल्यार व्रण दुरुस्त करपाची प्रक्रिया बेगीन जावंक शकता आनी व्रण परतून येवप उणें जावं येता.
हृदयविकाराचे रोग: १.
ह्दयस्पंदन इस्केमिया-पुनर्परफ्यूजन जखम: ह्दयस्पंदन इस्केमिया-पुनर्परफ्यूजन जखमेचेर उपचार करतना घ्रेलीन, ताच्या हृदयसंरक्षणात्मक परिणामांक लागून, एक नवें उपचारात्मक द्रव्य म्हूण आश्वासन दिता. ह्दयस्पंदन इस्केमिया-रिपरफ्यूजन करचेपयलीं वा ताचे वेळार घेरेलीन वा ताचे अॅनालॉग दिल्यार ताका लागून ह्दयस्पंदन पेशींचें नुकसान उणें करूं येता, इन्फार्क्टाचो आकार उणो करूं येता आनी हृदयाचे कार्य सुदारूं येता. जनावरांचेर केल्ल्या प्रयोगांतल्यान आनी क्लिनीकल चांचणेच्या निकालांतल्यान आशादायक परिणाम दिसून आयल्यात, ह्दयस्पंदन इस्केमिया-रिपरफ्यूजन जखमेचेर उपचार करपाखातीर नवी रणनिती दिल्या.
काळजाचें दुयेंस: काळजाचें दुयेंस आशिल्ल्या दुयेंतींक ग्रेलिनाची पातळी चड करून उणी जाता आनी ताचो संबंद काळजाच्या दुयेंसाच्या खरपणासयत आसता. Ghrelin वा ताच्या अनुरूप वखदांचो पूरक पदार्थ दिल्यार काळजाच्या अपयशी दुयेंतीच्या हृदयाची आकुंचनताय वाडोवन, हृदयाची उर्जा चयापचय सुदारून आनी ह्दयस्पंदन पेशी अपोप्टोसीस आडावन हृदयाचे कार्य सुदारूं येता, जाका लागून दुयेंतीच्या जिणेचो दर्जो आनी जिवीत उरपाचें प्रमाण वाडूंक शकता.
तंत्रिका विकृतीचे रोग: १.
आल्झायमर रोग आनी पार्किन्सन रोग: घ्रेलिनाचे तंत्रिका संरक्षणात्मक परिणाम पळयल्यार आल्झायमर रोग आनी पार्किन्सन रोग ह्या तंत्रिका विकृतीच्या रोगांचेर उपचार करपाक ताचो संभाव्य उपेग मोल आसा. घर्रेलीन वा ताचे अनुरूप वखद दिल्यार ताका लागून तंत्रिका कोशिकांच्या अपोप्टोसीसाक आळाबंदा हाडूंक शकता, तंत्रिका दाहक प्रतिसाद उणे करूं येतात आनी दुयेंतींची संज्ञानात्मक आनी मोटर कार्य सुदारूं येता.
आघात आनी आघातग्रस्त मेंदवाची जखम: आघात आनी आघातग्रस्त मेंदवाची जखम अशा तीव्र तंत्रिका जखमांत घ्रेलीन तंत्रिका कोशिकांचें नुकसान उणें करप आनी तंत्रिका पुनरुत्पादनाक चालना दिवप ह्या सारक्या यंत्रणेवरवीं तंत्रिका संरक्षणात्मक परिणाम करपाक शकता. अभ्यासांतल्यान दिसून आयलां की स्ट्रोक वा आघातग्रस्त मेंदवाच्या जखमेच्या जनावरांच्या आदर्शांत घ्रेलीनाचो वापर केल्यार मेंदवाचो आकार उणो करूं येता वा मेंदवाच्या नुकसानाचो विस्तार उणो करूं येता, जाका लागून तंत्रिका तंत्राचे कार्यात्मक परिणाम सुदारूं येतात. घ्रेलीन स्ट्रोक आनी मेंदवाच्या आघातकारक जखमेचेर सहाय्यक उपचार म्हणून काम करूंक शकता, जाका लागून दुयेंतीच्या पुनर्वसन परिणामांत आनीक वाड जावंक शकता.
निश्कर्श काडप
एक बहुकार्यात्मक अंतर्निहित पॅप्टायड म्हूण ग्रेलिनाची वाड आनी विकास, ऊर्जा चयापचय, जठरान्तराचें कार्य, हृदयविकार प्रणाली होमियोस्टॅसिस आनी तंत्रिका संरक्षण ह्या सारक्या वेगवेगळ्या शारिरीक प्रक्रियांनी म्हत्वाची भुमिका आसता.
स्रोत
[1] बासुनी ए, अबोएलिनिन एम, हामेद ई. घ्रेलिनाची संरचना आनी शारिरीक कार्यां[जे]. बायोमेडिकल जर्नल ऑफ सायन्टिफिक अँड टेक्निकल रिसर्च, 2020,31.DOI:10.26717/BJSTR.2020.31.005080.
[2] इब्राहिम ए एम.घ्रेलीन - शारिरीक कार्यां आनी नियमन[जे]. युर एंडोक्रिनोल, 2015, 11 (2): 90-95.डीओआय: 10.17925 / ईई.2015.11.02.90.
[3] खतीब एन, गैधने एस, गैधने ए एम, इ. ग्रेलीन: वाडीच्या हार्मोनाच्या स्रावांत नियंत्रक पॅप्टायड म्हूण घ्रेलीन.[J]. जर्नल ऑफ क्लिनिकल अँड डायग्नोस्टीक रिसर्च : जेसीडीआर, 2014,8 8:एमसी13-एमसी17. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:25154124 ह्या ग्रंथांतल्यान मेळटा.
[4] ब्रह्मखत्री वी, प्रसन्न सी, अत्रेय एच. कॅन्सरांतली इन्सुलिन-सारकी वाडीची घटक पद्दत: नवीन लक्ष्य केल्ली उपचार पद्दत[जे]. बायोमेड रिसर्च इंटरनॅशनल, 2014,2015.DOI:10.1155/2015/538019.
[5] स्ट्रासर एफ.घ्रेलिनाचो वैजकी उपेग.[जे]. सद्याची फार्मास्युटिकल डिझायन, 2012,18 31:4800-4812. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:7696286 ह्या ग्रंथांतल्यान मेळटा.
